Sylabus 
 
Przedmiot: Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie i interwencje kryzysowe 
Prowadzący: mgr Jolanta Zmarzlik, dr n. hum. Sylwia Kluczyńska  
Kontakt dla studentów: jolanta.zmarzlik@fdn.pl; skluczynska@aps.edu.pl 
Forma organizacyjna: wykład, 24 godz.  
Rok akademicki: 2013/14, semestr letni, studia niestacjonarne 
 
Celem zajęć jest:  
- zapoznanie z mechanizmami przemocy w rodzinie oraz podstawowymi zasadami pomocy 
psychologicznej ofiarom i sprawcom przemocy w rodzinie; 
- przygotowanie do pracy psychologicznej z ofiarami i sprawcami przemocy w rodzinie; 
- prezentacja podstawowych pojęć, teorii i strategii interwencji kryzysowej.  
 
Tematy poszczególnych wykładów:  
 

1.  Problematyka przemocy wobec dzieci w liczbach – badania w Polsce. Opis zjawiska 

krzywdzenia dzieci – kategorie krzywdzenia. Krzywdzenie fizyczne. Krzywdzenie 
psychiczne. Krzywdzenie seksualne. Zaniedbywanie. 

2.  Kazirodztwo. Mechanizmy funkcjonowania sprawcy. Mechanizmy funkcjonowania 

dziecka. Mechanizmy funkcjonowania tzw. rodzica niekrzywdzącego.  

3.  Interwencja w przypadku podejrzenia krzywdzenia dziecka. Interwencja 

psychologiczna. Interwencja prawna. Zespoły interdyscyplinarne – Niebieska  Karta 

4. 

Podstawy diagnozy i pomocy psychologicznej dzieciom krzywdzonym. Narzędzia 
diagnostyczne. Przygotowanie dziecka do przesłuchania. PTSD – praca z traumą

 

5.  Przemocy w związkach-charakterystyka zjawiska. Definicja i diagnoza, formy przemocy 

wobec współmałżonka-przemoc fizyczna, psychiczna, seksualna, ekonomiczna. 
Psychologiczne mechanizmy przemocy domowej.  

6.  Psychologiczny portret dorosłej ofiary przemocy ze strony partner. Zasady i etapy 

pomocy psychologicznej dorosłym ofiarom.  

7.  Kryzys i interwencja kryzysowa. Jak budować porozumienie z osobą w kryzysie?  

8.  Kryzys traumatyczny. Zespół Stresu Pourazowego i Zespół Ostrego Stresu – diagnoza 

oraz formy pomocy osobom dorosłym. 

 
Literatura obowiązkowa:  
Badura-Madej,W., Dobrzyńska-Msterhazy, A. (2000). Przemoc w rodzinie. Interwencja 
kryzysowa i psychoterapia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.  
James, R.K.,Gilliland, B.E. (2004). Strategie interwencji kryzysowej. Warszawa: PARPA (od 
I do VII rozdziału).  
 
Literatura uzupełniająca:  
Browne, K.Herbert, M. (1999). Zapobieganie przemocy w rodzinie. Warszawa: WSiP.  
Herman, J. L. (1998). Przemoc. Uraz psychiczny i powrót do równowagi. Gdańsk: Gdańskie 
Wydawnictwo Psychologiczne.  
 

Herzberger, S. D. (2002). Przemoc domowa. Perspektywa psychologii społecznej. Warszawa: 
PARPA.  
Mellibruda, J. (2009). Przeciwdziałanie przemocy domowej. Warszawa: IPZ  
 
Warunki zaliczenia:  
test wiadomości (zalicza 60 %). 
 
Zakres tematyczny testu egzaminacyjnego:  
treści realizowane w trakcie wykładów oraz znajomość literatury obowiązkowej.  
 
  
Biogramy prowadzących:  
 

mgr  Jolanta  Zmarzlik,  magister  profilaktyki  społecznej  i  resocjalizacji,  specjalista 
prowadzący  diagnozę,  interwencję  i  pomoc  dzieciom  krzywdzonym  i  ich  rodzinom,  trener 
prowadzący  szkolenia  w  zakresie  problematyki  dziecka  krzywdzonego  i  przemocy  w 
rodzinie,  certyfikowany  specjalista  ds.  przeciwdziałania  przemocy  w  rodzinie  (certyfikat 
PARPA  oraz  IPZ),  certyfikowany  superwizor  w/s  przeciwdziałania  przemocy  w  rodzinie, 
biegły  sądowy  w  sprawach  dot.  wykorzystywania  seksualnego  dzieci  i  przemocy  wobec 
dzieci, członek Rady Programowej PARPA w latach 2007  – 2009, członek Rady Ekspertów 
ds. Ochrony Dzieci Ofiar Przestępstw od 2001 , członek kolegium redakcyjnego kwartalnika 
„Dziecko  Krzywdzone”,  ekspert  szkolący  w  ramach  programu  OAKE  profesjonalistów 
krajów  Europy  Wschodniej  w  problematyce  przemocy  wobec  dzieci,  autor  artykułów 
poświęconych problematyce przemocy wobec dzieci w kwartalniku „Dziecko Krzywdzone”, 
autor  licznych  popularyzatorskich  publikacji,  poradników  dla  profesjonalistów  i  innych 
odbiorców o problematyce przeciwdziałania krzywdzeniu dzieci np.:„Dziecko pod parasolem 
prawa”,  „Jak  organizować  lokalny  system  pomocy  dziecku  krzywdzonemu”,  „Pomoc 
dzieciom wykorzystywanym seksualnie” „Przyjazne przesłuchanie dziecka”, „Twoje dziecko 
jest świadkiem w sądzie” itd. 

 

Sylwia  Kluczyńska,    doktor  nauk  humanistycznych  w  zakresie  psychologii,  certyfikowany 
specjalista  ds.  przeciwdziałania  przemocy  w  rodzinie  PARPA  i  IPZ,  adiunkt  w  Instytucie 
Psychologii Stosowanej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej, kierownik 
studiów  podyplomowych  Poradnictwo  Psychologiczne  i  Interwencja  Kryzysowa  APS, 
kierownik  Studium  Przeciwdziałania  Przemocy  w  Rodzinie  Instytutu  Psychologii  Zdrowia 
PTP  (w  latach  2005-2013),  wieloletni  pracownik  Ogólnopolskiego  Pogotowia  dla  Ofiar 
Przemocy  w  Rodzinie  Niebieska  Linia  IPZ.  Autorka  licznych  publikacji  o  problematyce 
przeciwdziałania przemocy w rodzinie.