Technik_prac_biurowych_419[01]_Z3.02

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

1. WPROWADZENIE

Poradnik ten będzie Ci pomocny w opanowaniu wiedzy z zakresu

„Poszukiwanie pracy

i podejmowanie zatrudnienia”.

W poradniku zamieszczono:

–

wymagania wstępne, czyli wykaz niezbędnych umiejętności i wiedzy, które powinieneś
mieć opanowane, abyś bez problemów mógł korzystać z poradnika,

–

cele kształcenia jakie w wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś
osiągnąć,

–

materiał nauczania, czyli „pigułkę” wiadomości teoretycznych niezbędnych do
opanowania w celu kształtowania odpowiednich umiejętności,

–

zestaw pytań przydatnych do sprawdzenia, czy juŜ opanowałeś podane treści,

–

wiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować

umiejętności praktyczne,

–

sprawdzian osiągnięć, czyli przykładowy zestaw zadań testowych, których wykonanie
potwierdzi, Ŝe posiadasz wiedzę i umiejętności z zakresu tej jednostki modułowej,

–

wykaz literatury uzupełniającej.

W materiale nauczania zostały omówione zagadnienia dotyczące aktywnego poszukiwania

pracy,  analizy  rynku  pracy,  analizy  SWOT  pracownika  biurowego,  zasad  opracowania
dokumentacji  potrzebnej  w  momencie  poszukiwania  pracy,  przygotowanie  kandydata  do
rozmowy  kwalifikacyjnej,  formy  i  warunki  zatrudnienia,  prawa  i  obowiązki  bezrobotnego
absolwenta,  instytucje  wspomagające  w  poszukiwaniu  pracy,  system  EURES,  procedury
zakładania  własnej  działalności  gospodarczej  i  przedsiębiorczość  wirtualna  oraz  instytucje,
programy,  a  takŜe  programy  Unii  Europejskiej  skierowane  na  rozwój  przedsiębiorczości
i mikroprzedsiębiorczości w Polsce.

W podrozdziale „Pytania sprawdzające” moŜesz zapoznać się przed przystąpieniem do

poznawania treści materiału nauczania, poznając wymagania wynikające z potrzeb zawodu,
a po przyswojeniu wskazanych treści, odpowiadając na te pytania sprawdzisz stan swojej
gotowości do wykonania ćwiczeń.

Przykładowe ćwiczenia zawarte w kaŜdym rozdziale pozwolą Ci zrozumieć i przyswoić

wiedzę w praktyce. W razie wątpliwości zwróć się o pomoc do nauczyciela.

Po wykonaniu ćwiczeń sprawdź poziom swoich postępów, rozwiązując test

zamieszczony po ćwiczeniach. W tym celu:

−

przeczytaj pytania i odpowiedz na nie,

−

zaznacz odpowiedź wstawiając X w podane miejsce Tak lub Nie.

Odpowiedzi Nie wskazują na luki w Twojej wiedzy, informują Cię równieŜ, jakich zagadnień
jeszcze dobrze nie opanowałeś. Oznacza to takŜe potrzebę powrót do materiału, który nie jest
dostatecznie przyswojony.

Wiedza i nabyte umiejętności są bazą do zrozumienia treści zawartych w kolejnych

jednostkach modułowych.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

3. CELE KSZTAŁCENIA

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:

−

dokonać analizy lokalnego rynku pracy w zakresie moŜliwości zatrudnienia,

−

dokonać oceny posiadanych kwalifikacji oraz predyspozycji do wykonywania prac
biurowych,

−

opracować pisma i dokumenty towarzyszące procesowi aktywnego poszukiwania pracy
(oferta pracy, list intencyjny, list motywacyjny, Ŝyciorys zawodowy),

−

przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej,

−

zidentyfikować instytucje wspomagające w procesie aktywnego poszukiwania pracy na
rynku lokalnym oraz przeciwdziałające bezrobociu,

−

scharakteryzować podstawowe prawa i obowiązki bezrobotnego absolwenta,

−

scharakteryzować istotę przedsiębiorczości wirtualnej (przedsiębiorcy wirtualnego),

−

wyszczególnić zasoby rzeczowe i finansowe niezbędne do uruchomienia działalności
gospodarczej,

−

zaplanować pozyskanie funduszy obcych,

−

zidentyfikować fundusze i instytucje wspomagające działalności mikroprzedsiębiorców
w środowisku lokalnym, w Polsce i w Unii Europejskiej,

−

opracować biznesplan na potrzeby planowanej działalności gospodarczej,

−

wypełnić dokumenty towarzyszące procedurze otwierania działalności gospodarczej,

−

zaplanować tok postępowania w procesie uruchamiania zaplanowanej działalności
gospodarczej.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4. MATERIAŁ NAUCZANIA

4.1. Poszukiwanie pracy

4.1.1. Materiał nauczania

4.1.1.1.Aktywne poszukiwanie pracy

Poszukiwanie pracy jest jednym z waŜniejszych kroków podejmowanych przez

człowieka. W sytuacji duŜego bezrobocia, aby znaleźć odpowiednią i dobrze płatną pracę,
trzeba wielkiej aktywności, a takŜe naleŜy opanować pewne umiejętności, które pozwolą
osiągnąć poŜądany efekt (znaleźć satysfakcjonującą pracę).

Zanim zaczniesz poszukiwać ofert pracy zastanów się najpierw nad swoja przyszłą

karierą zawodową, określ profil stanowiska pracy, które odpowiada Twoim umiejętnościom,
predyspozycjom, oczekiwaniom i kwalifikacjom, dokonaj oceny swojej osoby i oceny swoich
umiejętności,  przygotuj  odpowiednie  dokumenty  potrzebne  przy  poszukiwaniu  pracy  (CV,
list motywacyjny) oraz przygotuj się do  rozmowy kwalifikacyjnej, a na koniec zastanów się
gdzie znajdziesz pracodawców, którzy byliby zainteresowani Tobą jako pracownikiem.

Sposobów poszukiwania pracy jest bardzo duŜo. Informacje o wolnych miejscach pracy

moŜna uzyskać z wielu róŜnych źródeł. Pracy moŜna poszukiwać samodzielnie, albo moŜna
skorzystać z pomocy róŜnych instytucji i firm, które zajmują się pośrednictwem pracy.

Wśród samodzielnych sposobów poszukiwania pracy naleŜy wymienić:

– ogłoszenia prasowe z ofertami pracy – ogłoszenia o poszukiwaniu pracowników ukazują

się w prasie ogólnopolskiej np. „Gazeta Wyborcza”, „Rzeczpospolita” i w prasie lokalnej
nie tylko w dziennikach, ale tez w tygodnikach, miesięcznikach, kwartalnikach oraz
w telegazecie Ponadto w pismach specjalistycznych i branŜowych moŜna znaleźć
ogłoszenia z danego sektora, który Cię interesuje.

Wysłanie swojej oferty w odpowiedzi na ogłoszenie prasowe moŜe pozwolić na uzyskanie
zatrudnienia. Odpowiadając na ogłoszenie prasowe naleŜy porównać wymogi stawiane
przez pracodawcę ze swoimi kwalifikacjami, umiejętnościami i doświadczeniem.

MoŜna  równieŜ  samemu  zamieszczać  oferty  pracy  w  prasie  w  rubryce  „szukam  pracy”.
Własna  oferta  powinna  zawierać  informacje  kto  i  jakiej  pracy  poszukuje  i  jak  naleŜy  się
z nim kontaktować. Gdy osoba poszukująca pracy nie posiada doświadczenia zawodowego
to w ofercie musi przedstawić cechy charakteru np. sumienność, dyspozycyjność, łatwość
nawiązywania  kontaktów  i  inne  atuty.  Gdy  osoba  poszukująca  pracy  posiada  określony
zawód to na początku oferty wymienia swój zawód, a dalej podkreśla swoje umiejętności
i kwalifikacje oraz podaje swoje oczekiwania.

– serwisy ogłoszeniowe w Internecie – waŜnym źródłem ofert pracy są serwisy

internetowe.  W  serwisach  tych  udostępniane  są  ogłoszenia  pracodawców  z  całego  kraju
oraz  z  zagranicy.  Ogłoszenia  internetowe  o  poszukiwaniu  pracowników  moŜna  sortować
w zaleŜnościom województwa, miejscowości, branŜy, zawodu, stanowisko itp.

W Internecie istnieje moŜliwość zamieszczenia ogłoszeń przez osoby poszukujące pracy.

Na większości serwisów moŜna umieścić płatną ofertę pracy. Oferty pracy w serwisach
internetowych są regularnie aktualizowane.
– bezpośrednie zgłoszenia do firm – swoje dokumenty (CV i list motywacyjny) moŜna

wysłać pocztą bezpośrednio do firm lub instytucji, które obecnie nie prowadzą naboru
pracowników. Przesyłkę naleŜy zaadresować do działu personalnego wybranej firmy. List
motywacyjny powinien wyjaśniać motywy przesłania go do wybranej firmy (naleŜy

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

umieścić informacje o odpowiadający nam profilu firmy, naszych kwalifikacjach oraz
moŜliwości rozwoju w wybranej firmie).W przypadku pojawienia się w wybranej firmie
potrzeb kadrowych aplikacje tam wysłane są brane pod uwagę.

– kontakty prywatne – są waŜnym źródłem informacji w poszukiwaniu pracy. Są to

informacje uzyskane od znajomych, rodziny, i innych osób trzecich. Informacje uzyskane
od  innych  osób  to  skuteczny  sposób  poszukiwania  pracy,  a  zwłaszcza,  Ŝe  część
pracodawców  nie  zgłasza  wolnych  etatów  do  urzędów  pracy  lub  nie  daje  ogłoszeń
w mediach.  Od  znajomych  moŜna  dowiedzieć  się  najwięcej  na  temat  charakteru  danej
pracy,  zdobyć  informacje  o  pracodawcy  i  o  wymaganiach,  jakie  stawia  kandydatom  do
pracy.  Znając  specyfikę  firmy  łatwiej  jest  przygotować  się  do  rozmowy  z  pracodawcą.
Znajomi  i  krewni  mogą  równieŜ  pomóc  w  skontaktowaniu  się  z  pracodawcą  i  mogą  teŜ
udzielić wstępnych referencji.

Instytucje i firmy, które zajmują się pośrednictwem pracy to:

– urzędy pracy (powiatowe i wojewódzkie) – z pomocy urzędów pracy mogą korzystać

wszystkie  osoby  poszukujące  pracy,  a  zwłaszcza  osoby  bezrobotne.  W  urzędach  pracy
moŜna  zapoznać  się  z  ofertami  zamieszczonymi  bezpośrednio  przez  pracodawców  lub
pośredników.  Urzędy  nie  tylko  umoŜliwiają  zapoznanie  się  z  ofertami  pracy,  a  takŜe
organizują szkolenia i warsztaty jak pisać CV, list motywacyjny, jak przygotować się i jak
zachować się podczas rozmowy kwalifikacyjnej, prowadzą testy psychologiczne. Ponadto
urzędy pracy organizują bezpłatne kursy doszkalające i kwalifikacyjne.

– agencje doradztwa personalnego lub agencje pośrednictwa pracy – ich klientami są

firmy  poszukujące  pracowników.  Agencje  te  posiadają  oferty  pracy,  jakich  aktualnie
potrzebują  i  poszukują  pracodawcy.  Pośredniczą  między  pracodawcą  a  pracobiorcą
i prowadza wstępną selekcję, a następnie rekrutację. KaŜda agencja posiada komputerową
bazę  danych,  w  której  mogą  zarejestrować  się  osoby  poszukujące  pracy.  Umieszczenie
danych w bazie komputerowej nie gwarantuje natychmiastowego zatrudnienia, ale istnieje
prawdopodobieństwo znalezienia pracy. Zgłaszając się do agencji doradztwa personalnego
mamy  do  wyboru  kilka  propozycji  pracy,  a  rozmowa  wstępna  przeprowadzana  przez
konsultantów przygotowuje do rozmowy kwalifikacyjnej z przyszłym pracodawcą.

– agencje pracy tymczasowej – szukają na zlecenie pracodawców pracowników na

określony czas np. praca sezonowa, zastępstwo za pracownika przebywającego na
zwolnieniu lekarskim lub na urlopie. Z ofert takiej agencji naleŜy korzystać, jeŜeli nie ma
się innej moŜliwości pracy lub szukasz pracy na wakacje. Dzięki pracy czasowej
zdobędziesz doświadczenie i podwyŜszysz poziom swoich kwalifikacji.

– giełdy i targi pracy – organizowane są w celu spotkania pracodawcy z osobami

zainteresowanymi podjęciem pracy. Na giełdach i targach pracy moŜna zorientować się
jakich pracowników potrzebują pracodawcy, jakie stanowiska pracy oferują, jakie maja
wymagania i jak przebiega rekrutacja. Giełdy i targi pracy najczęściej organizowane są dla
studentów i młodych absolwentów.

– pozostałe instytucje – np. sklepy z pracą, biura pracy, kluby pracy – to instytucje

aktywnego wspierania poszukiwania zatrudnienia., posiadają oferty zatrudnienia
i prowadzą poradnictwo zawodowe.

Szukanie pracy wymaga wytrwałości i zaangaŜowania. Nie naleŜy się zniechęcać,

zamykać  w  czterech  ścianach  i  nie  czekać  na  telefon  z  propozycją  pracy.  NaleŜy  być
wytrwałym  i  konsekwentnym.  Cały  czas  sprawdzać  ofert  w  prasie  lokalnej  i  dziennikach,
Internecie,  telegazecie,  odwiedzać  urzędy  pracy  i  agencje  pośrednictwa  pracy  oraz  dzwonić
do  znajomych,  przyjaciół,  krewnych  i  pytać  o  moŜliwość  zatrudnienia.  MoŜna  teŜ  rozesłać
swoje CV i list motywacyjny do firm, które Cię interesują, bo moŜe akurat potrzebują takiego
pracownika.  Trzeba  teŜ  uzbroić  się  w  cierpliwość  i  pamiętać,  Ŝe  znalezienie  dobrej
i satysfakcjonującej Cię pracy wymaga czasu.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.1.2. Potrzeby pracodawców w zakresie prac biurowych ich oczekiwania wobec

kwalifikacji pracowników

Pracodawcy przed rozpoczęciem poszukiwań tworzą pewien idealny obraz pracownika,

którego chcieliby zatrudnić w danej firmie lub instytucji. Najczęściej stosowane kryteria przy
doborze nowych pracowników w róŜnych zawodach i specjalnościach to: [13g]

−

posiadane kwalifikacje (78%),

−

wykształcenie

(37%),

−

dyspozycyjność

(31%),

−

wiek pracownika

(15%),

−

staŜ pracy

(12%).

Najmniejszą rolę przy angaŜowaniu do pracy odgrywa płeć (5%).

Pracodawcy wśród cech idealnego kandydata do pracy wymieniają:

−

wykształcenie kierunkowe,

−

wiedza specjalistyczna,

−

znajomość języków obcych (co najmniej jednego w stopniu bardzo dobrym),

−

znajomość programów komputerowych (w zaleŜności od stanowiska),

−

umiejętność korzystania z Internetu,

−

praktyczne przygotowanie do danej pracy,

−

doświadczenie zawodowe,

−

umiejętności interpersonalne i predyspozycje osobowościowe.

Do najwaŜniejszych umiejętności, jakie powinien posiadać kandydat na dane stanowisko

na polskim rynku pracy, który zmienia się w bardzo szybkim tempie, pracodawca zalicza:

−

znajomość języków obcych – w tym co najmniej jednego biegle. Znając biegle
przynajmniej jeden język obcy masz kilkakrotnie większe szanse na rynku pracy niŜ inna
osoba poszukująca tej samej pracy bez znajomości języka obcego.

−

umiejętność wykorzystania komputera – to absolutnie nieodzowna umiejętność. Mając
do  dyspozycji  aplikacje  biurowe  i  dostęp  do  Internetu  powinieneś  potrafić  przygotować
w ciągu  kliku  godzin  obszerny  raport  na  zadany  temat,  wykonać  potrzebne  obliczenia,
sporządzić  tabele  i  prezentacje,  a  takŜe  korzystać  ze  specjalistycznych  programów
komputerowych potrzebnych przy wykonywaniu danego zawodu.

−

umiejętności interpersonalne.

Spośród licznych cech osobowości i umiejętności interpersonalnych niezbędnych lub

przydatnych w pracy moŜna wymienić:

−

komunikatywność,

−

systematyczność,

−

kreatywność,

−

innowacyjność,

−

samodzielność,

−

zdolności analityczne,

−

chęć uczenia się,

−

dyspozycyjność,

−

motywacja,

−

entuzjazm,

−

pręŜność i zaradność,

−

uczciwość,

−

solidarność,

−

otwartość na doświadczenia,

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

umiejętność pracy w grupie,

−

zdolności przywódcze (umiejętność kierowania i inspirowania innych),

−

stabilność emocjonalna,

−

odporność na stres,

−

umiarkowany poziom ugodowości,

−

dynamiczność,

−

optymizm.

Wśród przedstawionych cech osobowości najbardziej poŜądane są tzw. wysokie zdolności

interpersonalne, czyli:

−

łatwość nawiązywania kontaktów – to otwartość na inne osoby, wysoka kultura
osobista, komunikatywność,

−

umiejętność pracy w grupie – to nastawienie na współpracę, gotowość do
kompromisów, swobodne przekonywanie do swoich racji,

−

zdolności analityczne – to trafne wyciąganie wniosków na podstawie dostępnych
informacji,

−

zdolność szybkiego uczenia się.
Cechami bardzo przydatnymi na rynku z punktu widzenia psychologii są to: ekstrawersja,

otwartość na doświadczenia, stabilność emocjonalna, sumienność i umiarkowany poziom
ugodowości.

Pracodawcy najczęściej poszukują pracowników przez urzędy pracy, znajomych

i rodzinę, przez ogłoszenia prasowe i radiowe oraz Internet. Z ogłoszeń zamieszczonych przez
pracodawców moŜna zbudować obraz pracownika biurowego, którego chcą zatrudnić
pracodawcy w swoich firmach na polskim rynku pracy.

Najczęściej stawiane wymagania pracownikom biurowym na polskim rynku pracy:

−

bardzo dobra znajomość języka angielskiego (znajomość drugiego języka obcego np.

niemieckiego jest dodatkowym atutem),

−

wykształcenie minimum średnie (ze wskazaniem na posiadanie wyŜszego wykształcenia),

−

doświadczenie w pracy,

−

biegła obsługa komputera (pakietu biurowego i Internetu),

−

umiejętność szybkiego pisania na klawiaturze,

−

umiejętność obsługi urządzeń biurowych (np. faksu, kserokopiarki, telefonu),

−

prawo jazdy,

−

bardzo dobra organizacja pracy,

−

umiejętności interpersonalne takie jak: umiejętność pracy w zespole, umiejętność
podejmowania decyzji, zaangaŜowanie, samodzielność, dyspozycyjność, otwartość,
umiejętność nawiązywania kontaktów i komunikatywność.
Analizując oferty pracy dla pracowników biurowych moŜemy stwierdzić, Ŝe rynek pracy

w  naszym  kraju  jest  rynkiem  pracodawcy.  W  Polsce  występuje  duŜy  popyt  na  pracę,  czyli
zbyt  duŜa  ilość  chętnych  do  objęcia  pracy    w  stosunku  do  oferowanych  stanowisk  pracy.
Wszystko  to  sprowadza  się  nieraz  do  wysokich  wymagań  pracodawców  w  stosunku  do
kwalifikacji  i  umiejętności  pracownika.  Dlatego  naleŜy  zabiegać  o  dobre  wykształcenie,
dobra praktykę zawodową, która pozwoli na zdobycie doświadczenia oraz bardzo dobrze znać
chociaŜ  jeden  język  obcy  (zwłaszcza  język  angielski),  a  takŜe  biegle  obsługiwać  komputer.
To wszystko pozwoli na zdobycie pracy na stanowisku pracownika biurowego.

4.1.1.3. Analiza lokalnego rynku pracy w zakresie moŜliwości zatrudnienia

Znajomość rynku pracy potrzebna jest zarówno osobom poszukującym pracy, jak

równieŜ pracodawcom. Potencjalni pracownicy, czyli osoby poszukujące pracy powinni

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

orientować się jak i gdzie szukać najbardziej atrakcyjnych ofert pracy, a pracodawcy powinni
przygotować jak najbardziej atrakcyjną ofertę. Znajomość rynku pracy pozwoli
poszukującym zatrudnienia na zapoznanie się z ogólnymi trendami panującymi na tym rynku,
zapoznanie się z oczekiwaniami pracodawców oraz prognozami i przewidywaniami, co do
przyszłości nowych zawodów i specjalności.

Im wcześniej zaczniesz się przygotowywać do wejścia na rynek pracy, tym lepiej. Jeśli

jesteś  uczniem  i  myślisz,  Ŝe  jeszcze  masz  duŜo  czasu,  aby  śledzić,  co  dzieje  się  na  rynku
pracy  to  się  mylisz.  Musisz  wiedzieć,  jakich  umiejętności,  kompetencji  i  jakiej  wiedzy
wymaga  rynek  pracy  od  młodych  ludzi  poszukujących  zatrudnienia.  Musisz  orientować  się,
jakie  zawody  cieszą  się  zainteresowaniem,  jakie  firmy  i  instytucje  powstają  i  jakie  jest
zapotrzebowanie  na  pracowników  wykonujących  określony  zawód,  jakie  są  formy
zatrudnienia.

Im szersze są Twoje kompetencje, umiejętności i wiedza, posiadane nawet nieduŜe

doświadczenie zdobyte podczas praktyk zawodowych lub pracy wakacyjnej, to masz większe
szanse na znalezienie satysfakcjonującej pracy. Trzeba pamiętać, Ŝe wielozawodowość
zwiększa szanse zatrudnienia na rynku pracy, dlatego warto posiadaną wiedzę poszerzyć
o inne pokrewne dziedziny. Aby być konkurencyjnym na rynku pracy trzeba dokształcać się
i uczyć.

NaleŜy przypatrywać się sytuacji panującej na rynku pracy, a zwłaszcza na rynku

lokalnym,  gdzie  zamierzamy  podjąć  pracę.  Informacje  na  ten  temat  moŜna  czerpać  ze  stron
internetowych  wojewódzkich  i  powiatowych  urzędów  pracy.  Zamieszczone  są  tam
zestawienia i analizy dotyczące bezrobocia w całej Polsce i w określonych regionach naszego
kraju,  pokazane  są  prognozy,  co  do  zawodów  z  przyszłością  oraz  wykaz  zawodów
zanikających  (bez  przyszłości).  Ponadto  dodatkowych  informacji  o  sytuacji  na  lokalnym
rynku pracy dostarczyć moŜe regionalna: prasa, radio i telewizja oraz Internet.

MoŜna teŜ śledzić ogłoszenia, w których poszukuje się pracowników i przyjrzeć się

oczekiwaniom pracodawców na określone (interesujące nas) stanowisko pracy. MoŜna nawet
przygotować ściągę z tego co pracodawca wymaga od osoby zatrudnionej w określonym
zawodzie (np. umiejętności, cechy osobowości, wykształcenie).

Rynek pracy ulega ciągłym zmianom, głównie pod wpływem sytuacji ekonomicznej na

danym obszarze. JeŜeli chcesz w przyszłości znaleźć odpowiednią pracę, to musisz bacznie
obserwować rynek pracy i zmiany jakie na nim zachodzą, musisz dokonywać analizy
i wyciągać wnioski oraz poszerzać swoją wiedzę i nie bać się nowych wyzwań.

4.1.1.4. Analiza SWOT w zakresie wykorzystania posiadanych kwalifikacji w pracy

biurowej.

Analiza SWOT jest jedną z podstawowych metod analizy strategicznej, moŜe być

stosowana  w  działalności  doradczej,  jako  technika  diagnozy  organizacji,  moŜna  ją  stosować
w  poszczególnych  sferach  funkcjonowania  firmy  np.  w  marketingu,  finansach,  produkcji.
Analiza  SWOT  słuŜy  do  samooceny  jednostki  oraz  identyfikacji  otoczenia  w  jakim  ona
przebywa  i  w  zaleŜności  od  potrzeb  moŜe  być  stosowana  w  róŜnych  momentach  Ŝycia.
Analiza SWOT umoŜliwi poznanie siebie, swoich moŜliwości, cech, zdolności, a takŜe wad.
Analizę  tę  moŜna  prowadzić  w  kontekście  rynku  pracy,  a  takŜe  w  zakresie  wykorzystania
posiadanych kwalifikacji w pracy biurowej.

Nazwa metody pochodzi od pierwszych liter słów angielskich strengths (mocne strony),

weaknesses (słabe strony), opportunities (moŜliwości, szanse), threats (zagroŜenia istniejące
lub prawdopodobne), czyli analiza SWOT.

Dokonując analizy SWOT w zakresie wykorzystania posiadanych kwalifikacji w pracy

biurowej naleŜy sklasyfikować wszystkie czynniki mające wpływ na pracę w tym zawodzie.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przeprowadzając analizę naleŜy dokonać diagnozy, czyli określić swoje silne i słabe strony
oraz dokonać prognozy, czyli opisać szanse i zagroŜenia.

Mocne strony (to czynnik wewnętrzny pozytywny) – wszystko to, co w sposób

pozytywny wyróŜnia Cię z otoczeni i spośród konkurencji.

Słabe strony (to czynnik wewnętrzny negatywny) – to wszelkie ograniczenia

i niedostateczne kwalifikacje, ale szybkie i obiektywne ich rozpoznanie pozwoli na ich
naprawę. Szanse – moŜliwości (to czynnik zewnętrzny pozytywny) – to zjawiska i tendencje
w otoczeniu, które odpowiednio wykorzystane będą impulsem do rozwoju.

ZagroŜenia – (to czynnik zewnętrzny negatywny) – to wszystkie czynniki, które

postrzegamy jako bariery, utrudnienia, dodatkowe koszty.

Pytania stawiane w analizie SWOT w zakresie wykorzystania posiadanych kwalifikacji

w pracy biurowej.

Mocne strony [6, s. 7]:

−

na jakim stanowisku pracy chciałbym pracować?

−

jakie mam zainteresowania i pasje?

−

jakie posiadam umiejętności?

−

moje dobre cechy osobowości

−

co robię dobrze, a co wyśmienicie?

−

do jakich działań inni chętnie mnie zapraszają?

−

w jakich działaniach chętnie pomagam innym?

−

co jest dla mnie sukcesem?

Słabe strony:

−

na jakim stanowisku nie chciałbym pracować?

−

do czego nie mam predyspozycji?

−

czego nie lubię robić?

−

jakich czynności unikam?

−

moje słabe cechy osobowości

−

które ze słabości potrafię przezwycięŜyć?

−

jakie słabości dostrzegają u mnie inni?

−

co jest dla mnie poraŜką?

MoŜliwości (szanse) [6, s. 8]:

−

gdzie mam największe szanse jako pracownik biurowy?

−

jakie są perspektywy kariery?

−

w jaki sposób mogą się zmienić moje perspektywy kariery w ciągu 5 lat?

−

czy wymogi stawiane w mojej ścieŜki kariery ulegają zmianie na moją korzyść?

−

jakie zmiany dostrzegam na rynku pracy, które zwiększają moją szansę na zatrudnienie?

−

czy otwierają się przede mną nowe moŜliwości?

−

jakie zmiany dostrzegam w zachowaniach ludzkich, które zwiększą twoje moŜliwości na

rynku pracy?

ZagroŜenia:

−

gdzie mam najmniejsze szanse jako pracownik biurowy?

−

jakie przeszkody znajdują się na mojej drodze?

−

jakiej konkurencji się spodziewam?

−

czy wymogi stawiane w mojej ścieŜki kariery ulegają zmianie na moją niekorzyść?

−

jakie zmiany dostrzegam na rynku pracy, które zmniejszają moją szansę na zatrudnienie?

−

czy zmiany w polityce, technice i technologii zagraŜają mojej karierze?

−

czy wybrana przeze mnie droga kariery wymaga nakładów finansowych i czasu?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

W efekcie przeprowadzonej analizy SWOT otrzymujemy cztery listy: naszych mocnych

stron, które naleŜy wzmacniać, słabych stron, które naleŜy eliminować, szans, które naleŜy
jak najlepiej wykorzystać oraz zagroŜeń, których naleŜy unikać.

4.1.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie znasz sposoby aktywnego poszukiwania pracy?

Jakimi cechami osobowości powinien odznaczać się idealny kandydat do pracy?

Jakie najwaŜniejsze umiejętności powinna posiadać osoba poszukująca pracy w Polsce?

Jakie wymogi stawiają pracodawcy pracownikom biurowym na polskim rynku pracy?

Na czym polega analiza SWOT?

Jakie przykładowe pytania moŜe zadać sobie pracownik biurowy dokonując analizy
SWOT?

4.1.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Uzupełnij tabelę informacjami pochodzącymi z ofert pracy. Wyszukaj w regionalnej

prasie lub Internecie 5 ogłoszeń z lokalnego rynku pracy, w których pracodawcy poszukują
pracowników biurowych.

Lp.

Nazwa i adres pracodawcy

Wymagania wobec

pracowników

Dodatkowe

informacje

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

przeanalizować oferty pracy,

uzupełnić tabelę,

porównać swoją tabelę z innymi.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

ogłoszenia prasowe,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Napisz ogłoszenie, które moŜna byłoby umieścić w prasie lokalnej o poszukiwaniu przez

Ciebie pracy w komórkach administracyjno-biurowych. W ogłoszeniu przedstaw informacje o
posiadanych kwalifikacjach i umiejętnościach, cechach osobowości, doświadczeniu itp.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

napisać ogłoszenie do prasy,

przeczytać ogłoszenie na forum klasy,

zidentyfikować mocne i słabe strony proponowanych ofert.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

komputer z drukarką,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Wybierz spośród przedstawionych niŜej cech osobowości oraz umiejętności po 5

najbardziej potrzebnych przy podejmowaniu pracy administracyjno – biurowej.

Cechy osobowości: systematyczność, kreatywność, innowacyjność, samodzielność,

zdolności  analityczne,  chęć  uczenia  się,  dyspozycyjność,  motywacja,  entuzjazm,  pręŜność
i  zaradność,  uczciwość,  solidarność,  otwartość  na  doświadczenia,  umiejętność  pracy
w  grupie,  zdolności  przywódcze,  stabilność  emocjonalna,  odporność  na  stres,  umiarkowany
poziom ugodowości, dynamiczność, optymizm, komunikatywność.

Umiejętności: obsługa sprzętu biurowego, obsługa nowoczesnego sprzętu biurowego,

prowadzenie sekretariatu, kreowanie pozytywnego wizerunku firmy, udzielanie pierwszej
pomocy, prawo jazdy, biegła znajomość języków obcych, sporządzanie sprawozdań, szybkie
pisanie na klawiaturze, prowadzenie korespondencji, znajomość prawa pracy, sporządzanie
systemu obiegu dokumentów.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie ćwiczenie,

wypisać 5 najwaŜniejszych cech osobowości pracownika biurowego i 5 najbardziej
przydatnych umiejętności,

porównać swoje odpowiedzi z innymi.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

wiczenie,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.1.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wymienić sposoby aktywnego poszukiwania pracy?

określić, jakimi cechami osobowości powinien odznaczać się idealny
kandydat do pracy?

wskazać, jakie wymogi stawiają pracodawcy pracownikom biurowym na
polskim rynku pracy?

podać przykłady pytań, jakie moŜe zadać sobie pracownik biurowy
dokonując analizy SWOT?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2. Dokumentacja związana z poszukiwaniem pracy

4.2.1. Materiał nauczania

4.2.1.1. Zasady opracowania dokumentacji towarzyszącej procesowi aktywnego

poszukiwania pracy.

Znaleźć pracę nie jest łatwo, a znaleźć wymarzoną pracę jest bardzo trudno. Pracy naleŜy

poszukiwać aktywnie oraz naleŜy mieć przygotowane dokumenty towarzyszące temu
procesowi. Musisz umieć przygotować Ŝyciorys zawodowy, list motywacyjny, list intencyjny
i sporządzić ofertę pracy.

Podstawowym dokumentem, który naleŜy sporządzić przy ubieganiu się o pracę jest

Ŝyciorys, czyli curriculim vitae (określane jako CV).

Pisząc Ŝyciorys naleŜy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

−

dokument musi być krótki i konkretny (CV powinno zmieścić się na jednej, góra dwóch
stronach formatu A4),

−

czas czytania CV powinien wynosić 30–45 sekund (tyle czasu przeciętnie pracodawca
poświęca na czytanie Ŝyciorysu),

−

yciorys powinien być napisany starannie, bezbłędnie i czytelnie najlepiej za pomocą

edytora tekstu (niektóre firmy wymagają napisana CV odręcznie),

−

c.V. powinno być napisane na białym papierze oczywiście formatu A4,

−

yciorys powinien mieć wywaŜoną treść, konsekwentne i logiczne informacje,

−

pisząc Ŝyciorys naleŜy zachować umiar, naleŜy podawać fakty, ale bez szczegółów
i nawiązywać do pracy, o którą się starasz.
Curriculim vitae nie jest pismem znormalizowanym, nie ma Ŝadnego obligatoryjnego

wzorca lub schematu. Wszystko zaleŜy od wymagań konkretnej firmy lub instytucji.
NajwaŜniejsze jest, aby był łatwy do przeczytania, obejmował skondensowane informacje
i zawierał kwalifikacje, umiejętności i przydatność zawodową.

yciorys zawodowy zawiera pewne stałe elementy:

−

dane osobowe – imię, nazwisko, dokładny adres, miejsce i datę urodzenia, numer
telefonu, e-mail, stan cywilny,

−

informacje o wykształceniu – czas trwania nauki od – do, nazwa szkoły, uzyskany
zawód, specjalność,

−

informacje o dodatkowych kwalifikacjach – kursy i szkolenia potwierdzone
ś

wiadectwami i certyfikatami,

−

informacje o doświadczeniu zawodowym – przebieg pracy z podaniem nazwy zakładu
pracy, zajmowanego stanowiska i osiągnięcia zawodowe (moŜna wpisać praktyki
zawodowe),

−

informacje o posiadanych innych umiejętnościach – np. znajomość języków obcych,
posiadanie prawa jazdy, znajomość konkretnych programów komputerowych,
umiejętność obsługi urządzeń biurowych,

−

zainteresowania – te, które mogą zaciekawić przyszłego pracodawcę,

−

zgoda na przetwarzanie danych osobowych – naleŜy dopisać ją mniejszą czcionką na
dole CV o treści: „WyraŜam zgodę na przetwarzanie moich danych do celów rekrutacji,
zgodnie z ustawą z dn. 29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych Dz.U. nr 133,
poz. 883 z późn. zm.”

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

MoŜna wyróŜnić kilka sposobów redagowania Ŝyciorysu zawodowego, w zaleŜności od

przyjętego kryterium układu informacji, w związku z czym wyróŜniamy następujące rodzaje
tych Ŝyciorysów:

−

chronologiczne – w nich podajemy informacje na podstawie kolejności zdarzeń
(rozpoczynamy od aktualnych faktów, a kończymy na bardziej odległych),

−

funkcjonalne – (umiejętnościowe) – podkreśla się w nich kwalifikacje (dla osób
o niewielkim doświadczeniu, ale posiadających kwalifikacje),

−

mieszane – (chronologiczno – funkcjonalne) – w których doświadczenia zawodowe
przedstawiane są w porządku chronologicznym, ale poszeregowane wg kryterium
umiejętności.

Mimo, Ŝe występują pewne wzory CV nie naleŜy dokładnie ich się trzymać, ale

zastanowić  się  co  jest  najwaŜniejszym  atutem  kandydata  ubiegającego  się  o  przyjęcie  do
pracy i atuty te umieścić na początku Ŝyciorysu, zaraz po danych personalnych.

Przykładowe CV – układ chronologiczny

Dane personalne:

Imię i nazwisko

Agnieszka Maj

Adres

ul. Biała 33

00-675 Warszawa

tel. (022) 654-23-34

Data urodzenia

16 maja 1985 r. w Grójcu

Profil zawodowy:

pracownik biurowy

Wykształcenie:

2006–2007 – ukończony I rok studiów w WyŜszej Szkole
Handlowej w Warszawie

2001–2005 – Technikum w zawodzie technik prac biurowych
w Zespole Szkół Zawodowych nr 5 w Warszawie

Inne kwalifikacje:

2005 – kurs szybkiego pisania na komputerze

Doświadczenia zawodowe: 2006–2007 – Spółdzielnia Pracy „Świt” – pracownik działu

kadr

2004 maj – praktyki zawodowe w urzędzie skarbowym

Inne umiejętności:

obsługa

urządzeń

biurowych,

prawo

jazdy,

łatwość

nawiązywania kontaktów, bezkonfliktowa praca w grupie

Zainteresowania:

podróŜe, teatr

WyraŜam zgodę na przetwarzanie moich danych do celów rekrutacji, zgodnie z ustawą z dnia
29.08.1997 r. o ochronie danych osobowych Dz. U. Nr 133, poz.883 z późn. zm.

Agnieszka Maj

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ubiegając się o pracę, oprócz Ŝyciorysu naleŜy przedstawić list motywacyjny. Jest to

podstawowy dokumentem, w którym przyszły pracownik przekazuje pracodawcy, Ŝe to
właśnie on jest osobą najodpowiedniejszą na dane stanowisko pracy z racji swoich
umiejętności, kwalifikacji i cech osobowości.

List motywacyjny umieszczamy na blankiecie formatu A4 (maksimum jedna strona). Na

samej  górze  kartki  po  lewej  stronie  powinno  znaleźć  się  imię  i  nazwisko  osoby  piszącej  list
motywacyjny  oraz  adres  i  telefon,  a  po  prawej  stronie  na  górze  kartki  data.  NiŜej  po  prawej
stronie  naleŜy  umieścić  adresata.  JeŜeli  jest  to  moŜliwe  list  motywacyjny  powinien  być
adresowany  do  konkretnej  osoby.  Koniecznie  naleŜy  stosować  formy  grzecznościowe  takie
jak „Pan/Pani”. W treści pisma powinien być zachowany pewien porządek.

Na początku powołujemy się na źródło, z którego zaczerpnęliśmy informacje

o poszukiwaniu pracownika np. „w związku z ogłoszeniem w prasie…” JeŜeli list
motywacyjny nie jest dopowiedzią na konkretne ogłoszenie to rozpoczynamy go od słów
„jestem zainteresowany pracą charakterze…” (i wówczas stanowi on tzw. list intencyjny).

Następnie trzeba wymienić wszystkie posiadane kwalifikacje i doświadczenia zawodowe.

Na początku trzeba wymienić te, które znajdowały się w ogłoszeniu, a potem moŜemy
wspomnieć o innych uzyskanych kwalifikacjach, które nie są związane z ogłoszeniem.

Potem wymieniamy swoje osobiste zalety np. sumienność, odpowiedzialność,

punktualność, dyspozycyjność. Tu naleŜy wskazać, jakie korzyści odniesie pracodawca
zatrudniając autora listu motywacyjnego.

Na końcu pisma naleŜy wyrazić nadzieję na otrzymanie pracy i umieścić zwrot

grzecznościowy np. z wyrazami szacunku, z powaŜaniem, a pod nim własnoręczny podpis.

Do listu motywacyjnego naleŜy dołączyć inne dokumenty poza CV takie jak:

wiadectwa, referencje, kwestionariusz osobowy.

W liście motywacyjnym nie naleŜy podawać informacji zawartych w CV, lecz naleŜy

omówić szerzej, te które są wymagane przez pracodawcę. List motywacyjny powinien być
napisany poprawnym językiem, konkretnie i zwięźle, estetycznie i bez błędów.

Dobry list motywacyjny powinien być:

−

krótki,

−

zawierać informacje istotne dla pracodawcy,

−

stwarzać poŜądany wizerunek kandydata,

−

prawdziwy,

−

wzbudzać zainteresowanie,

−

wzbudzać zaufanie,

−

nakreślać ramy rozmowy kwalifikacyjnej,

−

mieć dołączone dokumenty tj. kopie świadectw, dyplomów, zaświadczeń itp.
Do napisania listu motywacyjnego najlepiej uŜyć układu blokowego, niŜ z wcięciami.

Rozmieszczenie  w  układzie  blokowym  poszczególnych  grup  informacji  i  uŜywanie  do
wyraŜenia  nowych  myśli  odstępów  stwarza  wraŜenie  ładu,  porządku  i  przejrzystości  pisma.
W  liście  motywacyjnym  nie  moŜemy  uŜywać  wielu  czcionek  i  róŜnych  krojów  pisma,
pogrubień, podkreśleń, itp. JeŜeli uŜyjemy wszystkich sposobów uwypukleń w jednym piśmie
to pismo stanie się mało przejrzyste i nieczytelne. Pismo staje się nieczytelne wówczas, gdy
uŜyjemy  zbyt  duŜych  odstępów  –  następuje  tzw.  rozmycie.  Pismo  jest  sztucznie  rozciągane
i najczęściej zniechęca do czytania.

Nigdy nie naleŜy przedstawiać pracodawcy kserokopii listu motywacyjnego. Taka

praktyka jest niedopuszczalna, bo kaŜdy pracodawca ma swoje wymagania, co do
pracowników, których chce zatrudnić.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Przykład listu motywacyjnego

Agnieszka Maj

Warszawa,15.03.2007

ul. Biała 33
00-675 Warszawa

Przedsiębiorstwo Komputerowe „PC”

ul. Radość 21

00 -675 Warszaw

Szanowni Państwo

W  odpowiedzi  na  ogłoszenie  zamieszczone  w  „Gazecie  Wyborczej”  z  dn.10.03.2007  r.
chciałabym zgłosić swoją kandydaturę na stanowisko pracownika biurowego.

Jestem  absolwentem  Technikum  w  zawodzie  technik  prac  biurowych,  w  którym  zdobyłam
kwalifikacje  i  umiejętności  zawodowe.  Egzamin  potwierdzający  kwalifikacje  zawodowe
zdałam z wynikiem bardzo dobrym.

Po ukończeniu Technikum podjęłam pracę w  Spółdzielnia Pracy „Świt -Wit” jako pracownik
działu kadr, gdzie zdobyłam doświadczenie w pracy biurowej. Potrafię doskonale prowadzić
akta  osobowe,  sprawnie  obsługiwać  komputer,  szybko  piszę  na  klawiaturze  (metodą
bezwzrokową)  oraz  umiem  obsługiwać  urządzenia  biurowe  (faks,  kserokopiarkę).  Biegle
znam język angielski w mowie i piśmie.
Jestem  zaradna,  otwarta,  dobrze  organizuję  pracę  dla  siebie  i  innych.  Jestem  osobą
dyspozycyjną,  chętnie  podejmuję  nowe  wyzwania  i  chętnie  się  uczę.  Obecnie  studiuję
zaocznie w WyŜszej Szkole Handlowej w Warszawie na kierunku administracja.

Chciałabym  zweryfikować  w  Państwa  firmie  wszystkie  swoje  kwalifikacje  i  umiejętności
zawodowe.

JeŜeli moje kwalifikacje i doświadczenie okaŜą się wystarczające, proszę o kontakt.

Z powaŜaniem

Agnieszka Maj

Załączniki:
– CV
– kopia świadectwa maturalnego
– kopia dyplomu technika
– referencje

Innym rodzajem dokumentu, który występuje podczas ubiegania się o pracę jest list

intencyjny.  List  ten  jest  pismem  skierowanym  do  pracodawcy  w  sprawie  pracy.  Powinien
zawierać  szczegółowe  informacje  o  kandydacie  na  pracownika,  powinien  podkreślać
indywidualność  kandydata  i  przedstawiać  jego  zalety.  List  nie  jest  odpowiedzią  na  Ŝadne
ogłoszenie,  w  którym  poszukuje  się  pracowników.  List  intencyjny  jest  inicjatywą  osoby
poszukującej  pracy.  Przed  przystąpieniem  do  redagowania  listu  naleŜy  zebrać  jak  najwięcej
informacji o firmie lub instytucji, w której chcesz pracować.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Najczęściej popełniane błędy w liście intencyjnym: list zaadresowany do niewłaściwej

osoby, błędy ortograficzne i gramatyczne, Ŝargon młodzieŜowy, stosowanie wyraŜeń
skopiowanych z CV, a niekiedy patos.

Przykład listu intencyjnego

Jan Mazur

Poznań, 24.02.2007 r.

ul. Mokra 33
61-534 Poznań
Tel. (061) 854-23-98

Pani

Agata Kołacz

Kierownik Działu Kadr

Firma Handlowa „MIKS” S.A.

ul. Kalinowa 22

61-234 Poznań

Szanowna Pani

Jestem absolwentem Studium Policealnego w zawodzie technik prac biurowych i staram

się o pracę w biurze.

W czasie nauki w szkole dąŜyłem do opanowania wiedzy w szczególności z języka

niemieckiego  oraz  z  przedmiotów  zawodowych  „praca  biurowa”  i  „technologie
informacyjne”, co znalazło odbicie w ocenach bardzo dobrych z tych przedmiotów. Podczas
praktyki  zawodowej,  którą  odbyłem  w  Agencji  Reklamowej  w  Poznaniu  oraz  w  Firmie
Handlowej  „DURR”  w  Niemczech  miałem  moŜliwość  zapoznać  się  z  pracą  biurową  oraz
z obsługą nowoczesnych urządzeń biurowych.

Od kilku lat zawsze zwiedzam targi odbywające się w Poznaniu, gdzie wystawiane są

nowoczesne sprzęty i urządzenia biurowe oraz wyposaŜenie dla biur.

Szukając pracy, chciałbym znaleźć taką, w której mógłbym doskonalić swoje

umiejętności zdobyte w szkole i podczas praktyk oraz wykazać się posiadanymi cechami
osobowości tj. komunikatywnością, otwartością, łatwością nawiązywania kontaktów,
odpowiedzialnością i punktualnością. PoniewaŜ firma Pani posiada bardzo nowoczesny sprzęt
biurowy, uwaŜam, Ŝe będę miał moŜliwość wykorzystania swoich zainteresowań i uzdolnień
w zakresie obsługi, a nawet naprawy urządzeń technicznych.

Liczę na Pani przychylność. Proszę o zapoznanie się z moim Ŝyciorysem zawodowym.

Pozwolę sobie w przyszłym tygodniu zadzwonić i poprosić o ustalenie ewentualnego
spotkania.

Z wyrazami szacunku

Jan Mazur

Załączniki:
– Ŝyciorys zawodowy
– kwestionariusz osobowy
– 2 zdjęcia

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Obecnie w zjednoczonej Europie, gdzie jest swobodny dostęp do rynku pracy i edukacji

dąŜy  się  do  ujednolicenia  dokumentacji  wykorzystanej  przy  poszukiwaniu  pracy.  Parlament
Europejski  i  Rada  w  2004  r.  przyjęli  pakiet  dokumentów  o  nazwie  Europass.  Dokumenty  te
umoŜliwiają  lepsze  dokumentowanie  i  prezentowanie  swoich  kwalifikacji.  Na  terenie  całej
Europy.

W skład Europass wchodzą:

Europass – CV,
Europass – Paszport Językowy,
Europass – Mobilność,
Europass – Suplement do Dyplomu,
Europass – Suplement do Dyplomu Potwierdzającego Kwalifikacje Zawodowe.

KaŜdy z tych dokumentów funkcjonuje samodzielnie, ale kompletując je moŜna stworzyć

pełne portfolio dokumentów związanych z karierą zawodową.

Dwa z nich tj. Europass – CV, Europass – Paszport Językowy wypełnia się samodzielnie,

a trzy pozostałe tj. Europass – Mobilność, Europass – Suplement do Dyplomu i Europass –
Suplement do Dyplomu Potwierdzającego Kwalifikacje Zawodowe wypełniają i wydają
uprawnione do tego instytucje.

KaŜdy, kto chciałby skorzystać z dokumentów Europass moŜe rozpocząć od wypełnienia

Europass – CV. Dokument ten umoŜliwia przejrzyste zaprezentowanie swoich umiejętności
i  kwalifikacji,  umoŜliwi  pełną  prezentację  umiejętności  zdobytych  w  szkole  i  poza  nią,
podkreśli  mocne  strony  piszącego  CV  oraz  wyrówna  szanse  polskich  kandydatów  na
europejskim  rynku  pracy.  Europass  –  CV  dostępne  jest  na  stronie  internetowej
www.europass.cedefop.eu.int.

Europass – Paszport Językowy. Dokument ten ułatwi samoocenę umiejętności

językowych,  określi  precyzyjnie  poziom  znajomości  języków  obcych,  umoŜliwi  prezentację
umiejętności  językowych  potwierdzonych  certyfikatem,  jak  i  nabytych  poprzez  własne
doświadczenie.  Europass  –  Paszport  Językowy  dostępny  jest  na  stronie  internetowej
www.europass.cedefop.eu.int.

Dokument Europass – Mobilność słuŜy do potwierdzenia okresów nauki lub szkolenia,

odbywanych  w  innym  kraju  europejskim  w  ramach  wyjazdu  zorganizowanego  (określanych
mianem  europejskich  ścieŜek  kształcenia).  Europejska  ścieŜka  kształcenia  to  np.:  praktyka
zawodowa  w  przedsiębiorstwie;  semestr  nauki  na  uczelni  zaliczony  w  ramach  programu
wymiany;  praktyka  w  charakterze  wolontariusza  w  organizacji  pozarządowej.  Taka  ścieŜka
kształcenia  monitorowana  jest  przez  dwie  organizacje  partnerskie  –  jedną  w  kraju
pochodzenia  i  drugą  w  kraju  przyjmującym.  Obaj  partnerzy  uzgadniają  cel,  zakres  i  czas
trwania  ścieŜki;  określają  takŜe,  kto  będzie  osobą  odpowiedzialną  za  przebieg  nauki  czy
szkolenia  w  kraju  przyjmującym.  Partnerami  mogą  być  uczelnie  wyŜsze,  szkoły,  placówki
szkoleniowe,  firmy,  organizacje  pozarządowe,  itd.  Dokument  Europass  –  Mobilność
przeznaczony  jest  dla  wszystkich  osób,  które  odbyły  europejską  ścieŜkę  kształcenia,
niezaleŜnie od ich wieku czy wykształcenia.

Europass – Suplement do Dyplomu Potwierdzającego Kwalifikacje Zawodowe jest

dokumentem  wydawanym  posiadaczom  dyplomu  zawodowego.  Stanowi  on  uzupełnienie
informacji  zawartych  w  oryginalnym  dyplomie  i  ma  za  zadanie  ułatwiać  ich  lepsze
zrozumienie,  przede  wszystkim  przez  pracodawców  i  instytucje  zagraniczne.  Informacje  na
temat  tego  dokumentu  moŜna  uzyskać  od  uprawnionych  do  tego  placówek.  Europass  –
Suplement  do  Dyplomu  Potwierdzającego  Kwalifikacje  Zawodowe  nie  zastępuje  oryginału
dyplomu  zawodowego;  nie  uprawnia  automatycznie  do  formalnego  uznania  dyplomu
w innych  krajach.  Dokument  Europass  –  Suplement  do  Dyplomu  Potwierdzającego
Kwalifikacje  Zawodowe  wydawany  jest  przez  instytucję,  która  wydała  takŜe  oryginalny
dyplom zawodowy, czyli przez Okręgowe Komisje Egzaminacyjne.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Dokumenty Europass – Suplement do Dyplomu otrzymują absolwenci studiów

wyŜszych  wraz  z  dyplomem  ukończenia  studiów.  Dokument  ma  ułatwiać  zrozumienie
kwalifikacji  zawodowych  jego  posiadacza,  zwłaszcza  poza  krajem,  w  którym  zostały  one
zdobyte.  Europass  –  Suplement  do  Dyplomu  został  opracowany  wspólnie  przez  Unesco
i  Radę  Europy.  Europass  –  Suplement  do  Dyplomu  wydaje  uczelnia,  która  wydała  oryginał
dyplomu ukończenia studiów.

4.2.1.2. Rozmowa kwalifikacyjna

ZłoŜone w firmie lub instytucji

dokumenty aplikacyjne są weryfikowane i rozpatrywane

przez pracodawcę. Osoby, których dokumenty zostały dobrze ocenione zostają zaproszone na
rozmowę  kwalifikacyjną,  czyli  interview.  Rozmowa  kwalifikacyjna  jest  rozmową  wstępną,
jest  pierwszym  osobistym  kontaktem  pomiędzy  pracodawcą  a  potencjalnym  pracownikiem.
Rozmowa kwalifikacyjna powinna mieć charakter dialogu. Osoba poszukująca pracy powinna
jak  najlepiej  wykorzystać  rozmowę  do  jak  najlepszego  zaprezentowania  siebie.  Pracodawca
natomiast wykorzysta ten czas do zebrania informacji o kandydacie i spośród wielu wybierze
najlepszego.

Pracodawca i kandydat do pracy powinni się przygotować do rozmowy kwalifikacyjnej.
Pracodawca przygotowuje się poprzez analizę dokumentów złoŜonych przez osoby

starające się o pracę. Podczas analizy pracodawca tworzy własną listę pytań do
poszczególnych kandydatów.

Kandydat do pracy powinien przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej. Wysiłek
włoŜony w przygotowanie do rozmowy da większe szanse na uzyskanie zatrudnienia.
Przygotowując się do rozmowy kwalifikacyjnej naleŜy odpowiedzieć na kilka pytań?

−

czy cechy określone w dokumentach nie odbiegają bardzo od rzeczywistości?

−

co wiem o firmie i potencjalnym stanowisku pracy?

−

czy pracodawca przeprowadza test sprawdzający kwalifikacje?

−

o co moŜe zapytać pracodawca?

−

czym się mogę pochwalić (oczywiście w sprawach zawodowych)?

−

co zrobić, aby dobrze wyglądać i mieć dobre samopoczucie?

−

jak zachować się podczas rozmowy kwalifikacyjnej?
W fazie przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej naleŜy jeszcze raz przeanalizować

złoŜone dokumenty aplikacyjne i jeszcze raz przemyśleć wszystkie elementy zamieszczone
w dokumentach.

NaleŜy zdobyć jak najwięcej informacji dotyczących pracodawcy i pracy, którą kandydat

ma  wykonywać.  Informacje  powinny  dotyczyć  zakresu  działalności  jednostki  gospodarczej,
wielkości  oraz  pozycji  na  rynku.  Źródłem  informacji  mogą  być  publikacje  w  mediach,
wydawnictwa  reklamowe  firmy  oraz  informacje  zdobyte  od  znajomych,  rodziny,
pracowników  firmy.  NaleŜy  dowiedzieć  się,  czy  pracodawca  sprawdza  kwalifikacje  i  prosi
o rozwiązanie testu.

Pytania zadawane na rozmowie kwalifikacyjnej mogą dotyczyć róŜnych dziedzin np.

wykształcenia, doświadczenia zawodowego, motywacji do pracy, cech osobowości.
Najczęściej zadawane pytania podczas rozmowy kwalifikacyjnej:

−

Co Pan/Pani moŜe powiedzieć o sobie?

−

Dlaczego Pan/Pani chce pracować właśnie u nas?

−

Dlaczego jest Pan/Pani zainteresowana podjęciem pracy właśnie na tym stanowisku?

−

Ile powinna Pani/Pan zarabiać na tym stanowisku?

−

Czy ma Pan/Pani praktykę na wykonywanie czynności na konkretnym stanowisku/

−

Czy posiada Pan/Pani dodatkowe kwalifikacje?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

Czy kierował Pan/Pani pracą jakiegoś zespołu?

−

Jak Pan/Pani poradzi sobie z nowymi obowiązkami?

−

Jakie są Pana/Pani największe osiągnięcia, a jakie klęski?

−

Jakie są Pana/Pani mocne i słabe strony?

−

Czym się Pan/Pani interesuje?

−

Jaka rolę w Pana/Pani Ŝyciu odgrywa rodzina?

−

Czy umie Pan/Pani pracować pod presją czasu?

−

Co Pan/Pani zamierza wnieść do naszej firmy?

−

Dlaczego mam akurat Pana/Panią zatrudnić?

Część odpowiedzi na pewno będzie znajdowała się w dokumentach złoŜonych

u pracodawcy, ale podczas rozmowy kwalifikacyjnej naleŜy nawiązać do tego co zawarte jest
w  liście  motywacyjnym  i  CV,  a  niektóre  kwestie  rozwinąć  i  wyjaśnić.  Odpowiadając
pracodawcy  na  pytania  podkreślać  naleŜy  swoje  mocne  strony  i  kreować  swój  pozytywny
wizerunek,  ale  naleŜy  unikać  zarozumiałości.  Nigdy  nie  mów  źle  o  innych,  a  zwłaszcza
o swoich poprzednich przełoŜonych

Wygląd ma równieŜ wpływ na opinię pracodawcy. Dlatego przed rozmową

kwalifikacyjną naleŜy: wyspać się i być dobrej formie, zjeść lekkie śniadanie, włoŜyć
odpowiednie ubranie. Panie powinny włoŜyć elegancki kostium, a panowie garnitur, koszulę
i koniecznie krawat. Buty muszą dorównywać jakości ubrania. NaleŜy unikać kolorów
jaskrawych i cięŜkich perfum. Ręce powinny być czyste, a paznokcie lśniące.

Pracodawca zwraca uwagę na zasady, których naleŜy przestrzegać nie tylko podczas

rozmowy kwalifikacyjnej ale na kaŜdym spotkaniu i kaŜdej rozmowie tzn.: punktualność,
kultura osobista(w tym kultura języka), inteligencja, poczucie własnej wartości.

To, co kandydat mówi podczas rozmowy kwalifikacyjnej jest bardzo waŜne, ale waŜne

jest teŜ to, jak mówi i jak się zachowuje. Istotne jest to, jak osoba poszukująca pracy:

−

otwiera drzwi (naleŜy otwierać z umiarkowaną pewnością siebie),

−

przedstawia się (podaje imię i nazwisko),

−

zajmuje wskazane miejsce (bez rozsiadania się, ale i bez siadana na brzegu krzesła),

−

zachowuje się (bez dowcipkowania i bez większego rozluźnienia),

−

mówi (nie naleŜy zbytnio podnosić głosu),

−

przedstawia swoją sytuację Ŝyciową (nie naleŜy podkreślać swojej trudnej sytuacji),

−

wychodzi (nie trzaska drzwiami i nie okazuje swoich emocji, gdy nie zostanie przyjęta).

Podczas rozmowy kwalifikacyjnej pracodawca dowiaduje się: czy kandydat nadaje się do

danej pracy i jaką ma motywację do pracy. Natomiast kandydat przekonuje pracodawcę, Ŝe
będzie przydatny dla firmy i to właśnie jego naleŜy zatrudnić.

4.2.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie znasz rodzaje dokumentów występujących podczas poszukiwania pracy?

Jakie stałe elementy powinien zawierać Ŝyciorys zawodowy?

Jakie znasz rodzaje CV?

Jakie części moŜna wyróŜnić w liście motywacyjnym?

Jakim cechami powinien odznaczać się dobry list motywacyjny?

Czym się róŜni list intencyjny od motywacyjnego?

Jakie dokumenty składają się na Europass?

Jak naleŜy przygotować się do rozmowy kwalifikacyjnej?

Jak naleŜy zachować się podczas rozmowy kwalifikacyjnej?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.2.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeczytaj uwaŜnie poniŜsze stwierdzenia, prawdziwe oznacz literą P, a fałszywe literą F.

yciorys zawodowy powinien zawierać

P/F

1) historię całego Ŝycia,

2) osiągnięcia zawodowe,

3) dodatkowe informacje, które nie mają związków z pracą,

4) informacje osobiste np. wzrost, waga

5) dobre cechy charakteru

6) informacje o pracy jako wolontariusz,

7) posiadane umiejętności,

8) zdobyte doświadczenia

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie podane stwierdzenia,

stwierdzenie prawdziwe oznaczyć litera P, a fałszywe literą F.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia

Ćwiczenie 2

Opracuj list motywacyjny i Ŝyciorys zawodowy dla osoby ubiegającej się o pracę na

stanowisko pracownika biurowego do oferty pracy zamieszczonej poniŜej.

Pracownika biurowego zatrudni firma zagraniczna działająca

w branŜy medycznej.

Oczekiwania:

biegła  znajomość  języka  angielskiego  w  mowie  i  w  piśmie,
umiejętność  obsługi  komputera  w  zakresie  Microsoft  Office,
wykształcenie  minimum  średnie,  umiejętność  obsługi  urządzeń
biurowych, umiejętność pracy w zespole, zaangaŜowanie w realizację
powierzonych zadań.

Opis stanowiska:

- głównym zadaniem osoby zatrudnionej na tym stanowisku będzie
utrzymanie sprawnego i profesjonalnego funkcjonowania biura.

Pracodawca oferuje:

Bardzo dobre warunki pracy, moŜliwość rozwoju, szklenia, bogaty
pakiet socjalny, atrakcyjne wynagrodzenie

List motywacyjny wraz z c.v. prosimy przesyłać:

ul. Moniuszki 33

43-300 Bielsko – Biała

oferta nr 444555666

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

opracować z wykorzystaniem programu MS Word, list motywacyjny i Ŝyciorys
zawodowy,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

oferta pracy,

−

komputer z drukarką

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Wpisz do tabeli czynności, które powinny wystąpić w poszczególnych etapach

przygotowań do rozmowy kwalifikacyjnej.

Lp.

Etapy przygotowań

Czynności

Kompletowanie dokumentów

Zbieranie informacji o firmie

Przygotowanie pytań spodziewanych od
pracodawcy

Opracowanie pytań, które moŜna zadać
pracodawcy

Zaprojektowanie własnego wyglądu

Opracowanie

schematu

zachowań

podczas rozmowy kwalifikacyjnej

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie ćwiczenie,

uzupełnić tabelę,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3. Zatrudnienie i przeciwdziałanie bezrobociu

4.3.1. Materiał nauczania

4.3.1.1. Formy i warunki zatrudnienia

Zatrudnienie następuje po etapie aktywnego poszukiwania pracy i rozpoczyna się czas

wykonywania pracy. Pracodawca zatrudniając pracownika podpisuje z nim umowę. MoŜe to
być umowa o pracę, umowa na czas zastępstwa, umowa na czas wykonania określonej pracy
(tu stosuje się przepisy prawa pracy zawarte w kodeksie pracy) lub umowy cywilnoprawne tj.
umowa zlecenia, umowa agencyjna, umowa o dzieło (tu stosuje się przepisy prawa cywilnego
zawarte w kodeksie cywilnym).

Umowa o pracę jest podstawą wykonywania pracy przez pracownika na rzecz

pracodawcy.  Pracodawca  nawiązuje  z  pracownikiem  stosunek  pracy,  w  wyniku  którego
pracownik  zobowiązuje  się  do  wykonania  określonego  zadania  na  rzecz  pracodawcy  i  pod
jego  kierunkiem  oraz  w  miejscu  i  czasie  wyznaczonym  przez  pracodawcę,  a  pracodawca
zobowiązuje się do zatrudnienia pracownika za wynagrodzeniem.

Umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie, z określeniem rodzaju i warunków

umowy. Powinna określać rodzaj pracy (stanowisko), miejsce wykonywania, datę zawarcia
umowy, termin rozpoczęcia, wymiar czasu pracy i wynagrodzenie pracownika (ze
wskazaniem płacy zasadniczej i dodatków).

WyróŜniamy następujące umowy o pracę: umowa zawarta na czas nieokreślony

(bezterminowa) i umowa zawarta na czas określony (np. na 3 miesiące, 1 rok itp.). KaŜda
wymieniona umowa moŜe być poprzedzona umową na okres próbny, który nie moŜe być
dłuŜszy niŜ 3 miesiące.

Umowa o pracę daje dodatkowe przywileje takie jak: płatny urlop wypoczynkowy,

ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, prawo do zasiłku za czas choroby i urlopu
wychowawczego oraz do odprawy w przypadku wypowiedzenia umowy przez pracodawcę.

Umowa o pracę jest korzystna dla pracowników, ale stanowi duŜe obciąŜenie dla

pracodawców.

W razie konfliktów z pracodawcą osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę moŜe

dochodzić swoich praw bezpłatnie przed sądem pracy.

Umowa zlecenia jest zawierana na czas określony. W umowie tej określa się

zleceniobiorcę  i  produkt  lub  usługę,  którą  musi  wykonać.  Praca  zlecona  nie  musi  być
wykonywana  osobiście,  mogą  pomagać  inne  osoby.  Umowa  zlecenia  moŜe  być
wypowiedziana w kaŜdej chwili przez zleceniodawcę lub zleceniobiorcę.

Umowa zlecenia nie daje gwarancji stałego zatrudnienia, ani gwarancji płatnego urlopu,

nie przysługuje zwolnienie lekarskie i zasiłek chorobowy,

Umowa ta zapewnia pewne uprawnienia np. ubezpieczenie społeczne i zdrowotne jeŜeli

jest to jedyna praca jaką wykonuje zleceniobiorca.

Umowa zlecenia jest regulowana przepisami kodeksu cywilnego i w razie kłopotów

strony mogą jedynie odwoływać się do sądu cywilnego wnosząc odpowiednią opłatę.

Umowa o dzieło – tu wykonawca zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła tzn.

pewnego zadania np. napisanie ksiąŜki, zrobienie mebli, a zamawiający do wypłaty
określonej sumy zapisanej w umowie.

Wykonawca moŜe zlecić podwykonawcy realizację całości lub części zadania, które

moŜe być realizowane w dogodnym czasie dla wykonującego dzieło. Wykonawca musi
dotrzymać terminu wykonania dzieła określonego w umowie, bo zamawiający ma prawo
obniŜyć wynagrodzenie lub go nie wypłacić w przypadku opóźnień.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Umowa o dzieło nie daje praktycznie Ŝadnych przywilejów. Nie ma tu obowiązku

odprowadzania składek społecznych i zdrowotnych i nie przysługują tu płatne zwolnienia
lekarskie, płatne urlopy,

Umowa o dzieło jest regulowana przepisami kodeksu cywilnego i w razie kłopotów

moŜna jedynie odwoływać się do sądu cywilnego wnosząc odpowiednią opłatę.

Umowa agencyjna – jest zawierana pomiędzy stronami, gdzie przyjmujący zlecenie

(agent)  zobowiązuje  się,  w  zakresie  działalności  swego  przedsiębiorstwa,  do  stałego
pośredniczenia przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy
albo  do  zawierania  ich  w  jego  imieniu.  Agentowi  za  pośrednictwo  przy  zawieraniu  umów
naleŜy  się  wynagrodzenie,  które  moŜe  być  określone  w  umowie.  Jeśli  umowa  nie  określa
wynagrodzenia,  agentowi  przysługuje  wynagrodzenie  w  postaci  prowizji,  której  wysokość
zaleŜy od liczby lub wartości zawartych umów.

Umowa agencyjna nie jest umową regulowaną przez kodeks pracy a przez kodeks

cywilny. W związku z tym nie stosuje się do niej zapisów kodeksu pracy określających
nabycie prawa do urlopu wypoczynkowego. Rozliczanie z ZUS i US w zasadzie agent robi
samodzielnie

Innym rodzajem umowy jest umowa o pracę nakładczą (pracę chałupniczą). To umowa

pośrednia między umową o pracę a umową o dzieło jest to swoista umowa rezultatu.

Najkorzystniejszą dla pracownika jest umowa o pracę. Umowy cywilno-prawne nie

powodują nawiązania stosunku pracy i nie niosą szczególnych korzyści dla pracujących, ale
gwarantują wynagrodzenie i są lepszym wyjściem niŜ praca „na czarno”.

4.3.1.2. Prawa i obowiązki bezrobotnego absolwenta

Zgodnie z ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 1995 r. Nr 1,

poz. 1 z póź. zm.) absolwentem jest osoba, która ukończyła:

−

szkołę ponadpodstawową publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach publicznej,

−

szkołę wyŜszą państwową lub niepaństwową dla młodzieŜy,

−

studia podyplomowe lub doktoranckie, podjęte w okresie 6 miesięcy od dnia ukończenia
szkoły wyŜszej,

−

ponadpodstawową szkołę publiczną lub niepubliczną o uprawnieniach publicznych albo
wyŜszą szkołę państwową lub niepaństwową dla dorosłych – jeŜeli w ostatnich dwunastu
miesiącach trwania nauki nie była zatrudniona,

−

co najmniej 12-miesięczne przygotowanie zawodowe odbyte w ramach OHP,

−

szkołę specjalną,

−

jako  osoba  niepełnosprawna  uzyskała  uprawnienia  do  wykonywania  zawodu.
Absolwent zachowuje  status  bezrobotnego  w  okresie  12  miesięcy  od  dnia  ukończenia
szkoły lub kursu.
Status bezrobotnego absolwenta uzyskuje osoba, która:

−

spełnia jeden z warunków wymienionych powyŜej,

−

pozostaje bez pracy,

−

jest zdolna do pracy i gotowa do podjęcia w ramach stosunku pracy w pełnym wymiarze
czasu pracy (w przypadku osób niepełnosprawnych – w połowie wymiaru czasu pracy
obowiązującego w danym zawodzie),

−

nie posiada na własność gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha
przeliczeniowe,

−

nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej,

−

nie uzyskuje miesięcznie dochodu (z innych źródeł niŜ praca) w wysokości
przekraczającej połowę najniŜszego wynagrodzenia.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Bezrobotny absolwent musi się zarejestrować w urzędzie pracy. Rejestracji dokonuje

się w dniu przedłoŜenia kompletu wymaganych dokumentów, wypełnienia karty rejestracji
oraz poświadczenie własnym podpisem prawdziwości złoŜonych oświadczeń.

Do rejestracji wymagane są następujące dokumenty:

−

dowód osobisty, a w przypadku osób niepełnoletnich – tymczasowy dowód osobisty lub
legitymacja szkolna,

−

dyplom, świadectwo ukończenia szkoły lub zaświadczenie o ukończeniu kursu lub
szkolenia,

−

wiadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień,

−

dokument o przeciwwskazaniach do wykonywania określonej pracy,

−

fotografię.

Osoba

niepełnosprawna

oprócz

tych

dokumentów

przedkłada

orzeczenie

o niepełnosprawności.

Bezrobotny absolwent ma pewne prawa oraz obowiązki. Absolwent zarejestrowany

w powiatowym urzędzie pracy musi się do nich dostosować.
Bezrobotny absolwent ma prawo do:

−

otrzymania pomocy w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia,

−

korzystania z poradnictwa zawodowego w ramach „Indywidualnego Planu Działania”,

−

ubiegania się o skierowanie na staŜ celem nabycia umiejętności do wykonywania pracy,

−

korzystania z kursów zawodowych organizowanych przez powiatowe urzędy pracy;

−

korzystania ze szkoleń w klubie pracy;

−

ubiegania się o poŜyczkę na podjęcie działalności gospodarczej,

−

ubiegania  się  o  skierowanie  do  pracy  niezwiązanej  z  wyuczonym  zawodem
w instytucjach  uŜyteczności publicznej oraz organizacjach zajmujących się problematyką
kultury, oświaty,  sportu i turystyki, opieki zdrowotnej oraz opieki społecznej,

−

wiadczeń zakładów opieki zdrowotnej,

−

otrzymania stypendium w okresie odbywania staŜu i szkolenia.

Bezrobotny absolwent ma równieŜ obowiązki, naleŜą do nich:

−

aktywne poszukiwanie pracy;

−

zgłaszanie się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonych terminach;

−

przyjęcie propozycji odpowiedniego zatrudnienia i szkolenia;

−

składanie co miesięcznych oświadczeń o dochodach;

−

informowanie urzędu pracy o zmianie wszelkich danych zawartych w karcie
rejestracyjnej;

−

powiadomienie urzędu pracy w ciągu 5 dni o podjęciu zatrudnienia, innej pracy
zarobkowej lub pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zaistnieniu innych
okoliczności, powodujących utratę statusu bezrobotnego.

Na rynku pracy istnieje szereg instytucji i jednostek, które mogą pomóc bezrobotnemu

absolwentowi  w  problemach  z  poszukiwaniem  i  podjęciem  zatrudnienia.  Pomocy  moŜe
udzielić:  urzędy  pracy,  kluby  pracy,  Centrum  Informacji  i  Planowania  Kariery,  OHP,  firmy
szkoleniowe,  organizacje  pracodawców  np.  Izby  Handlowe  i  Izby  Rzemieślnicze,  prywatne
agencje  doradztwa,  organizacje  pozarządowe  zajmujące  się  rynkiem  pracy  (stowarzyszenia
i fundacje).

Absolwenci szkół, rejestrujący się w urzędzie pracy, mogą skorzystać równieŜ

z odrębnych, przewidzianych w ustawie form pracy tylko dla bezrobotnych absolwentów

StaŜe zawodowe.
Za zgodą absolwenta lub na jego wniosek, powiatowy urząd pracy moŜe skierować go do

odbycia staŜu. StaŜ polega na wykonywaniu przez staŜystę w miejscu pracy określonych

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

zadań,  umoŜliwiających  nabywanie  praktycznych  umiejętności  potrzebnych  do  późniejszego
samodzielnego  wykonywania  pracy.  W  czasie  staŜu  nie  dochodzi  do  nawiązania  stosunku
pracy  z  pracodawcą.  StaŜ  nie  moŜe  trwać  krócej  niŜ  3  miesiące  i  dłuŜej  niŜ  12  miesięcy.
W  okresie  odbywania  staŜu  absolwentowi  przysługuje  stypendium  w  wysokości  zasiłku  dla
bezrobotnych.  Powiatowy  urząd  pracy  opłaca  teŜ  składkę  na  ubezpieczenie  emerytalne,
rentowe i wypadkowe od stypendium wypłacanego absolwentowi. W trakcie odbywania staŜu
zawodowego absolwent posiada nadal statut osoby bezrobotnej.

Umowa absolwencka.
Nazywana jest równieŜ promocyjnym zatrudnieniem absolwenta. Aby ułatwić

absolwentowi  znalezienie  zatrudnienia,  przewidziano  iŜ  pracodawca,  moŜe  skorzystać  ze
zwrotu  kosztów  wypłaconego  absolwentowi  wynagrodzenia,  nagród  oraz  składki  na
ubezpieczenie  społeczne  w  wysokości  uzgodnionej  pomiędzy  powiatowym  urzędem  pracy
i  pracodawcą,  nie  przekraczającej  jednak  kwoty  zasiłku  dla  bezrobotnych.  Wymaganym
warunkiem  jest  zawarcie  przez  pracodawcę  umowy  o  pracę  z  bezrobotnym  absolwentem,
skierowanym przez powiatowy urząd pracy. Musi to być jednak umowa w pełnym wymiarze
czasu  pracy.  Zwrot  kosztów  dokonywany  jest  przez  okres  do  12  miesięcy.  W  przypadku
jednak,  gdy  pracodawca  otrzymuje  zwrot  kosztów,  w  wysokości  nie  przekraczającej
najniŜszego  wynagrodzenia,  poniesionych  za  co  drugi  miesiąc,  umowa  moŜe  trwać  18
miesięcy.

Stypendia dla absolwentów kontynuujących naukę.

Dla absolwentów zamieszkujących w powiatach uznanych za zagroŜone szczególnie

wysokim  bezrobociem  strukturalnym,  którzy  w  okresie  przed  upływem  6  miesięcy  od
momentu  utraty  statusu  absolwenta  podjęli  dalszą  naukę  w  systemie  wieczorowym  lub
zaocznym  w  szkole  ponadpodstawowej,  ponadgimnazjalnej  albo  w  szkole  wyŜszej.  Na
wniosek bezrobotnego, powiatowy urząd pracy moŜe przyznać stypendium w wysokości 60%
zasiłku.  Stypendium  jest  wypłacane  przez  12  miesięcy.  Podstawą  wypłaty  stypendium  jest
zaświadczenie  wystawione  przez  szkołę,  potwierdzające  kontynuację  nauki.  Stypendium  nie
przysługuje  w  przypadku  przerwania  nauki,  podjęcia  zatrudnienia  lub  utraty  statusu
bezrobotnego.

Zatrudnienie w instytucjach uŜyteczności publicznej.
Daje moŜliwość zdobycia nowych umiejętności i doświadczenia zawodowego.

Absolwent  na  swój  wniosek  lub  za  swoją  zgodą  moŜe  zostać  skierowany  przez  powiatowy
urząd pracy (na zasadach robót publicznych) na okres do 6 miesięcy, do wykonywania pracy
niezwiązanej  z jego  wyuczonym  zawodem,  w  wymiarze  nie  przekraczającym  połowy
wymiaru czasu pracy. Instytucjami zatrudniającymi mogą być jedynie instytucje uŜyteczności
publicznej  oraz  organizacje  zajmujące  się  problematyką  kultury,  oświaty,  sportu  i  turystyki,
opieki  zdrowotnej  oraz  opieki  społecznej.  W  takiej  sytuacji  powiatowy  urząd  pracy  zwraca
pracodawcy  część  poniesionych  kosztów  na  wynagrodzenie,  nagrody  oraz  składkę  na
ubezpieczenie społeczne w wysokości uprzednio uzgodnionej. Wysokość refundacji nie moŜe
przekroczyć jednak kwoty ustalonej jako iloczyn liczby zatrudnionych absolwentów i połowy
najniŜszego  wynagrodzenia  obowiązującego  w  ostatnim  dniu  zatrudnienia  kaŜdego
rozliczanego  miesiąca,  łącznie  ze  składką  na  ubezpieczenie  społeczne  od  refundowanego
wynagrodzenia.

Refundowanie składek na ubezpieczenie rentowe i wypadkowe.
Uzupełnieniem programów wynikających z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu

bezrobociu  jest  program  wprowadzony  z  dniem  1  stycznia  2002  r.  ustawą  o  ułatwieniu
zatrudnienia absolwentów szkół. (Przepisy tej ustawy nie obejmują wymienionych w definicji
na  początku  absolwentów  studiów  podyplomowych  lub  doktoranckich).  Przewiduje  ona
refundowanie pracodawcom zatrudniającym absolwentów i absolwentom, którzy we własnym
imieniu  podjęli  i  wykonują  działalność  gospodarczą  i  zamieszkują  w  rejonach  zagroŜonych

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

bezrobociem  strukturalnym,  składek  na  ubezpieczenie  rentowe  i  wypadkowe  w  części
naleŜnej  do  pracodawcy.  Refundacja  ta  przysługuje  przez  okres  do  12  miesięcy  i  nie  moŜe
być wyŜsza niŜ naleŜna od najniŜszego wynagrodzenia za pracę. Wypłacana jest ze środków
Funduszu  Pracy.  Otrzymanie  refundacji  następuje  po  złoŜeniu  stosownego  wniosku
w powiatowym  urzędzie  pracy.  Nie  jest  tu  wymagane  wcześniejsze  wydanie  przez  urząd
pracy  skierowania  dla  bezrobotnego  absolwenta.  Innymi  słowy,  refundacja  przysługuje
w przypadku  zatrudnienia  lub  samozatrudnienia  absolwenta,  bez  względu  na  to  czy  był
uprzednio zarejestrowany w urzędzie pracy, czy nie.

PoŜyczki.
Urzędy pracy dysponują pieniędzmi na poŜyczki przeznaczone na podjęcie działalności

gospodarczej  lub  rolniczej.  Wysokość  poŜyczki  nie  moŜe  przekroczyć  20-krotnego
przeciętnego  wynagrodzenia.  Umowa  o  poŜyczce  zawiera  starosta  powiatu,  który  określa
równieŜ warunki jej udzielenia spłaty oraz oprocentowania. MoŜna równieŜ dostać poŜyczkę
na  szkolenie  (trwające  nie  dłuŜej  niŜ  pół  roku),  które  pozwoliłoby  na  podjecie  pracy
wymagającej szczególnych kwalifikacji. PoŜyczka (nie oprocentowana) nie moŜe być jednak
wyŜsza  niŜ  4-krotne  przeciętne  wynagrodzenie  i  spłacona  w  ciągu  18  miesięcy  od
zakończenia szkolenia.

4.3.1.3. System EURES jako źródło informacji o moŜliwościach zatrudnienia

w krajach Unii Europejskiej i innych krajach objętych tym systemem

EURES (EURopean Employment Services – Europejskie SłuŜby Zatrudnienia), jest

siecią współpracy publicznych słuŜb zatrudnienia i ich partnerów na rynku pracy, wspierającą
mobilność w dziedzinie zatrudnienia na poziomie międzynarodowym i transgranicznym,
w krajach Unii Europejskiej oraz Norwegii, Islandii i Szwajcarii.

Sieć EURES została powołana przez Komisję Europejską aby ułatwiać swobodny

przepływ pracowników na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego poprzez:
–

międzynarodowe pośrednictwo pracy,

–

informacje na temat warunków Ŝycia i pracy w krajach członkowskich i sytuacji na

rynkach pracy tych krajów.

Do dyspozycji poszukujących pracy oraz pracodawców pozostają:

–

baza ofert pracy pracodawców zainteresowanych rekrutacją pracowników z zagranicy,

–

baza CV poszukujących pracy zainteresowanych pracą zagranicą.
W Polsce działalność EURES jest regulowana ustawą o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy z dnia 20.04.2004 r.

Usługi EURES w Polsce świadczone są przez doradców EURES i asystentów EURES

z wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy.

Zadaniem doradców EURES jest udzielanie osobom bezrobotnym i poszukującym pracy

informacji  na  temat  sposobów  poszukiwania  pracy  za  granicą  w  Unii  Europejskiej  oraz
w krajach  EOG  przez  EURES.  W  szczególności  doradztwo  obejmuje  takie  usługi  jak
udzielanie informacji na temat:
–

moŜliwości jakie oferuje portal EURES Komisji Europejskiej, w tym korzystanie z bazy
ofert pracy, bazy CV, bazy informacyjnej o warunkach Ŝycia i pracy w krajach EOG
(Europejskiego Obszaru Gospodarczego), bazy informacyjnej o sytuacji na rynkach pracy
krajów EOG i dotyczących dostępu do rynków pracy i procedur związanych
z uzyskaniem pozwolenia na pracę w tych krajach,

–

krajowej strony internetowej EURES pod adresem www.eures.praca.gov.pl.
Zadaniem asystentów EURES jest udzielanie podstawowych informacji na temat sieci

i usług EURES w Polsce w szczególności:
–

tworzą bazę ofert pracy sieci EURES,

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

–

udzielają informacji o warunkach Ŝycia i pracy w krajach UE.

KaŜda osoba zainteresowana pracą w Unii Europejskiej oraz w innym kraju EOG moŜe

uzyskać informacje o zagranicznych ofertach pracy skierowanych do polskich pracowników
na dwa sposoby:
–

bezpośrednio poprzez Internet na Europejskim Portalu Mobilności Zawodowej, pod
adresem

http://europa.eu.int/eures

–

od doradców i asystentów EURES w urzędach pracy.
Baza ofert pracy EURES jest aktualizowana na bieŜąco a korzystanie z niej jest

bezpłatne.

KaŜda osoba zainteresowana podjęciem pracy w Unii Europejskiej oraz innym kraju

EOG ma moŜliwość umieszczenia swojego CV w bazie danych “CV on-line”, dostępnej na
portalu EURES. Podstawowym celem bazy CV jest ułatwienie kontaktu osób poszukujących
pracy z pracodawcami.

Aby zarejestrować swoje CV, wystarczy wypełnić odpowiedni formularz on-line na

stronie  internetowej  EURES.  KaŜdy  rejestrujący  się  uŜytkownik  otrzyma  login  i  hasło
dostępu,  które  umoŜliwi  mu  późniejsze  modyfikacje  lub  aktualizowanie  danych.  NaleŜy
pamiętać o stałym odwiedzaniu swojego konta. JeŜeli uŜytkownik nie zaloguje się na swoim
koncie  przez  okres  12  tygodni,  wtedy  pracodawca  nie  będzie  mógł  przeglądać  jego  CV.
W  przypadku,  gdy  uŜytkownik  nie  odwiedzi  swojego  konta  przez  okres  1  roku,  jego  CV
zostanie  całkowicie  usunięte  z  systemu.  Dodatkowo  po  zarejestrowaniu  CV  za  pomocą
funkcji  “Jobs  matching  my  CV”  moŜna  sprawdzić,  czy  spełnia  się  wymagania  jakiegoś
pracodawcy oferującego pracę przez system EURES.

Pełny dostęp do bazy danych CV posiadają zarejestrowani pracodawcy. Usługa ta jest

bezpłatna zarówno dla osób poszukujących pracy, jak i dla pracodawców. Funkcja
wypełniania formularza CV i przeglądania bazy CV dostępna jest w trzech językach:
angielskim, francuskim i niemieckim.

EURES ułatwia dostęp do informacji oraz umoŜliwia skorzystanie z doradztwa osobom

bezrobotnym i poszukującym pracy oraz pracodawcom.

4.3.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

1.  Jakie znasz rodzaje umów związane z zatrudnianiem pracowników?
2.  Na jaki czas moŜe być zawarta umowa o pracę?
3.  Jakie korzyści ma pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę?
4.  Jakie  korzyści  ma  pracodawca  zatrudniając  pracowników  na  podstawie  umów

cywilnoprawnych?

5.  Kogo moŜna nazwać absolwentem?
6.  Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać statut bezrobotnego absolwenta?
7.  Jakie prawa przysługują bezrobotnym absolwentom?
8.  Jakie obowiązki  mają bezrobotni absolwenci?
9.  Z jakich form pracy mogą skorzystać bezrobotni absolwenci?
10. Jakie instytucje zajmują się pomocą w aktywnym poszukiwaniu pracy?
11. Co oznacza skrót EURES?
12. Kto zajmuje się świadczeniem usług EURES?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.3.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Uzupełnij tabelę. Przeanalizuj róŜne rodzaje umów związanych ze sposobem zatrudniania

pracowników i wpisz brakujące informacje.

Umowa o pracę

Umowa
o dzieło

Umowa

zlecenia

Lp.

Informacje

o umowach

Na okres

próbny

Na czas

określony

Na czas

nieokreślony

Osoba zatrudniona
zobowiązuje się
do wykonywania:

Miejsce
wykonywani
pracy:

Umowa
regulowana jest
przez przepisy
kodeksu:

Składki
na ubezpieczenie
społeczne:

Składki
na ubezpieczenie
zdrowotne:

Podatek
dochodowy:

Prawo do urlopu:

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie treść ćwiczenia,

uzupełnić tabelę,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Ćwiczenie 2

Uzupełnij podane zdania, wybierając z zamieszczonego poniŜej słownika tylko wyrazy

potrzebne i prawdziwe do wpisania w miejsce kropek.

Program EURES został utworzony na mocy decyzji ……………………….z 22 października
1993 roku realizując tym samym Rozporządzenie Rady nr 1612/68 z 15 października 1968
roku o swobodzie poruszania się pracowników we Wspólnocie.

Celem programu EURES jest umoŜliwienie pracy obywatelom krajów naleŜących do tzw.
……………………………………………………....

EURES  –  to  łatwy  sposób  na  znalezienie  informacji  o  …………………..i  moŜliwościach
nauki  w  Europie.  To  zbiór  informacji  na  temat  przepisów  przejściowych  dotyczących
swobodnego  …………………………….  z,  do  i  pomiędzy  nowymi  Państwami
Członkowskimi.

Słownik wyrazów do uzupełnienia:
Unii Europejskiej, Rady Polityki PienięŜnej, UNESCO, Rady Nadzorczej,
Europejskiego Obszaru Ekonomicznego, Europejskiego Obszaru Ekologicznego,
ofertach pracy, ofertach płacy, moŜliwościach wypoczynku, moŜliwościach awansu,
przepływu pracowników, przepływu kapitału, przepływu towarów i usług.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie ćwiczenie,

uzupełnić brakujące miejsca właściwymi słowami,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Uzupełnij planszę. Wpisz znane Ci 4 sposoby ochrony bezrobotnego absolwenta oraz

podaj własne propozycje rozwiązania problemu bezrobocia wśród absolwentów.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie ćwiczenie,

uzupełnić planszę,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

rysunek do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

4.3.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wymienić rodzaje umów, na podstawie, których mogą być
zatrudniani pracownicy?

określić korzyści płynące z zatrudnienia na umowę o pracę?

przedstawić prawa bezrobotnego absolwenta?

przedstawić obowiązki bezrobotnego absolwenta?

scharakteryzować system EURES?

Jak jest?

Jak być powinno?

Bezrobotny

absolwent

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4. Podejmowanie działalności gospodarczej

4.4.1. Materiał nauczania

4.4.1.1. Miejsce i zakres działalności gospodarczej. Wirtualna przedsiębiorczość.

Przed podjęciem działalności gospodarczej naleŜy mieć najpierw pomysł na biznes,

a następnie naleŜy poznać rynek, na którym ma funkcjonować nasza firma.

Najpierw naleŜy przyjrzeć się otoczeni, w którym będzie działała firma i ocenić:

−

stan koniunktury gospodarczej,

−

zapoznać się z regulacjami prawnymi dotyczącymi rynku, na którym firma ma działać,

−

zwrócić uwagę na konkurentów (obecnych i przewidywanych w przyszłości),

−

zastanowić się skąd wziąć kapitał,

−

zastanowić się gdzie zlokalizować działalność,

−

zastanowić się jakie koszty działalności będzie ponosiła firma.
Następnie naleŜy dokonać analizy podaŜy, popytu i analizy cen.
Analiza informacji o podaŜy pozwoli na zidentyfikowanie konkurencyjnych podmiotów

gospodarczych. Informacje o istniejącej konkurencji moŜna zdobyć w róŜny sposób np.:

−

szyldy reklamowe,

−

rozmowa ze znajomymi,

−

przeglądanie ksiąŜki telefonicznej,

−

sprawdzanie w ewidencji działalności gospodarczej,

−

przeglądanie ogłoszeń w prasie lokalnej,

−

Internet.

Analiza cen obejmuje zagadnienia związane z kształtowaniem się cen produktów lub

usług. W wyniku tej analizy określone zostanie czy proponowana cena sprzedaŜy zostanie
zaakceptowana przez klientów oraz czy osiągniemy spodziewany przychód.

O wyborze rodzaju i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej decydują

przeprowadzone badania rynku.

NaleŜy równieŜ wiedzieć w jakiej formie moŜna prowadzić działalność gospodarczą.

KaŜdy  przedsiębiorca  ma  do  wyboru  kilka  form swej  działalności:  przedsiębiorstwo
jednoosobowe,  przedsiębiorstwo  zorganizowane  w  formie  –  spółki,  przedsiębiorstwo –
spółdzielnie.

Po podjęciu decyzji o rozpoczęciu działalności gospodarczej naleŜy ja zaplanować. Plan

działalności gospodarczej nazywany jest biznesplanem.

Biznesplan powianiem być opracowany w sposób klarowny, zrozumiały, jasny. Powinien

być przejrzysty i przyswajalny oraz wiarygodny.

Struktura biznesplanu moŜe być bardzo róŜna, w zaleŜności w jakim celu jest

opracowany.

Typowe elementy biznesplanu to:

−

Streszczenie
W streszczeniu naleŜy przedstawić wszystkie kluczowe zagadnienia, które omawiane są
w biznesplanie. Streszczenie przygotowywane jest na końcu pisania biznesplanu i jego
zadaniem jest przykuć uwagę czytającego oraz przekonać go, Ŝe warto poświęcić czas na
dokładne, dalsze jego zgłębienie. Streszczenie powinno być krótkie i spójne.

−

Charakterystyka zakładanej firmy

W tym miejscu naleŜy podać informacje o osobie podejmującej działalność gospodarczą.
NaleŜy podać dane osobowe, wykształcenie, doświadczenie, adres i telefon. Ponadto

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

trzeba przedstawić wybraną formę prowadzenia działalności gospodarczej i formę
opodatkowania i wszystko to, co uwaŜasz za waŜne z punktu widzenia projektu.

−

Opis produktu lub usługi

Tu naleŜy opisać produkt, którego plan dotyczy i porównując go do produktów
konkurencji. NaleŜy wziąć pod uwagę cenę, trwałość produktu, obsługę, serwis, wygląd,
opakowanie. WyróŜnić te cechy, które sprawiają, Ŝe produkt ten będzie lepszy
w stosunku do produktów innych firm.

−

Analiza rynku

Warto opisać trendy, które charakteryzują branŜę, w której będziesz działał. Szczegółowo
naleŜy  przedstawić  przyszłą  konkurencję,  jej  słabe  i  mocne  strony.  Przedstawić
lokalizację firmy, która wskaŜe, czy masz szansę na wielu klientów. Następnie pokazać,
w  jaki  sposób  twoje  przedsiębiorstwo  odnajdzie  się  na  rynku  (segmentacja  rynku)  oraz
jakie będzie źródło jego przewagi konkurencyjnej.

−

Plan marketingowy

Prognozując  działalność  firmy  naleŜy  przyjąć  odpowiednie  strategie:  cenową,
promocyjną  oraz  dystrybucji.  Strategia  cenowa  określi  sposób,  w  jaki  twoje
przedsiębiorstwo  będzie  ustalało  ceny  produktów.  Strategia  promocyjna  skupi  się  na
sposobie  dotarcia  z  informacją  o  produkcie  do  przyszłego  klienta  (reklama  prasowa,
radiowa,  telewizyjna,  plakaty  i

wielkoformatowe tablice reklamowe, ulotki i wiele

innych). Natomiast strategia dystrybucji skonkretyzuje kanały sprzedaŜy produktów
(przedstawiciele handlowi, sklepy detaliczne, itp.).

−

Plan organizacyjny

NaleŜy tu opisać strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa i sposób zarządzania firmą.
Przedstawić obsadę kluczowych stanowisk.

−

Analiza finansowa

To  jedna  z  najwaŜniejszych  części  biznesplanu,  gdzie  naleŜy  przedstawić  informacje
o  środkach  finansowych  potrzebnych  do  rozpoczęcia  działalności  i  sposobach  ich
pozyskania.  Analiza  finansowa  powinna  zawierać  informacje  o  przewidywanych
przychodach  i  wydatkach.  Następnie  naleŜy  przedstawić  prognozę  zysków  i  strat,
prognozę  przepływów  finansowych  oraz  prognozę  bilansu.  Analiza  finansowa  powinna
odpowiedzieć  na  pytanie  czy  przedsięwzięcie  jest  opłacalne,  czyli  czy  warto  ponosić
ryzyko jego realizacji.

Biznesplan wymagany jest przez banki lub inne podmioty finansowe, które zamierzają

udzielić kredytu lub poŜyczki dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą.

Działalność gospodarczą moŜna prowadzić równieŜ w cyberprzestrzeni. MoŜna

przekształcić istniejącą firmę w firmę wirtualną lub załoŜyć nowe wirtualne przedsiębiorstwo.
Dźwignią wirtualnej przedsiębiorczości są relatywnie małe nakłady i dosyć wysokie zyski.
Internet moŜe teŜ być źródłem dodatkowych zysków dla przedsiębiorstwa.

Wirtualna przedsiębiorczość:

−

eliminuje lub minimalizuje opóźnienia w dostępie do niezbędnej informacji,

−

ułatwia zrozumienie środowiska rynkowego, na którym przedsiębiorca działa lub ma
zamiar działać,

−

umoŜliwia szybką weryfikację pomysłów na nowe przedsięwzięcia przed ich
wdroŜeniem,

−

stwarza bliŜsze i szybsze relacje między partnerami handlowymi,

−

usprawnia obsługę klientów i podnosi stopień ich satysfakcji,

−

zmniejsza rzeczowe nakłady na organizację przedsięwzięcia,

−

pozwala na gromadzenie i przetwarzanie danych o klientach,

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

−

umoŜliwia relatywnie tanią i szeroką reklamę,

−

opiera się na obrocie bezgotówkowym i podnosi bezpieczeństwo operacji finansowych.

4.4.1.2. Koszty uruchamiania działalności gospodarczej i źródła ich finansowania.

Instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości

Koszty pojawiają się juŜ na samym początku, kiedy jeszcze nie rozpoczęto prowadzenia

działalności  gospodarczej,  ale  są  to  dopiero  opłaty  rejestracyjne,  a  koszty  załoŜenia  firmy
pojawią  się  później.  Przed  rozpoczęciem  działalności  gospodarczej  naleŜy  oszacować
wstępne koszty jej uruchomienia. Początkowe nakłady traktowane są jako inwestycje. Drugą
grupę  kosztów,  na  którą  naleŜy  zarezerwować  część  posiadanego  kapitału,  stanowią  bieŜące
koszty  działalności.  Podczas  szacowania  tej  grupy  wydatków  trzeba  pamiętać,  Ŝe
w zdecydowanej  większości  przypadków  podmioty  gospodarcze  zaczynają  przynosić  zyski
dopiero po pewnym czasie. Przez pierwszych kilka miesięcy istnienia firmy konieczne będzie
pokrywanie kosztów jej funkcjonowania z własnych środków.

Do podstawowych wydatków związanych z uruchamianiem działalności gospodarczej

moŜemy zaliczyć: rejestrację przedsiębiorstwa, profesjonalne doradztwo, zakup lub wynajem
lokalu i jego aranŜacja, nabycie niezbędnych maszyn i urządzeń oraz środków transportu,
uzyskanie pozwoleń i reklamę.

Wydatki, które musi ponieść firma, mogą być finansowane z dwóch podstawowych

ródeł: kapitałów własnych i kapitałów obcych. Podstawowa róŜnica między nimi polega na

tym,

kapitały

własne

pochodzą

samego

przedsiębiorstwa

bądź

jego

akcjonariuszy/udziałowców (np.: emisja akcji lub wpłaty od udziałowców), a kapitały obce
pozyskiwane są z zewnątrz.

Podstawowym źródłem finansowania działalności gospodarczej są własne środki

pienięŜne zgromadzone przez osoby podejmujące działalność gospodarczą. MoŜna teŜ wnieść
własny wkład rzeczowy zwany aportem np.: samochód, budynek.

Do własnych źródeł finansowania działalności gospodarczej zalicza się teŜ poŜyczki

zaciągnięte od znajomych i rodziny.

Innym (obcym) źródłem finansowania są kredyty udzielane przez banki i poŜyczki

udzielane przez inne instytucje finansowe niebędące bankami.

Warunkiem uzyskania kredytu na uruchomienie działalności gospodarczej jest złoŜenie

wniosku o przyznanie kredytu, posiadanie zdolności kredytowej i złoŜenie biznesplanu. Przed
zaciągnięciem  kredytu  potencjalny  kredytobiorca  powinien  zwrócić  uwagę  na  koszty
związane  z  zaciągnięciem  kredytu,  czyli  na  wielkość  odsetek  i  prowizji.  Banki  udzielając
kredytu,  Ŝądają  od  kredytobiorcy  zabezpieczenia  jego  spłaty.  Zabezpieczeniem  mogą  być
budynki,  maszyny,  urządzenia,  a  takŜe  poręczenie  udzielane  przez  inne  podmioty
gospodarcze lub osoby fizyczne.

Kredyt i poŜyczka często zwane są kapitałami wspomagającymi rozwój firmy.
Kolejna moŜliwość zdobycia środków potrzebnych na rozpoczęcie działalności

gospodarczej to leasing. Leasing w porównaniu do kredytu jest zwykle droŜszą, (choć nic jest
to regułą), ale za to łatwiej dostępną formą finansowania przedsięwzięć rozwojowych. Istnieją
dwa podstawowe rodzaje leasingu: leasing operacyjny będący umową podobną do dzierŜawy
(to  forma  odpłatnego  uŜytkowania  środka  trwałego  z  prawem  końcowego  wykupu)  oraz
leasing  finansowy  w  swej  istocie  zbliŜony  do  kredytu.  Umowy  leasingowe   są  szczególnie
korzystne  dla  małych  przedsiębiorstw,  które  rozpoczynają  działalność  gospodarczą  i  nie
posiadają  jeszcze  zdolności  pkredytowej.  Wymagają  one  w  zasadzie  jedynie  jednego
zabezpieczenia, jakim jest weksel in blanco.

Następną bardzo popularną formą finansowania zewnętrznego działalności gospodarczej

jest franchising, który szczególnie ułatwia jej rozpoczęcie. Jego stosowanie pozwala na

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

ograniczenie  kosztów  inwestycji,  reklamy  i  innych,  nieodłącznie  powiązanych  z  rozruchem
własnej  firmy.  Sam  franchising,  jako  kapitał  obcy  dla  przedsiębiorstw,  jest  długoterminową
umową zawieraną między biorcą a dawcą, który udziela pozwolenia na wykorzystywanie jego
znaku  reklamowego,  nazwy,  znaku  towarowego.  Wymaga  on  jednak  dostosowania  się  do
jego reguł. I tak np. moŜe Ŝądać, a zazwyczaj to robi, aby wnętrza lokali, stroje pracowników,
kultura  pracy,  zasady  w  niej  obowiązujące  pozostawały  spójne  z  wszystkimi  jego
jednostkami.  Ta  forma  jest  bardzo  popularna  wśród  duŜych  korporacji,  m.in.  takich  jak
McDonalds, Pizza Hut, Burger King i inne.

Wybierając ten rodzaj finansowania moŜemy spodziewać się uzyskania znacznych

ułatwień   w  rozpoczęciu  działalności.  Franchising  bowiem  daje  moŜliwość  uzyskiwania
poŜyczek   lub  pomniejsza  koszty  inwestycyjne  poprzez  udział  w  nich  samego
franchisodawcy.

Skorzystać moŜna teŜ z dotacji budŜetowych lub preferencyjnych poŜyczek. Środki

z tego tytułu moŜna zdobyć najczęściej poprzez lokalne urzędy pracy oraz stowarzyszenia
wspierające rozwój przedsiębiorczości.

MoŜna skorzystać z:

−

poŜyczek z Funduszu Pracy,

−

preferencyjnych linii kredytowych,

−

kredytów dla małej przedsiębiorczości na terenach wiejskich,

−

Funduszu Poręczeń Kredytowych,

−

Lokalnych Funduszy Rozwoju Przedsiębiorczości,

−

Fundusze Mikro,

−

poŜyczek z PARP.

W Polsce działają instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości, zajmujące się

pomocą dla małych i średnich firm. Instytucji tymi są:

−

Polska  Agencja  Rozwoju  Przedsiębiorczości  (PARP)  została  powołana  w  wyniku
przekształcenia  Polskiej  Fundacji  Promocji  i  Rozwoju  Małych  i  Średnich
Przedsiębiorstw.  Celem  działania  Agencji  jest  udział  w  realizacji  programów  rozwoju
gospodarki,  w szczególności  w  zakresie  wspierania:  rozwoju  małych  i  średnich
przedsiębiorstw, eksportu, rozwoju regionalnego, a takŜe tworzenia nowych miejsc pracy
i  przeciwdziałania  bezrobociu.  Informacje  o  poŜyczkach  moŜna  znaleźć  na  stronie
internetowej www.parp.gov.pl/pozyczki

−

Business  Centre  Club  jest  jedną  z  największych  w  kraju  organizacją  indywidualnych,
prywatnych  przedsiębiorców.  Zrzesza  ponad  1200,  głównie  prywatnych,  polskich
i zagranicznych  firm  reprezentowanych  przez  blisko  2000  przedsiębiorców.  Klub
promuje  firmy  członkowskie  w  kraju  i  za  granicą,  pozyskuje  dla  nich  nowych
kontrahentów oraz prowadzi działalność szkoleniową i edukacyjną.

−

Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych skupia 48 związków branŜowych
i regionalnych. NaleŜy do nich ok. 3000 firm małych, średnich i duŜych, zatrudniających
w sumie ponad 500 000 pracowników. Konfederacja skupia się na zabieganiu o lepsze
warunki dla rozwoju firm i przedsiębiorczości.

−

Związek  Rzemiosła  Polskiego  to  ogólnopolska  organizacja  zrzeszająca  izby  rzemiosła
i przedsiębiorczości,  a  takŜe  inne  organizacje  (na  zasadach  określonych  w  statucie).
Podstawowym zadaniem ZRP jest zapewnienie zrzeszonym w nim organizacjom pomocy
w  realizacji  zadań  statutowych  oraz  rozwijanie  działalności  gospodarczej  i  społeczno-
kulturalnej rzemiosła i małej przedsiębiorczości.

Małym i średnim przedsiębiorcom w pozyskiwaniu kapitału na działalność gospodarczą

z pomocą wychodzą programy Unii Europejskiej. W latach 2007–2013 będą wdraŜane

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

fundusze, które dają moŜliwość pozyskania kapitału: Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS).

Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) – jego celem jest zmniejszenie

róŜnic w rozwoju regionów UE. Środki tego funduszu wykorzystywane są na inwestycje,
rozwój infrastruktury, wsparcie inicjatyw lokalnych oraz wspieranie rozwoju małych
i średnich przedsiębiorstw.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS) – jego celem jest walka z bezrobociem. Środki

przeznaczone są dla osób wchodzących na rynek pracy.

Dystrybucja środków z funduszy realizowana jest za pomocą Programów Operacyjnych

(PO),  zarządzanych  przez  Ministerstwo  Rozwoju  Regionalnego,  Regionalnych  Programów
Operacyjnych  (RPO),  zarządzanych  przez Zarządy  poszczególnych  województw i  projektów
współfinansowanych ze strony instrumentów strukturalnych, tj.:

−

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko – EFRR i FS,

−

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka – EFRR,

−

Program Operacyjny Kapitał Ludzki – EFS,

−

Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej – EFRR,

−

Program Operacyjny Pomoc Techniczna – EFRR,

−

Programy Operacyjne Europejskiej Współpracy Terytorialnej – EFRR.

Dla osób prowadzących działalność gospodarczą na małą skalę dostępne są obce źródła

finansowania  od  organizacji  mikropoŜyczkowych.  Organizacje  mikropoŜyczkowe  kierują
swoją ofertę do osób rozpoczynających działalność gospodarczą, którym trudno jest uzyskać
kredyt  z  banku.  Oferują  swoim  klientom  uproszczone  procedury  i  minimalizują  wymagania,
słuŜą  teŜ  pomocą  w  przygotowaniu  wniosku  o  udzielenie  poŜyczki.  Organizacje
mikropoŜyczkowe równieŜ prowadzą szkolenia i doradztwo biznesowe.

Do najbardziej znanych programów zajmujących się udzielaniem mikropoŜyczek

zaliczamy: mikropoŜyczki dla absolwentów, Fundusz Mikro, Fundacja na Rzecz Rozwoju
Polskiego Rolnictwa, Fundacja Wspomagania Wsi i inne.

MikropoŜycki dla absolwentów – o otrzymanie takiej poŜyczki mogą starać się:

absolwenci, którzy chcą rozpocząć własną działalność gospodarczą, grupy absolwentów,
którzy wspólnie chcą załoŜyć firmę oraz pracodawcy, którzy chcą utworzyć nowe miejsce
pracy dla absolwenta.

Fundusz Mikro – został utworzony w 1994 r. przez Polsko-Amerykańską Fundację

Przedsiębiorczości.  PoŜyczki  z  tego  Funduszu  mogą  uzyskać  właściciele  małych  sklepów,
warsztatów,  małych  firm  usługowych  i  produkcyjnych,  a  takŜe  osoby,  które  zamierzają
rozpocząć  działalność  gospodarczą,  właściciele  gospodarstw  agroturystycznych.  PoŜyczki
Funduszu Mikro mogą być przeznaczone na: na remont lokalu, małą inwestycję, zwiększenie
obrotu  oraz  na  kaŜdy  inny  rozsądny  cel,  który  spowoduje  rozwój  małego  przedsiębiorstwa.
Wszystkie informacje o tym Funduszu moŜna znaleźć na stronie www.funduszmikro.com.pl
Inicjatyw  Mikro  –  udziela  poŜyczek  osobom  prowadzącym  jednoosobową  działalność
gospodarczą oraz rozpoczynającym działalność gospodarczą.  Informacje  o mikropoŜyczkach
moŜna znaleźć na stronie internetowej www.inicjatywamikro.pl

4.4.1.3. Procedury uruchamiania działalności gospodarczej. Dokumentacja

towarzysząca uruchamianiu działalności gospodarczej

Aby rozpocząć działalność gospodarczą naleŜy najpierw zarejestrować firmę. Sposób

rejestracji firmy zaleŜeć będzie od wybranej formy organizacyjno–prawnej przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorstwo prowadzone indywidualnie przez osobę fizyczną lub spółka cywilna

muszą być zarejestrowane w urzędzie miasta lub gminy

Osoby fizyczne oraz wspólnicy

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

spółek cywilnych

muszą złoŜyć zgłoszenie o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W  zgłoszeniu  do  ewidencji  naleŜy  podać  następujące  dane:  imię  i  nazwisko  przedsiębiorcy,
nazwę  firmy  (nieobowiązkowo),  nr  ewidencyjny  PESEL,  nr  identyfikacji  podatkowej  NIP,
adres  zamieszkania  przedsiębiorcy,  adres  siedziby  firmy,  rodzaj  działalności  określony
zgodnie  z  symbolami  Polskiej  Klasyfikacji  Działalności  (PKD),  miejsce  wykonywania
działalności,  datę  rozpoczęcia  działalności  (warto  pamiętać,  Ŝe  od  tego  dnia  obejmują
przedsiębiorcę wszystkie procedury prawno-podatkowe i księgowe).

Spółki prawa handlowego tj. spółka jawna, spółka partnerska, spółka komandytowa,

spółka  z  o.o.  spółka  akcyjna,  spółka  komandytowo-akcyjna  muszą  dokonać  wpisu  do
Rejestru  Przedsiębiorców  w  Krajowym  Rejestrze  Sądowym  we  właściwym  dla  danego
rejonu  oddziale  Sądu  Gospodarczego.  NaleŜy  wypełnić  wniosek  o  rejestracje  podmiotu
w  rejestrze  przedsiębiorców  dla  spółki  jawnej,  partnerskiej  i  komandytowej  KRS  –W1,  dla
spółki z ograniczona odpowiedzialnością KRS –W3.

Kolejnym etapem związanym z podejmowaniem działalności gospodarczej jest uzyskanie

numeru  statystycznego  REGON.  W  tym  celu  naleŜy  udać  się  do  delegatury  Głównego
Urzędu  Statystycznego  i  wypełnić  wniosek  o  wpis  do  Krajowego  Rejestru  Urzędowego
Podmiotów Gospodarki Narodowej na formularzu RG-1.

We wniosku tym naleŜy wskazać podstawowy rodzaj planowanej działalności.

Do wypełnienia wniosku RG-1 potrzebne będą m.in.następujące dane: nazwa i adres siedziby,
a  w  przypadku  osób  fizycznych  prowadzących  działalność  gospodarczą  –  dodatkowo
nazwisko  i  imiona  oraz  miejsce  zamieszkania  i  identyfikator  systemu  ewidencji  ludności
PESEL, forma prawno-organizacyjna, stan aktywności prawnej i ekonomicznej, wykonywana
działalność,  w  tym  rodzaj  głównej  działalności,  data  powstania,  rozpoczęcia,  zawieszenia  i
zakończenia  działalności,  nazwa  organu  rejestrowego  lub  ewidencyjnego,  nazwa  rejestru
(ewidencji) i nadany przez ten organ numer.

Urząd Statystyczny wydaje zaświadczenie o nadanym numerze REGON nie później niŜ

w ciągu 14 dni od złoŜenia wniosku.

Po dokonaniu rejestracji podmiotu gospodarczego naleŜy wyrobić pieczątkę firmową, na

której musi znaleźć się: pełna nazwa firmy, siedziba firmy, dane teleadresowe i numer
REGON.

Następnym krokiem jest załoŜenie rachunku bankowego. Posiadanie rachunku jest

obowiązkowe za pośrednictwem którego dokonywane będą płatności m.in. na rzecz Urzędu
Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Obowiązek posiadania konta firmowego przez przedsiębiorcę reguluje m.in. ustawa

o swobodzie  działalności  gospodarczej.  Dokonywanie  lub  przyjmowanie  płatności
związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku
bankowego  przedsiębiorcy  w  kaŜdym  przypadku  gdy  stroną  transakcji,  z  której  wynika
płatność jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę
wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15 000 euro przeliczonych na złote
wg  średniego  kursu  walut  obcych  (ogłaszanego  przez  NBP  ostatniego  dnia  miesiąca
poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji).

W wybranym przez przedsiębiorcę banku naleŜy wypełnić odpowiednie formularze tj.

wniosek o załoŜenie i prowadzenie rachunku bankowego, karty ze wzorami podpisów,
wniosek o wydanie karty lub czeków. Otwarcie rachunku bankowego następuje zazwyczaj
w ciągu kilku dni po podpisaniu umowy z bankiem.

Następnie naleŜy udać się do Urzędu Skarbowego w celu uzyskania numeru NIP, wyboru

formy opodatkowania i zadeklarować,czy będziesz płatnikiem podatku VAT.

Zgodnie z ustawą z dnia 13.10.1995 „o zasadach ewidencji i identyfikacji podatkowej

płatników i podatników” podmioty gospodarcze obowiązane są do zgłoszenia

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

identyfikacyjnego w Urzędzie Skarbowym. W tym celu naleŜy złoŜyć wniosek o nadanie
numeru identyfikacji podatkowej NIP na odpowiednim formularzu:

−

NIP-1 – zgłoszenie osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą,

−

NIP-2 – zgłoszenie osoby prawnej lub jednostki nie mającej osobowości prawnej.

W urzędzie Skarbowym naleŜy złoŜyć zawiadomienie o wyborze formy opodatkowania

podatkiem dochodowym ( księgi rachunkowe, podatkowa księga przychodów i rozchodów,
zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych lub karta podatkowa).

NaleŜy równieŜ dokonać zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku VAT (podatku

od towarów i usług) na formularzu VAT – R.

Rozpoczynający działalność gospodarczą podlega obowiązkowym ubezpieczeniom:

emerytalnemu,  rentowemu,  wypadkowemu,  zdrowotnemu,  dobrowolnemu  ubezpieczeniu
chorobowemu, dodatkowo opłacanie składki na Fundusz Pracy.
Do  ZUS  przedsiębiorca  musi  się  zgłosić  w  ciągu  7  dni  od  dnia  rozpoczęcia  wykonywania
działalności  gospodarczej.  Zgłoszenia  ubezpieczenia  społecznego  naleŜy  dokonać  we
właściwym (zgodnie a adresem zamieszkania przedsiębiorcy) Inspektoracie ZUS .

Formularze potrzebne do zgłoszenia firmy w ZUS:

−

ZUS ZFA (zgłoszenie płatnika składek – osoby fizycznej) – zgłoszenie firmy,

−

ZUS ZPA (zgłoszenie płatnika składek – spółki cywilnej),

−

ZUS  ZUA  (zgłoszenie  do  ubezpieczenia  osoby  ubezpieczonej)  –  dotyczy  sytuacji,
w  której  poza  prowadzeniem  firmy  podatnik  nie  będzie  uzyskiwał  dochodów  w  inny
sposób;  dotyczy  równieŜ  wszystkich  pracowników  bez  względu  na  to,  czy  uzyskują
dochody w inny sposób, czy nie,

−

ZUS  ZZA  (zgłoszenie  do  ubezpieczenia  zdrowotnego)  –  dotyczy  sytuacji,  gdy  poza
prowadzeniem  firmy  przedsiębiorca  uzyskuje  dochody  w  inny  sposób,  np.  wykonuje
pracę,  za  którą  otrzymuje  płacę  w  wysokości  minimalnego  wynagrodzenia  lub  wyŜszą;
moŜna je uzyskać w oddziale ZUS.
W zaleŜności  od  rodzaju  prowadzonej  działalności  gospodarczej  firmę  naleŜy  zgłosić  do

organów kontrolnych takich jak:

−

Państwowa Inspekcja Pracy,

−

Komenda StraŜy PoŜarnej

−

Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna,

−

Państwowa Inspekcja Handlowa.

Takie właśnie kroki naleŜy podjąć, aby załoŜyć i uruchomić działalność gospodarczą.

Wszystko to zajmuje około trzech, czterech tygodni.

4.4.1.4. Analiza lokalnego rynku pracy w zakresie moŜliwości prowadzenia własnej
działalności gospodarczej przez technika prac biurowych.

Po skończeniu technikum i otrzymaniu tytułu technika prac biurowych moŜna podjąć

zatrudnienie  na  podstawie  umowy  o  pracę,  umowy  –  zlecenie,  umowy  o  działo  lub  podjąć
decyzję  o  załoŜeniu  własnej  działalności  gospodarczej.  Taka  działalność  gospodarcza  musi
być skierowana na rynek. Dlatego na początku musisz określić, co chcesz robić na rynku i czy
będzie  zapotrzebowanie  na  Twój  produkt  lub  usługę.  PoniewaŜ  sukces  w  działalności
gospodarczej zaleŜny jest od wielkości sprzedaŜy, naleŜy zbadać popyt na Twoją usługę.

Technik prac biurowych moŜe na przykład podjąć jednoosobową działalność

gospodarczą.  MoŜe  uruchomić  punkt  małej  poligrafii,  punkt  ksero,  biuro  przepisywania
tekstów,  biuro  pisania  podań,  biuro  pisania  pism  urzędowych  i  wypełniania  druków
urzędowych,  działalność  handlową  np.  sprzedaŜ  artykułów  biurowych  i  szkolnych.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Działalność gospodarczą moŜesz prowadzić w sposób tradycyjny lub z wykorzystaniem
Internetu.

Przed podjęciem określonej działalności gospodarczej naleŜy dokonać analizy lokalnego

rynku pracy w zakresie prowadzenia wybranej firmy. W tym celu naleŜy dokonać badania
rynku. Analizę rynku moŜna przeprowadzić m.in. metodami:

−

bezpośredniego sondaŜu rynku (ankieta, wywiad, obserwacja, metody projekcyjne),

−

statystycznymi.

Gdy badania rynku pokaŜą, Ŝe twój pomysł na rozpoczęcie działalności gospodarczej jest

dobry i na lokalnym rynku występuje zapotrzebowanie na twój produkt lub usługę, moŜesz
rozpocząć zakładanie firmy. Na początek moŜe być to firma jednoosobowa.

Prowadząc działalność gospodarczą w postaci przedsiębiorstwa jednoosobowego mamy

na myśli przedsiębiorstwo jednego właściciela będącego osobą fizyczną - niezaleŜnie od
liczby pracowników, których w nim zatrudnia.

Zaletami tej aktywności gospodarczej są:

−

samodzielne działanie i zarządzanie,

−

jasny podział praw i obowiązków,

−

łatwość wprowadzania zmian związanych np. z profilem działalności;

−

niewysokie koszta rejestracji i prowadzenia firmy ( brak konieczności płacenia podatku
od czynności cywilno-prawnych tak jak w przypadku zawiązania spółki),

−

prosta forma rozliczeń księgowo-finansowych (prowadzenie podatkowej księgi
przychodów i rozchodów, korzystanie ze zryczałtowanych form opodatkowania),

−

utworzenie przedsiębiorstwa jednoosobowego nie wiąŜe się ze spełnieniem
jakichkolwiek wymagań kapitałowych (nie ma określonej minimalnej wielkość kapitału
potrzebnego do załoŜenia firmy).

Wady związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa jednoosobowego:

−

pełna odpowiedzialność ciąŜy na właścicielu firmy,

−

uzaleŜnienie całego rozwoju firmy od jednej osoby,

−

w przypadku braku pracowników, szef musi być stale obecny, a ponadto praca po
godzinach,

−

niemoŜność zbudowania duŜej firmy.

Przedsiębiorstwo jednoosobowe jest prowadzone i reprezentowane przez właściciela, tj.

przedsiębiorcę, który odpowiada wyłącznie i bez ograniczeń za wszelkie zobowiązania swojej
firmy zarówno majątkiem przedsiębiorstwa, jak i majątkiem osobistym.

Przedsiębiorstwa jednoosobowe tworzą z reguły najliczniejszą grupę firm, działają

głównie w takich dziedzinach, jak handel, usługi, rolnictwo czy drobna produkcja.

4.4.2. Pytania sprawdzające

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.

Jakie elementy powinien zawierać biznesplan?

Co rozumiesz pod pojęciem przedsiębiorczość wirtualna?

Jakie znasz źródła finansowania działalności gospodarczej?

Jakie znasz instytucje wspierające rozwój przedsiębiorczości?

Jakie znasz fundusze europejskie, które wspierają rozwój małych i średnich
przedsiębiorstw?

Jakie kroki naleŜy podjąć, aby rozpocząć działalność gospodarczą?

Jakie dokumenty towarzyszą procesowi uruchamiania działalności gospodarczej?

Jakie znasz metody analizy rynku?

Jakie znasz zalety i wady prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

4.4.3. Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

Przeczytaj uwaŜnie poniŜsze stwierdzenia, prawdziwe oznacz literą P, a fałszywe literą F.

W biznesplanie

P/F

Opis wybranej formy prawnej prowadzenia działalności gospodarczej
powinien znajdować się w charakterystyce przedsiębiorstwa.

Informacja, kto będzie nabywcą produktu powinna znajdować się
w opisie produktu.

Informacja o liczbie i przyzwyczajeniach klientów powinna znajdować
się w planie organizacyjnym.

Przedstawienie zamierzeń w zakresie polityki cenowej i dystrybucyjnej
powinno znajdować się w planie marketingowym.

Informacje o obsadzie kluczowych stanowisk powinny znajdować się
w planie organizacyjnym.

Informacje o przewidywanych przychodach i kosztach naleŜy umieścić
w analizie finansowej.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie podane stwierdzenia,

stwierdzenie prawdziwe oznaczyć litera P, a fałszywe literą F.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 2

Uzupełnij podane zdania, wybierając z zamieszczonego poniŜej słownika tylko wyrazy

potrzebne i prawdziwe do wpisania w miejsce kropek.

1. Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga ………………………………………….

na systematyczne inwestycje.

2. Leasing jest rodzajem ………………………………………… i umoŜliwia nabycie

jakiejś rzeczy, gdy np.: nie moŜna otrzymać kredytu.

Umowa leasingu powinna być zawarta na ………………….. pod rygorem
……………….

4. Przedsiębiorcy, w razie braku własnych środków finansowych mogą zwrócić się do

banku, aby otrzymać ………………

5. Bank udziela kredytu osobom posiadającym …………………………………………..
6. ……………. jest długoterminową umową zawieraną między biorcą a dawcą, który

udziela pozwolenia na wykorzystywanie jego znaku reklamowego, nazwy, znaku
towarowego.

7. Właściciele najmniejszych firm mogą skorzystać z Funduszu ………………

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

Słownik wyrazów do uzupełnienia: Funduszu Pracy, kredyt, poŜyczka, zakupu ratalnego,

piśmie, środków pienięŜnych, niewaŜności, zdolność kredytową, franchising, Funduszu
Mikro, ustnie, cierpliwości, leasing, środki własne.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenie,

uzupełnić brakujące miejsca właściwymi słowami,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tekst ćwiczenia do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 3

Uzupełnij tabelę, wpisując w jakim celu naleŜy wypełnić podany dokument i w jakiej

instytucji naleŜy go złoŜyć. Następnie odszukaj na stronach internetowych druków
wymienionych dokumentów i wypełnij je (dane dobierz wg własnego uznania).

Lp.

Rodzaj dokumentu

Cel złoŜenia dokumentu

Instytucja, w której naleŜy

złoŜyć dokument

RG 1

NIP 1

VAT R

ZFA

ZUA

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

uzupełnić brakujące miejsca w tabeli,

odszukać dokumenty w Internecie i wydrukować je,

wypełnić dokumenty załoŜycielskie,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

komputer z dostępem do Internetu,

−

drukarka,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 4

Uzupełnij tabelę, wpisz wady i zalety prowadzenia własnej firmy w odniesieniu do

właściciela, jego rodziny i społeczności lokalnej.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

właściciel

rodzina

społeczność lokalna

zalety

wady

zalety

wady

zalety

wady

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

uzupełnić brakujące miejsca w tabeli,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

Ćwiczenie 5

Opracuj biznesplan dla wybranej działalności gospodarczej, którą chciałbyś rozpocząć po

ukończeniu nauki i zdobyciu kwalifikacji technika prac biurowych.

I. Streszczenie biznesplanu
(opisz

udzieleniu

poniŜszych

odpowiedzi)

II. Opis zakładanej firmy
Nazwa i adres firmy, rodzaj prowadzonej
działalności.
Opis pomysłu, uzasadnienie spodziewanego
sukcesu i wielkość spodziewanego zysku.

III. Charakterystyka firmy
Forma prawna prowadzonej działalności
gospodarczej.
CV właściciela.

IV. Analiza rynku (szanse i zagroŜenia)
Charakterystyka klientów firmy.
Minimalna ilość zakupów miesięcznych
(lub rocznych).
Motywy zakupu produktów twojej firmy.

V. Plan marketingowy.
Reklama,

cena,

metody

sprzedaŜy,

lokalizacja firmy.
Charakterystyka produktu:
asortyment, produkcja, zapasy, opakowanie.

VI. Zarządzanie firmą.
Struktura organizacyjna, metody doboru

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

pracowników,

system

motywacyjny,

szkolenia pracowników.
VII. Plan finansowy.
Wysokość niezbędnego kapitału i źródła
jego pochodzenia.
Wysokość planowanych dochodów.

VIII. Załączniki finansowe.
Bilans, Rachunek zysków i strat, inne.

Sposób wykonania ćwiczenia

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:

przeczytać uwaŜnie opis ćwiczenia,

uzupełnić brakujące miejsca w tabeli,

zaprezentować pracę na forum klasy.

WyposaŜenie stanowiska pracy:

−

tabela do uzupełnienia,

−

literatura zgodna z punktem 6 poradnika dla ucznia.

4.4.4. Sprawdzian postępów

Czy potrafisz:

Tak

Nie

wymienić niezbędne elementy, z których powinien składać się
biznesplan?

zidentyfikować własne i obce źródła finansowania działalności
gospodarczej?

określić rodzaje dokumentów, które trzeba złoŜyć, aby
zarejestrować firmę?

wymienić instytucje związane z rejestracją firmy?

wymienić wady i zalety prowadzenia własnej działalności
gospodarczej?

opracować biznesplan?

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

5. SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ

INSTRUKCJA DLA UCZNIA

Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.

Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.

Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.

Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi. WskaŜ tylko jedną odpowiedź
prawidłową. W przypadku pomyłki naleŜy błędna odpowiedź zaznaczyć kółkiem,
a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową.

Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.

Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego rozwiązanie
na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.

Na rozwiązanie testu pisemnego masz 35 minut.

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH

1. Instytucje, które nie zajmują się pośrednictwem pracy to

a) urzędy pracy i giełdy pracy.

b) agencje pracy tymczasowej.

c) sklepy z pracą.

d) biura ogłoszeń.

2. Analiza SWOT umoŜliwia określenie

a) mocnych i słabych stron oraz moŜliwości i zagroŜeń.

b) tylko mocnych i słabych stron.

c) tylko moŜliwości i zagroŜeń.

d) tylko słabych stron i zagroŜeń.

3. MoŜna wyróŜnić następujące układy C.V.

a) chronologiczny, funkcjonalny, mieszany.

b) chronologiczny, funkcjonalny, niefunkcjonalny.

c) chronologiczny i niechronologiczny.

d) funkcjonalny i niefunkcjonalny.

4. List motywacyjny umieszczamy na blankiecie

a) A 3.

b) A 4.

c) A 5.

d) dowolnym.

5. Europass to

a) Europejskie SłuŜby Zatrudnienia.

b) dokumenty słuŜące do prezentowani swoich umiejętności i kwalifikacji.

c) europejskie prawo jazdy.

d) dokumenty potwierdzające praktyki zawodowe w Europie.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

6. Na rozmowę kwalifikacyjną naleŜy

a) przyjść punktualnie.

b) spóźnić się około 15 minut.

c) przyjść godzinę wcześniej.

d) Ŝadna odpowiedź nie jest prawidłowa.

7. Podczas rozmowy kwalifikacyjnej naleŜy

a) dowcipkować.

b) źle mówić o swoim poprzednim szefie.

c) podkreślać swoją trudną sytuację Ŝyciową.

d) odpowiadać na zadawane pytania.

8. Umowa o pracę zobowiązuje pracownika do

a) wykonania pracy w miejscu i czasie dowolnie wybranym przez pracownika.

b) wykonania pracy w miejscu i czasie wskazanym przez pracodawcę.

c) wykonania pracy w dowolnym miejscu.

d) wykonania pracy w dowolnym czasie.

9. Umowa o pracę moŜe być umową

a) na czas próbny, na czas określony, na czas nieokreślony.

b) tylko na czas określony i nieokreślony.

c) tylko na czas nieokreślony.

d) Ŝadna z powyŜszych odpowiedzi nie jest prawidłowa.

10. Umowa zlecenia zapewnia ubezpieczenie społeczne, gdy jest

a) trzecią umową, na podstawie, której zatrudniony jest zleceniobiorca.

b) druga umową, na podstawie, której zatrudniony jest zleceniobiorca.

c) jedyną pracą, którą wykonuje zleceniobiorca.

d) w Ŝadnym z wymienionych przypadków ubezpieczenia społecznego nie opłaca się.

11. Swoich praw przed sądem pracy moŜe dochodzić osoba zatrudniona na podstawie

a) umowy – zlecenia.

b) umowy o dzieło.

c) umowy agencyjnej.

d) umowy o pracę.

12. Aktywne poszukiwanie pracy to

a) prawo bezrobotnego absolwenta.

b) obowiązek bezrobotnego absolwenta.

c) dobra wola bezrobotnego absolwenta.

d) konieczność bezrobotnego absolwenta.

13. W sieci EURES znajdują się

a) oferty pracy zagranicznych pracodawców i C.V. osób poszukujących pracy.

b) tylko ofert pracy zagranicznych pracodawców.

c) tylko C.V. osób poszukujących pracy.

d) oferty biur pracy i biur podróŜy.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

14. W KRS naleŜy zarejestrować

a) indywidualną działalność gospodarczą.

b) spółkę cywilną.

c) spółkę jawną.

d) Ŝadną z wymienionych.

15. W trakcie odbywania staŜu zawodowego absolwent posiada status

a) osoby bezrobotnej.

b) pracownika.

c) ucznia.

d) staŜysty.

16. Umowa agencyjna regulowana jest przez

a) Kodeks Pracy.

b) Kodeks Cywilny.

c) Kodeks Spółek Handlowych.

d) nie jest uregulowana w Ŝadnym kodeksie.

17. Wykonawca jest jedną ze stron umowy

a) o dzieło.

b) zlecenia.

c) o pracę.

d) agencyjnej.

18. Czas czytania C.V. powinien wynosić

a) 15–20 sekund.

b) 20–30 sekund.

c) 30–45 sekund.

d) 45–55 sekund.

19. W Polsce aktualna składka na ubezpieczenie emerytalne płacona przez pracodawcę za

pracownika zatrudnionego na podstawie umowy zlecenia wynosi

a) 2,45%.

b) 4,5%.

c) 6,5%.

d) 9,76%.

20. Numer identyfikacji podatkowej osoba prawna otrzyma po wypełnieniu dokumentu

a) NIP 1.

b) NIP 2.

c) NIP 3.

d) NIP 4.

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

KARTA ODPOWIEDZI

Imię i nazwisko..........................................................................................

Poszukiwanie pracy i podejmowanie zatrudnienia

Zakreśl poprawną odpowiedź.

zadania

Odpowiedź

Punkty

Razem:

„

Projekt

współfinansowany

ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”

LITERATURA

Cisowski J., Ledwoch K., Rybarska A., Sokoła A., Sokoła D., Soswa K.: Sam prowadzę
własną firmę. Informer s.c., Tarnowskie Góry 2000

Komosa A.: Szkolny słownik ekonomiczny. Ekonomik s.c., Warszawa 2002

Metra T., Pacewicz A.: Podstawy przedsiębiorczości. Z ekonomią na ty. CEO Civitas,
Warszawa 2003

Mikina A., Sepkowska Z., Sienna M.: Funkcjonowanie przedsiębiorstwa w warunkach
gospodarki rynkowej. Cz.1. Wydawnictwo Rea, Warszawa 2003

Musiałkiewicz J.: Podstawy przedsiębiorczości. Ekonomik, Warszawa 2005

Neneman J., Pacholec J., StęŜał A., Wawrzyniak J.: Moja przedsiębiorczość. Fundacja
MłodzieŜowej Przedsiębiorczości, Warszawa 2006.

Pietraszewski M.: Szansa dla przedsiębiorczych. Wydawnictwo eMPi2, Poznań 2002

Safin K.: Zarządzanie małą firmą. Wydawnictwo akademii Ekonomicznej, Wrocław
2003

Sepkowska Z.: Przedsiębiorczość. Kreowanie ról na rynku pracy. WSiP SA, Warszawa
1999

10.

Uniszewski Z.: Jak rozmawiać szukając pracy. Prószyński i S-ka. Warszawa 1999

11.

Wasilewski A. (red.): Niezbędnik aktywnego na rynku pracy. Fundacja Rozwoju
Przedsiębiorczości, Suwałki 2005

12.

Czasopisma: Gazeta Prawna, Rzeczpospolita, Businessman

13.

Strony www:
a)  www.europass.cedefop.eu.int.
b)  www.europa.eu.int/eures
c)  www.parp.gov.pl
d)  www.parp.gov.pl/pozyczki

e) www.funduszmikro.com.pl

f) www.inicjatywamikro.pl

g) www.serwisy.gazeta.pl

strony wojewódzkich i powiatowych urzędów pracy.