Niedokrwisto

ść

z powodu niedoboru żelaza

Niedokrwistość

• Niedokrwistość, anemia (łac. anaemia) 

– zespół objawów chorobowych, 
polegający na stwierdzeniu niższych od 
normy wartości 
hemoglobiny (Hb), erytrocytów ich 
następstw.

• Niedokrwistość rzekoma – względne 

obniżenie Hb i hematokrytu poprzez 
zwiększenie objętości osocza w 
przypadku przewodnienia i u ciężarnych.

Co to jest?

Jakie są rodzaje?

1. Niedokrwistości spowodowane utratą krwi
2. Niedokrwistości będące wynikiem upośledzonego 

wytwarzania erytrocytów:

 niedoborowe
 hipoplastyczne
 aplastyczne
 dysplastyczne

3. Niedokrwistości związane ze skróconym czasem 

życia erytrocytów:

 zespół hemolityczny wrodzony
 zespół hemolityczny nabyty
 zespół hemolityczny mieszany

Objawy

Zależą od ilości utraconej krwi, są to 

przede wszystkim:

bladość powłok skórnych
osłabienie
niskie ciśnienie krwi
tachykardia
bóle zamostkowe
utrata przytomności

Z powodu niedoboru 

żelaza

Czyli?

Niedokrwistość z niedoboru 
żelaza (łac. anaemia 
sideropenica) – inaczej 
niedokrwistość syderopeniczna, 
niedobarwliwa, 
mikrocytarna. Występuje 
najczęściej u niemowląt między 
6–18 miesiącem życia. 

Przyczyny:

Przyczyną niedoboru żelaza jest 

niedostateczne zaopatrzenie organizmu w 
ten pierwiastek przy zwiększonym jego 
zapotrzebowaniu. 

Do najczęstszych przyczyn niedoboru 

zaliczamy:

– zmniejszone zapasy w życiu płodowym
– wcześniaki, noworodki niekarmione mlekiem 

matki

– zaburzenia wchłaniania
– szybki rozwój

Jak to jest u dorosłych?

U dorosłych niedokrwistości z 
niedoboru żelaza mogą być 
skutkiem przewlekłego 
krwawienia, 
stymulującego szpik do 
zwiększenia tempa 
erytropoezy, doprowadzając 
do wyczerpania ustrojowych 
zapasów żelaza. 

Różnice u dorosłych:

Kobiety:

 obfite krwawienia 

miesięczne

 po menopauzie

Mężczyźni:

 piątej dekadzie 

życia

 owrzodzenia żołądk

a i   dwunastnicy

 zmiany 

dysplastyczne w 
obrębie układu 
pokarmowego

– polipy jelita 

grubego

– nowotwór jelita 

grubego

Objawy:

• spaczony, wybiórczy apetyt (np. na 

glinę, krochmal, kredę)

• bladość skóry śluzówek i spojówek
• szorstkość skóry
• zanik brodawek językowych
• ból, pieczenie i wygładzenie języka
• zajady w kącikach ust
• pieczenie w jamie ustnej i przełyku

Objawy:

• zespół Plummera-Vinsona
• łamliwość włosów i paznokci, 

koilonychia

• osłabienie
• męczliwość
• zbyt długi sen
• niebieskie twardówki - objaw 

Oslera

Podział i jak rozpoznać jaki:

1. utajony – ferrytyna ↓, żelazo w 

szpiku ↓

2. jawny – ferrytyna ↓↓, Fe ↓, żelazo 

w szpiku ↓, natomiast 
wzrasta: transferryna i 
rozpuszczalny receptor 
dla transferryny; Hb i MCV – w 
normie

3. jawny z niedokrwistością – tak jak w 

jawnej, lecz większe wartości 
spadku/wzrostu oraz dołącza się 
spadek Hb i MCV

Leczenie:

W niedokrwistości z niedoboru 
żelaza prowadzi się leczenie 
przyczynowe. Najczęściej stosuje 
się doustne preparaty żelaza 
dwuwartościowego, które 
powinny być przyjmowane na 
czczo przez kilka 
miesięcy. Witamina C jest 
niezbędna do ich prawidłowego 
wchłaniania

Ale 

Podczas terapii mogą wystąpić 
działania niepożądane w postaci 
dolegliwości ze strony układu 
pokarmowego takie jak:

 nudności
 wymioty
 bóle brzucha
 biegunka
 ciemne stolce

Jednakże 

Trwają one krótko i nie 
stanowią wskazania do 
zaprzestania leczenia

Niestety /

W przypadku nietolerancji leków 
doustnych, krwawień z przewodu 
pokarmowego, wrzodziejącego 
zapalenia jelita grubego oraz u 
chorych hemodializowanych 
żelazo jest podawane dożylnie, 
rzadziej domięśniowo.

Wtedy może pojawić się 

• ból i obrzęk w miejscu wkłucia
• ból stawów i głowy
• metaliczny smak w ustach
• uczucie gorąca lub gorączka
• nudności
• zasłabnięcie
• świąd
• wstrząs anafilaktyczny

Prezentację 
wykonali

:

Marta Baranowska
Agnieszka Huppert
Maciej Molski