background image

25

Prawo gospodarcze

Kazus 2.

 Egzamin radcowski 2014 r.

Nr kodu zdającego ……………………

Ministerstwo Sprawiedliwości 

Departament Zawodów Prawniczych i Dostępu do Pomocy Prawnej

EGZAMIN RADCOWSKI

21 MARCA 2014 r.

zadanie z zakresu prawa gospodarczego

Pouczenie:

1.  Zadanie oznacza się indywidualnym kodem. 

a.  W przypadku rozwiązywania zadania w formie odręcznej, zdający wpisuje numer 

kodu na pierwszej stronie zadania i na każdej stronie pracy zawierającej rozwiąza-

nie zadania.

b.  W przypadku rozwiązywania zadania przy użyciu sprzętu komputerowego, zda-

jący wpisuje numer kodu na pierwszej stronie zadania (odręcznie) oraz w oknie 

aplikacji do zdawania egzaminów prawniczych, zgodnie z wyświetlonym komu-

nikatem (numer kodu będzie automatycznie wstawiany na każdej stronie pracy).

2.  Nie jest dopuszczalne w żadnym miejscu zadania i pracy zawierającej rozwiązanie za-

dania wpisanie własnego imienia i nazwiska ani też podpisanie się własnym imieniem 

i nazwiskiem. 

3.  Czas na rozwiązanie zadań (z zakresu prawa gospodarczego oraz z zakresu prawa 

administracyjnego) wynosi łącznie 480 minut.

4.  Zadanie z zakresu prawa gospodarczego zawarte jest na 6 ponumerowanych stronach 

(łącznie ze stroną tytułową oraz informacją dla zdającego). W razie braku którejkol-

wiek ze stron, należy o tym niezwłocznie zawiadomić Komisję Egzaminacyjną.

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

26

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

Informacja dla zdającego

1.   Po zapoznaniu się z treścią zadania – opracowanym na potrzeby egzami-

nu  stanem  faktycznym  –  proszę  sporządzić,  jako  pełnomocnik  proceso-

wy  przedsiębiorcy  Jana  Nowaka  radca  prawny Adam  Kowalski,  pozew 

albo opinię prawną w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do jego 

wniesienia,  z  uwzględnieniem  interesu  reprezentowanego  przez  siebie 

mocodawcy.

2.   Należy przyjąć, że:

–  wszystkie dokumenty opisane w zadaniu zostały prawidłowo sporzą-

dzone i podpisane,

–  w przypadku uznania, że zasadne jest sporządzenie pozwu, zdający 

nie ma obowiązku określania wysokości należnej opłaty sądowej,

–  pełnomocnictwo procesowe zostało prawidłowo udzielone i opłacone 

opłatą skarbową.

3.   Pozew albo opinię należy podpisać imieniem i nazwiskiem osoby upraw-

nionej. 

4.   W przypadku sporządzenia pozwu należy mieć na uwadze, że Kędzierzyn-

-Koźle znajduje się w okręgu: 
a)   Sądu Rejonowego w Kędzierzynie-Koźlu, Wydział I Cywilny, 
 

ul. Żeromskiego 5, 47-200 Kędzierzyn-Koźle,

b)   Sądu Rejonowego w Opolu, Wydział V Gospodarczy, 
 

ul. Ozimska 60a, 45-368 Opole, 

c)   Sądu Okręgowego w Opolu, Wydział I Cywilny, 
 

Pl. Daszyńskiego 1, 45-068 Opole, 

d)   Sądu Okręgowego w Opolu, Wydział VI Gospodarczy, 
 

Pl. Daszyńskiego 1, 45-068 Opole. 

5.   Pozew albo opinia powinny być sporządzone według stanu faktycznego 

i prawnego na 21.3.2014 r. 
W dniu 21.3.2014 r. w kancelarii radcy prawnego Adama Kowalskiego – 

prowadzącego indywidualną Kancelarię Radcy Prawnego – ul. Festiwalowa 5, 

45-068  Opole,  stawił  się  Jan  Nowak,  PESEL  63010100000,  zamieszkały  przy 

ul. Nowej 3, 47-220 Kędzierzyn-Koźle, prowadzący działalność gospodarczą 

pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowe KRAM Jan Nowak, z siedzibą zakładu 

przy ul. Starej 2, 47-220 Kędzierzyn-Koźle. Jan Nowak przedstawił internetowy 

wydruk danych z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej, 

dotyczących jego osoby jako przedsiębiorcy.

background image

27

Prawo gospodarcze

Jan Nowak oświadczył, iż w lutym 2011 r. zrealizował w ramach swego 

przedsiębiorstwa  dwie  transakcje  sprzedaży  materiałów  budowlanych  na 

rzecz Przedsiębiorstwa Budowlanego „Inwestycja” Anna Piękna, Edward So-

lidny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu, ul. Portowa 1, 47-200 Kędzierzyn-Koźle. 

Z  okazanej  radcy  prawnemu  kopii  pisemnej  umowy  spółki  cywilnej  za-

wartej  5.7.2007  r.  w  Kędzierzynie-Koźlu  wynika  m.in.,  iż  Anna  Piękna, 

PESEL 80010100001, zamieszkała ul. Parkowa 5, 47-220 Kędzierzyn-Koźle oraz 

Edward Solidny, PESEL 79021020001, zamieszkały ul. Leśna 20, 47-224 Kędzie-

rzyn-Koźle, zawarli umowę spółki cywilnej na czas nieoznaczony, uczestniczą 

w  zysku  i  stratach  w  częściach  równych,  a  ich  wspólny  cel  gospodarczy  to 

świadczenie usług budowlanych w ramach wspólnego przedsiębiorstwa pod 

firmą Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” Anna Piękna, Edward Solid-

ny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu, z siedzibą zakładu przy ul. Portowej 1, 47-200 

Kędzierzyn-Koźle, zaś uprawnienie do prowadzenia spraw spółki i jej repre-

zentacji przysługuje każdemu ze wspólników zgodnie z art. 865–866 k.c. Dane 

powyższe potwierdzają wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji Działal-

ności Gospodarczej.

Jan Nowak przedstawił dokumenty wskazujące elementy przedmiotowe 

i podmiotowe relacjonowanych radcy prawnemu dwóch transakcji w postaci: 
1)  faktury VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. wystawionej przez Jana Nowaka, 

przedmiot transakcji: sprzedaż cegły pełnej szt. 100 000, cena brutto z po-

datkiem VAT 100 000 zł, sprzedający: Przedsiębiorstwo Handlowe KRAM 

Jan Nowak, ul. Stara 2, 47-220 Kędzierzyn-Koźle, NIP 7490000001, kupują-

cy: Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” Anna Piękna, Edward So-

lidny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu, ul. Portowa 1, 47-200 Kędzierzyn-Koźle, 

NIP 7490000002, termin płatności 3.3.2011 r., forma płatności: przelew na 

rachunek  bankowy  sprzedającego  Nr  01  0000  0000  0000  0000  0000  1111 

prowadzony  w  PKO  BP  SA  O/Kędzierzyn-Koźle,  faktura  potwierdzona 

pieczęcią  firmową  kupującego  i  podpisem  czytelnym  Edward  Solidny 

– wspólnik, w treści której potwierdzono odbiór towaru,

2)  faktury VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r. wystawionej przez Jana Nowa-

ka, przedmiot transakcji: sprzedaż cementu w workach 80 ton, cena brut-

to z podatkiem VAT 30 000 zł, sprzedający: Przedsiębiorstwo Handlowe 

KRAM Jan Nowak, ul. Stara 2, 47-220 Kędzierzyn-Koźle, NIP 7490000001, 

kupujący: Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” Anna Piękna, Edward 

Solidny s.c.  w Kędzierzynie-Koźlu, ul. Portowa 1, 47-200 Kędzierzyn-Koź-

le, NIP 7490000002, termin płatności 7.3.2011 r., forma płatności: przelew 

na rachunek bankowy sprzedającego Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 1111 

PKO BP SA O/Kędzierzyn-Koźle, faktura potwierdzona pieczęcią firmową 

kupującego i podpisem czytelnym Anna Piękna – wspólnik, w treści której 

potwierdzono odbiór towaru.

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

28

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

Według  relacji  Jana  Nowaka,  w  terminach  płatności  wskazanych  w  tre-

ści  faktur  VAT  Nr  100/02/2011  i  Nr  120/02/2011  nie  uzyskał  on  zapłaty  cen 

w jakiejkolwiek części, w związku z czym pisemnym wezwaniem do zapłaty 

z 30.3.2011 r. wezwał Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” Anna Piękna, 

Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu jako kupującego, do zapłaty zale-

głych należności głównych z tych faktur wraz z ustawowymi odsetkami od 

dnia następnego po terminie ich płatności do dnia zapłaty, które to wezwanie 

przesłał listem poleconym na adres Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” 

Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu, ul. Portowa 1, 47-200 

Kędzierzyn-Koźle. Jan Nowak okazał radcy prawnemu odpis tego wezwania 

i dowód jego nadania listem poleconym.

W  reakcji  na  wezwanie  wspólnicy  cywilni  poinformowali  Jana  Nowaka 

pismem  z  1.6.2011  r.,  doręczonym  mu  3.6.2011  r.,  iż  z  uwagi  na  opóźnienia 

w płatnościach ze strony ich kontrahentów i związane z tym trudności finan-

sowe, należność z faktury VAT Nr 120/02/2011 uregulują w terminie później-

szym. Dłużnicy zawiadomili wierzyciela, że aktem notarialnym z 15.4.2011 r. 

Rep. A Nr 1253/2011 ustanowili hipotekę umowną w kwocie 50 000 zł na za-

bezpieczenie wierzytelności na rzecz Jana Nowaka o zapłatę ceny sprzedaży 

z faktury VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r., obciążającą zabudowaną nierucho-

mość  stanowiącą  przedmiot  współwłasności  łącznej  wspólników  cywilnych 

Anny Pięknej i Edwarda Solidnego, którą 29.4.2011 r. wpisano na ich wniosek 

w Dziale IV księgi wieczystej OP1K/00011111/0 Sądu Rejonowego w Kędzie-

rzynie-Koźlu, prowadzonej dla tej nieruchomości.

W tym samym piśmie wspólnicy cywilni zapewnili Jana Nowaka, że nie-

zaspokojoną dotychczas należność z faktury VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. 

zaspokoją bez zbędnej zwłoki. Jan Nowak przedstawił radcy prawnemu odpis 

pisma wspólników z 1.6.2011 r. i aktualny odpis ww. księgi wieczystej   z wpi-

saną w jej Dziale IV hipoteką.

W dniu 30.6.2012 r. uznano rachunek bankowy Jana Nowaka Nr 01 0000 

0000  0000  0000  0000  1111  kwotą

80  000  zł  przelaną  z  rachunku  bankowego 

w Alior Bank S.A. O/Kędzierzyn-Koźle prowadzonego dla Przedsiębiorstwa 

Budowlanego „Inwestycja” Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzy-

nie-Koźlu,  ul.  Portowa  1,  47-200  Kędzierzyn-Koźle.  W  dyspozycji  przelewu 

oznaczono  tytuł  płatności  w  brzmieniu  „Zapłata  należności  z  faktur  VAT 

Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. i Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.” Jan Nowak przed-

stawił wyciąg ze swego rachunku bankowego z 30.6.2012 r. potwierdzający do-

konanie przelewu, jego wysokość i tytuł płatności.

Jan Nowak sporządził 2.1.2013 r. dokument pisemny zatytułowany „Po-

twierdzenie salda”, w treści którego wskazał, że na 31.12.2012 r. Przedsiębior-

stwo  Budowlane  „Inwestycja” Anna  Piękna,  Edward  Solidny  s.c.  w  Kędzie-

rzynie-Koźlu, pozostaje dłużnikiem Przedsiębiorstwa Handlowego KRAM Jan 

background image

29

Prawo gospodarcze

Nowak, w zakresie należności z faktury VAT Nr 100/02/2011 na kwotę 20 000 zł  

i z faktury VAT Nr 120/02/2011 na kwotę 30 000 zł.

  Edward Solidny i Anna Piękna pismem z 5.1.2013 r., doręczonym Janowi 

Nowakowi 7.1.2013 r., potwierdzili uzgodnienie salda zaległości jedynie co do 

należności z faktury VAT Nr 100/02/2011.

Jan Nowak zlecił radcy prawnemu, udzielając mu pełnomocnictwa proce-

sowego ogólnego, sporządzenie pozwu w celu dochodzenia jego dotychczas 

niezaspokojonych  należności  z  faktur  VAT  Nr  100/02/2011  i  Nr  120/02/2011, 

formułując swoje oczekiwania co do jego zakresu w następujący sposób: 
1.  powództwo winno być skierowane w stosunku do wszystkich osób odpo-

wiedzialnych za zaspokojenie tych wierzytelności, 

2.  dochodzić  należy  wszystkich  niezaspokojonych  dotychczas  wierzytelno-

ści  zarówno  wierzytelności  o  świadczenia  główne,  jak  i  wierzytelności   

o świadczenia uboczne, 

3.  nie  należy  jednak  dochodzić  tych  wierzytelności,  co  do  których  istnieje 

możliwość podniesienia w toku procesu skutecznego zarzutu ich przedaw-

nienia, 

4.  proces winien toczyć się przed sądem właściwym rzeczowo i miejscowo, 

położonym najbliżej miejsca zamieszkania Jana Nowaka. 

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

30

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

OPIS ISTOTNYCH ZAGADNIEŃ

dla Komisji Egzaminacyjnej 

do zadania z zakresu prawa gospodarczego 

(egzamin radcowski – 21 marca 2014 r.)

1.  W ocenie zespołu do przygotowania zadań na egzamin radcowski, prawidłowe roz-

wiązanie zadania polega na sporządzeniu pozwu.

2.  Właściwe  oznaczenie  przedmiotu  żądania  wymaga  wzięcia  pod  rozwagę  skutków 

materialnych  zachowań  Jan  Nowaka  i  jego  dłużników  opisanych  w  stanie  faktycz-

nym, z uwzględnieniem oczekiwań mocodawcy:

1.  Pozwem objęte winny być jedynie te wierzytelności, które istnieją w sensie mate-

rialnym i nie wygasły dotychczas na skutek ich zaspokojenia.

W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę na zaspokojenie częściowe należności 

z faktury VAT Nr 100/02/2011, które powoduje zapłata częściowa 30.6.2012 r. w kwocie 

80 000 zł. Dokonujący zapłaty dłużnik nie wskazuje, który z dwóch wymagalnych w dacie 

dokonania płatności długów zaspokaja, w sytuacji gdy tytuł płatności brzmi cyt. „zapła-

ta należności z faktur VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. i Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.”, 

a zatem wskazuje oba długi jako przedmiot realizowanego zaspokojenia, podczas gdy 

zapłacona kwota nie pozwala na pełne zaspokojenie obu z nich. Na dzień zaspokojenia 

częściowego 30.6.2012 r. każdy z długów składa się już z zaległej należności głównej oraz 

zaległych odsetek ustawowych (art. 481 k.c.) za czas opóźnienia w zapłacie należności 

głównych od dnia następnego po dniu ich płatności do 29.6.2012 r. włącznie.   

W  takim  stanie  rzeczy,  koniecznym  jest  dokonanie  zarachowania  przelanej  kwoty 

80 000 zł zgodnie z treścią przepisu art. 451 § 1 i 3 k.c. na poczet należności z faktury VAT 

Nr 100/02/2011 r. z 24.2.2011 r. jako długu najdawniej wymagalnego, a w ramach tego 

długu wierzyciel ma prawo zaliczenia wpłaty w pierwszej kolejności na zaległe odsetki 

ustawowe z tytułu opóźnienia w płatności należności głównej, a w pozostałym zakresie 

– na zaległą należność główną.

Na 30.6.2012 r. dług z faktury VAT Nr 100/02/2011 r. obejmował:

a)   odsetki ustawowe za okres od 4.3.2011 r. do 29.6.2012 r. liczone od kwoty 100 000 zł;

b)  należność główną 100 000 zł.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że dłużnik mający względem tego sa-

mego wierzyciela długi: główny i uboczny tego samego rodzaju, może przy spełnieniu 

świadczenia wskazać, który z długów chce zaspokoić, jednakże wierzyciel może w takiej 

sytuacji zaliczyć to, co przypada na poczet danego długu, przede wszystkim na związa-

ne z nim należności uboczne. Oznacza to, że przy istnieniu takich długów dłużnik ma 

wprawdzie prawo wskazać, na który dług zalicza świadczenie, ale to wierzyciel decydu-

je, czy w ramach tego długu chce zaliczyć wpłatę na należności uboczne. Innymi słowy, 

zasada  z  art.  451  §  1  zd.  2  k.c.  ma  zastosowanie  również  wtedy,  gdy  dłużnik  spełnia-

jący świadczenie ma wobec wierzyciela tylko jeden dług złożony z należności głównej 

i odsetek (por. wyrok SN z 24.1.2002 r., III CKN 495/2000, OSNC 2002, Nr 11, poz. 143 

z aprobującą glosą P. Drapały, PS 2003, Nr 11–12, s. 153 i n.). 

Idąc  tym  tokiem  rozumowania,  Jan  Nowak  miał  prawo  zarachowania  wpłaty  czę-

ściowej w kwocie 80 000 zł w całości na zaspokojenie należności głównej z faktury VAT 

background image

31

Prawo gospodarcze

Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r., a dokonanie takiego zarachowania notyfikował wspólnikom 

cywilnym w dokumencie z 2.1.2013 r. „Potwierdzenie salda”, ze skutkiem zarachowania 

wiążącego dla dłużników.

W  konsekwencji  na  30.6.2012  r.  pozostawała  nadal  niezaspokojona  część  należności 

głównej z faktury VAT Nr 100/02/2011 w kwocie 20 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi 

z tytułu opóźnienia jej płatności, poczynając od 4.3.2011 r., a także zaległe odsetki ustawo-

we z tytułu zapłaty z opóźnieniem kwoty 80 000 zł z faktury VAT Nr 100/02/2011, naliczo-

ne za okres od 4.3.2011 r. do 29.6.2012 r. 

Należność główna z faktury VAT Nr  120/02/2011 w kwocie 30 000 zł nie została do dnia 

sporządzenia pozwu, tj. 21.3.2014 r. zaspokojona w jakimkolwiek zakresie przedmioto-

wym.

2.   Zgodnie z oczekiwaniem mocodawcy, nie należy dochodzić tych wierzytelności, co 

do których istnieje możliwość podniesienia przez pozwanego dłużnika w toku pro-

cesu skutecznego zarzutu ich przedawnienia.

Roszczenia Jana Nowaka o zapłatę należności z faktur VAT Nr 100/02/2011 i Nr 120/

02/2011, jako roszczenia z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsię-

biorstwa sprzedawcy, przedawniają się z upływem lat dwóch, licząc od dnia ich wyma-

galności (art. 554 k.c. w zw. z art. 120 § 1 k.c.).

Odnośnie do faktury VAT Nr 100/02/2011, termin przedawnienia roszczenia o zapłatę 

ceny rozpoczął się we wskazanym dniu płatności – 3.3.2011 r. i upłynąłby z 3.03.2013 r. 

Został on jednak 2-krotnie przerwany w stosunku do obojga wspólników spółki cywilnej. 

Pierwsze przerwanie nastąpiło przez uznanie długu dokonane w treści pisma z 1.6.2011 r., 

doręczonego 3.6.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.). Po przerwie termin przedawnienia zaczął 

biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 4.6.2011 r. i upłynąłby z 4.6.2013 r. Jednakże termin ten 

został ponownie przerwany w stosunku do obojga wspólników przez dokonanie tzw. nie-

prawidłowego uznania przez nich długu. Nastąpiło ono w formie uzgodnienia zakresu 

niezaspokojonej należności z faktury VAT Nr 100/02/2011 określonego przez wierzyciela 

Jana Nowaka w piśmie z 2.1.2013 r. „Potwierdzenie salda” (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), a po-

twierdzonego  w  piśmie  dłużników  z  5.1.2013  r.,  doręczonym  wierzycielowi  7.1.2013  r. 

Termin przedawnienia zaczął zatem biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 8.1.2013 r. i do 

21.3.2014 r. jeszcze nie upłynął. 

Odnośnie do faktury VAT Nr 120/02/2011, termin przedawnienia roszczenia o zapłatę 

ceny rozpoczął się we wskazanym dniu jej płatności – 7.3.2011 r. i upłynąłby z 7.3.2013 r. 

Także i bieg tego terminu został przerwany w stosunku do obojga wspólników z  dniem 

złożenia oświadczeń woli o ustanowieniu hipotecznego zabezpieczenia wierzytelności, 

w której to czynności zawiera się również tzw. niewłaściwe uznanie roszczenia (wierzy-

telności  hipotecznej).  Skutek  taki  nastąpił  z  dniem  złożenia  oświadczenia  woli  o  usta-

nowieniu hipoteki, tj. 15.4.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), a zatem termin przedawnienia 

zaczął biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 16.4.2011 r., a następnie przez uznanie długu, do-

konane w treści pisma z 1.6.2011 r., doręczonego 3.6.2011 r. (art. 123 § 1 pkt 2 k.c.), a zatem 

zaczął biec na nowo (art. 124 § 1 k.c.) od 4.6.2011 r. i upłynął  4.6.2013 r. 

Przyjąć też należy w ślad za stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnie-

niu uchwały 7 sędziów z 26.1.2005 r., III CZP 42/04, OSNC 2005/9/149, iż wraz z przedaw-

nieniem roszczenia o zaspokojenie należności głównej z faktury VAT Nr 120/02/2011, która 

nie została zaspokojona w jakiejkolwiek części do dnia jej przedawnienia, przedawnieniu 

uległy także roszczenia uboczne o odsetki z tytułu opóźnienia w zapłacie przedawnionej 

należności głównej. 

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

32

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

Ustanowienie zabezpieczenia rzeczowego (hipoteki) przez oboje wspólników będących 

osobistymi współdłużnikami solidarnymi (art. 864 k.c.) zmodyfikowało jednak ich sytu-

ację prawnomaterialną. Przedawnienie wierzytelności zabezpieczonej hipoteką nie naru-

sza bowiem uprawnienia wierzyciela hipotecznego do uzyskania zaspokojenia z nieru-

chomości obciążonej (art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), z tym, iż przepisu 

tego nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne, a zatem i odsetek.  

Anna Piękna i Edward Solidny jako współdłużnicy rzeczowi nie mogą zatem skutecz-

nie żądać oddalenia w stosunku do nich powództwa o zaspokojenie zabezpieczonej hipo-

tecznie, przedawnionej wierzytelności głównej z faktury VAT Nr 120/02/2011 w kwocie 

30 000 zł. Mogą jedynie domagać się zastrzeżenia w wyroku uwzględniającym powództwo 

w tym zakresie, prawa do powołania się przez nich w toku postępowania egzekucyjne-

go na ograniczenie ich odpowiedzialności jedynie do nieruchomości obciążonej hipoteką 

(art. 319 k.p.c. w zw. z art. 837 k.p.c.).

Przyjąć  też  należy  w  ślad  za  ugruntowanym  stanowiskiem  judykatury,  wyrażonym 

także w uzasadnieniu cytowanej już wyżej uchwały 7 sędziów SN z 26.1.2005 r., III CZP 

42/04, OSNC 2005/9/149, iż zasada, w myśl której z chwilą przedawnienia roszczenia o za-

spokojenie należności głównej, która nie została zaspokojona do tej chwili, przedawnie-

niu uległy także roszczenia uboczne o odsetki z tytułu opóźnienia w zapłacie przedaw-

nionego  roszczenia  głównego,  nie  znajduje  zastosowania  do  takich  stanów,  w  których 

roszczenie  o  świadczenie  główne  wygasło  przed  upływem  terminu  przedawnienia, 

np. na skutek wykonania. Pozostałe w mocy roszczenia uboczne uległy z chwilą tego zda-

rzenia niejako przekształceniu w roszczenia samodzielne (tak też Sąd Najwyższy w wyroku 

z 24.5.2005 r., V CK 655/04, LEX Nr 152449; w wyroku z 13.1.2012 r. I CNP 22/2011, OSNC 

2013/B/29). Należy przy tym zwrócić uwagę, iż roszczenie o odsetki staje się wymagalne 

osobno w każdym dniu opóźnienia i w związku z tym przedawnia się osobno za każdy 

dzień  opóźnienia  (por.  uchwała  Sądu  Najwyższego  z  5.4.1991  r.,  III  CZP  21/91,  OSNC 

1991/10-12/121). Oznacza to, iż 21.3.2014 r. nie upłynął jeszcze 3-letni termin przedawnie-

nia odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia w zapłacie części należności głównej z fak-

tury VAT Nr 100/02/2011, które stały się wymagalne nie wcześniej niż 21.3.2011 r., a zatem 

naliczonych za okres opóźnienia od dnia 21.3.2011 r. do 29.6.2012 r. (467 dni) w kwocie 13 

306,30 zł [formuła obliczenia: (0,13/365) x 467 x 80 000 zł].

Konkludując powyższe rozważania, zdaniem zespołu, zgodne z oczekiwaniami Jana 

Nowaka jest wytoczenie powództwa w stosunku do obojga wspólników cywilnych o za-

płatę:

1)   należności głównej z faktury VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r. w kwocie 30 000 zł;

2)   należności głównej z faktury VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. w części dotyczącej 

kwoty 20 000 zł z ustawowymi odsetkami od 4.3.2011 r. do dnia zapłaty;

3)   części odsetek ustawowych w kwocie 13 306,30 zł z tytułu opóźnienia w zapłacie kwo-

ty 80 000 zł, zaspokojonej 30.6.2012 r., jako część należności głównej z faktury VAT 

Nr 100/02/2011, które stały się wymagalne nie wcześniej niż 21.3.2011 r., a zatem na-

liczonych za okres opóźnienia od 21.3.2011 r. do 29.6.2012 r. – z dalszymi odsetkami 

ustawowymi od nich liczonymi od dnia wytoczenia powództwa o nie do dnia zapłaty 

(art. 482 § 1 k.p.c.). 

Kwestie procesowe: 

a)   wartość  przedmiotu  sporu,  która  nie  przekracza  75  000  zł  oraz  istniejący  związek 

roszczenia  z  działalnością  gospodarczą  stron  jako  przedsiębiorców  (art.  4  ustawy 

z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej), uzasadniają wytoczenie powódz-

background image

33

Prawo gospodarcze

twa przed Sądem Rejonowym w Opolu jako sądem gospodarczym (art. 1 i 2 ustawy 

z 24.5.1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych); 

b)   ten sam sąd jest właściwy miejscowo jako sąd właściwości ogólnej – miejsca zamiesz-

kania pozwanych (art. 27 k.p.c.) oraz jako sąd miejsca wykonania umowy w zakresie 

dochodzonego roszczenia (art. 34 k.p.c.). 

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

34

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

Opole, 21.3.2014 r.

Sąd Rejonowy w Opolu 

V Wydział Gospodarczy 

ul. Ozimska 60a

45-368 Opole

Powód: 

Jan Nowak

PESEL 63010100000

ul. Nowa 3 

47-220 Kędzierzyn-Koźle

prowadzący działalność gospodarczą pod firmą

Przedsiębiorstwo Handlowe KRAM Jan Nowak

reprezentowany przez:

r. pr. Adama Kowalskiego

adres do doręczeń:

Kancelaria Radcy Prawnego

ul. Festiwalowa 5 

45-058 Opole

Pozwani:

Ad 1) Anna Piękna

PESEL 80010100001

ul. Parkowa 5 

47-220 Kędzierzyn-Koźle

Ad 2) Edward Solidny

PESEL 79021020001

ul. Leśna 20 

47-224 Kędzierzyn-Koźle

Wartość przedmiotu sporu: 63 306,30 zł

Opłata sądowa: 792 zł

POZEW O ZAPŁATĘ

w postępowaniu nakazowym

Działając w imieniu i na rzecz Jana Nowaka, pełnomocnictwo którego wraz z dowodem 

uiszczenia opłaty skarbowej, przedkładam w załączeniu, wnoszę o:

1.  Orzeczenie nakazem zapłaty w postępowaniu nakazowym, na podstawie art. 485 § 

1 pkt 2 KPC, że Pozwani Anna Piękna oraz Edward Solidny mają zapłacić solidarnie 

powodowi Janowi Nowakowi kwotę 63 306,30 (sześćdziesiąt trzy tysiące trzysta sześć 

zł i trzydzieści groszy) zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od:

  1)  kwoty 20 000 zł od 4.3.2011 r. do dnia zapłaty, oraz

  2)  kwoty 13 306,30 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, jak również

background image

35

Prawo gospodarcze

koszty  procesu,  wraz  z  kosztami  zastępstwa  procesowego,  według  norm  przepisa-

nych.

2.  W przypadku skierowania sprawy do rozpoznania w trybie zwykłym wnoszę o:

  1)   zasądzenie solidarnie od Anny Pięknej i Edwarda Solidnego na rzecz Jana Nowaka 

kwoty 63 306,30 (sześćdziesiąt trzy tysiące trzysta sześć zł i trzydzieści groszy)

wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od:

a)  kwoty 20 000 zł od 4.3.2011 r. do dnia zapłaty, oraz

b)  kwoty 13 306,30 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;

  2)   zasądzenie  solidarnie  od  Pozwanych  na  rzecz  Powoda  kosztów  procesu  w  tym 

kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych;

  3)   rozpoznanie  sprawy  również  pod  nieobecność  Powoda,  na  podstawie  art.  209 

KPC;

  4)   wydanie  wyr.  zaocznego  w  przypadku  zaistnienia  przesłanek  przewidzianych 

w art. 339 KPC i opatrzenie go rygorem natychmiastowej wykonalności zgodnie 

z art. 333 § 1 pkt 3 KPC.

Ponadto wnoszę o:

3.  Dopuszczenie i przeprowadzenie wskazanych poniżej dowodów z dokumentów:

  1)   kopia umowy spółki cywilnej pod nazwą Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwesty-

cja” Anna Piękna, Edward Solidny s.c. – na okoliczność przysługującego każdemu 

ze wspólników uprawnienia do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentacji;

  2)   faktura VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. – na okoliczność wykonania zamówienia 

przez Powoda oraz wysokości zobowiązania Pozwanych wobec Powoda;

  3)   faktura VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r. – na okoliczność wykonania zamówienia 

przez Powoda oraz wysokości zobowiązania Pozwanych wobec Powoda;

  4)   wezwanie do zapłaty z 30.3.2011 r. wraz z dowodem nadania listem poleconym 

– na okoliczność wezwania Pozwanych przez Powoda do dobrowolnego spełnienia 

świadczenia;

  5)   pismo Pozwanych z 1.6.2011 r. – na okoliczność uznania przez Pozwanych długu;

  6)   odpis z księgi wieczystej KW Nr OP1K/00011111/0 – na okoliczność ustanowienia 

przez  Pozwanych  hipoteki  na  zabezpieczenie  wierzytelności  udokumentowanej 

fakturą VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.;

  7)   wyciąg z rachunku bankowego Jana Nowaka Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 1111 

z 30.6.2012 r. – na okoliczność częściowej zapłaty długu przez Pozwanych w wyso-

kości 80 000 zł;

  8)   potwierdzenie salda z 2.1.2013 r. – na okoliczność wskazania Pozwanym przez Po-

woda aktualnego salda zadłużenia;

  9)   pismo Pozwanych z 5.1.2013 r. – na okoliczność uznania przez Pozwanych długu 

udokumentowanego fakturą VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r.

4.  Dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron, na okoliczność za-

mówień składanych przez Pozwanych, ich należytej realizacji przez Powoda oraz nie-

zapłacenia przez Pozwanych wierzytelności dochodzonych niniejszym pozwem.

UZASADNIENIE

Stan faktyczny

W  dniu  24.2.2011  r.  Powód  dostarczył  Pozwanym  zamówiony  przez  nich  uprzednio 

towar,  tj.  cegłę  pełną  w  ilości  100  000  sztuk.  Uzgodniona  przez  strony  cena  wynosiła 

100 000 zł brutto z podatkiem VAT. Termin płatności uzgodniono na 3.3.2011 r. Płatność 

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

36

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

miała zostać dokonana przelewem bankowym na rachunek Powoda Nr 01 0000 0000 0000 

0000  0000  1111  prowadzony  w  PKO  BP  SA  O/Kędzierzyn-Koźle.  Dostawę  towaru  po-

twierdził Pozwany Ad 2) na fakturze wystawionej przez Powoda.

Dowód: 

–  Faktura VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r.; 

–  Przesłuchanie stron.

W dniu 28.2.2011 r. Powód dostarczył Pozwanym zamówiony przez nich uprzednio to-

war, tj. cement w workach – 80 ton. Uzgodniona przez strony cena wynosiła 30 000 zł 

brutto z podatkiem VAT. Termin płatności uzgodniono na 7.3.2011 r. Płatność miała zostać 

dokonana przelewem bankowym na rachunek Powoda Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 

1111 prowadzony w PKO BP SA O/Kędzierzyn-Koźle. Dostawę towaru potwierdziła Po-

zwana Pozwany Ad 1) na fakturze wystawionej przez Powoda.

Dowód: 

–  Faktura VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.; 

–  Przesłuchanie stron.

W związku z niedokonaniem zapłaty wierzytelności udokumentowanych ww. fakturami 

Powód 30.3.2011 r. wezwał na piśmie Pozwanych do zapłaty zaległych należności głów-

nych  z tych faktur wraz z ustawowymi odsetkami od dnia następnego po terminie ich 

płatności do dnia zapłaty, które to wezwanie przesłał listem poleconym na adres przedsię-

biorstwa prowadzonego przez Pozwanych, tj. ul. Portowa 1, 47-200 Kędzierzyn-Koźle.

Dowód: 

–  Wezwanie do zapłaty z 30.3.2011 r. wraz z dowodem nadania listem poleconym.

W reakcji na wezwanie Pozwani poinformowali Powoda pismem z 1.6.2011 r., doręczo-

nym mu 3.6.2011 r., iż z uwagi na opóźnienia w płatnościach ze strony ich kontrahentów 

i związane z tym trudności finansowe, należność z faktury VAT Nr 120/02/2011 uregulują 

w terminie późniejszym. 

Dowód: 

–  Pismo Pozwanych z 1.6.2011 r.

Jednocześnie Pozwani zawiadomili Powoda, że aktem notarialnym z 15.4.2011 r. Rep. A  

Nr 1253/2011 ustanowili na jego rzecz na zabudowanej nieruchomości stanowiącej przed-

miot ich współwłasności łącznej, hipotekę umowną w kwocie 50 000 zł na zabezpieczenie 

wierzytelności udokumentowanej fakturą VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.

Dowód: 

–  Odpis z księgi wieczystej KW Nr OP1K/00011111/0.

W tym samym piśmie Pozwani zapewnili Powoda, że niezaspokojoną dotychczas należ-

ność z faktury VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. zaspokoją bez zbędnej zwłoki.

Dowód: 

–  Pismo Pozwanych z 1.6.2011 r.

background image

37

Prawo gospodarcze

W dniu 30.6.2012 r. uznano rachunek bankowy Powoda Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 

1111 kwotą 80 000 zł przelaną z rachunku bankowego w Alior Bank S.A. O/Kędzierzyn-

-Koźle  prowadzonego  dla  Przedsiębiorstwa  Budowlanego  „Inwestycja”  Anna  Piękna, 

Edward  Solidny  s.c.  w  Kędzierzynie-Koźlu,  ul.  Portowa  1,  47-200  Kędzierzyn-Koźle. 

W dyspozycji przelewu oznaczono tytuł płatności w brzmieniu „Zapłata należności z fak-

tur VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r. i Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.”.

Dowód: 

–  Wyciąg z rachunku bankowego Jana Nowaka Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 1111 

z 30.6.2012 r.

W dniu 2.1.2013 r. Pozwany sporządził dokument pisemny zatytułowany „Potwierdzenie 

salda”, w treści którego wskazał, że na 31.12.2012 r. Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwe-

stycja” Anna Piękna, Edward Solidny s.c. w Kędzierzynie-Koźlu, pozostaje dłużnikiem 

Przedsiębiorstwa Handlowego KRAM Jan Nowak, w zakresie należności z faktury VAT 

Nr 100/02/2011 na kwotę 20 000 zł i z faktury VAT Nr 120/02/2011 na kwotę 30 000 zł.

Dowód: 

–  Potwierdzenie salda z 2.1.2013 r.

W odpowiedzi na przesłane potwierdzenie salda Pozwani pismem z 5.1.2013 r., doręczo-

nym Powodowi  7.1.2013 r., potwierdzili uzgodnienie salda zaległości jedynie co do należ-

ności z faktury VAT Nr 100/02/2011.

Dowód: 

–  Pismo Pozwanych z 5.1.2013 r.

Do chwili obecnej Pozwani nie spełnili zaległych świadczeń poza częścią opisaną powy-

żej.

Dowód: 

–  Przesłuchanie stron.

Stan prawny

Niniejszym pozwem Powód dochodzi zapłaty łącznej kwoty w wysokości 63 306,30 zł 

(sześćdziesiąt trzy tysiące trzysta sześć zł i trzydzieści groszy), tj.:

1)  kwoty 20 000 zł stanowiącej niezaspokojoną dotychczas część wierzytelności udoku-

mentowanej fakturą VAT Nr 100/02/2011;

2)  kwoty  30  000  zł  stanowiącej  wierzytelność  udokumentowaną  fakturą  VAT  Nr  120/

02/2011;

3)  kwoty  13  306,30  zł  stanowiącej  kwotę  odsetek  za  opóźnienie  należnych  od  kwoty 

80 000 zł zapłaconej przez Pozwanych Powodowi 30.6.2012 r., którą Powód zaliczył na 

poczet wierzytelności udokumentowanej fakturą VAT Nr 100/02/2011, wyliczonych za 

okres od 21.3.2011 do 29.6.2012.

Jednocześnie  powód  dochodzi  odsetek  za  opóźnienie  w  zapłacie  kwoty  wymienionej 

w punkcie 1 powyżej, od daty wymagalności, tj. 4.3.2011 r. do dnia zapłaty, jak również 

– zgodnie z art. 482 § 1 KC – od kwoty wymienionej w punkcie 3 powyżej, od daty wnie-

sienia pozwu do dnia zapłaty.

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

background image

38

Część I. Prawo gospodarcze

Prawo gospodarcze

Częściową  zapłatę  w  kwocie  80  000  zł  w  związku  z  brakiem  jednoznacznego  wskaza-

nia  przez  Pozwanych,  który  z  istniejących  długów  pragną  zaspokoić,  Powód  zgodnie 

z art. 451 § 1 i 3 KC zaliczył w złożonym Pozwany oświadczeniu – piśmie zatytułowa-

nym „Potwierdzenie salda” z 2.1.2013 r., na poczet należności najdawniej wymagalnej, 

tj.  wierzytelności  udokumentowanej  fakturą  VAT  Nr  100/02/2011.  Jednocześnie  Powód 

nie skorzystał z przysługującego mu prawa do zaliczenia zapłaty w pierwszej kolejności 

na  zaległe  należności  uboczne,  co  oznacza,  że  wierzytelność  z  tej  faktury  uległa  umo-

rzeniu o kwotę 80 000 zł, zaś wierzytelność o zapłatę odsetek za czas opóźnienia istnieje 

w dalszym ciągu, przy czym Powodowi należą się odsetki ustawowe od kwoty 20 000 zł 

–  czyli  pozostającej  do  zapłaty  należności  z  faktury  VAT  Nr  100/02/2011  za  cały  okres 

opóźnienia, tj. od 4.3.2011 r. do dnia zapłaty, zaś od zapłaconej  30.6.2012 r. kwoty 80 000 zł 

za  okres  od  4.3.2011  r.  do  dokonania  płatności,  tj.  29.6.2012  r.,  przy  czym  niniejszym 

pozwem  Powód  dochodzi  jedynie  nieprzedawnionych  aktualnie  odsetek  od  tej  kwoty, 

tj.  liczonych  od  21.3.2011  r.  do  29.6.2012  r.,  które  wynoszą  13  306,30  zł  (80  000  zł 

x 13% / 365 x 467 dni).

Dochodzone  przez  Powoda  niezaspokojona  dotychczas  część  roszczenia  wynikającego 

z faktury VAT Nr 100/02/2011 nie ulegała przedawnieniu, gdyż Pozwani 2-krotnie uznali 

dług. Pierwszy raz 3.6.2011 r. (data doręczenia Powodowi pisma Pozwanych z 1.6.2011 r.), 

zaś drugi raz 7.1.2013 r. (data doręczenia Powodowi pisma Pozwanych z 5.1.2013 r.).

Roszczenie wynikające z faktury VAT Nr 120/02/2011, pomimo upływu terminu przedaw-

nienia, w dalszym ciągu może być dochodzone przez Powoda z uwagi na istnienie za-

bezpieczenia hipotecznego na nieruchomości stanowiących własność Pozwanych (art. 77 

ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Żądanie wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym

Powód  wnosi  o  wydanie  nakazu  zapłaty  w  postępowaniu  nakazowym  na  podstawie 

art. 485 § 1 pkt 2 i 3 KPC.

Zgodnie z art. 485 § 1 pkt 2 KPC sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli Powód dochodzi rosz-

czenia pieniężnego, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udowodnione 

dołączonym do pozwu zaakceptowanym przez dłużnika rachunkiem.

Zgodnie natomiast z art. 485 § 1 pkt 3 KPC sąd wydaje nakaz zapłaty, jeżeli Powód do-

chodzi roszczenia pieniężnego, a okoliczności uzasadniające dochodzone żądanie są udo-

wodnione dołączonym do pozwu wezwaniem dłużnika do zapłaty i pisemnym oświad-

czeniem dłużnika o uznaniu długu.

W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy spełnione zostały obie ww. przesłanki wy-

dania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Obie faktury zostały bowiem podpi-

sane przez uprawnionego do samodzielnej reprezentacji wspólnika spółki cywilnej pro-

wadzonej przez Pozwanych, a ponadto w piśmie z 1.6.2011 r. stanowiącym odpowiedź na 

wezwanie do zapłaty, Pozwani uznali dług wynikający z obu ww. faktur.

Uznać należy zatem, że spełnione zostały przesłanki z art. 485 § 1 pkt 2 i 3 KPC, warunku-

jące wydanie przez sąd nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. 

background image

39

Prawo gospodarcze

Kazus 2. Egzamin radcowski 2014 r.

Wniosek o wydanie w przedmiotowej sprawie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazo-

wym jest zatem w pełni uzasadniony.

Właściwość sądu

Właściwość tut. sądu ustalona została na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 24.5.1989 r. o rozpo-

znawaniu przez sądy spraw gospodarczych oraz art. 16 § 1 KPC i art. 27 § 1 KPC.

Dowód:

–  Wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

woda;

–  Wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

zwanej Ad 1;

–  Wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

zwanego Ad 2.

Mając na uwadze powyższe niniejsze powództwo jest konieczne i uzasadnione.

Radca prawny

Adam Kowalski

(podpis)

Załączniki:

  1) pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 17 zł;

  2) dowód uiszczenia opłaty od pozwu w wysokości 792 zł;

  3) wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

woda;

  4) wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

zwanej Ad 1; 

  5) wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej dotyczący Po-

zwanego Ad 2;

  6) kopia umowy spółki cywilnej pod nazwą Przedsiębiorstwo Budowlane „Inwestycja” 

Anna Piękna, Edward Solidny s.c.;

  7) faktura VAT Nr 100/02/2011 z 24.2.2011 r.;

  8) faktura VAT Nr 120/02/2011 z 28.2.2011 r.; 

  9) wezwanie do zapłaty z 30.3.2011 r. wraz z dowodem nadania listem poleconym;

10) pismo Pozwanych z 1.6.2011 r.;

11) odpis z księgi wieczystej KW Nr OP1K/00011111/0;

12) wyciąg z rachunku bankowego Jana Nowaka Nr 01 0000 0000 0000 0000 0000 1111 

z 30.6.2012 r.;

13) potwierdzenie salda z 2.1.2013 r.;

14) pismo Pozwanych z 5.1.2013 r.;

15) odpis pozwu z załącznikami.