NORMALIZACJA W 

RYSUNKU 

TECHNICZNYM.

RODZAJE RYSUNKÓW

WPROWADZENIE

Rysunek to graficzne odtworzenie, np. na papierze, 
widoku przedmiotu istniejącego lub projektowanego 
z uwzględnieniem jego położenia, kształtu i wymiarów. 
W zależności od przeznaczenia lub techniki wykonania 
rozróżnia się trzy zasadnicze rodzaje rysunku: 
artystyczny, ilustracyjny i techniczny.

Rysunek techniczny w sposób zwięzły i przejrzysty 
wyraża kształty i wymiary przedmiotów istniejących 
lub projektowanych do celów produkcyjnych w 
przemyśle. Rysunek techniczny, wykonany zarówno 
jako szkic – odręcznie - jak i za pomocą przyborów 
kreślarskich, musi odpowiadać pewnym przepisom, 
które umożliwiają jednoznaczne zrozumienie jego 
treści.

Rysunek techniczny jest rysunkiem 
znormalizowanym.
Obecnie niemal wszystkie elementy rysunku 
podlegają ogólnopaństwowym przepisom nazywanym 
Polskimi Normami PN. Opracowuje je Polski Komitet 
Normalizacyjny PKN. 

Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna ISO 
skupia narodowe komitety normalizacyjne i zajmuje 
się ich ujednoliceniem – wydaje międzynarodowe 
normy ISO. 

Istnieją ponadto normy branżowe BN i zakładowe ZN.

Normy rysunkowe zawierają szczegółowo opracowane 
przepisy dotyczące wszystkich zagadnień związanych 
z wykonaniem rysunku technicznego.

W normie PN-ISO 10209-1:1994 ustalono i zdefiniowano terminy
 stosowane w dokumentacji technicznej wyrobów:
 
–

KŁAD jest to przedstawienie rysunkowe pokazujące tylko 
zarysy przedmiotu leżące w jednej lub kilku płaszczyznach przekroju.

 
–

PRZEKRÓJ jest to kład przedstawiający dodatkowo zarysy 
leżące poza płaszczyzną przekroju.

 
–

WIDOK jest to rzut prostokątny przedstawiający widoczną 
część przedmiotu, a także w miarę potrzeby jego zarysy niewidoczne.

 
–

RZUT PIONOWY jest to widok w płaszczyźnie pionowej.

 
–

WIDOK Z GÓRY jest to widok, kład lub przekrój w płaszczyźnie 
poziomej, widziany z góry.

-

RYSUNEK TECHNICZNY; RYSUNEK  jest to informacja 
Techniczna podana na nośniku informacji, przedstawiona 
graficznie zgodnie z przyjętymi zasadami i zwykle w podziałce.

 
–

SZKIC jest to rysunek, wykonany na ogół odręcznie 
i niekoniecznie w podziałce.

 
–

RYSUNEK WYKONAWCZY jest to rysunek, na ogół opracowany 
na podstawie danych projektowych, zawierający wszystkie informacje 
potrzebna do wykonania elementu.

 
–

RYSUNEK ZŁOŻENIOWY jest to rysunek przedstawiający 
wzajemne usytuowanie i/lub kształt zespołu na wyższym poziomie 
strukturalnym zestawianych części.

 
–

RYSUNEK ELEMENTU jest to rysunek przedstawiający 
pojedynczy element składowy, zawierający wszystkie informacje 
wymagane do określenia tego elementu.

Rysunek złożeniowy i 

wykonawczy

 

Rysunek złożeniowy przedstawia złożenie poszczególnych części 
mechanizmu,
 maszyny lub urządzenia oraz ich wzajemne usytuowanie.
 
Wszystkie części wchodzące w skład mechanizmu przedstawionego
 na rysunku złożeniowym muszą być ponumerowane zgodnie
 z wykazem części. Numer części podkreśla się linią grubą,
 łącząc ją cienką linią odniesienia z odpowiednią częścią na rysunku 
złożeniowym. 
 
Rysunki złożeniowe są zasadniczo rysunkami bezwymiarowymi.
 Niemniej rysunek złożeniowy może zawierać pewne wymiary będące 
charakterystycznymi wymiarami dla danej maszyny czy urządzenia
 lub też określające żądne i konieczne wzajemne położenie części po 
zmontowaniu.