Przykładowy schemat instrukcji bezpieczeństwa pożarowego

 

1.  Postanowienia ogólne, w tym:

 

•  zakres obowiązywania, 

•  sposób zapoznania pracowników i innych osób. 

 

2.  Przedmiot i cel opracowania, w tym wyszczególnienie obiektów terenu lub instalacji, jakich dotyczy instrukcja i cel jej 

opracowania. 

3.  Podstawy opracowania. Należy wymienić przepisy, normy, oraz inne dokumenty, na podstawie których dokonano 

opracowania instrukcji. 

4. Charakterystyka pożarowa obiektu(ów) i przeznaczenie obiektu(ów), zakładu. 

 

4.1.  Przeznaczenie obiektu(ów) - sposób użytkowania, rodzaj prowadzonego procesu technologicznego, rodzaj 

stosowanych lub przechowywanych materiałów, parametry pożarowe występujących substancji palnych, zagospo-
darowanie budynków, poszczególnych kondygnacji, itp. Ilość osób zatrudnionych i przebywających w zakładzie 
(obiekcie) lub pomieszczeniu. 

4.2.  Usytuowanie obiektu(ów) i jego opis. Opis rozmieszczenia obiektów, wielkości powierzchni, kubatura, wysokość 

budynków liczba kondygnacji, powierzchnia zabudowy terenu zakładu, sąsiedztwo oraz powierzchnia użytkowa. 

4.3.  Klasyfikacja budynku(ów) z punktu widzenia pożarowego. Klasyfikacja ze względu na wysokość (N, SW, W, WW) 

oraz ze względu na przeznaczenie i sposób użytkowania (ZL, PM, IN), występujące gęstości obciążenia ogniowego. 

4.4.  Drogi pożarowe. Dojazdy i wjazdy na teren zakładu (bramy wjazdowe - opisi zgodność z przepisami), drogi 

komunikacyjne - opis i zgodność z przepisami, 

4.5.  Bezpieczeństwo pożarowe konstrukcji. Klasa odporności pożarowej budynku, wymagania klasy odporności 

ogniowej elementów budynku – opis i ocena zgodności z wymaganiami. Stopień rozprzestrzeniania ognia przez 
materiały budowlane. 

4.6.  Wykończenie wnętrz. Wykładziny podłogowe i ścienne, sufity podwieszone. Opis i zgodność z przepisami elementów 

wykończeń, wystrojów i wyposażenia pomieszczeń. Uodpornienia elementów wykończenia wnętrz - atesty. 

4.7.  Strefy pożarowe. Wymagania w zakresie oddzieleń i stref pożarowych (ściany i oddzielenia przeciwpożarowe, 

dopuszczalne powierzchnie). Podział na strefy pożarowe - zgodność z przepisami. Zagrożenie wybuchem. Ocena i 
klasyfikacja pomieszczeń zagrożonych wybuchem oraz przestrzeni ze wnętrznych. Wymagania dla stanowisk pracy 
w których mogą wystąpić atmosfery wybuchowe. Ocena ryzyka. Zabezpieczenie stanowisk pracy, na których 
występują zagrożenia stwarzane przez atmosfery wybuchowe. 

4.8.  Instalacje przeciwpożarowe. Stałe urządzenia gaśnicze, systemy sygnalizacji pożarowej, dźwiękowy system 

ostrzegawczy, instalacja wodociągowa przeciwpożarowa, urządzenia oddymiające, dźwigi przystosowane do po 
trzeb ekip ratowniczych, itp. Rodzaje, rozmieszczenie, zasady funkcjonowania, uruchamianie i współdziałanie instalacji 
przeciwpożarowych w zakładzie, zaopatrzenie w wodę do zewnętrznego gaszenia pożaru. 

5. Zadania i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej: 

 

obowiązki w zakresie przestrzegania przepisów,

 

 

obowiązki w zakresie zapobiegania pożarom.

 

6.  Potencjalne źródła powstawania pożaru i drogi rozprzestrzeniania:

 

•  przyczyny powstawania pożarów i miejscowych zagrożeń, 

•  drogi rozprzestrzeniania się pożaru. 

7. Zasady zapobiegania pożarom i miejscowym zagrożeniom:

 

•  zapobieganie pożarom od instalacji i urządzeń elektrycznych, 

•  zapobieganie pożarom przy stosowaniu cieczy łatwo zapalnych, 

•  przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne. 

8. Zasady prowadzenia prac pożarowo niebezpiecznych:

 

•  pojęcie prac pożarowo niebezpiecznych, 

•  obowiązki właściciela, zarządcy lub użytkownika oraz wykonawcy, 

•  zasady wykonywania prac pożarowo niebezpiecznych, 

•  zezwolenie na spawanie. 

9. Wyposażanie obiektów w sprzęt przeciwpożarowy oraz poddawanie go przeglądom technicznym:

 

•  zasady wyposażania obiektów w urządzenia gaśnicze i podręczny sprzęt gaśniczy i jego konserwacja (terminy 

przeglądów, badań i pomiarów), 

•  zasady użycia podręcznego sprzętu gaśniczego. 

10.  Zasady postępowania w przypadku powstania pożaru lub innego zagrożenia:

 

•  ocena sytuacji, 

•  zasady alarmowania jednostek ratowniczych, 

•  alarmowanie telefoniczne straży pożarnej, 

•  wykazy telefonów alarmowych. 

11.  Sposoby zaznajamiania użytkowników obiektu z treścią instrukcji oraz przepi 

sami przeciwpożarowymi:

 

•  szkolenie podstawowe, 

•  oświadczenia o odbytym szkoleniu. 

12.  Warunki ewakuacji:

 

•  wymagania dotyczące ewakuacji, 

•  istniejące drogi ewakuacyjne, 

•  przepisy dotyczące oznakowania dróg ewakuacyjnych, 

•  znaki ewakuacyjne, oświetlenie awaryjne (bezpieczeństwa i ewakuacyjne) 

oraz przeszkodowe, 

•  organizacja ewakuacji, 

•  plany ewakuacyjne. 

13.  Postanowienia końcowe:

 

•  aktualizacja instrukcji, 

•  ćwiczenia ewakuacyjne. 

14.  Załączniki:

 

•  plany obiektów i rzuty kondygnacji z naniesionymi oznakowaniami sprzętu,urządzeń przeciwpożarowych oraz dróg 

ewakuacji, 

•  wzory protokółów i zezwoleń dotyczących prac pożarowe niebezpiecznych, itp. 

Instrukcja  powinna  być  wdrożona  do  stosowania  w  sposób  zwyczajowo  przyjęty  w  danej  jednostce  organizacyjnej  - 
decyzją  osoby  odpowiedzialnej  za  jej  funkcjonowanie.  Wszyscy  pracownicy  powinni  zostać  zapoznani  z  ustaleniami 
instrukcji  oraz  potwierdzić  przyjęcie  tego  do  wiadomości. Instrukcja  powinna  też  ustalać  sposób  informowania  pracowników 
firm obcych o zasadach bezpieczeństwa pożarowego na terenie zakładu.

 

W  zadaniach  i  obowiązkach  w  zakresie  ochrony  przeciwpożarowej  powinno  się  uwzględnić  wszystkich  pracowników 
zakładu,  z  podziałem  tych  zadań  na  zadania

 

ogólne  oraz  zadania  szczegółowe  dotyczące  określonych  stanowisk,  w  tym 

także  dla  osób  realizujących  w  zakładzie  czynności  z  zakresu  ochrony  przeciwpożarowej.  Szczególnie  istotnym  jest  tu 
określenie  zadań  w  zakresie  poddawania  przeglądom  technicznym  i  czynnościom  konserwacyjnym  stosowanych  w 
obiektach  urządzeń  przeciwpożarowych  i  gaśnic.  Instrukcja  powinna  określać  między  innymi  terminy  dokonywania  tych 
przeglądów i czynności konserwacyjnych oraz sposób ich dokumentowania.

 

Istotne  jest  też  ustalenie  w  instrukcji  zasad  dotyczących  dopuszczania  do  użytkowania  nowych  obiektów,  technologii  bądź 
instalacji - poczynając od etapu projektowania.

 

W  przypadku  obiektów  użyteczności  publicznej  i  zamieszkania  zbiorowego  elementem  składowym  instrukcji 
bezpieczeństwa  pożarowego  może  być  graficzne  odwzorowanie  zasad  prowadzenia  ewakuacji,  w  postaci  tzw.  planu 
ewakuacji  na  wypadek  pożaru  lub  innego  zagrożenia.  Instrukcja  powinna  ustalać  między  innymi  sposoby  praktycznego 
sprawdzania  organizacji  i  warunków  ewakuacji  ludzi.  Należy  przy  tym  mieć  na  uwadze  to,  że  od  wejścia  w  życie 
rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, zgodnie z § 13 
ust. 1, właściciel lub zarządca obiektu zawierającego strefę pożarową przeznaczoną dla ponad 50 osób, będących jej stałymi 
użytkownikami,  powinien co  najmniej  raz  na  dwa  lata  przeprowadzać  praktyczne  sprawdzenie  organizacji  oraz  warunków 
ewakuacji.

 

Instrukcja  bezpieczeństwa pożarowego powinna być  poddawana okresowej aktualizacji,  co  najmniej raz na 
dwa  lata,  a  także  po  zmianach  sposobu  użytkowania  obiektu  lub  procesu  technologicznego,  które 
wpływają na zmianę warunków ochrony przeciwpożarowej.