Problemy anestezji 

położniczej

Anna Domagalska

ZESPÓŁ KAWO-AORTALNY

dawniej: - zespół żyły głównej dolnej

      - zespół żyły próżnej, czczej

      - zespół hipotensyjny ciężarnej

ZESPÓŁ KAWO-AORTALNY

 

 W ułożeniu ciężarnej na plecach 
dochodzi do :

- ucisku na żyłę główną dolną, 
doprowadza to      
 do  pogorszenia  powrotu krwi żylnej, 

 zmniejsza się rzut serca i występuje  
hipotensja

- ucisku na aortę, co doprowadza do 
zaburzeń  
  przepływu  maciczno-łożyskowego 
  i zagrożenia  płodu

    ZESPÓŁ KAWO-AORTALNY

Zespół kawo - aortalny

Zapobieganie:

          lewoboczne przemieszczenie 
macicy!!!!!

- rotacja stołu operacyjnego w lewo 
15

0

- podłożenie klina pod prawe biodro

- ręczne przemieszczenie macicy w 
lewo

 

Bez przemieszczenia macicy w 

lewo nieskuteczna będzie 

resuscytacja ciężarnej

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 

MENDELSONA

Rośnie śmiertelność z powodu 
nieudanej 

intubacji, maleje śmiertelność z 
powodu aspiracji

śmiertelność w USA z powodu 
zachłyśnięcia 

1:1500 znieczuleń ogólnych u 
ciężarnych 
i rodzących

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 
MENDELSONA

1. Znieczulenie ogólne do pilnego cięcia 
 
   cesarskiego niesie ze sobą 
podwyższone ryzyko

2. Trudna lub nieudana intubacja niesie  

    podwyższone ryzyko aspiracji

3. Intubacja dotchawicza nie 
zabezpiecza w 100%  
    przed aspiracją

 

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 
MENDELSONA

1. Rozpoznanie możliwości trudnej 
intubacji           
    - skala Mallampati

2. Stosowanie znieczulenia 
przewodowego

3. Szybka indukcja znieczulenia z 
intubacją    
    dotchawiczą z manewrem Sellicka

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 
MENDELSONA - preoksygenacja

1. Zalecana preoksygenacja bierna 
100% tlenem  

   przez 3-5 minut

2. Alternatywna metoda przy pilnych  
   wskazaniach: 4 głębokie oddechy w 
ciągu 30  
   sekund (stosowana w sytuacjach 
nagłych)

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 
MENDELSONA - preoksygenacja

w czasie bezdechu trwającego 1 minutę 
prężność tlenu spada

- u ciężarnych o 140 mmHg

- u nieciężąrnych o 60 mmHg

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 

MENDELSONA

I.      W przeddzień planowego zabiegu wieczorem 
należy        
          podać:

cymetydyna 200 mg(1 tabl.) doustnie

              W dniu zabiegu należy podać:
                - na 60 min. przed zabiegiem

cymetydyna 200 mg dożylnie 
                - na 30 min. przed zabiegiem

 metoklopramid 10 mg dożylnie

 0,3 mol/l cytrynian sodu 30 ml  doustnie

       

PROFILAKTYKA ZESPOŁU 

MENDELSONA

II.         Przed zabiegiem pilnym wyżej 
wymienione leki:

cymetydyna 200 mg dożylnie

metoklopramid 10 mg dożylnie

0,3 mol/l cytrynian sodu 30 ml doustnie
należy podawać natychmiast po podjęciu decyzji 
o zabiegu.

  III.     Przy przedłużaniu przygotowań powyżej 30 
min.

powtórna dawka 0,3 mol/l cytynianu sodowego
- 30 ml doustnie.

PREHYDRATACJA

- w czasie znieczulenia przewodowego, 
szczególnie podpajęczynówkowego, po 
szybkim rozwoju blokady współczulnej 
rozwija się hipotensja, która w 
znacznym stopniu zmniejsza przepływ 
maciczno-łożyskowy i daje objawy 
zagrożenia płodu, szczególnie w 
ułożeniu pacjentki na plecach

PREHYDRATACJA

- przed znieczuleniem przewodowym
w położnictwie należy podać  płyny 
infuzyjne dożylnie matce w celu 
zapobiegania hipotensji 
i utrzymania adekwatnego przepływu 
maciczno-łożyskowego

PREHYDRATACJA

Krystaloidy czy koloidy ? Oto jest 
pytanie!

1. Krystaloidy są łatwiej dostępne, 
tańsze

2. Koloidy są drogie; dają reakcje 
anafilaktyczne                 - mogą być 
polecane (albuminy) u chorych w 
stanie przedrzucawkowym; nie jest 
udowodniona ich wyższość nad 
krystaloidami

3. Roztwory glukozy NIE są polecane - 
powodują kwasicę, hiperglikemię          
                  i hiperinsulinemię u płodu

PREHYDRATACJA

 

Polecane:

- 20 ml/kg  - 1000 - 2000 ml 
krystaloidów w ciągu 20 minut 
przed znieczuleniem

CIĄŻA MNOGA (WIELOPŁODOWA) 
- ciąża wysokiego ryzyka

1. Często ciąży mnogiej towarzyszą: 
nasilone nudności i wymioty, znaczny 
przyrost masy ciała, bardziej nasilone 
są zmiany adaptacyjne, szczególnie w 
układzie oddechowym 
i pokarmowym

2. Częściej występuje nadciśnienie 
indukowane ciążą, niewydolność 
szyjkowo-cieśniowa

3. Częściej dochodzi do porodu 
przedwczesnego

CIĄŻA MNOGA (WIELOPŁODOWA)

1. Najczęściej ciąże mnogie 
rozwiązywane są drogą cięcia 
cesarskiego

2. W przypadku porodu drogami natury 
może dojść do „zatrzymania”drugiego 
płodu i konieczności urodzenia go drogą 
cięcia

3. Po urodzeniu noworodków może być 
konieczne podanie dodatkowych 
środków obkurczających macicę 
(metergina, oxytocyna) z powodu atonii 
lub subatonii macicy

ZAGROŻENIE PŁODU

- jest częstą przyczyną zabiegowego 
ukończenia  
  ciąży ( zabieg kleszczowy, cięcie 
cesarskie)

- dawna nazwa : zamartwica, asfiksja 
(ostra,  
  przewlekła)

- metody rozpoznawania zagrożenia 
płodu:   
  osłuchiwanie czynności serca płodu, 
KTG,  
  pulsoksymetria płodowa, badanie 
krwi ze skalpu  
  płodu

ZAGROŻENIE PŁODU

Możemy się spodziewać:

- pilne cięcie cesarskie

-nagłe cięcie cesarskie (tzw. 
pojedyncze..)

- pilne kleszcze („łyżki”sic!)

TRYB WYKONYWANIA CIĘCIA 

CESARSKIEGO

1. Tryb planowy (cięcie elektywne)

2. Tryb pilny ( przyspieszony)

3. Tryb nagły ( cięcie wykonane w czasie 
do 5 minut  
                       od   momentu podjęcia 
decyzji )

Zator płynem owodniowym

- zespół chorobowy będący efektem 
przedostania się elementów płynu 
owodniowego do krążenia matki, co 
prowadzi do szybkiego rozwoju 
piorunującej postaci DIC

- związany jest z dużą umieralnością: 
60-80 % pacjentek umiera, z tego 25% 
w ciągu pierwszej godziny

Zator płynem owodniowym

Czynniki ryzyka:

- starszy wiek rodzącej

- wieloródka

- nadmierna czynność skurczowa macicy, która 
powoduje  
  pęknięcie pęcherza płodowego

- przedawkowanie oksytocyny

- przedwczesne oddzielenie łożyska

- uszkodzenie naczyń żylnych szyjki macicy lub 
pochwy

- cięcie cesarskie

- pęknięcie ściany macicy

Zator płynem owodniowym

Objawy kliniczne:

- nagła nasilona duszność

- tachypnoe

- sinica 

- tachykardia i hipotensja

- krwotok z dróg rodnych

- uogólniona skaza krwotoczna

- niewydolność wielonarządowa

Różnicowanie zatoru wodami 
płodowymi

- obrzęk płuc

- zator tętnicy płucnej

- ostra niewydolność krążenia

- aspiracja treści żołądkowej

Leczenie zatoru płynem 
owodniowym

1. Leczenie przyczynowe - BRAK!!!

2. Opróżnienie macicy

3. Leczenie niewydolności oddechowej 

    i niewydolności krążenia

4. Resuscytacja 

5. Leczenie DIC: ATIII, ME, FFP, 
koncentrat   
    płytek, krioprecypitat; leczenie 
heparyną      
    dopiero po opanowaniu ostrej fazy

POŁOŻNICY