background image

 

1

                                  

P

OLITECHNIKA 

Ś

LĄSKA 

W

YDZIAŁ 

M

ECHANICZNY 

T

ECHNOLOGICZNY 

M

ECHANIKA I 

B

UDOWA 

M

ASZYN 

G

RUPA 6 – SEKCJA 6 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

               T

EMAT : MASZYNY TECHNOLOGICZNE        

                                   STEROWANE  NUMERYCZNIE 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

2

 
Sterowanie programowe 
– nazywa się takie sterowanie, przy którym potrzebną 
kolejność, zakres i prędkość przesuwów mechanizmów roboczych obrabiarki 
ustala się z góry, wg programu opracowanego zgodnie z kształtem i wymiarami 
obrabianego przedmiotu. Rozwiązania sterowania programowego róŜnią się od 
siebie sposobem podawania programu, rodzajem napędu zespołów roboczych 
obrabiarki i metodą kontroli wykonania programu. 
  Sterowanie programowe moŜna podzielić na dwa rodzaje: sekwencyjne i 
liczbowe ( numeryczne ). 


 

Sterowanie sekwencyjne – charakteryzuje się tym, Ŝe włącznie 
poszczególnych zabiegów dokonywane jest w określonym porządku za 
pomocą wyłączników drogowych naciskanych przez nastawialne zderzaki, 
przy czym sygnał podawany jest do centralnego zespołu sterującego, tzw. 
sektora, który dopiero wysyła odpowiednie „ komendy” do zespołów 
wykonawczych. Komendy te wynikają z informacji podanych uprzednio od 
sektora w postaci odpowiedniego układu wtyczek, klawiszy, kart lub taśm 
dziurkowanych. W ten sposób długość odpowiednich odcinków drogi 
narzędzia, a więc wszystkie wymiary obrabianego przedmiotu, zaleŜą od 
połoŜenia zderzaków. Natomiast szybkości skrawania, posuwy, kierunki 
ruchu i wszelkie czynności pomocnicze, jak np. włączanie chłodziwa są 
sterowane dla kaŜdego układu najczęściej elektrycznie. 

 
Na rys. 1 – podano schemat sekwencyjnego sterowania tokarki.  
                   Sygnał przejścia do następnego zabiegu podawane są przez 
wyłącznik 1 ( na rys. dla uproszczenia pokazano tylko jeden wyłącznik ) 
naciskane zderzakami – do sektora 4, który przez zespół przekaźników 2  
I styczników 3 przekazuje odpowiednie komendy do wykonawczych zespołów 
obrabiarek.  
Bardzo wygodne jest sterowanie sterowania sekwencyjnego w połączeniu z 
kopiałami. Wstępne przejścia są wtedy sterowane zderzakami, ostateczna 
próbka dokonywana jest wg wzorników. Do wyłączenia posuwu suportu 
kopiowego przy wstępnych przejściach wykorzystuje się zetknięcie 
odpowiednio izolowanego czujnika ( palca wodzonego po kopiale ), co zamyka 
obwód elektryczny. Schemat takiego rozwiązania podano na rysunku nr 2.  
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

3

 
 

                                                                                                       
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

4

 
Przy sterowaniu liczbowym – wszystkie dane dotyczące czynności obrabiarki, 
łącznie z danymi dotyczącymi drogi narzędzia, są podawane w postaci znaków 
odpowiedniego szyfru ( kodu ) do sterującego układu obrabiarki, który 
przetwarza je na odpowiednie sygnały. 
Przy sterowaniu programowym – odpada potrzeba stosowania wzorników. 
Zamiast są stosowane specjalne karty lub taśmy z otworkami rys. 3a. na taśmie 
istnieje kilka szeregów otworków, kaŜdy z nich przeznaczony jest do wykonania 
określonego zakresu pracy na obrabiarce. Np. pierwsze trzy szeregi 1 
przeznaczone są do sterowania ruchami stołu i wrzeciennika frezarki pionowej, 
szereg 2 do przemieszczania taśmy, cztery końcowe szeregi 3 do kontroli 
prawidłowości pracy obrabiarki. Oprócz grupowego wykorzystania szeregów 
otworków, kaŜdy szereg oddzielnie moŜe słuŜyć do wykonywania dodatkowych 
czynności. Np. szereg 4 ma zastosowanie do sterowania kierunkami ruchu stołu 
i wrzeciennika obrabiarki ( w przód i w tył ). Do wykonania otworków słuŜą 
specjalne maszyny. Odległość otworków od siebie ustala się za pomocą 
obliczeń, w określonej podziałce, uwzględniając prędkości przesuwania się 
taśmy i czas potrzebny na przekształcenie sygnałów elektrycznych w ruchy 
robocze.  
Podczas pracy obrabiarki taśma przechodzi przez specjalne urządzenie 
„czytające”. Urządzenie to powoduje, stosownie do rozmieszczenia otworków w 
szeregach, zamykanie i otwieranie styków. Powstające impulsy elektryczne są 
wzmacniane i przekazywane na urządzenia robocze. 
 
Urządzenia do sterowania programowego mają następujące zalety: 
-

 

moŜliwość zastosowania tych urządzeń do obrabiarek ogólnego 
przeznaczenia, 

-

 

łatwość przedstawienia obrabiarki na obróbkę innego przedmiotu, 

-

 

duŜa dokładność obróbki, 

-

 

moŜliwość obsługi kilku obrabiarek, 

-

 

oszczędność czasu, 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

 

5

                                                                                                            
  Do zapisu kaŜdej oddzielnej liczby musi być przeznaczony pewien odcinek 
taśmy, nazywany kadrem. JeŜeli zapis ten przy systemie dwójkowym dokonany 
jest wzdłuŜ taśmy, to przewidziany kadr musi być odpowiednio długi, natomiast 
przy zapisie w kierunku poprzecznym musi być zastosowana bardzo szeroka 
taśma. 
 
Program zapisany na taśmie zawiera równieŜ informacje dotyczące wielu 
róŜnych czynności pomocniczych, jak np. włącznie podawanie cieczy 
chłodząco-smarującej, wycofania narzędzia, zmiany narzędzia itp.  

background image