Pielęgnacja i 

monitorowanie chorego 

nieprzytomnego 

 

 

Monitorowanie układu 

krążenia

• a) czynność elektryczna serca: EKG-przy pomocy trzech 

elektrod umieszczonych na klatce piersiowej tak aby 

uzyskać QRS o dużej amplitudzie (monitor 24h)

• b) tętno: metoda palpacyjna (tętnica szyjna, udowa, 

promieniowa); czujniki elektryczne

• c) ciśnienie: 

• 1) metoda pośrednia: sfingomanometr (zakładany na ramie 

lub udo),  średnie ciśnienie tętnicze (MAP-mean arterial 

pressure).MAP=ciś rozkurczowe+1/3(ciś skurczowe-ciś 

rozkurczowe) mmHg.

• 2) metoda bezpośrednia: kaniula założona do wnetrza 

tętnicy.

• 3) OCŻ (ośrodkowe ciśnienie żylne)- żyła główna górna-

określa objętość krwi krążącej, czynność prawej komory i 

napięcie układu żylnego, prawidłowa wartość 1-10 mmHg.

 

 

Monitorowanie układu 

oddechowego

• a. częstość i objętość oddechów 

(respirator), prawidłowa częstość 
oddechów 12-20/min, objętość 
minutowa 900-1000ml/10kg/min.

• b. saturacja: pulsoksymetr (wysycenie 

hemoglobiny tlenem)- norma 96-100%.

• c. kapnometria: pomiar procentowej 

zawartości CO2 w wydychanym 
powietrzu.

 

 

Monitorowanie temperatury

• Metody pomiaru temperatury:
• a. nieinwazyjne: skóra, dół pachowy, 

przewód słuchowy zewnętrzny, jama 
ustna

• b. inwazyje: doprzełykowa (temp 

centralna), doodbytnicza.

• Norma na skórze 36,6°C, centralna 

tem>około 1°C.

 

 

Monitorowanie bilansu 

płynowego

• Średnie zapotrzebowanie dorosłego 

człowieka na wodę wynosi około 1500-

3000ml na dobę. Wzrasta przy: gorączce, 

oparzeniach, przegrzaniu, przyśpieszonym 

oddechu i tracheotomii.

• a. pomiar ilości podawanych płynów
• b. pomiar ilości wydalanego moczu 

(diureza min 500ml/dobę).

• c. codzienna kontrola elektrolitów (bad 

laboratoryjne).

 

 

Pielęgnacja chorego 

nieprzytomnego

• 1.Układ oddechowy:
• a. ogrzewanie ,nawilżanie ,oczyszczanie gazów 

oddechowych.

• b. drenaż ułożeniowy: pozycja pozioma na plecach, 

pozycja pozioma na boku, pozycja pozioma na boku 

z rotacją do przodu, pozycja pozioma na boku z 

rotacją do tyłu, pozycja Trendelenburga (głowa niżej 

nóg).

• c. oklepywanie klatki piersiowej (na wdechu), dłonią 

w kształcie miseczki.

• d. odsysanie wydzieliny z dróg oddechowych (przez 

10-15 s jałowym cewnikiem, po odsysaniu należy 

rozprężyć płuca workiem Ambu).

 

 

• 2.Pielegnacja skóry i błon śluzowych:
• a. codzienna toaleta przy użyciu ciepłej wody i 

mydła.

• b. dezynfekcja okolic krocza, sztucznego odbytu, 

przetok.

• c. ochrona oczu- żele ochronne, gaziki z wodą 

destylowaną.

• d. oczyszczanie przewodów nosowych.
• e. usuwanie woskowiny z przewodów słuchowych 

zewnętrznych.

• f. zmiana pozycji chorego co 2h w celu 

zapobieżenia odleżynom. 

 

 

• 3.Układ kostno-stawowy:
• a. ruchy bierne we wszystkich 

stawach łącznie ze stawem 
skroniowo-żuchwowym.

• b. masaż leczniczy.

 

 

Żywienie enteralne

• Żywienie enteralne polega na 

wprowadzeniu sondy do żołądka lub 
dwunastnicy przez nozdrza 
ewentualnie wykonaniu jejunostomii. 
Długość sondy możemy obliczyć 
mierząc odległość od nozdrza do płatka 
ucha a następnie od ucha do wyrostka 
mieczykowatego. Obecnie używa się 
cienkich zgłębników o grubości 8-10G.

 

 

Wskazania i przeciwwskazania 

do żywienia enteralnego 

Wskazania: zaleca się przy niedostatecznym 

odżywianiu powyżej 5 dni.

Przeciwwskazania: 
-wstrząs 
-niedokrwienie jelit
-niedrożność mechaniczna lub porażenna
-ciężka biegunka
-zapaleniu trzustki (jejunostomia)
-przetoka jelitowa z dużą utratą wydzieliny
-stany pooperacyjne przewodu pokarmowego

 

 

Mieszanki odżywcze

• 1.Mieszanki odżywcze zawierają 

węglowodany, tłuszcze, białka, a także 
dodatki: glutaminę, błonnik, karnitynę.

• 2.Mieszanki specjalne: dieta bezresztkowa, 

cukrzycowa, wątrobowa, mocznicowa.

• Mieszanki podaje się przez sondę 

aparatem do przetaczania w czasie nie 
krótszym niż 10-12 godzin aby zapobiec 
podrażnieniu przewodu pokarmowego i 
biegunce.

 

 

Powikłania 

• a. zatkanie sondy
• b. aspiracja treści żołądkowej do 

układu oddechowego.

• c. biegunka (30% pacjentów)

 

 

Żywienie parenteralne

• Żywieniem parenteralnym nazywamy 

podawanie substancji odżywczych do 
dużych naczyń krwionośnych. Może 
wspomagać lub całkowicie zastąpić 
żywienie enteralne.  

 

 

Wskazania 

-ostre zaburzenia metaboliczne jeżeli dochodzi do utraty masy 

ciała  przekraczającej 10-15% wartości wyjściowej

-okresy okołooperacyjne
-istniejące wskazania do wstrzymania żywienia doustnego i 

oszczędzanie przewodu pokarmowego

-zespół jelita krótkiego
-ciężkie ostre zapalenie trzustki
-oparzenia powyżej 20% powierzchni ciała
-okres chemio i radioterapii
-przetoki przewodu pokarmowego
-ostre fazy choroby Leśniewskiego-Crohna
-ostra i przewlekła niewydolność nerek
-śpiączka wątrobowa
-jadłowstręt psychiczny 

 

 

Powikłania 

• a. repozycja cewnika
• b. hiperglikemia (podaż insuliny)
• c. hipofosfatemia 
• d. stłuszczenie wątroby
• e. hiperkapnia
• f.  uszkodzenie błon lipidowych (oksydacyjne 

działanie WKT)

• g. upośledzenie utleniania (zator tłuszczowy)
• h. atrofia błony śluzowej jelita (translokacja 

bakterii)

• i. zapalenie pęcherzyka żółciowego (zastój żółci)