PIOTR BRUEGEL, UPADEK IKARA 

 

 

Pośród  wielu  obrazów,  jakie  dane  mi  było  widzieć  w  swym  krótkim  życiu,  największe  wrażenie 
wywarł na mnie obraz Piotra Bruegla Starszego, malarza niderlandzkiego żyjącego w latach  1525 – 
1569, noszący tytuł „Upadek Ikara”. Dzieło to zostało stworzone ok. roku 1558, w Brukseli, za pomocą 
farb  olejnych,  na  płótnie  o  wymiarach  74  cm  x  112  cm.  Obecnie  znajduje  się  w  muzeum  Musées 
Royaux des Beaux-Arts. 

Obraz  przedstawia  epizod  ze  znanego  mitu  o  Ikarze,  któremu  udało  się  uciec  z  wyspy  Kreta  na 
skrzydłach spojonych woskiem i przytwierdzonych do ramion. Leciał jednak zbyt blisko słońca, wosk 
się roztopił i Ikar wpadł do morza.  

Dla  wyróżnienia  poszczególnych  planów  obrazu  Bruegl  zastosował  technikę  malowania  po 
przekątnej, co podkreślają jeszcze ukośne bruzdy ziemi. Gra odcieni i świateł różnicuje plan bliski i 
daleki, jedność natomiast zapewnia koloryt harmonijnie łączący brązy, zielenie i błękity. 

Na  pierwszym  planie  dzieła  malarz  umieścił  oracza  idącego  za  pługiem,  pastucha  wśród  stada 
baranów  i  rybaka  z  wędką.  Za  nimi  rozpościera  się  rozległy  pejzaż  morski,  widać  kilka  statków  na 
morzu i zarysy miasta w oddali. Słońce znad horyzontu roztacza blade światło. 

Znamienne,  że  w  obrazie  Bruegla  najbardziej  widoczny  jest  pejzaż,  natomiast  bohatera  obrazu 
dostrzegamy dopiero po jego dłuższej obserwacji. Nowatorsko ukrył główną postać malowidła. Widać 
jedynie nogi Ikara rozpaczliwie przebierające nad powierzchnią wody oraz wirujące nad morską wodą 
piórka. 

Odbija się, więc w dziele malarza znikomość losu jednostki: Ikar umiera, a nikt nie zauważa nawet 
jego tragedii, nikt nie zaprzestał codziennych