czerwiec 1996 

nr ref. Pr PN-B-02872:1996  

Ustanowiona przez Polski Komitet Normalizacyjny dnia 20 czerwca 1996 r.  

(Uchwała nr 26/96-o) 

Deskryptory 

0708360  –  ochrona  przeciwpoŜarowa,  0041689  –  budynki;  0035099  –  metody  badań;  0356975  –
ognioodporność 

ABSTRAKT NORMY 

Podano  metodę  badania  odporności  dachów  na  ogień  zewnętrzny.  Metoda  określa  zachowanie  dachu 
poddanego  działaniu  źródła  ognia  w  postaci  płonącej  wełny  drzewnej.  Dla  metody  podano  zasadę, 
aparaturę, sposób wykonania badania, ocenę wyników i kryteria klasyfikacyjne. 

TŁUMACZENIE ABSTRAKTU 

Test method for external fire exposure to roofs was presented. The method gives an indication of the roof’s 
behaviour when exposed to one type of burning brand (flaming wooden wool). 

For  this  method  were  specified:  principle,  scope,  test  equipment,  test  specimens,  test  conditions,  test 
procedure, results assessment and classification criteria. 

Norma  opracowana  w  Normalizacyjnej  Komisji  Problemowej  nr  180  ds.  Bezpieczeństwa 
PoŜarowego Obiektów 

PRZEDMOWA 

Norma  podaje  metodykę  badania  oraz  kryteria  klasyfikacyjne  dachów  zgodnie  z  warunkami  technicznymi, 
jakim  powinny  odpowiadać  budynki.  Metodyka  badania  jest  zgodna  z  dokumentami  międzynarodowymi 
(projektami norm CEN/TC 127/AHG 4) oraz normą DIN 4102 Teil 7. 

1. Wstęp 

1.1 Zakres normy 

W niniejszej normie określono metodę badania odporności dachów na ogień zewnętrzny. 

1.2 Zakres stosowania 

Normę stosuje się do badania odporności na ogień zewnętrzny dachów i stropodachów. 

1.3 Definicje 

Dla potrzeb niniejszej normy przyjęto następujące definicje: 

1.3.1 dach 

Polski Komitet Normalizacyjny   POLSKA NORMA  

PN-B-02872  

Ochrona przeciwpoŜarowa budynków  

Zamiast:  

Grupa katalogowa 

 

SKN 0729  

ICS 13.220.50

  

Metoda badania odporności dachów na ogień 
zewnętrzny  

Fire protection of buildings – 
Test method for external fire 
exposure to roofs  

Protection des bâtiments contre feu – Méthode d’essais de 
la résistance des toits au feu extérieur  

Противопожарная защита 
зданий – Метод испиытания 
стойкости крышей на 
внешнее действие огня  

układ składający się z pokrycia dachowego, warstw ocieplających (tłumiących) i podkładu 

1.3.2 długość drogi gaśnięcia 

maksymalna  odległość  mierzona  prostopadle  od  dolnej  krawędzi  kosza  do  najbardziej,  od  tej  krawędzi, 
oddalonym płomieniom 

1.4 Kwalifikacja dachów pod względem odporności na ogień zewnętrzny 

1.4.1 Dachy nie rozprzestrzeniające ognia 

–  dachy,  których  próbki  w  określonych  warunkach  badań  (rozdz.  2)  spełniają  wszystkie  wymagania 
określone w rozdz. 3. 

1.4.2 Dachy rozprzestrzeniające ogień 

–  dachy,  których  próbki  w  określonych  warunkach  badania  (rozdz.  2)  nie  spełniają  choćby  jednego 
wymagania określonego w rozdz. 3. 

1.4.3 Dachy z pokryciami z materiałów niepalnych (blacha i materiały ceramiczne) 

uznaje się za odporne na działanie ognia zewnętrznego (nie rozprzestrzeniające ognia) bez przeprowadzania 
badań. 

2. Metoda badania 

2.1 Zasada badania 

Zasada badania polega na poddaniu próbki dachu działaniu źródła ognia w postaci płonącej wełny drzewnej 
i określeniu skutków jego oddziaływania: 

– wielkości powierzchni zniszczenia; 

– występowania płonących kropli i odpadów stałych; 

– występowania spalania na wewnętrznej stronie dachu; 

– powstania otworów w dachu. 

Dachy  o  nachyleniu  do  20°  bada  się  przy  nachyleniu  próbki  15°,  dachy  o  większym  nachyleniu  (lub  przy 
występowaniu  powierzchni  pionowych  czy  zbliŜonych  do  pionowych,  ale  o  wysokości  mniejszej  niŜ  1  m) 
bada się przy nachyleniu próbki 15° i 45°. 

W  szczególnych  wypadkach  moŜliwe  jest  badanie  przy  innych  nachyleniach,  jednak  otrzymany  wynik 
dotyczyć będzie tylko badanego nachylenia. 

2.2 Stanowisko do badań 

2.2.1 Pomieszczenie badawcze 

Badanie  naleŜy  przeprowadzać  w  pomieszczeniu  zamkniętym,  o  kubaturze  minimum  150  m

3

  i  wolnym  od 

przeciągów. 

2.2.2 Źródło ognia 

Źródło ognia stanowi 600 g wełny drzewnej („opakowaniowej”), o wilgotności od 8% do 12% suchej masy 
(wilgotność moŜe być oznaczona na próbce od 10 g do 20 g wełny w suszarce o temperaturze 105°C ± 5°
C). Wełna powinna być klimatyzowana w temperaturze 23°C ±2°C i względnej wilgotności 50% ±5% przez 
co najmniej 12 h przed badaniem. Wełna nie powinna być  zbita i nie powinna zawierać  kawałków drewna. 
Wełnę drzewną umieszcza się równomiernie w koszu drucianym. 

2.2.3 Kosz na wełnę drzewną 

Prostopadłościenny kosz powinien być otwarty od góry i dołu i mieć wymiary: 30 cm x 30 cm w podstawie i 
20  cm  wysokości.  Siatka,  z  której  wykonuje  się  boczne  ściany  kosza,  powinna  być  wykonana  z  drutu  o 
średnicy  0,3  cm  i  mieć  kwadratowe  oka  o  boku  5  cm.  W  czterech  dolnych  rogach  kosz  powinien  mieć 
wypusty  umoŜliwiające  równomierne,  równoległe  oddalenie  podstawy  kosza  o  1  cm  ponad  połać  dachu  (w 
przypadku płyt falistych ponad grzbiet fali). Masa pustego kosza powinna być 650 g ±50 g. 

2.2.4 Waga 

Waga  (lub  urządzenie  do  waŜenia)  powinna  mieć  dokładność  1  g  i  zakres  co  najmniej  2  kg  (potrzebny  do 
zwaŜenia wełny w koszu). 

2.2.5 Stoper 

Stoper powinien mieć dokładność co najmniej 5 s na 1 h. 

2.2.6 Przyrząd do pomiaru długości 

Przyrząd ten powinien mieć długość co najmniej 3 m i dokładność pomiaru 1 mm. 

2.3 Przygotowanie próbek 

Próbki powinny być tak przygotowane, aby odpowiadały rzeczywistej budowie dachu. 

Dla badań przy obydwu nachyleniach (15° lub 45°) naleŜy przygotować próbkę dachu o wymiarach 240 cm 
x 200 cm. W przypadku małych zniszczeń po pierwszym badaniu moŜliwe jest przeprowadzenie badań przy 
obydwu nachyleniach na jednej próbce. 

Próbki powinny być przed badaniami doprowadzone do wilgotności odpowiadającej warunkom 20°C ±5°C i 
wilgotności  względnej  od  50%  do  70%.  JeŜeli  istnieją  przypuszczenia,  Ŝe  taki  sposób  kondycjonowania 
próbek  przed  badaniami  jest  niewystarczający,  to  badania  przeprowadza  się  dodatkowo  na  próbce 
kondycjonowanej jak w rzeczywistości i dokonuje oceny łącznej. 

Próbki dachów bez podkładu (jedynie na łatach) powinny być tak wykonane, aby odległość łat odpowiadała 
wymaganiom (dachom rzeczywistym). 

W przypadku dachów z podkładem próbki mogą  być wykonane na szalunku drewnianym (deski sosnowe o 
grubości  około  20  mm  ściśle  spasowane)  lub  blasze  trapezowej  (wybór  odpowiadający  dachowi 
rzeczywistemu). 

W  przypadku  dachów  o  masywnym  podkładzie  z  materiału  niepalnego  próbki  mogą  być  przygotowane  na 
podkładzie z płyt mineralno-cementowych o grubości 10 mm. 

2.4 Przeprowadzenie badania 

Badanie  przeprowadza  się  w  pomieszczeniu  (2.2.1)  w  temperaturze  20°C  ±10°C.  Próbka  powinna  być  tak 
umieszczona,  aby  pokrycie  dachowe  przy  boku  próbki  najbliŜszym  podłodze  pomieszczenia  badawczego 
znajdowało się w odległości 0,75 m ±0,25 m od tej podłogi. 

Jeśli jest moŜliwe przechodzenie ognia wokół dolnego boku próbki (z górnej powierzchni dachu na dolną lub 
odwrotnie),  to  naleŜy  temu  przeciwdziałać  przez  odpowiednie  ekranowanie.  Ekrany  te  nie  mogą 
przeszkadzać płynięciu lub odpadom z powierzchni dachu. 

Kosz  powinien  być  równomiernie  wypełniony  wełną  drzewną  (co  najmniej  sześcioma  warstwami),  tak  aby 
masa  wełny  wynosiła  600  g  ±10  g.  Kosz  powinien  być  tak  umocowany,  aby  odległość  jego  dolnej 
powierzchni  od  górnej  powierzchni  dachu  wynosiła  10  mm  (od  dachu  płaskiego  lub  grzbietu  fali  dachu 
falistego) i była niezmienna w czasie badania. MoŜe to być osiągnięte przez odpowiednie zawieszenie kosza 
nad  próbką.  W  przypadku  dachów,  co  do  których  jest  pewność,  Ŝe  nie  ulegną  deformacjom  w  czasie 
badania, kosz moŜna postawić bezpośrednio na próbce dachu. 

Badanie  rozpoczyna  się  z  chwilą  podpalenia  wełny  drzewnej  (źródło  zapalenia  przykłada  się  kolejno  w 
środku wszystkich boków). 

Na próbce jednego rodzaju dachu przeprowadza się cztery badania w miejscach złącz pokrycia dachowego i 
dwa badania poza nimi. Jeśli dach nie zawiera złącz pokrycia lub zbudowany jest z małych elementów, kiedy 
kaŜde badanie obejmuje złącza i powierzchnię poza nimi, dopuszcza się trzykrotnie przeprowadzenie badań. 

Badanie moŜe być przerwane z chwilą otrzymania jednoznacznego wyniku badania. 

2.5 Wyniki badania 

Opis badania (raport powinien zawierać, poza danymi formalnymi, następujące informacje: 

– dokładny opis badanego dachu (sposób mocowania, budowę, stopień palności części składowych); 

– warunki badania (nachylenie, próbki, temperatura powietrza); 

–  obserwacje  w  czasie  badania  (występowanie  płomieni  na  powierzchni  dachu,  występowanie  płonących 
kropli lub odpadów stałych, występowanie szczelin w próbce); 

– określenie powierzchni i charakteru zniszczenia (w tym równieŜ warstw wewnętrznych i podkładu); 

– określenie długości drogi gaśnięcia; 

– określenie powierzchni powstałych szczelin; 

– fotografię badanej próbki dachowej. 

3. Ocena wyników badań 

Za dachy odporne na działanie ognia zewnętrznego (nie rozprzestrzeniające ognia) uznaje się takie dachy, 
dla których badane próbki spełniają następujące wymagania: 

a)  średnia  powierzchnia  zniszczenia  (równieŜ  zwęglenia  czy  przepalenia)  jest  nie  większa  niŜ  0,25  m

2

;  w 

Ŝadnym  badaniu  powierzchnia  zniszczenia  nie  moŜe  być  większa  niŜ  0,30  m

2

;  przy  pomiarze  powierzchni 

zniszczenia  nie  bierze  się  pod  uwagę  powierzchni  o  zmienionej  barwie,  zakopconej  lub  o  zmienionej 
strukturze; 

b)  płynne,  płonące  produkty  spalania  powinny  gasnąć  na  drodze  średnio  50  cm  (mierząc  od  dolnej 
podstawy kosza ze źródłem ognia); w Ŝadnym badaniu długość drogi gaśnięcia nie moŜe być większa niŜ 60 
cm; 

c) na wewnętrznej stronie dachu nie dopuszcza się spalania lub tlenia; nie bierze się pod uwagę zwęglenia 
lub zmiany barwy; 

d) próbka badawcza powinna zachować szczelność w czasie badania, tak aby płonące lub tlące części dachu 
nie spadły na wewnętrzną stronę dachu. 

Dopuszcza  się  otwory  o  powierzchni  do  0,25  cm

2

,  tak  jednak,  aby  sumaryczna  powierzchnia  otworów  nie 

przekraczała 45 cm

2

 (odległość między otworami powinna być większa niŜ 1 cm).