background image

Piotr Granicki, Krzysztof Ryszkiewicz, Mateusz 

Jeglejewski

background image

Janusz Mariański

Dokładniej Ks. prof. zw. dr hab. 

Janusz Mariański ur 06.09.1940
 roku w Borowie (woj. mazowieckie)

Obecnie jest kierwonikiem Katedry 
Socjologii Moralności w Instytucie 
Socjologii KUL i kierownikiem 
Katedry Socjologii Religii.

background image

Gilles Kepel

ur. 30 czerwca 1955 roku

Francuski uczony i analityk

islamu oraz świata arabskiego

Absolwent Institut d’Etudes 
Politiques de Paris, otrzymał doktorat 
z nauk politycznych i socjologii.

background image

Sekularyzacja    
Fundamentalizm

1. «przejście 

majątków, urzędów 

lub uprawnień spod 

władzy kościelnej pod 

władzę świecką»

2. «przejście osoby 

duchownej do stanu 

świeckiego»

3. «inaczej 

laicyzacja»

1. «tradycjonalistyczny 

i ortodoksyjny stosunek 

do wyznawanej religii»

2. «radykalizm w 

wyznawaniu jakiejś 

idei, odmawiający 

innym racjom prawa 

istnienia»

3. filoz. «pogląd, że 

przeświadczenia 

rodzące się z poznania 

zmysłowego są 

prawdami 

niepodważalnymi, na 

których opiera się 

wiedza o świecie»

background image

Religia w społeczeństwie 

ponowoczesnym

Im bardziej społeczeństwo jest 
nowoczesne, tym mniej religijne

Kościoły chrześcijańskie jako 
„przegrani” modernistycznej 
społeczności

Sekularyzacji nikt nie jest w stanie 
zahamować, można co najwyżej 
skorygować jej bieg i kierunek.

Łączenie sekularyzacji z modernizacją 
społeczną

background image

Religia w społeczeństwie 

ponowoczesnym

Nowoczesność jest nie tylko dość 

zróżnicowana, lecz także łatwa do 

pogodzenia z taką lub inną religią

Religia jest potrzebna w nowoczesnych 

demokratycznych społeczeństwach, by 

te zachowały „sens” ludzkości

Koegzystencja religii i sekularyzmu nie 

będzie łatwa, jednak możliwa

Religia dysponuje potencjałem który 

da się przełożyć na świecką treść 

inspirującą dla całego społeczeństwa

background image

L. Kołakowski

„Destylat” religii

Porażka vs. Akceptacja życia

M. Onfray

Koncepcja duchowości immanentnej 

(wewnętrznej)

Benedykt XVI

Sekularyzacja wewnątrz kościoła

Kultura obrazu – sprzeczność informacji

Kultura hedonizmu i konsumpcjonizmu

Religia w społeczeństwie 

ponowoczesnym

background image

Kryzys teorii sekularyzacji

„konsumpcjonizm” religijny i 
„szwedzki stół”

Płytka i głęboka sekularyzacja

Sekularyzacja indywidualna – wiara 
na własne potrzeby

Religia w społeczeństwie 

ponowoczesnym

background image

Religia w społeczeństwie 
ponowoczesnym - 
podsumowanie

D. Pollock – tam gdzie następuje 
sekularyzacja następuje też odejście od 
astrologii i okultyzmu

J. Casanova – spadki wskaźników religijności 
są różne w różnych krajach Europy.

III terminy sekularyzacji 

1) upadek religii 

2) prywatyzacja religii 

3) wydzielenie sfer świeckich – trzeba je 
badać oddzielnie

background image

Zemsta Boga

„Kryzys nowoczesności” podstawą 
odrodzenia fundamentalizmów

Kryteria, podobieństwa i różnice 
fundamentalnych ruchów religijnych

Dwustopniowy plan działania 
organizacji religijnych

Sprzeciw wobec filozofii Oświecenia 
i odrzucenie sekularyzmu

Aspekt społeczno-gospodarczy

background image

Działania odgórne

Islam

Judaizm

Chrześcijaństwo

•Krytyka zachodniej 

kultury i 

zdegenerowanych 

elit

•Odrzucenie 

demokracji – 

imperialny 

charakter Islamu

•Państwo 

zorganizowane na 

zasadach szariatu

•Duża skuteczność 

nacisków 

politycznych – 

walka zbrojna

Dżamaa Islamija

•Budowanie 

nowego państwa na 

ruinach dawnego 

systemu społ.

•Nowy ład oparty 

na halasze

•Izrael 

nieświadomie 

zrealizował wolę 

Mojżesza

•Walka z 

„elementem 

obcym”

•Dążenie do 

konfrontacji

Gusz Emunim

•Zastosowanie 

przemocy 

politycznej, zamiast 

walki zbrojnej

•„Demokratyczny 

przymus” – dualizm 

chrześcijański

•Brak kodyfikacji 

prawa chrześcijan

•Redukcja 

przestrzeni 

laickości

•„status prawa 

publicznego”

Moral Majority

background image

Działania oddolne

Islam

Judaizm

Chrześcijaństwo

•Brak separacji od 

otaczającego 

środowiska

•Współudział w 

rozpowszechnianiu 

Islamu

•Konsolidacja w 

chwilach 

zagrożenia

•Naśladowanie 

Mahometa

•Sieci wzajemnej 

pomocy

•Imigranci 

wpływają na 

politykę państw

•„powrót” - 

teszuwa

•Sieć zamkniętych 

wspólnot 

ortodoksyjnych

•Zerwanie z 

obyczajami i 

wartościami 

otaczającego 

społeczeństwa

•Getta na terenie 

Izraela (dobór 

znajomych itp.)

•Komunotaryzm

•Działania na 

szeroką skalę – 

użycie mediów

•Przeniesienie 

ciężaru z zakazów 

moralnych na 

kwestie społeczne

•Działalność 

charytatywna

•Pozyskiwanie 

nowych wiernych

•Inwestycja w 

edukację

•Recepta na kryzys

•„początki ery 

chrześcijańskiej”

background image

Pytania końcowe

background image

Bibliografia

•http://en.wikipedia.org/wiki/Gilles_Kepel

•http://www.kul.pl/janusz-maria-
ski,art_16306.html

•http://www.krytykapolityczna.pl/Seria-
Idee/Zemsta-Boga/menu-id-82.html

•G. Kepel, Zemsta Boga. Religijna 
rekonkwista świata
, Warszawa 2010.

•J. Mariański, Religia w społeczeństwie 
ponowoczesnym, Warszawa 2010.
 


Document Outline