background image

CYKL KOMÓRKOWY

PODZIAŁ KOMÓRKI

MITOZA 

MEJOZA

background image

4

2

1

Liczba komórek

1c

2c

4c

4c

2c

Ilość DNA

1n

1n

2n

2n

2n

Liczba chromosomów

II podział

I podział

G2

S

G1

Mejoza

Interfaza

2c, 4c – ilość DNA

4c

2c

2c

4c

4c

2c

G1 (6-12h)

Produkcja RNA i białek

Zwiększenie objętości,

Przygotowania do replikacji

S (6-8h)

Replikacja DNA

G2 (3-4h)

Przygotowania do podziału

background image

MITOZA

background image

2n=6 chromosomów, czyli 3 pary

MEJOZA

background image

CROSSING-OVER

background image
background image

2n

1n  1n 1n 1n

2n

2n          2n

Warunkuje stałosć liczby chromosomów dla każdego 
gatunku

Jest to proces namnażania się komórek 
somatycznych

Cytokineza następuje dopiero po drugim podziale 
mejotycznym

Potelofazie następuje cytokineza i tworzenie błon 
komórkowych

W anafazie I podziału do biegunów wrzeciona 
rozchodzą się chromosomy (rozdzielanie 
chromosomów homologicznych), dopiero w anafazie 
II podziału - chromatydy

W anafazie do biegunów wrzeciona rozchodzą się
chromatydy

W metafazie I podziału w płaszczyźnie równikowej 
wrzeciona kariokinetycznego ustawiają się biwalenty
– pary chromosomów homologicznych (każdy z nich 
składa się z dwóch chromatyd 
(biwalent = 4 chromatydy)

W metafazie w płaszczyźnie równikowej wrzeciona 
kariokinetycznego ustawiają się chromosomy, złożone 
z dwóch chromatyd

Profaza długa i skomplikowana, złożona z 5 etapów 
(leptoten, zygoten, pachyten, diploten i diakineza)

Krótka profaza

Te same fazy podziałowe

Te same fazy podziałowe

Każda komórka potomna ma o połowę mniejszą liczbę
chromosomów niż komórka macierzysta (1n)

Każda komórka potomna ma tę samą liczbę
chromosomów, co komórka macierzysta (2n)

Dwa podziały, powstają cztery komórki

Jeden podział, powstają dwie komórki

Rozdzielanie jednostek dziedzicznych, prowadzące do 
rekombinacji materiału genetycznego

Służy do namnażania ilości materiału komórkowego 

wzrost i rozwój organizmu)

Zachodzi w komórkach macierzystych gamet (w jej 
wyniku powstają gamety)

Zachodzi w komórkach somatycznych (komórkach 
ciała)

MEJOZA

MITOZA

background image

BAKTERIE

background image

FORMY KULISTE

PACIORKOWIEC

DWOINKI

ZIARNIAKI

GRONKOWIEC

PAKIETOWIEC

LASECZKA

FORMY WYDŁUŻONE

MACZUGOWIEC

PAŁECZKA

KRĘTEK

PRZECINKOWIEC

ŚRUBOWIEC

FORMY SKRĘCONE SPIRALNIE

PRĄTEK

PROMIENIOWIEC

FORMY ROZGAŁĘZIONE

background image

KOMÓRKA PROKARIOTYCZNA

background image
background image

BAKTERIE

heterotroficzne

(cudzożywne)

autotroficzne
(samożywne)

pasożyty

saprofity

fotosyntetyzujące

chemosyntetyzujące

beztlenowe

(zielone i purpurowe)

tlenowe

(sinice)

background image

BAKTERIE

BEZTLENOWE

TLENOWE

fermentujące

wykorzystujące nieorganiczny 
akceptor elektronów 
inny niż tlen

kwas propionowy, bursztynowy, 
octowy, dwutlenek węgla

propionowa

Propionibacterium

aceton, butanol

acetonowo - butanolowa

Clostridium

wodór, kwas masłowy, 
bursztynowy, octowy, etanol

masłowa

Clostridium

kwas mlekowy

mlekowa

Lactobacillus

Końcowe produkty

Fermentacja

Przykład bakterii

Bakterie fermentujące

Sposoby oddychania bakterii

background image

W przypadku zranienia 
podanie surowicy 
przeciwtężcowej

Martwica tkanek

Laseczka zgorzeli gazowej 
przenoszona podobnie jak 
tężca

Zgorzel

(gangrena)

Szczepienia ochronne, w 
przypadku zranienia 
podanie surowicy 
przeciwtężcowej

Mrowienie w okolicach rany, niepokój, 
bóle głowy, szczękościsk i utrudnione 
połykanie, bolesne skurcze, bóle mięśni

Laseczka tężca 
występującego w 
zanieczyszczonej ziemi w 
kontakcie z raną

Tężec

Izolacja chorych, 
dezynfekcja mieszkania

Zapalenie gardła, wysoka gorączka, 
wymioty, bóle brzucha i głowy, biegunka, 
szkarłatna wysypka

Paciorkowiec ropny 
przenoszony drogą
powietrzną

Płonica

(szkarlatyna)

Zwalczanie wszawicy, 
izolacja chorych, 
szczepienia ochronne

Wysoka gorączka, dreszcze, utrata 
przytomności, drobna plamista wysypka 
na ciele, halucynacje

Riketsje (pałeczki) 
przenoszone przez wesz 
odzieżową, rzadziej 
głowową

Dur plamisty

(tyfus plamisty)

Podobna jak przy 
zakażeniu krętkiem bladym

Mężczyźni: ropny wyciek z cewki 
moczowej, pieczenie, ból przy oddawaniu 
moczu, w stanie przewlekłym zapalenie 
gruczołu krokowego

Kobiety: upławy, zaburzenia cyklu 
miesiączkowego, bezpłodność, zapalenie 
stawów

Dwoinki rzeżączki 
przenoszone drogą płciową
oraz przez wspólne 
używanie np. pościeli, 
ręczników

Rzeżączka

Higiena osobista, unikanie 
przypadkowych kontaktów 
seksualnych; obowiązkowe 
badania kobiet w ciąży 
(test Wassermanna)

Owrzodzenia na narządach płciowych, 
czerwona wysypka na ciele, bóle głowy, 
kości, stawów. Po latach utajenia 
zapalenie stawów, uszkodzenie serca i 
układu nerwowego (wcześnie wykryta-
całkowicie uleczalna, nieleczona prowadzi 
do śmierci)

Krętek blady przenoszony 
drogą płciową i z matki na 
dziecko przed lub w czasie 
porodu

Kiła

(syfilis)

Unikanie kontaktów z 
chorymi, obowiązkowe 
szczepienia ochronne

Osłabienie, bóle gardła, gorączka, 
zaczerwienienie gardła i migdałków, 
obrzęk podrzuchwowych węzłów 
chłonnych

Maczugowiec błonicy 
przenoszony głównie 
drogą kropelkową

Błonica

(dyfteryt)

PROFILAKTYKA

OBJAWY

SPOSÓB ZAKAZENIA

CHOROBA

background image

ANTYBIOTYKI

hamują

rozbudowę ścian bakterii

syntezę białek

streptomycyna

penicylina
ampicylina

OPORNOŚĆ BAKTERII

mutacje np. aminokwas w białku
rybosomalnym jest zmieniony
i streptomycyna nie hamuje jego działania

obecność w plazmidzie genu
degradującego antybiotyk

background image

bryłowo-spiralny

np. bakteriofag

WIRUSY

pałeczkowaty

np. mozaiki tytoniu

bryłowy z otoczką

np. HIV

bryłowy

np. poliomyelitis

background image
background image

Opryszczka –

bolące pęcherzyki 

wypełnione płynem lub bolesne czerwona 
ranki dokoła ust, na palcach rąk, na 
narządach płciowych, możliwe są
zakazenia spojówki i rogówki oka

Bezpośredni kontakt z osobą
zakażoną, używanie wspólnych talerzy, 
sztućców, ręczników, maszynek do 
golenia

Opryszczki

Grypa –

kaszel, katar bóle głowy, 

gorączka, bóle mięśni, ogólne zmęczenie

Bezpośredni kontakt z osobą chorą, 
drogą kropelkową

Grypy

WZB – żółtaczka wszczepienna

Przewlekłe zapalenie może prowadzić do 
żółtaczki, marskości wątroby, a nawet 
śmierci

Bezpośredni kontakt z chorym, 
głównie przez krew, ale też ślinę, mocz, 
nasienie, wydzielinę z pochwy, łono 
matki

Zapalenia wątroby typu B

(HBV)

WZA –

brak apetytu, zmęczenie, stany 

podgorączkowe, bóle brzucha, mięśni i 
stawów, nudności i wymioty

Produkty spożywcze i woda 
zanieczyszczona ludzkimi odchodami

Zapalenia wątroby typu A

(HAV)

Ospa prawdziwa –

wysoka gorączka, bóle 

krzyża, zaczerwienienie spojówek, 
swędząca wysypka na skórze i błonach 
śluzowych

Bezpośredni kontakt z osobą chorą, 
drogą kropelkową przez powietrze 
(katar, kaszel)

Ospy prawdziwej

CHOROBY - OBJAWY

SPOSÓB ZAKAŻENIA

WIRUS