Komórki macierzyste

Terapia komórkowa

Definicja komórki 

macierzystej

Komórka macierzysta 

– komórki pnia (ang. stem cells) – to 

pierwotne, niewyspecjalizowane komórki. Mają one 
jednocześnie dwie zdolności:

  potencjalne nieograniczona zdolność podziałów       

samoodnawiania swojej puli     proliferacji

 różnicowania się do innych typów komórek, tworząc tkanki; 
     Dzięki temu wykorzystuje się je od lat w medycynie 
odbudowując lub zastępując uszkodzone komórki. Znajdują 
się one m.in. w krwi pępowinowej.

Podział komórek macierzystych

 ze względu na zdolność 

różnicowania :

1. totipotentne
2. pluripotentne
3. multipotentne
4. unipotentne              

 ze względu na źródło:
1. ESC = embrionalne komórki 

macierzyste:

      - totipotentne
      - pluripotentne
2. somatyczne :
      - multipotentne
      - unipotentne    

Komórki macierzyste

Ze względu na zdolność różnicowania:

 totipotentne – są to jedyne komórki w organizmie, które 

mogą różnicować się do każdego typu komórek danego 
organizmu czyli inaczej są zdolne do utworzenia całego 
organizmu 

 pluripotentne – mogą dać początek każdemu typowi 

komórek dorosłego organizmu, z wyjątkiem komórek 
łożyska

 multipotentne - powstające w zakresie „tylko” 

pojedynczego listka zarodkowego. Komórki te mogą 
przekształcać się we wszystkie typy komórek tylko w 
obrębie danego listka zarodkowego, z którego pochodzą

 unipotentne (komórki prekursorowe) - ostatnie w 

rozwoju - różnicują się już tylko do jednego – ściśle 
określonego typu komórek dojrzałych (np. komórek 
nabłonka), zachowując w porównaniu z komórkami 
dojrzałymi zdolność podziału.

Komórki macierzyste

Ze względu na źródło:

 embrionalne komórki macierzyste (ESC) – 

wyprowadzone z komórek embrionalnych:

     

- totipotentne

     - pluripotentne

 somatyczne (dorosłe) komórki macierzyste – znajdowane w 

tkankach dorosłych organizmów:

      - multipotentne
      - unipotentne

Komórki macierzyste hodowane w 
kulturach in vitro mają zastosowanie 
w produkcji organizmów 
transgenicznych. Z ludzkimi 
komórkami macierzystymi wiąże się 
duże nadzieje na postęp medyczny w 
postaci  TERAPII KOMÓRKOWEJ  
i medycyny regeneracyjnej.

Terapia komórkowa

- rozwijająca się w 
medycynie gałąź terapii, 
polegająca na 
wykorzystaniu ludzkich 
komórek macierzystych do 
regeneracji uszkodzonych 
tkanek lub narządów 
pacjenta;

Prognozowane wykorzystanie 

terapii komórkowej 

w praktyce klinicznej

 leczenie chorób wątroby

 pozawałowego uszkodzenia serca

 leczenie nowotworów

 cukrzycy typu 1

 choroby Parkinsona

 pląsawicy Huntingtona i celiakii

 białaczki

 leczenie uszkodzenia mięśni

 schorzeń mózgu

 rozległych oparzeń

 hodowanie organów do przeszczepów

 leczenie stwardnienie rozsianego

OGRANICZENIA W TERAPEUTYCZNYM 

WYKORZYSTANIU ESC

ESC, mogące potencjalnie zróżnicować się w każdy 
rodzaj komórek, teoretycznie mogłyby zastąpić dowolną 
tkankę, która u pacjenta uległa uszkodzeniu. Niemniej 
jednak do praktycznego zastosowania ESC jest jeszcze 
bardzo daleko. ESC wprowadzone do dorosłego 
organizmu, zamiast integrować się, tworzą potworniaki. 
Dodatkowo mogą one zostać odrzucone przez organizm 
dawcy. Ponadto pozyskanie tych komórek wiąże się 
często ze zniszczeniem embrionu, co wywołuje protesty 
natury etycznej.

Aktualny postęp w badaniach

 W Chinach i Korei prowadzone są intensywne badania nad 

wykorzystaniem komórek macierzystych do regeneracji 
uszkodzonych struktur centralnego układu nerwowego

 za odkrycie w jaki sposób można cofnąć dojrzałe komórki w 

niedojrzałe pluripotentne komórki - takie jak komórki 
macierzyste, w 2012r. Nagrodę Nobla otrzymało dwóch 
naukowców: S.Yamanaka i J.B. Gurdon . Następnie takie 
"cofnięte" komórki można zróżnicować w zupełnie inny typ 
komórek niż pierwotnie, co umożliwi regenerację 
uszkodzonych tkanek 

Bibliografia:

•

http://mnd.pl/?subaction=showfull&id=1252768007&archive=&star
t_from=&ucat

= 

•  

http://komorkimacierzyste.sccs.pl/o_projekcie.html

 

•  

http://www.pbkm.pl/czym-sa-komorki-macierzyste

 

• Artykuł redakcyjny ,,Terapia komórkowa – stan obecny”, ,,Terapia 

komórkowa w zawale serca – perspektywy” prof. dr hab. n. med. 
Tomasz Siminiak; 2009

Opracowanie 
prezentacji: 
Agnieszka Koterba
Gr. 14