background image

 

 

 

 

Kostnienie

Kostnienie

(osteogenesis)

(osteogenesis)

background image

 

 

 

 

Układ szkieletowy powstaje z 

Układ szkieletowy powstaje z 

mezodermy 

mezodermy 

wewnątrzzarodkowej

wewnątrzzarodkowej

Po utworzeniu somitów następuje ich podział 

Po utworzeniu somitów następuje ich podział 

na sklerotom i dermatomiotom

na sklerotom i dermatomiotom

Komórki sklerotomu biorą udział w tworzeniu 

Komórki sklerotomu biorą udział w tworzeniu 

kręgosłupa i żeber

kręgosłupa i żeber

Zarodkowa tkanka łączna (mezenchyma) 

Zarodkowa tkanka łączna (mezenchyma) 

powstaje z mezodermy somitów oraz  

powstaje z mezodermy somitów oraz  

mezodermy trzewnej i ściennej. W okolicy 

mezodermy trzewnej i ściennej. W okolicy 

głowowej mezenchyma wywodzi się z grzebieni 

głowowej mezenchyma wywodzi się z grzebieni 

nerwowych

nerwowych

Komórki mezenchymalne różnicują się w 

Komórki mezenchymalne różnicują się w 

fibroblasty, chondroblasty i osteoblasty

fibroblasty, chondroblasty i osteoblasty

background image

 

 

 

 

Kostnienie jest procesem, który 

Kostnienie jest procesem, który 

zachodzi na podłożu:

zachodzi na podłożu:

Chrząstki szklistej – na podłożu 

Chrząstki szklistej – na podłożu 

chrzęstnym (kości kończyn, kręgi, 

chrzęstnym (kości kończyn, kręgi, 

kości podstawy czaszki, miednicy)

kości podstawy czaszki, miednicy)

Tkanki łącznej - na podłożu 

Tkanki łącznej - na podłożu 

błoniastym (kości czaszki i twarzy, 

błoniastym (kości czaszki i twarzy, 

częściowo łopatka i obojczyk)

częściowo łopatka i obojczyk)

background image

 

 

 

 

Kostnienie na 

Kostnienie na 

podłożu 

podłożu 

chrzęstnym

chrzęstnym

(rozpoczyna się miedzy 7 a 16 

(rozpoczyna się miedzy 7 a 16 

tygodniem życia płodowego)

tygodniem życia płodowego)

background image

 

 

 

 

Zawiązek chrzęstny kości ma kształt pałeczki, z 

Zawiązek chrzęstny kości ma kształt pałeczki, z 

rozszerzeniami na końcach

rozszerzeniami na końcach

Kościotworzenie rozpoczyna się w trzonie zawiązka  

Kościotworzenie rozpoczyna się w trzonie zawiązka  

W pierwszym etapie powstaje 

W pierwszym etapie powstaje 

mankiet kostny 

mankiet kostny 

-     

-     

macierzyste komórki ochrzęstnej dają początek 

macierzyste komórki ochrzęstnej dają początek 

osteoblastom, które wytwarzają pierwsze beleczki 

osteoblastom, które wytwarzają pierwsze beleczki 

kostne 

kostne 

Komórki chrząstki tej okolicy degenerują, w 

Komórki chrząstki tej okolicy degenerują, w 

powstałych jamkach odkładają się sole wapnia -w 

powstałych jamkach odkładają się sole wapnia -w 

wapnieniu 

wapnieniu 

bierze udział białko chondrokalcyna 

bierze udział białko chondrokalcyna 

Przez otwory w mankiecie w głąb chrząstki wnikają 

Przez otwory w mankiecie w głąb chrząstki wnikają 

pęczki naczyniowo-komórkowe 

pęczki naczyniowo-komórkowe 

(komórki 

(komórki 

macierzyste + naczynia włosowate)

macierzyste + naczynia włosowate)

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Chondroklasty

Chondroklasty

 stwarzają przestrzeń dla nowo 

 stwarzają przestrzeń dla nowo 

powstających beleczek

powstających beleczek

Osteoblasty

Osteoblasty

 zaczynają wytwarzać kość- jest to 

 zaczynają wytwarzać kość- jest to 

kościotworzenie śródchrzęstne, w jego wyniku 

kościotworzenie śródchrzęstne, w jego wyniku 

powstaje 

powstaje 

punkt kostniemia pierwotny

punkt kostniemia pierwotny

 

 

Kostnienie obejmuje wkrótce cały trzon kości, 

Kostnienie obejmuje wkrótce cały trzon kości, 

ochrzęstna ulega przekształceniu w okostną

ochrzęstna ulega przekształceniu w okostną

Osteoklasty niszczące beleczki kostne w środkowej 

Osteoklasty niszczące beleczki kostne w środkowej 

części trzonu przyczyniają się do powstania 

części trzonu przyczyniają się do powstania 

jamy

jamy

 

 

szpikowej

szpikowej

Komórki chrząstki leżące w części przynasadowej 

Komórki chrząstki leżące w części przynasadowej 

dzielą się intensywnie powodując 

dzielą się intensywnie powodując 

wzrost zawiązka 

wzrost zawiązka 

kości na długość

kości na długość

background image

 

 

 

 

background image

 

 

 

 

Jamki chrzęstne układają się w 

Jamki chrzęstne układają się w 

szeregach, na dośrodkowych 

szeregach, na dośrodkowych 

końcach jamek chrząstka wapnieje, 

końcach jamek chrząstka wapnieje, 

powstają beleczki kostne. Nowo 

powstają beleczki kostne. Nowo 

wytwarzana kość podąża za 

wytwarzana kość podąża za 

wzrostem kości na długość

wzrostem kości na długość

background image

 

 

 

 

Osteoklasty niszczą wewnętrzną powierzchnię 

Osteoklasty niszczą wewnętrzną powierzchnię 

mankietu kostnego, jednocześnie osteoblasty 

mankietu kostnego, jednocześnie osteoblasty 

odkładają kość na zewnętrznej jego powierzchni, 

odkładają kość na zewnętrznej jego powierzchni, 

powoduje to 

powoduje to 

wzrost zawiązka

wzrost zawiązka

 

 

kości na 

kości na 

szerokość

szerokość

W póżniejszym rozwoju płodowym rozpoczyna się 

W póżniejszym rozwoju płodowym rozpoczyna się 

kościotworzenie śródchrzęstne w nasadach- tzw 

kościotworzenie śródchrzęstne w nasadach- tzw 

punkty kostnienea wtórne

punkty kostnienea wtórne

Po zakończeniu tworzenia kości we wtórnych 

Po zakończeniu tworzenia kości we wtórnych 

punktach kostnienia, chrząstka występuje w 

punktach kostnienia, chrząstka występuje w 

kości jako chrząstka stawowa pokrywająca 

kości jako chrząstka stawowa pokrywająca 

nasady kości w stawach oraz jako 

nasady kości w stawach oraz jako 

płytka 

płytka 

nasadowa                         

nasadowa                         

    

    

background image

 

 

 

 

Płytka nasadowa-

Płytka nasadowa-

 występuje w 

 występuje w 

przynasadzie kości. Chondrocyty części 

przynasadzie kości. Chondrocyty części 

zewnętrznej płytki ciągle się dzielą, 

zewnętrznej płytki ciągle się dzielą, 

jednocześnie chrząstka dośrodkowej 

jednocześnie chrząstka dośrodkowej 

części ulega wapnieniu, jest niszczona 

części ulega wapnieniu, jest niszczona 

przez chondroklasty i ulega 

przez chondroklasty i ulega 

przekształceniu w tkankę kostną.

przekształceniu w tkankę kostną.

Płytki nasadowe są miejscami, w których 

Płytki nasadowe są miejscami, w których 

odbywa się stały wzrost kości na długość

odbywa się stały wzrost kości na długość

background image

 

 

 

 

Kostnienie na 

Kostnienie na 

podłożu błoniastym

podłożu błoniastym

background image

 

 

 

 

Powstanie błony 

Powstanie błony 

łącznotkankowej

łącznotkankowej

Komórki mezenchymalne:

Komórki mezenchymalne:

zagęszczenie

zagęszczenie

przyjęcie wrzecionowatego kształtu

przyjęcie wrzecionowatego kształtu

wydzielenie kolagenu i substancji 

wydzielenie kolagenu i substancji 

międzykomórkowej                         

międzykomórkowej                         

(organiczny składnik tk. kostnej)

(organiczny składnik tk. kostnej)

zwiększenie liczby naczyń 

zwiększenie liczby naczyń 

krwionośnych

krwionośnych

background image

 

 

 

 

Przekształcenie w 

Przekształcenie w 

kierunku tkanki kostnej

kierunku tkanki kostnej

Powstanie 

Powstanie 

osteoblastów

osteoblastów

 z komórek 

 z komórek 

mezechymalnych położonych w pobliżu 

mezechymalnych położonych w pobliżu 

naczyń

naczyń

Osteoblasty:

Osteoblasty:

wydzielanie osteoidu (prakości)

wydzielanie osteoidu (prakości)

przekształcenie w 

przekształcenie w 

osteocyty

osteocyty

 

 

umiejscowione w jamie kostnej

umiejscowione w jamie kostnej

Osteocyty:

Osteocyty:

wydzielanie hydroksyapatytu                

wydzielanie hydroksyapatytu                

(nieorganiczny składnik tk. kostnej)

(nieorganiczny składnik tk. kostnej)

background image

 

 

 

 

Powstanie pierwotnej 

Powstanie pierwotnej 

beleczki kostnej

beleczki kostnej

Wewnątrz - osteocyty otoczone osteoidem, 

Wewnątrz - osteocyty otoczone osteoidem, 

łączące się wypustkami 

łączące się wypustkami 

cytoplazmatycznymi leżącymi w 

cytoplazmatycznymi leżącymi w 

kanalikach kostnych

kanalikach kostnych

Na zewnątrz - osteoblasty ułożone na 

Na zewnątrz - osteoblasty ułożone na 

kształt nabłonka jednowarstwowego;

kształt nabłonka jednowarstwowego;

synteza osteoidu

synteza osteoidu

przekształcenie w osteocyty

przekształcenie w osteocyty

background image

 

 

 

 

Pierwotna beleczka 

Pierwotna beleczka 

kostna

kostna

Niedojrzała kość splotowata

Niedojrzała kość splotowata

grube pęczki włókien kolagenowych

grube pęczki włókien kolagenowych

wielokierunkowy przebieg beleczek 

wielokierunkowy przebieg beleczek 

nadający strukturę gąbczastą

nadający strukturę gąbczastą

powstanie jamek szpikowych między 

powstanie jamek szpikowych między 

beleczkami

beleczkami

background image

 

 

 

 

Powstanie kości 

Powstanie kości 

ostatecznej (budowa 

ostatecznej (budowa 

blaszkowata)

blaszkowata)

Przekształcenie dzięki osteoblastom 

Przekształcenie dzięki osteoblastom 

i osteoklastom (komórkom 

i osteoklastom (komórkom 

kościogubnym) 

kościogubnym) 

Osteoklasty położone na zewnątrz 

Osteoklasty położone na zewnątrz 

beleczek kostnych w zatokach 

beleczek kostnych w zatokach 

erozyjnych (Howshipa)

erozyjnych (Howshipa)

background image

 

 

 

 

Kość ostateczna

Kość ostateczna

Osteoid odkładany koncentrycznie 

Osteoid odkładany koncentrycznie 

tworzy osteon

tworzy osteon

osteony znacznie krótsze w kościach 

osteony znacznie krótsze w kościach 

płaskich niż w długich

płaskich niż w długich

modelowanie kości kontynuowane w 

modelowanie kości kontynuowane w 

życiu pozapłodowym

życiu pozapłodowym

background image

 

 

 

 

Kość ostateczna - 

Kość ostateczna - 

przekrój poprzeczny

przekrój poprzeczny

background image

 

 

 

 

Zaburzenia w rozwoju 

Zaburzenia w rozwoju 

układu kostnego

układu kostnego

(niektóre z zaburzeń)

(niektóre z zaburzeń)

background image

 

 

 

 

Osteogenesis imperfecta

Osteogenesis imperfecta

Wrodzona łamliwość kości – choroba uwarunkowana 

genetycznie

, polegająca na zaburzeniach w prawidłowej 

budowie 

kolagenu

 (głównego składnika 

tkanki łącznej

). 

Charakteryzuje się nadmierną kruchością 

kości

.

Występuje stosunkowo rzadko (1 przypadek na ok. 30 tys. 
urodzeń). 

background image

 

 

 

 

CHRZĘSTNIAKOWATOŚĆ 

CHRZĘSTNIAKOWATOŚĆ 

KOŚCI 

KOŚCI 

zaburzenie rozwoju 

zaburzenie rozwoju 

tkanki chrzęstnej

tkanki chrzęstnej

 i 

 i 

składników włóknistych kośćca o nieznanej 

składników włóknistych kośćca o nieznanej 

etiologii; zaburzenie kostnienia prowadzi 

etiologii; zaburzenie kostnienia prowadzi 

do wybujałego wzrostu chrząstki, powstają 

do wybujałego wzrostu chrząstki, powstają 

różne zniekształcenia, guzy i skrócenie 

różne zniekształcenia, guzy i skrócenie 

zajętych kończyn; choroba rozwija się 

zajętych kończyn; choroba rozwija się 

między 2 a 10 rokiem życia; zmiany dotyczą 

między 2 a 10 rokiem życia; zmiany dotyczą 

prawie wszystkich kości, początkowo 

prawie wszystkich kości, początkowo 

pojawiają się w okolicach przynasadowych 

pojawiają się w okolicach przynasadowych 

kości długich; leczenie operacyjne, gdy 

kości długich; leczenie operacyjne, gdy 

występuje ograniczenie ruchomości lub gdy 

występuje ograniczenie ruchomości lub gdy 

zmiany szpecą 

zmiany szpecą 

background image

 

 

 

 

Choroba Scheuermanna

Choroba Scheuermanna

deformacja powstająca przed okresem pokwitania. Choroba ta zaczyna się 

deformacja powstająca przed okresem pokwitania. Choroba ta zaczyna się 

w wieku 10-14 lat. Deformacja kifotyczna kręgosłupa w chorobie 

w wieku 10-14 lat. Deformacja kifotyczna kręgosłupa w chorobie 

Scheuermanna jest powodowana zaburzeniami wzrostu trzonów kręgów i 

Scheuermanna jest powodowana zaburzeniami wzrostu trzonów kręgów i 

postępującym klinowaceniem trzonów. 

postępującym klinowaceniem trzonów. 

background image

 

 

 

 

Klatka piersiowa 

Klatka piersiowa 

lejkowata

lejkowata

Powstaje w przypadku zaburzeńw 

Powstaje w przypadku zaburzeńw 

rozwoju przepony.Dolna część 

rozwoju przepony.Dolna część 

mostka zostaje przesunieta ku 

mostka zostaje przesunieta ku 

kręgosłupowi.

kręgosłupowi.

background image

 

 

 

 

Achandroplazja

Achandroplazja

Najczestsza przyczyna karłowatości 

Najczestsza przyczyna karłowatości 

poprzez zaburzenia w procesie 

poprzez zaburzenia w procesie 

kostnienia chrząstek nasadowych 

kostnienia chrząstek nasadowych 

kosci.

kosci.

background image

 

 

 

 

Krzywica

Krzywica

choroba występująca u dzieci, 

choroba występująca u dzieci, 

najczęściej pomiędzy 3 a 24 

najczęściej pomiędzy 3 a 24 

miesiącem życia dziecka, związana z 

miesiącem życia dziecka, związana z 

zaburzeniami gospodarki wapniowo-

zaburzeniami gospodarki wapniowo-

fosforowej, spowodowana 

fosforowej, spowodowana 

niedoborem witaminy D. Powoduje 

niedoborem witaminy D. Powoduje 

zmiany w układzie kostnym i 

zmiany w układzie kostnym i 

zaburzenia rozwojowe. 

zaburzenia rozwojowe. 

background image

 

 

 

 

KONIEC

KONIEC


Document Outline