background image

MOTYWACJA I JEJ 

UWARUNKOWANIA

Autor: Ewelina Boroń

background image

CELE LEKCJI

Uczeń:

1. rozumie pojęcie motywacji,

2. rysuje schemat motywacyjny,

3. wymienia i charakteryzuje 

poszczególne teorie motywacji.

background image

Motywacja

gotowość 

do podjęcia 

określonego

działania

pro

ce

w

yw

ołu

jąc

ok

re

ślo

ne

 

za

ch

ow

an

i

a

zestaw si

ł

Rysunek 1. Motywacja

background image

DEFINICJA MOTYWACJI

Motywacja to stan gotowości człowieka do podjęcia określonego 

działania. Motywowanie to proces oddziaływania, 

zestaw sił, które sprawiają, że ludzie zachowują się w określony sposób.

Rysunek 2.

background image

DEFINICJA MOTYWACJI

Przez motywację należy rozumieć w szczególności proces,

 który wywołuje, ukierunkowuje i podtrzymuje określone 

zachowania ludzi spośród innych, alternatywnych

 form zachowania. 

Rysunek 3.

background image

WARUNKI MOTYWACJI

Osiągnięcie celu musi być 

postrzegane przez 

człowieka jako użyteczne

Prawdopodobieństwo

 realizacji 

celu przez jednostkę

musi być wyższe od zera

Rysunek 4.

background image

SCHEMAT MOTYWACYJNY

Potrzeba 

(brak)

Poszukiwanie 

sposobów

zaspokojenia

potrzeby 

Wybór zachowania

pozwalającego

zaspokoić potrzebę

Określenie przyszłych

potrzeb i poszukiwanie

sposobu ich zaspokojenia

Ocena stopnia

zaspokojenia

potrzeby

Rysunek 5.

background image

TEORIE MOTYWACJI

1. treści – koncentrują się na tym, „co” się 

motywuje, duże znaczenie mają tu czynniki 

wewnętrzne,

2. procesu – koncentrują się na tym, „jak” 

się motywuje,

3. wzmocnienia – kładą nacisk na sposoby 

uczenia się zachowań, zajmują się tym, w 

jaki sposób skutki poprzedniego działania 

wpływają na zachowania w przyszłości.

background image

wzmocnienia

wzmocnienia

procesu

procesu

treści

treści

Teorie 

motywacji

Teorie 

motywacji

Rysunek 6. Teorie motywacji

background image

WYBRANE TEORIE TREŚCI

Teoria hierarchii

 potrzeb A. Maslowa

Teoria ERG (Existence,

Relatedness, Growth) 

C.P. Alderfera

Dwuczynnikowa teoria 

motywacji F. Herzberga

Rysunek 7.

background image

Teoria hierarchii potrzeb A. 

Maslowa

Potrzeby 

samorealizacji

Potrzeby 

szacunku

Potrzeby

 przynależności

Potrzeby bezpieczeństwa

Potrzeby fizjologiczne

Przykłady w organizacji

Przykłady ogólne

ambitna praca

stanowisko służbowe

przyjaciele w pracy

system emerytalny

płaca podstawowa

osiągnięcia

status

przyjaźń

stabilność

żywność

Rysunek 8.

background image

Teoria ERG 

(Existence, Relatedness, 

Growth) C.P. Alderfera

   Trzy kategorie potrzeb:
• egzystencjalne – zaspokajane w pracy 

dzięki wynagrodzeniu,

• relacji z innymi – zaspokajane dzięki 

interakcjom między współpracownikami,

• rozwoju (wzrostu) – zaspokajane 

przez maksymalne wykorzystanie 

wiedzy               i zdolności.

background image

Teoria ERG

 (Existence, Relatedness, Growth) 

C.P. Alderfera

potrzeby

relacji z innymi

potrzeby

egzystencjalne

potrzeby

rozwoju (wzrostu)

Rysunek 9.

background image

Teoria ERG 

(Existence, Relatedness, 

Growth) 

C.P. Alderfera

   Rezygnuje się tu z zasady 

hierarchiczności, uznaje się, że 
różne potrzeby mogą być 
uaktywnione równocześnie.

background image

Dwuczynnikowa teoria 

motywacji F. Herzberga

Skoncentrowano się tutaj na dwóch czynnikach: 

zadowoleniu i niezadowoleniu z pracy.

 Zadowolenie i niezadowolenie wynikają z dwóch 

zbiorów czynników.

Wywołujące zadowolenie to motywatory, a 

wywołujące niezadowolenie to czynniki 
higieny.

background image

Dwuczynnikowa teoria 

motywacji F. Herzberga

Czynniki motywujące  to - możliwość 

samorealizacji,  osiągnięcia sukcesów, 
możliwość awansu i rozwoju.

Czynniki higieny decydują o 

psychologicznym i społecznym komforcie 
pracy. Są to: stosunki z przełożonym, 
warunki pracy, stałość pracy, 
wynagrodzenie, nadzór.

background image

Dwuczynnikowa teoria 

motywacji F. Herzberga

zadowolenie                          brak zadowolenia

zadowolenie                          brak zadowolenia

Czynniki motywacji

osiągnięcia

uznanie

awanse i rozwój

praca

Czynniki higieny

przełożeni

warunki pracy

płaca i bezpieczeństwo

stosunki interpersonalne

Rysunek 10.

background image

WYBRANE TEORIE 

PROCESU

teoria oczekiwań 

L. Portera 

i E. Lawlera

teoria wyznaczania celów 

E. Locke`a

Rysunek 11.

background image

TEORIA OCZEKIWAŃ 

l. PORTERA I E. LAWLERA

   Teoria ta prezentuje procedurę 

postępowania kierowników w celu 

motywowania pracowników.  Powinni oni 

określić nagrody cenione przez każdego z 

podwładnych, wyznaczyć pożądany 

poziom efektywności podwładnych, 

zapewnić osiągalność poziomu 

efektywności, wiązać nagrody z 

efektywnością, zapewnić proporcjonalność 

nagrody do wyników.

background image

TEORIA WYZNACZANIA 

CELÓW E. LOCKE`A

   Teoria ta zakłada, że człowiek ma 

motywację, kiedy postępuje w 
sposób prowadzący go do 
osiągnięcia wyraźnego celu, który 
został przez niego zaakceptowany 
i uznany za możliwy do 
osiągnięcia.

background image

TEORIA WZMOCNIENIA

  Teoria ta zakłada, iż zachowanie 

wywołujące nagrody będzie 
prawdopodobnie powtarzane, zaś 
prawdopodobieństwo powtórzenia 
się zachowań pociągających za 
sobą karę jest mniejsze.

background image

Techniki modyfikacji 

zachowań w teorii 

wzmocnienia

wzmacnianie się
zachowania przez
pozytywne skutki

uczenie się unikania
– w celu uniknięcia
nieprzyjemnych 
konsekwencji

wygaszanie – polega 
na braku wzmocnienia, 
zachowanie, które się
ignoruje z czasem 
zanika lub ulega 
wygaszeniu

Rysunek 12.

background image

PODSUMOWANIE

   Znajomość technik motywowania 

pracowników jest jednym z 
podstawowych elementów wiedzy i 
umiejętności każdego kierownika.

   Należy pamiętać, iż motywowanie 

odgrywa dużą role, gdyż organizacje 
istnieją dla ludzi i poprzez ludzi.

Opracowano na podstawie:
Griffin R.W., Podstawy zarządzania organizacjami, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, s. 459.
Sowińska A., Wybrane zagadnienia psychologii ekonomicznej, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej, 
Katowice 2003, s. 80-88.
http://www.placa.pl/motyw.html
http://www.ipz.edu.pl/index.php?dz=slownik&op=spis&id=757


Document Outline