Metody alternatywne 
(Nowego wychowania)



Metoda Marii Montessori 



Metoda Rudolfa Steinera 



Metoda projektów



Techniki Freineta

Metoda Marii Montessori 
(1870-1952)



Metoda MM oparta została na 

założeniach naturalizmu 

pedagogicznego i edukacji w 

wolności

Metodę konstytuują następujące 

zasady: 



Zasada rzeczowości – dziecko 

rozwija się w otoczeniu naturalnych 

przedmiotów, które powinny być do 

niego dopasowane

Metoda Marii Montessori 
(1870-1952)



Zasada wolnego wyboru – dziecko 
ma wolny wybór zarówno materiału jak 
i dokonywanych na nim czynności



Zasada samodzielności w działaniu 
– dziecko nie jest pouczane co ma 
robić, lecz uczy się przez własne 
doświadczenie, samo kontroluje swoje 
błędy i poprawia swoje działania

Metoda Rudolfa Steinera 
(1861-1925)



Podstawą antropozofia: realistyczno-

mistyczny kierunek filozofii nawiązujący 

do religii wschodu



R. Steiner stworzył wolną szkołę przy 

fabryce papierosów w Stuttgarcie, tzw.

   „Freie Waldorfschulen”

Metoda Rudolfa Steinera 
(1861-1925)



Rozkład zajęć powinien być 

podporządkowany rytmowi przyrody: 

     - rano zajęcia wymagające 

myślenia  i koncentracji uwagi, 

     - później zajęcia wymagające 

mniejszego wysiłku intelektualnego, 

     - następnie zajęcie rzemieślniczo-

artystyczne

Metoda Rudolfa Steinera 
(1861-1925)



Głównym zadaniem szkoły jest 
poznawanie świata i siebie przez 
prowadzenie badań     i ćwiczenia duchowe



Rezygnacja z formalnego kontrolowania      
 i oceniania – wprowadzenie festynów w 
trakcie których dzieci w obecności 
rodziców demonstrują swoją wiedzę            
i umiejętności w różnych formach ekspresji 
artystycznej

Metoda projektów



Twórcą metody był William Heard Kilpatrick 
(1871 – 1965), pedagog         i filozof 
amerykański uczeń J. Deweya.



Metoda polega na stworzeniu warunków,      
w których uczniowie zdobywają wiedzę 
samodzielnie poprzez samodzielne 
formułowanie problemów, samodzielne 
planowanie sposobów jego rozwiązania         
 i w końcu samodzielne jego rozwiązywanie. 

Metoda projektów



Kilpatrick wyróżnili cztery rodzaje 
projektów: 

1.  produkcyjne – wytwarzanie 

czegoś  np. uszycie ubrania

2. konsumpcyjne – przeżycie czegoś, 

np. przygotowanie sztuki teatralnej 

Metoda projektów

3. problemowe – rozwiązywanie 

problemów, np. zadania 
matematycznego

4. sprawnościowe – osiągnięcie 

sprawności w jakimś działaniu, np. 
nauczenie się wiersza  

Metoda projektów, faza I

Fazy realizacji metody, (za Karlem Freyem)



Zainicjowanie projektu:

   - propozycje zrealizowania zamiaru modą 

wysuwać: uczniowie, nauczyciele, rodzice

   - projekt może obejmować różne rzeczy: 

zbieranie makulatury, przygotowanie 
wystawy, zorganizowanie akcji 
charytatywnej  

Metoda projektów, faza II



Dyskusje nad propozycjami 
projektów:

   - w trakcie dyskusji realizuje się 

różne inicjatywy,

   - przyjmuje jedną z nich,
   - sporządza ogólny szkic projektu, 

Metoda projektów, faza III



Opracowanie planu pracy projektu:

   - co konkretnie jest do zrobienia
   - jakie środki finansowe, materialny          
      i narzędzia są potrzebne
   - ile czasu przeznaczamy na realizację 
     projektu 
   -  kto za co jest odpowiedzialny  

Metoda projektów, faza IV



Wykonanie projektu:

  - uczniowie wykonują poszczególne 

czynności stosując różne warianty 

pracy: zbiorową grupową, 

indywidualną

  - w trakcie pracy następuje łączenie 

teorii z praktyką 

  - praca jest również oceniana: co kto 

robi i jak to robi

Metoda projektów, faza V



Pokaz projektu: 

  - projekt został wykonany, 

następuje jego pokaz (np. 
wystawienie sztuki teatralnej) 

  - we wspólnym przeżywaniu 

efektów pracy dokonuje się 
najgłębsza integracja społeczna 

Metoda projektów, faza VI



„Czas dla drużyny – time out”

   - ocena przyjętej strategii i taktyki  
     działania
   - wymiana uzyskanych 

doświadczeń 

     i refleksja
 

Metoda projektów, faza VII



„Metainterakcje”

   - chodzi tu o interakcje wewnątrzgrupowe 

nawiązywane w dowolnej chwili i w różnych 
fazach pracy nad projektem 

  - refleksja nad zachowaniem i 

komunikowaniem się poszczególnych 
członków grupy

   - metainterakcja orientowana na proces 

uczenia   się społecznego  

Techniki Freineta



Celestyn Freinet (1896 – 1966), 
założył szkole w Vence niedaleko 
Saint Paulo (Francja) dla dzieci w 
wieku      4 – 12 lat



Hasło szkoły: Uczyć się i 
wychowywać przez działanie 
(szkoła aktywna) 

Techniki Freineta, 



Założenia szkoły freinetowskiej:

  - kształtowanie zainteresowań i ciekawości 

uczniów

  - organizowanie środowiska dla 

działalności uczniów: pracownie, 

bogactwo nowoczesnych pomocy 

naukowych

   - tworzenie warunków do samodzielnego 

zdobywania doświadczeń uczniów 

(umysłowych, moralnych)   

Techniki Freineta



Planowanie pracy indywidualnej 
i zespołowej 

   - planowanie doświadczeń i 

obserwacji uczniów 

  - sporządzania planów i projektów na 

rożne okresy (tydzień)

  - karty pracy uczniów

Techniki Freineta



Swobodne teksty dzieci:

  - gazetka szkolna
  - drukarenka – pisanie i samodzielne 

drukowanie tekstów

  - korespondencja między szkołami –nowa 

 forma kontaktów między społecznych

  - wymiana materiałów drukowanych, 

fotograficznych, dźwiękowych   

Techniki Freineta



Różne formy ekspresji 
artystycznej:

  - malowanie na dużych arkuszach i sztalugach
  - wykonywanie ilustracji graficznych
  - lepienie z gliny
  - przygotowywanie różne formy  
     teatralnych
  - zajęcia w pracowniach przedmiotaowych   

Techniki Freineta



Samokontrola i samoocena 
działalności uczniów

   - przygotowywanie referatów
   - sprawozdania z wycieczek i 

obserwacji

   - fiszki dla uczniów
   - dzienniczki uczniowskie

Techniki Freineta



Samorząd uczniowski 

 - wybierany przez społeczność 

uczniowską 

 - gazetki w klasie o charakterze 

wychowawczym: krytykujemy, 

winszujemy, życzymy sobie

  - uwagi i propozycje zmian, 

nieanonimowe, co miała uczyć 

odwagi i odpowiedzialności