plik

StephenKing
MAŁPA
(The Monkey)
przeł. Paulina Braiter

Kiedy Hal Shelburn ujrzał, jak jego syn Dennis wyci

ga j

nadgniłego kartonowego pudełka po purinie Ralstona, wypchni

tego

gł

boko w k

t pod uko

nym dachem strychu, ogarn

ła go taka groza i

rozpacz,

e przez chwil

wydało mu si

e zacznie krzycze

. Uniósł

do ust pi

ęść

, jakby chciał wepchn

ąć

krzyk z powrotem do gardła... po

czym zaledwie zakasłał. Terry ani Dennis niczego zauwa

yli, lecz

Petey obejrzał si

ciekawie.

- Hej, fajna! - rzekł z szacunkiem Dennis. Hal niecz

sto ju

słyszał

w głosie chłopca podobny ton. Dennis miał 12 lat.
- Co to? - spytał Peter. Znów zerkn

ł na ojca. Potem jednak

znalezisko starszego brata pochłon

ło go bez reszty. - Co to jest,

tatusiu?
- To małpa, pierdoło - odparł Dennis. - Nigdy nie widziałe

małpy?

- Nie nazywaj brata pierdoł

- upomniała automatycznie Terry i

zacz

ła ogl

pudło zasłon. Dotkn

wszy o

lizgłego od ple

materiału, upu

ciła je szybko. - Fuj.

- Mog

sobie wzi

ąć

, tatusiu? - spytał Petey. Miał dziewi

ęć

lat.
- Co to znaczy mog

? - krzykn

ł Dennis. - Ja j

znalazłem!

- Chłopcy, prosz

- wtr

ciła Terry. - Boli mnie głowa.

Hal prawie ich nie słyszał. Błyszcz

ce oczy małpy patrzyły na niego z

k starszego syna. Jej pysk wykrzywiał stary, znajomy u

miech. Ten

sam u

miech, który nawiedzał jego koszmary w dzieci

stwie i n

kał go,

póki...

Na zewn

trz zerwał si

zimny wiatr; z bezcielesnych ust

uleciało długie tchnienie, wpadaj

ce ze

wistem w star

przerdzewiał

rynn

. Petey przysun

ł si

do ojca, z niepokojem

patrz

c na szorstkie belki dachu, z których wystawały główki gwo

dzi.

- Co to było, tato? - spytał, gdy

wist zamilkł w gardłowym j

ku.

- To tylko wiatr - odparł Hal, wci

ąż

przygl

daj

c si

małpie.

Jej talerze, w

wietle nagiej

arówki bardziej przypominaj

półksi

ęż

yce ni

pełne mosi

ęż

ne kr

gi, trwały

w bezruchu, oddalone od siebie o jak

ąś

stop

. Zapatrzony, dodał

odruchowo: - Wiatr mo

i gwi

e, ale nigdy nie

piewa. - W tym momencie u

wiadomił sobie,

e to powiedzonko wujka Willa, i po plecach przebiegł mu dreszcz.

k rozległ si

ponownie. Wiatr znad jeziora Crystal uderzył

w dach i zamarł
w rynnie. Pół tuzina szczelin przepuszczało do

rodka zimne,

dziernikowe powietrze, które owiało twarz Hala. Bo

e, to miejsce

tak bardzo przypominało tylny składzik w domu w Hartford,

e poczuł

, jakby cofn

ł si

w czasie o 30 lat.

Nie b

o tym my

lał.

Lecz oczywi

cie teraz mógł my

wył

cznie o tym.

W tylnym składziku, tam wła

nie znalazłem t

przekl

małp

. W tym

samym pudle.
Terry odeszła, aby zbada

zawarto

ść

drewnianej skrzyni, wypełnionej

przeró

nymi rupieciami. Musiała si

schyli

, bo w tym miejscu dach

opadał nisko.
- Nie podoba mi si

- oznajmił Petey i zacz

ł maca

w poszukiwaniu

ki ojca. - Dennis mo

e j

sobie wzi

ąć

, je

li chce. Tatusiu, chod

- Boisz si

duchów, tchórzu? - spytał Dennis.

- Dennis, przesta

! - rzuciła z roztargnieniem Terry i wyj

ła ze

skrzyni cieniutk

fili

ank

, ozdobion

chi

skim wzorem. - Ładna,

naprawd

...

Hal ujrzał,

e Dennis znalazł kluczyk na plecach małpy. Groza w jego

sercu rozwin

ła czarne skrzydła.

- Nie rób tego!

Zabrzmiało to ostrzej ni

planował: zanim zorientował si

, co robi,

wyrwał małp

z r

k Dennisa. Syn spojrzał na niego ze zdumieniem. Terry tak

obejrzała si

przez rami

a Petey uniósł wzrok. Przez chwil

wszyscy milczeli. Wiatr znów

zagwizdał, tym razem bardzo cicho. Zabrzmiało to jak nieprzyjemne
zaproszenie.
- To znaczy, pewnie jest zepsuta - wyja

nił Hal.

I była zepsuta. Chyba,

e akurat chciała działa

- Ale nie musiałe

tak szarpa

- zaprotestował syn.

- Dennis, zamknij si

Chłopak wzdrygn

ł si

i przez moment sprawiał wra

enie

zaniepokojonego. Hal od bardzo dawna tak do niego nie mówił - od
czasu, gdy dwa lata temu stracił prac

w National Aerodyne w

Kalifornii i cała rodzina przeniosła si

do Teksasu. Chwilowo Dennis

postanowił nie dr

ąż

tematu. Odwrócił si

z powrotem do pudła po

purinie i zacz

ł w nim grzeba

. Lecz odkrył jedynie

miecie.

Zniszczone zabawki, brocz

ce g

i spr

ęż

ynami.

Wiatr stawał si

coraz gło

niejszy. Ju

nie gwizdał, lecz zawodził.

Belki strychu zatrzeszczały cicho; zabrzmiało to jak kroki.
- Prosz

, tatusiu - powtórzył Peter tak cicho,

e usłyszał go jedynie

ojciec.
- Zgoda - odparł. - Terry, idziemy.
- Jeszcze nie sko

czyłam...

- Powiedziałem: idziemy.
Tym razem to ona spojrzała na

ze zdumieniem.

W motelu zaj

li dwa s

siaduj

ce pokoje. O dziesi

tej tego wieczoru

chłopcy spali ju

w swojej sypialni a Terry w pokoju dorosłych. W

czasie jazdy z domu w Casco za

yła dwie tabletki valium, aby ze

zdenerwowania nie dosta

migreny. Ostatnio łykała mnóstwo valium.

Zacz

ło si

to mniej wi

cej wtedy, gdy National Aerodyne nie

przedłu

yła kontraktu z Halem. Przez ostatnie dwa lata pracował w

Texas Instruments - oznaczało to cztery tysi

ce dolarów rocznie

mniej, ale przynajmniej miał prac

. Powiedział Terry,

e mieli

szcz

ęś

cie. Przytakn

ła. Mnóstwo projektantów oprogramowania siedzi na

zasiłku - zauwa

ył. Przytakn

ła. Firmowy dom w Arnette jest równie

porz

dny, jak stary we Fresno - dodał. Przytakn

ła. Lecz odniósł

wra

enie,

e za ka

dym razem kłamała.

Tracił te

kontakt z Dennisem. Czuł,

e dzieciak oddala si

od niego,

osi

gaj

c przedwcze

nie pr

dko

ść

ucieczkow

. To tyle, Dennisie.

Bywaj, nieznajomy. Miło było przejecha

z tob

. Terry twierdziła,

e chłopak pali trawk

. Czasami czuła jej zapach. B

dziesz musiał z

nim pomówi

, Hal. A on przytakn

ł. Lecz jak dot

d nie znalazł jeszcze

stosownej okazji.
Chłopcy spali. Terry spała. Hal poszedł do łazienki, zamykaj

c za

sob

drzwi. Usiadł na zamkni

tej pokrywie sedesu i spojrzał na małp

Nienawidził jej dotyku: mi

kkiego, k

dzierzawego, br

zowego futra,

miejscami zupełnie przetartego. Nienawidził jej u

miechu. Ta małpa

szczerzy si

jak czarnuch - powiedział kiedy

wujek Will. Ale to

nieprawda. Nie u

miechała si

jak czarnuch ani

w ogóle jak człowiek. Ukazywała jedynie wyszczerzone z

by. A je

nakr

ciło si

mechanizm, jej wargi poruszały si

, a kły zdawały si

rosn

ąć

, zmienia

w z

by wampira, wargi wykrzywiały si

, talerze

uderzały o siebie, głupia małpa, głupia nakr

cana małpa, głupia,

głupia...
Upu

cił j

. Trz

sły mu si

ce.

Kluczyk na plecach z brz

kiem uderzył o terakot

. W nocnej ciszy ów

k wydał si

przera

liwie gło

ny. Małpa szczerzyła do niego z

by,

jej zamglone bursztynowe oczy, oczy lalki patrzyły z idiotyczn

rado

. Mosi

ęż

ne talerze unosiły si

, jakby zaraz miały odegra

marsza w piekielnej orkiestrze. Na spodzie wytłoczono napis: made in
Hong Kong.
- Nie mo

e ci

tu by

- szepn

ł. - Kiedy miałem dziewi

ęć

lat,

wrzuciłem ci

do studni.

Małpa u

miechała si

do niego.

Na zewn

trz, w mroku, czarny podmuch wiatru wstrz

ł motelem.

* * *
Nast

pnego dnia spotkali si

z bratem Hala Billem i jego

Collette w domu wujka Willa i ciotki Idy.
- Czy kiedykolwiek przeszło ci przez my

mier

w rodzinie to

kiepski pretekst do odnawiania wi

zi? - spytał Bill z lekkim

miechem. Nazwano go na cze

ść

wuja Willa. Will

i Bill, mistrzowie rodejo, mawiał wujek Will, czochraj

c dłoni

włosy

chłopca. To było jedno z jego powiedzonek. Tak jak to,

e wiatr mo

i gwi

e, ale nigdy nie za

piewa. Wujek Will umarł przed sze

cioma

laty i ciotka Ida mieszkała tu sama, a

w ko

cu w zeszłym tygodniu

powalił j

wylew. Umarła szybko, powiedział Bill, kiedy zadzwonił, by

przekaza

Halowi wiadomo

ść

. Tak jakby wiedział. Jakby ktokolwiek mógł

wiedzie

. Mieszkała sama.

- Tak - odparł Hal. - Przeszło mi to przez my

Razem przygl

dali si

domowi, prawdziwemu domowi, w którym dorastali.

Ich ojciec, marynarz ze statku handlowego, znikn

ł z powierzchni

ziemi, gdy byli bardzo mali: Bill twierdził,

e pami

ta go jak przez

mgł

, lecz Hal nie miał

adnych wspomnie

. Matka zmarła, kiedy Bill

miał 10 lat, a Hal 8. Ciotka Ida przywiozła ich tutaj z Hartford
autobusem Greyhounda. Tu si

wychowali. Tu poszli do college'u.

Wła

nie za tym miejscem t

sknili. Bill został w Maine i obecnie

prowadził popularn

kancelari

prawnicz

w Portland.

Hal dostrzegł,

e Petey zaw

drował w pobli

e g

szczu je

yn po

wschodniej stronie domu.
- Nie wchod

tam, Petey! - zawołał.

Chłopiec spojrzał na niego pytaj

co. Hal poczuł, jak ogarnia go

gwałtowna miło

ść

do dziecka. I nagle znów pomy

lał o małpie.

- Czemu, tato?
- Gdzie

tam jest stara studnia - wyja

nił Bill. - Ale niech mnie

diabli, je

li pami

tam gdzie. Twój tato ma racj

, Petey; lepiej

trzyma

z dala od tego miejsca. Spotkanie z cierniami nie byłoby

przyjemne. Racja, Hal?
- Racja - odparł odruchowo Hal. Petey odszedł, nie ogl

daj

c si

siebie; pobiegł w dół zbocza wiod

cego na mały skrawek pla

y, gdzie

Dennis puszczał kaczki. Dławi

cy u

cisk w piersi Hala zel

ał lekko.

* * *
Bill mo

e i zapomniał, gdzie była stara studnia, lecz pó

niej tego

samego popołudnia Hal pomaszerował bezbł

dnie w jej stron

przedzieraj

c si

przez kolczaste zaro

la. Ciernie szarpały flanelow

kurtk

i si

gały ku jego oczom. Dotarłszy na miejsce stan

ł bez

ruchu, dysz

c ci

ęż

ko i przygl

daj

c si

spróchniałym, spaczonym

deskom, zakrywaj

cym otwór. Po chwili wahania ukl

kł (trzask

zginanych kolan zabrzmiał niczym podwójny wystrzał
z pistoletu) i odsun

ł dwie z nich.

Z dna mokrego, tajemnego gardła spojrzała na niego ton

ca twarz o

szeroko rozwartych oczach i ustach wykrzywionych grymasem. Hal j

cicho. Gło

niejszy, wr

cz ogłuszaj

cy był j

k jego serca.

W ciemnej wodzie ujrzał sw

własn

twarz.

Nie twarz małpy. Przez chwil

zdawało mu si

e widzi małp

Dygotał cały. Wstrz

sały nim dreszcze.

Wrzuciłem j

do studni. Wrzuciłem j

do studni. Bo

e, błagam, nie

pozwól, bym zwariował. Wrzuciłem j

do studni.

Studnia wyschła tego samego lata, kiedy zgin

ł Johnny McCabe, w rok

po tym, jak Bill i Hal zamieszkali z wujkiem Willem i ciotk

Wujek Will po

yczył z banku pieni

dze

i kazał wywierci

studni

artezyjsk

, pozwalaj

c, by zaro

la je

otoczyły star

kopan

studni

. Wyschni

studni

Tyle

e woda wróciła, tak jak małpa.

Tym razem nie mógł ju

uciszy

wspomnie

. Hal siedział bezradnie,

dopuszczaj

c je do siebie, próbuj

c da

unie

ść

, niczym surfer

uje

cy ogromn

fal

, która zmia

yłaby go, gdyby spadł z deski.

Marzył tylko o tym, by przez to przej

ść

, i znów zapomnie

* * *
Zakradł si

tu z małp

pó

nym latem tego samego roku. Je

yny ju

dawno dojrzały
i w powietrzu unosił si

mocny, lepki zapach. Nikt tu nie zbierał

owoców, cho

ciotka Ida czasami stawała na skraju zaro

li i zrywała

garstk

yn. Tu, w krzakach, je

yny zd

ąż

yły ju

przejrze

. Cz

ęść

nich gniła, wypuszczaj

c z siebie g

sty, biały, przypominaj

cy rop

płyn, a

wierszcze

piewały szale

czym chórem w wysokiej trawie pod

stopami, bez ko

ca powtarzaj

c: r-i-i-i-i....

Ciernie kłuły i szarpały jego skór

. Na odsłoni

tych r

kach i

policzkach wyst

piły krople krwi. Nie próbował nawet ich unika

lepił go strach - do tego stopnia,

e o mały włos nie wpadł na

przegniłe deski, pokrywaj

ce studni

. Jeszcze chwila, a run

łby

dziesi

ęć

metrów w dół na błotniste dno. Gwałtownie zamachał r

kami,

próbuj

c utrzyma

równowag

, i kolejne kolce odcisn

ły swe pi

tno na

jego przedramionach. Wła

nie to wspomnienie sprawiło,

e tak ostro

zawołał Peteya.
To był dzie

, w którym zgin

ł Johnny McCabe - jego najlepszy

przyjaciel. Johnny wspinał si

po drabince do domku na drzewie. Tego

lata obaj chłopcy sp

dzili tam mnóstwo czasu, bawi

c si

w piratów,

wygl

daj

c wyimaginowanych galeonów na jeziorze, przesuwaj

c działa,

refuj

c grota (cokolwiek to znaczyło) i szykuj

c si

do aborda

Johnny wdrapywał si

do domku, jak to czynił tysi

ce razy wcze

niej,

gdy szczebel tu

pod klap

w podłodze p

kł mu w r

kach i Johnny spadł

na ziemi

z wysoko

ci dziesi

ciu metrów,

i skr

cił sobie kark, i wszystko to było win

małpy, małpy, tej

przekl

tej małpy. Kiedy zadzwonił telefon, gdy usta cioci Idy otwarły

szeroko w niemym o grozy, kiedy jej przyjaciółka Milly z

siedztwa powtórzyła co si

stało, gdy ciocia Ida powiedziała:

"Chod

na werand

, Hal. Mam złe wie

ci.", natychmiast pomy

lał z

obezwładniaj

zgroz

: "Małpa! Co znów zrobiła?"

Tego dnia, gdy wyrzucił małp

, na dnie studni nie dostrzegł

uwi

zionego odbicia własnej twarzy, jedynie kamyki i cuchn

ce, mokre

błocko. Spojrzał na małp

żą

ród sztywnej trawy, rosn

cej

dzy spl

tanymi krzakami je

yn. Zabawka unosiła swe talerze,

wyszczerzone z

by połyskiwały pomi

dzy rozchylonymi wargami. Patrzył

na jej łysiej

ce tu i ówdzie futro. Na szkliste oczy.

- Nienawidz

! - sykn

ł. Zacisn

ł dło

wokół wstr

tnego tułowia

małpy, czuj

c, jak k

dzierzawe futro ugina si

pod palcami. Uniósł j

do twarzy; małpa u

miechała si

do niego.

- No dalej! - rzucił wyzywaj

co. Po raz pierwszy tego dnia zacz

krzycze

. Potrz

ł ni

. Uniesione talerze zadr

ały leciutko. Małpa

psuła wszystko. Wszystko. - No ju

, uderz w nie, uderz!

miechała si

- Dalej, uderz! - Jego głos wzniósł si

histerycznie. - No co,

tchórzysz? Dalej! Uderz
w nie. Wyzywam ci

. WYZYWAM!

ółtobr

zowe oczy. Szyderczo wyszczerzone z

by.

I wtedy, oszalały z

alu i strachu, cisn

ł j

do studni. Ujrzał, jak

obraca si

w powietrzu - małpi akrobata, wykonuj

cy kolejn

ewolucj

Sło

ce po raz ostatni zal

niło na gładkiej powierzchni talerzy. Z

głuchym łoskotem uderzyła o dno. Wstrz

s musiał poruszy

mechanizmem,

bo nagle talerze istotnie zacz

ły uderza

o siebie. Ich miarowe,

rytmiczne, metaliczne d

ki wzlatywały ku jego uszom, odbijaj

c si

obł

czym echem w kamiennej gardzieli martwej studni: d

ang-d

ang-

ang-d

ang...

Hal przycisn

ł dłonie do ust. Ujrzał j

tam, mo

e jedynie oczyma

wyobra

ni, le

żą

w błocie. Szklane oczy wpatrywały si

w male

g chłopi

cej twarzy, wygl

daj

cej zza cembrowiny (jakby

zapami

tywały j

na zawsze) Wargi rozszerzały si

i zw

ęż

ały wokół

wyszczerzonych z

bów, talerze uderzały o siebie.

mieszna nakr

cana

małpka.
D

ang-d

ang. Kto umarł? D

ang-d

ang. Czy to

Johnny McCabe? Spadaj

cy z wytrzeszczonymi oczami, kr

cy własne

salta w jasnym, letnim, wakacyjnym powietrzu? Z p

kni

tym szczeblem

wci

ąż

tkwi

cym w dłoniach. Coraz bli

szy ziemi; za chwil

uderzy w

z gorzkim trzaskiem, i krew wytry

nie z jego nosa, ust i oczu.

Czy to Johnny, Hal? A mo

e ty?

c, Hal złapał deski i zasłonił nimi wylot studni, nie zwa

na wbijaj

ce si

w dłonie drzazgi, nawet ich nie dostrzegaj

c. Mimo to wci

ąż

słyszał. Drewniana zapora nieco tłumiła d

k, który przez to stał

jeszcze gorszy. Małpa le

ała tam w kamiennej ciemno

ci, wal

c w

talerze i kr

c swym ohydnym ciałem z odgłosem przypominaj

cym

koszmarny hałas ze snu.
D

ang-d

ang. Kto umarł tym razem?

Hal rzucił si

dem z powrotem, rozpychaj

c gał

zie je

yn. Ciernie

kre

liły

wie

e krwawe linie na jego twarzy. Li

cie łopianu chwytały

mankiety d

insów i raz nawet wyło

ył si

jak długi; w uszach wci

ąż

dzwoniło, jakby d

k go

cigał. Wujek Will znalazł go pó

niej,

siedz

cego na starej oponie w gara

u i zapłakanego. Uznał, i

Hal

opłakuje martwego przyjaciela. Istotnie tak było. Jednak

e płakał

tak

e, odreagowuj

c strach.

Wyrzucił małp

pó

nym popołudniem. Jeszcze tego wieczoru, gdy

zmierzch zakradał si

skrycie, pochłaniaj

c migotliwy płaszcz

wieczornej mgiełki, samochód, jad

cy stanowczo zbyt szybko jak na t

widoczno

ść

, przejechał kota Manx ciotki Idy i nie zatrzymuj

c si

znikn

ł w dali. Na całej drodze walały si

flaki. Bill zwymiotował,

lecz Hal jedynie odwrócił twarz, blad

, nieruchom

twarz. Szlochanie

ciotki Idy (w poł

czeniu z wie

o chłopaku McCabe'ów

mier

kota

doprowadziła j

do gwałtownego ataku płaczu, granicz

cego z histeri

i wujek Will zdołał uspokoi

dopiero po dwóch godzinach) dobiegało

go jakby z wielkiej oddali. W gł

bi serca czuł zimn

, triumfaln

rado

ść

. To nie była jego kolej, tylko kolej kota ciotki. Nie jego,

nie jego brata. Bila ani wujka Willa (dwóch mistrzów rodejo). Małpa
odeszła. Le

ała na dnie studni. Jeden stary kot Manx z kleszczami w

uszach był doprawdy niewielk

zapłat

. Je

li nadal chciała uderza

te piekielne talerze, prosz

bardzo. Mogła na nich gra

robakom i

chrz

szczom, mrocznym istotom, l

cym si

w kamiennym brzuchu

studni. Zgnije tam. Jej paskudne kółka, spr

ęż

ynki i przekładnie

zardzewiej

. I umrze w błocie i ciemno

ci. A paj

ki wysnuj

jej

całun.
* * *
Ale wróciła.
Hal powoli znów zakrył studni

, tak jak tamtego dnia, i nagle

usłyszał widmowe echo talerzy małpy. D

ang-d

ang. Kto

umarł, Hal? Czy to Terry? Dennis? Czy to Petey, Hal? Jest twoim
ulubie

cem, prawda? Czy to on? D

ang-d

ang...

* * *
- Odłó

to!

Petey wzdrygn

ł si

i upu

cił małp

. Przez jeden koszmarny moment Hal

dził,

e to wystarczy,

e wstrz

s uruchomi mechanizm i talerze znów

zaczn

uderza

o siebie.

- Tatusiu, przestraszyłe

mnie.

- Przepraszam. Po prostu... nie chc

eby

bawił.

Cała trójka pojechała do kina i s

dził,

e pierwszy zd

ąż

y wróci

motelu. Zabawił jednak w starym domu dłu

ej ni

przypuszczał. Stare,

znienawidzone wspomnienia poruszały si

w swej własnej strefie

czasowej.
Terry siedziała obok Dennisa ,ogl

daj

c serial "The Beverly

Hillbillies".

ledziła stare, ziarniste obrazy z rozbawionym

skupieniem, które

wiadczyło o tym,

e niedawno łykn

ła valium.

Dennis czytał pismo rockowe z Culture Club na okładce. Petey siedział
na dywanie, majstruj

c przy małpie.

- I tak nie działa - rzekł.
"Co wyja

nia, czemu Dennis mu j

oddał" - pomy

lał Hal, i nagle

ogarn

ł go wstyd i gniew na samego siebie. Coraz cz

ęś

ciej odczuwał

nieopanowan

wrogo

ść

wobec starszego syna. Potem jednak czuł si

paskudnie winny, poni

ony... bezradny.

- Nie - rzekł. - Jest stara, zamierzam j

wyrzuci

. Daj mi j

Wyci

ł r

i Peter z niespokojn

min

czył mu zabawk

- Ze starego robi si

niezły schizol - mrukn

ł Dennis, zwracaj

c si

do matki.
Zanim zd

ąż

ył pomy

, Hal przebiegł ju

przez pokój. Wci

ąż

trzymał w

dłoni małp

, która u

miechała si

z aprobat

. Złapał koszul

syna i

szarpni

ciem postawił go na nogi. Który

ze szwów pu

cił z cichym

trzaskiem. Dennis wpatrywał si

w ojca z niemal komicznym zdumieniem.

Otwarty numer "Rockowej Fali" upadł na podłog

- Hej!
- Chod

ze mn

- polecił ponuro Hal, ci

c chłopaka ku drzwiom

prowadz

cym

do drugiego pokoju.
- Hal! - niemal krzykn

ła Terry. Petey jedynie wybałuszył oczy.

Hal wci

ł Dennisa do

rodka, zatrzasn

ł drzwi i gwałtownie pchn

na nie syna. Dennis zaczynał wygl

na wystraszonego.

- Masz zbyt niewyparzony j

zyk - oznajmił Hal.

- Puszczaj! Rozdarłe

mi koszul

, ty...

Hal ponownie popchn

ł chłopaka.

- O tak - powiedział. - Naprawd

niewyparzony j

zyk. Nauczyłe

tego w szkole? A mo

e w palarni?

Dennis zarumienił si

. Przez sekund

na jego twarzy odbiło si

poczucie winy.
- Nie musiałbym chodzi

do tej zasranej szkoły, gdyby ci

nie wylali!

- wybuchn

ł.

Hal raz jeszcze pchn

ł Dennisa na drzwi.

- Nikt mnie nie wylał. Nie przedłu

yli kontraktu. Dobrze o tym wiesz

i nie

ycz

sobie słucha

twojego gl

dzenia. Masz jaki

problem?

Witaj na

wiecie, Dennis. Ale nie zwalaj wszystkiego na mnie. Jeszcze

jesz, wkładasz co

na tyłek. Masz dwana

cie lat i... nie...

ycz

...

sobie... wysłuchiwa

... twoich... narzeka

. - Podkre

lał ka

de słowo

przyci

gaj

c chłopca do siebie tak,

e ich nosy niemal si

stykały i

odpychaj

c z powrotem. Nie czynił tego do

ść

mocno, by bolało, lecz

Dennis wyra

nie si

bał - od czasu przeprowadzki do Teksasu ojciec

nawet go nie tkn

ł - tote

w ko

cu rozpłakał si

gło

nym, zdrowym,

zawodz

cym płaczem.

- No dalej, zbij mnie! - wrzasn

ł. Na jego wykrzywion

twarz

wyst

piły czerwone plamy. - Zbij mnie, je

li chcesz! Wiem, jak

cholernie mnie nienawidzisz!
- Nie nienawidz

. Bardzo ci

kocham, Dennis. Ale jestem twoim

ojcem i masz okazywa

mi szacunek W przeciwnym razie oberwiesz.

Dennis próbował si

wyrwa

. Hal przyci

ł do siebie syna i obj

go. Przez chwil

chłopak jeszcze walczył, potem przytulił twarz do

piersi Hala i zacz

ł płaka

na dobre. Hal

od lat nie słyszał, by które

z jego dzieci tak płakało. Zamkn

oczy, u

wiadamiaj

c sobie,

czuje ogromne znu

enie.

Terry zacz

ła dobija

z drugiej strony.

- Przesta

, Hal! Cokolwiek mu robisz, przesta

- Nie zabijam go - rzekł. - Odejd

, Terry!

- Nie wa

...

- Wszystko w porz

dku, mamo - wtr

cił Dennis stłumionym głosem, wci

ąż

przywieraj

c do piersi ojca.

Przez chwil

stała tam w milczeniu; wyczuwał jej zagubienie. Potem

odeszła. Hal spojrzał na swego syna.
- Przepraszam,

e ci

tak nazwałem, tato - powiedział niech

tnie

Dennis.
- W porz

dku. Przyjmuj

przeprosiny i dzi

kuj

. Kiedy w nast

pnym

tygodniu wrócimy do domu, odczekam dwa-trzy dni, a potem przejrz

wszystkie twoje szuflady. Je

li jest w nich co

, czego nie chciałby

mi pokaza

, lepiej si

tego pozb

Znów ta wina winowajcy. Dennis spu

cił wzrok i otarł wierzchem dłoni

zasmarkany nos.

- Mog

ść

? - W jego głosie ponownie zabrzmiała uraza.

- Jasne - odparł Hal i pu

cił go. Wiosn

musz

zabra

go camping.

Tylko my dwaj. B

dziemy łowi

ryby jak wujek Will ze mn

i z Billem.

Musz

do niego zbli

. Musz

spróbowa

Usiadł na łó

ku w pustym pokoju i spojrzał na małp

. Ju

nigdy si

niego nie zbli

ysz, Hal - zdawał si

mówi

jej u

miech. Mo

esz mi

wierzy

. Wróciłam, aby wszystkim si

zaj

ąć

. Zawsze wiedziałe

e tak

dzie.

Hal odło

ył j

na bok i zasłonił dłoni

oczy.

* * *
Stał w łazience i rozmy

lał, szczotkuj

c z

by. Była w tym samym

pudle. Jak to mo

liwe, by była w tym samym pudle?

Szczoteczka d

ła w gór

, bole

nie uderzaj

c w dzi

sło. Skrzywił

Kiedy pierwszy raz ujrzał małp

, miał cztery lata, a Bill sze

ść

Zanim jeszcze zgin

ł, albo zapadł si

w gł

b dziury na ko

wiata,

czy cokolwiek go spotkało, ich zaginiony ojciec kupił dom w Hartford,
który nale

ał do nich - uczciwie, bez

adnych ale. Matka pracowała

jako sekretarka w Holmes Aircraft, fabryce helikopterów w Westville,
i zatrudniała cał

seri

opiekunek, zajmuj

cych si

chłopcami. Tyle

e w owym czasie tylko Hal wymagał całodziennej opieki - Bill był ju

y i chodził do pierwszej klasy.

adna opiekunka nie zabawiła

długo. Zachodziły w ci

ążę

i po

lubiały swoich chłopaków, albo

zatrudniały si

u Holmesa, albo te

pani Shelburn odkrywała,

poci

gaj

ukradkiem z butelki kuchennej sherry czy koniaku,

przechowywanego na szczególne okazje w kredensie. Najcz

ęś

ciej były to

głupie dziewczyny, które interesowało jedynie jedzenie i spanie.

adna z nich nie chciała czyta

Halowi, jak robiła to matka.

Tej długiej zimy ich opiekunk

była rosła, szczupła czarna dziewczyna

imieniem Beulah. Kiedy matka Hala przebywała w jej pobli

u, Beulah

cackała si

chłopcem; gdy jej nie było, czasem go szczypała. Mimo

wszystko Hal nawet lubił Beulah, która od czasu do czasu czytała mu
barwne opowie

ci z jednego z pism z Prawdziwymi Historiami

yciowymi

Detektywistycznymi ("Zmysłowa Rudowłosa w Obj

ciach

mierci" -

intonowała złowieszczo Beulah w sennej południowej ciszy salonu i
wsuwała do ust kolejny cukierek orzechowy Reese'a, podczas, gdy Hal
z uwag

studiował ziarniste zdj

cia w brukowcu i popijał mleko ze

swego kubeczka dobrych

ycze

). Fakt,

e j

lubił, sprawił, i

jeszcze gorzej zniósł to, co si

stało.

Znalazł małp

zimnego, pochmurnego marcowego dnia. Od czasu do czasu

fala deszczu ze

niegiem zacinała o szyb

. Beulah spała na kanapie z

egzemplarzem "Mojej Historii" otwartym na bujnym biu

cie.

Hal zakradł si

do składziku, by obejrze

rzeczy ojca.

Składzik był w istocie dodatkow

komórk

na całej długo

ci pierwszego

tra po lewej stronie, dodatkowym pomieszczeniem, którego nigdy nie

wyko

czono. Mo

na si

było do

dosta

małymi drzwiami - jak te w gł

króliczej nory - w sypialni chłopców, po stronie Billa. Obaj lubili
tam chodzi

, cho

w zimie był tam straszny zi

b, a w lecie upał tak

wielki,

e wyciskał z młodzie

czej skóry całe wiadra potu. Długi,

ski, czasem duszny składzik p

kał w szwach od fascynuj

cych

rupieci. Niewa

ne jak wiele si

ich przejrzało, nigdy nie obejrzało

wszystkich. Raz z Billem sp

dzali w nim całej sobotnie

popołudnia, ledwie odzywaj

c si

do siebie, wyci

gaj

c rzeczy z

pudeł, ogl

daj

c je, obracaj

c nieustannie tak, by r

ce wchłon

ły

now

rzeczywisto

ść

, i odkładaj

c na miejsce. Teraz Hal

zastanawiał si

, czy wówczas nie próbowali z Billem w jedyny dost

pny

im sposób nawi

kontaktu z zaginionym ojcem.

Ojciec był marynarzem na statku handlowym. Miał patent nawigatora,
tote

w składziku le

ały całe stosy map, cz

ęś

ciowo poznaczonych równymi

kółkami (po

rodku ka

dego widniał dołek po ostrzu cyrkla). Obok nich

spoczywało dwadzie

cia tomów zatytułowanych "Przewodnik nawigacyjny

Barrona" i pokrzywiona lornetka, która, je

li patrzyłe

w ni

zbyt

długo, sprawiała,

e oczy zaczynały piec i dziwnie widzie

. Były tam

turystyczne pami

tki z tuzina ró

nych portów - gumowe tancerki

hula, czarny kartonowy melonik z rozdart

wst

ąż

, na której

napisano: "Jednym dziewczyna

ycie umili, mnie Picadilly", szklana

kula, w której wn

trzu umieszczono male

wie

żę

Eiffela. Były tam

koperty z zagranicznymi znaczkami, starannie uło

onymi w

rodku, i

zagraniczne monety; próbki minerałów z hawajskiej wyspy Maui,
szklisto czarne, ci

ęż

kie i dziwnie złowrogie, oraz dziwaczne płyty w

obcych j

zykach.

Tego dnia, gdy deszcz hipnotycznie b

bnił o dach tu

na jego głow

Hal przekopał si

na najdalszy koniec składziku. Odsun

ł jaki

karton i ujrzał za nim kolejny - pudełko po purinie Rolstona. Znad
tekturowej

cianki wygl

dała para szklanych orzechowych oczu. Ich

widok przestraszył go, tote

na moment odskoczył z wal

cym sercem,

jakby odkrył

miertelnie gro

nego pigmeja. Pó

niej jednak dostrzegł

ich milczenie, martwy połysk,
i poj

ł,

e to jaka

zabawka. Ponownie ruszył naprzód i ostro

nie

wyj

ł j

z pudła.

miechała si

do niego w

ółtym

wietle, szczerz

c z

by i unosz

wysoko talerze.
Zachwycony Hal zacz

ł obraca

w dłoniach. Jego palce muskały

dzierzawe futro. Podobał mu si

zabawny u

miech małpy. Ale czy nie

było w niej jeszcze czego

? Czy nie poczuł niemal instynktownej

niech

ci, która pojawiła si

i znikn

ła zanim u

wiadomił sobie co

czuje? Mo

liwe, lecz przy tak starych wspomnieniach trzeba bardzo

uwa

, by nie uwierzy

w zbyt wiele. Stare wspomnienia mog

kłama

... ale czy

nie dostrzegł tego samego grymasu na twarzy Peteya

na strychu w rodzinnym domu?
Zauwa

ył kluczyk, wetkni

ty w zw

ęż

enie pleców, i przekr

cił go. Klucz

obracał si

stanowczo zbyt łatwo. Nie towarzyszyły mu trzaski

zapadek. A zatem zepsuta. Zepsuta, ale wci

ąż

fajna.

Zabrał j

eby si

pobawi

- Co tam masz, Hal? - spytała Beulah, budz

c si

z drzemki.

- Nic - odparł Hal. - Znalazłem to.
Postawił małp

na półce po swej stronie w sypialni. Spocz

ła na

stercie ksi

ąż

eczek do kolorowania z Lassie, u

miechaj

c si

szeroko,

patrz

c w dal, unosz

c talerze. Była zepsuta, ale i tak si

miechała. Tej nocy Hal przebudził si

z niespokojnego snu z pełnym

cherzem i wstał, by skorzysta

z łazienki w korytarzu. Po drugiej

stronie pokoju Bill spał jak kamie

pod kołdr

Hal wrócił. Ju

prawie zasypiał, gdy nagle w ciemno

ci małpa zacz

ła

uderza

talerzami.

ang-d

ang.

Natychmiast obudził si

, jakby kto

uderzył go w twarz zimnym, mokrym

cznikiem. Jego serce szarpn

ło si

gwałtownie, z gardła uleciał

cichy mysi pisk. Szeroko otwieraj

c oczy patrzył na małp

. Jego wargi

ały.

ang-d

ang.

Jej ciało kołysało si

i podskakiwało na półce. Wargi otwierały si

zamykały, otwierały i zamykały w grymasie potwornej rado

ci, ukazuj

wielkie, drapie

ne z

biska.

- Przesta

- szepn

ł Hal.

Brat obrócił si

na drugi bok i chrapn

ł. Poza tym wszystko było

ciche... prócz małpy. Talerze uderzały o siebie z brz

kiem; ich

k z pewno

obudzi brata, matk

, cały

wiat. Zbudziłby nawet

umarłych.
D

ang-d

ang.

Hal ruszył ku niej. Zamierzał jako

uciszy

, mo

e wsun

ąć

dło

pomi

dzy talerze, póki mechanizm si

nie rozkr

ci, gdy małpa sama si

zatrzymała. Talerze zł

czyły si

po raz ostatni - d

ang! - a potem

powoli powróciły na swe pierwotne pozycje. Mosi

dz połyskiwał w

ród

cieni. Brudne,

ółtawe z

by małpy szczerzyły si

w u

miechu.

W domu znów panowała cisza. Matka odwróciła si

w łó

ku i podobnie

jak wcze

niej Bill, zachrapała. Hal tak

e si

poło

ył i naci

kołdr

na głow

. Serce waliło mu jak młotem. Jutro odło

żę

składziku - pomy

lał. Nie chc

jej.

Lecz nast

pnego ranka zupełnie zapomniał o odło

eniu małpy, bo matka

nie poszła do pracy. Beulah nie

yła. Matka nie chciała im powiedzie

co dokładnie si

stało.

- To był wypadek. Straszliwy wypadek - rzekła jedynie.
Lecz tego popołudnia Bil w drodze do domu ze szkoły kupił gazet

przemycił pod koszul

do sypialni czwart

stron

. Gdy matka gotowała

kolacj

w kuchni, zacinaj

c si

przeczytał Halowi artykuł. Lecz Hal

sam potrafił odczyta

nagłówek - DWIE OFIARY DOMOWEJ STRZELANINY.

Beulah McCaffery, lat dziewi

tna

cie, i Sally Tremont, dwadzie

cia,

zostały zastrzelone przez chłopaka panny McCaffery, Leonarda White'a,
lat dwadzie

cia pi

ęć

, po sprzeczce, kto ma wyj

ść

i przynie

ść

zamówiony chi

ski posiłek. Panna Tremont umarła na izbie przyj

ęć

Hartford. Beulah McCaffery zgin

ła na miejscu.

Zupełnie jakby Beulah znikn

ła, przeniosła si

do jednego z jej pism

detektywistycznych - pomy

lał Hal Shelburn i poczuł, jak zimny

dreszcz przebiega mu po kr

gosłupie i okr

ąż

a serce. A potem

wiadomił sobie, i

do strzelaniny doszło mniej wi

cej w czasie, gdy

małpa...
* * *
- Hal? - Senny głos Terry. - Idziesz do łó

ka?

Wypluł past

do umywalki i przepłukał usta.

- Tak - rzekł.
Wcze

niej schował małp

do walizki i zamkn

ł na klucz. Za dwa, trzy

dni wracali do Teksasu. Zanim to jednak nast

pi, pozb

dzie si

tego

paskudztwa. Raz na zawsze.
Zrobi to. Jako

- Po południu ostro naskoczyłe

na Dennisa - powiedziała w mroku

Terry.
- My

e Dennis od dawna potrzebował, by kto

na niego wskoczył.

Zagubił si

. Nie chc

, by zacz

ł si

stacza

- Z punktu widzenia psychologii, zbicie chłopca nie jest zbyt
produktywn

...

- Na miło

ść

bosk

, Terry, ja go nie zbiłem!

- ... metod

narzucania władzy rodzicielskiej...

- Sko

cz z tym terapeutycznym

argonem! - rzucił gniewnie Hal.

- Widz

e nie chcesz o tym rozmawia

. - Jej głos był zimny.

- Kazałem mu te

pozby

z domu prochów.

- Naprawd

? - Niedowierzanie i obawa. - Jak to przyj

ł? Co

powiedział?
- Daj spokój, Terry! Co miał powiedzie

? Jeste

zwolniony?

- Hal, co si

z tob

dzieje? Zwykle taki nie jeste

- co si

stało?

- Nic - odparł, my

c o zamkni

tej w walizce małpie. Czy usłyszałby,

gdyby zacz

ła uderza

talerzami? Tak, z pewno

. Stłumiony, lecz

wyra

ny d

k. Odgłosy zguby dla kogo

, jak wcze

niej dla Beulah,

Johnny'ego McCabe'a, Stokrotki, suczki wujka Willa. D

ang-d

ang-

ang-d

ang. Czy to ty, Hal? - Ostatnio mam wiele na głowie.

- Mam nadziej

e to minie, bo nie podobasz mi si

takim.

- Nie? - Nast

pne słowa wymkn

ły mu si

, zanim zd

ąż

ył je powstrzyma

tak naprawd

jednak, wcale nie chciał ich powstrzyma

. - Wi

c łyknij

sobie valium i wszystko znów b

dzie dobrze.

Usłyszał, jak gło

no wci

ła powietrze i wypu

ciła je z dr

eniem.

Zacz

ła płaka

. Mógł j

pocieszy

(mo

e), lecz nie znajdował w sobie

słów pociechy. Wyparła je groza. Kiedy małpa zniknie, wszystko b

dzie

lepiej. Je

li zniknie na dobre. Prosz

e, na dobre.

ał w ciemno

ciach nie

c, póki szaro

ść

poranka nie rozja

niła

mroku. Wiedział, co musi zrobi

* * *
Za drugim razem to Bill znalazł małp

Było to jakie

półtora roku po tym, jak Beulah McCaffery Zgin

ła Na

Miejscu. Nadeszło lato. Hal wła

nie sko

czył przedszkole.

Wrócił do domu z podwórka i matka zawołała.
- Senior, umyj r

ce. Jeste

brudny jak

winka. - Siedziała na

werandzie, s

c mro

herbat

i czytaj

c ksi

ąż

. Była na

urlopie: dostała dwa tygodnie.
Hal przesun

ł pobie

nie r

ce pod strumieniem zimnej wody i odcisn

na r

czniku brudn

piecz

ęć

- Gdzie jest Bill?
- Na górze.
- Powiedz mu,

e ma posprz

swoj

ęść

sypialni. Straszny tam

bałagan.
Hal, który uwielbiał przynosi

podobne nieprzyjemne wie

ci, pobiegł

na gór

. Billy siedział na podłodze. Małe magiczne drzwiczki wiod

do składziku były uchylone.
W r

kach trzymał małp

- Jest zepsuta - powiedział natychmiast Hal.
Czuł l

k, cho

ledwie pami

tał, jak owej nocy wrócił z łazienki, by

ujrze

małp

graj

na talerzach. Jaki

tydzie

pó

niej nawiedził go

zły sen, o małpie i Beulah - nie pami

tał dokładnie jaki - i Hal

obudził si

, krzycz

c. Przez moment s

dził, i

kki ci

ęż

ar na jego

piersi to małpa,

e otworzy oczy i ujrzy jej szyderczy u

miech. Lecz,

oczywi

cie, mi

kkim ci

ęż

arem okazała si

tylko poduszka, któr

przycisn

ł do siebie w panice. Po chwili zjawiła si

matka, nios

szklank

wody i dwie biało-pomara

czowe dzieci

ce aspiryny, owe

valium na smutki najmłodszych. S

dziła, i

mier

Beulah wywołała

koszmary. Owszem. Ale nie tak, jak my

lała.

Teraz ledwie ju

to pami

tał, ale małpa wci

ąż

go przera

ała.

Zwłaszcza jej talerze
i z

by.

- Wiem. - Bill rzucił małp

na bok. - Jest głupia. - Zabawka

wyl

dowała na jego łó

ku, patrz

c w sufit i unosz

c talerze. Halowi

nie spodobał si

ten widok. - Chcesz pój

ść

do Teddy'ego na mro

ony

sok?
- Ju

wydałem kieszonkowe - odparł Hal. - Poza tym mama kazała ci

posprz

twoj

ęść

pokoju.

- Mog

to zrobi

pó

niej. Je

li chcesz, po

ycz

ci pi

taka - Bill nie

miał nic przeciw temu, by od czasu do czasu wyci

ąć

Halowi kawał.

Czasem te

podstawiał mu nog

, albo szczypał bez powodu, najcz

ęś

ciej

jednak był w porz

dku.

- Jasne - odparł Hal z wdzi

czno

. - Schowam tylko najpierw t

zepsut

małp

do składziku. Zgoda?

- Nie - rzucił Bill i wstał. - Cho-cho-cho-chod

my.

Hal poszedł. Nastroje Billa cz

sto si

zmieniały i gdyby zwlekał,

marnuj

c czas na chowanie małpy, mógłby straci

ulubiony przysmak.

Poszli do Teddy'ego i kupili mro

ony sok na patykach, i to nie taki

zwykły, lecz rzadk

gratk

- jagodowy. Nast

pnie pomaszerowali na

boisko: grupka dzieciaków organizowała wła

nie mecz w bejsbola. Hal

był za mały, by gra

; usiadł daleko na spalonym, li

żą

c mro

ony sok na

patyku i zaj

ł si

łapaniem tego, co wi

ksi chłopcy nazywali

"chi

skimi odbiciami". Do domu wrócili tu

przed zmrokiem. Matka

trzepn

ła Hala za to,

e zabrudził r

cznik i Billa za to,

e nie

posprz

tał swej cz

ęś

ci pokoju. A po kolacjo ogl

dali telewizj

przez ten czas Hal zupełnie zapomniał o małpie. W jaki

sposób

pow

drowała na półk

Billa, gdzie stan

ła tu

obok zdj

cia Billa

Boyda z autografem. I została tam prawie dwa lata.
Gdy Hal sko

czył siedem lat, opiekunki stały si

kosztownym kaprysem

i codzienne po

egnalne słowa pani Shelburn brzmiały: "Bill, zaopiekuj

bratem".

Tego dnia jednak Bill musiał zosta

po szkole i Hal wrócił do domu

sam, przystaj

c na ka

dym rogu tak długo, a

upewnił si

e z

adnej

strony nie nadci

ga samochód, a potem p

c na drug

stron

przygarbiony niczym

ołnierz piechoty, przekraczaj

cy ziemi

niczyj

Otworzył drzwi kluczem spod wycieraczki i natychmiast skierował si

do lodówki po mleko. Wyj

ł butelk

, która nagle wymkn

ła mu si

palców i roztrzaskała na kawałeczki; Wsz

dzie wokół posypały si

odłamki szkła.
D

ang-d

ang. Z sypialni na górze. D

ang-d

ang-

ang. Cze

ść

Hal! Witaj w domu! A przy okazji, Hal, czy to ty? Czy to

twoja kolei? Czy dzi

Zginiesz na Miejscu?

Stał tam bez ruchu, patrz

c na stłuczon

butelk

i kału

żę

mleka.

Przepełniała go groza, której nie potrafił poj

ąć

ani nazwa

. Po

prostu j

czuł. Zdawała si

wylewa

wszystkimi porami skóry.

Odwrócił si

mign

ł po schodach. Małpa stała na półce Billa;

zdawało si

e na niego patrzy. Zrzuciła zdj

cie Billa Boyda z

autografem, twarz

w dół, na łó

ko. Małpa kołysała si

i u

miechała,

i uderzała w talerze. Hal podszedł do niej powoli. Nie chciał si

zbli

, lecz nie mógł sta

z boku. Talerze odskoczyły i zderzyły si

gwałtownie, po czym znów odskoczyły. Zbli

c si

, usłyszał tykanie

mechanizmu we wn

trzno

ciach zabawki.

Nagle z okrzykiem grozy i wstr

tu machn

ł r

i zrzucił j

z półki

jak natr

tnego owada. Małpa odbiła si

od poduszki Billa i run

ła na

podłog

, wci

ąż

uderzaj

c w talerze: d

ang-d

ang. Jej wargi

rozci

gały si

, gdy tak le

ała na plecach w plamie pó

nokwietniowego

sło

ca.

Kopn

ł j

pionierk

, kopn

ł z całych sił, i tym razem w jego

krzyku zabrzmiała w

ciekło

ść

. Nakr

cana małpa szurn

ła po podłodze,

odbiła si

ciany i legła bez ruchu. Hal stał, patrz

c na ni

Zaciskał pi

ęś

ci, jego serce waliło. Małpa u

miechała si

wyzywaj

co.

Sło

ce płon

ło o

lepiaj

co w jednym szklanym oku. Mo

esz mnie kopa

ile chcesz, zdawała si

mówi

. Jestem tylko zbieranin

spr

ęż

yn,

batek i paru zu

ytych przekładni. Kop mnie, je

li masz ochot

. Nie

jestem prawdziwa. Jestem tylko zabawn

, nakr

can

małp

. A kto nie

yje? W fabryce helikopterów doszło do wybuchu. I co wzlatuje w niebo

niczym wielka, krwawa kula do gry w kr

gle, z oczami w miejscu, gdzie

powinny by

otwory na palce? Czy to głowa twojej mamy, Hal? Łaaa! Có

za szalona przeja

ka! A mo

e na rogu Brook Street? Uwa

aj, kole

Samochód jechał za szybko! Kierowca był pijany! I mamy jednego Billa
mniej na

wiecie! Słyszałe

chrz

st, gdy koła mia

yły mu czaszk

, a

mózg wypływał uszami? Tak? Nie? Mo

e? Mnie nie pytaj. Ja nie wiem.

Nie mam sk

d wiedzie

. Umiem tylko uderza

talerzami. D

ang-d

ang-

ang. Kto Zgin

ł na Miejscu, Hal? Twój brat? A mo

e to ty, Hal? Mo

to ty?
Skoczył ku niej, zamierzaj

c j

rozdepta

, zmia

, skaka

po niej,

póki spr

ęż

yny

i kółka nie rozsypi

po pokoju, a straszliwe, szklane oczy nie

potocz

po podłodze. Lecz w chwili, gdy do niej dotarł, talerze

zderzyły si

po raz ostatni, bardzo cicho... (d

ang). Gdzie

wewn

trz

spr

ęż

yna poruszyła si

leciutko i lodowata drzazga przenikn

ła

cian

jego serca, unieruchamiaj

c je, wyciszaj

c w

ciekło

ść

i pozostawiaj

jedynie dławi

groz

. Zdawało si

e małpa wie - jak

e szyderczo

miechała!

Podniósł j

, chwytaj

c jedn

z jej r

k mi

dzy kciuk i palec

wskazuj

cy prawej r

ki. Jego usta wygi

ły si

z odraz

, jakby trzymał

w dłoni trupa. Dotkni

cie parszywego, sztucznego futra zdawało si

parzy

skór

. Niezgrabnie otworzył małe drzwiczki, prowadz

ce do

składziku, i wł

czył

wiatło. Małpa szczerzyła z

by, podczas gdy Hal

czołgał si

wzdłu

długiego pomieszczenia pomi

dzy stosami pudeł i

kartonów, mijaj

c komplet ksi

g nawigacyjnych i albumy ze zdj

ciami,

roztaczaj

ce wokół siebie wo

starych

rodków chemicznych, pami

tek i

znoszonych ubra

. Je

li znów uderzy w talerze, pomy

lał, i ruszy si

w mojej dłoni, zaczn

krzycze

. A je

li krzykn

, nie b

dzie si

tylko

miechała. Zacznie si

mia

, wy

miewa

ze mnie. A wtedy oszalej

znajd

mnie tutaj za

linionego i chichocz

cego obł

czo. B

wariatem. Prosz

, dobry Bo

e. Prosz

, Jezu. Nie pozwól mi oszale

...

Wreszcie dotarł do ko

ca. Gwałtownie odsun

ł dwa kartony, rozsypuj

zawarto

ść

jednego z nich, i wepchn

ł małp

z powrotem do pudła po

purinie, w najdalszym k

cie. Le

ała tam wygodnie, jakby w ko

wróciła do domu, unosz

c talerze i u

miechaj

c si

szyderczo;

wyra

nie z jego drwiła. Hal odczołgał si

tyłem, zlany na przemian

gor

cym

i zimnym potem. Ogie

i lód. Czekał, a

talerze zaczn

dzwoni

, a

kiedy zaczn

, małpa wyskoczy z pudełka i

mignie ku niemu niczym

uk,

z chrz

stem spr

ęż

yn i szale

czym brz

kiem talerzy, i...

... i nic si

nie stało. Wył

czył

wiatło. Zatrzasn

ł małe, królicze

drzwi i oparł si

o nie dysz

c. Po chwili poczuł si

nieco lepiej. Na mi

kkich nogach

wrócił na dół, wyj

wie

y worek i zacz

ł starannie zbiera

szklane

drzazgi i odłamki, pozostało

ci stłuczonej butelki. Zastanawiał si

czy skaleczy si

i wykrwawi na

mier

. Czy to wła

nie oznaczało

dzwonienie talerzy? Lecz to tak

e si

nie wydarzyło. Przyniósł

cierk

, starł mleko i usiadł, czekaj

c czy matka i brat wróc

domu.
Matka zjawiła si

pierwsza, pytaj

c: gdzie Bill?

Niskim, bezbarwnym głosem, pewien,

e Bill z pewno

Zgin

ł ju

jakim

Miejscu, Hal zacz

ł opowiada

o spotkaniu kółka teatralnego,

doskonale wiedz

e nawet je

li trwało ono bardzo długo, Bill

powinien był zjawi

w domu pół godziny temu.

Matka spojrzała na niego dziwnie. Zacz

ła pyta

, co si

stało, gdy

nagle drzwi otwarły si

i stan

ł w nich Bill - tyle,

e nie był to

Bill, a jedynie jego zjawa, blada i milcz

ca.

- Co si

stało?! - wykrzykn

ła pani Shelburn. - Bill, co si

stało?

Bill rozpłakał si

i przez łzy wykrztusił cał

histori

. Razem z

przyjacielem Charliem Silvermanem wracali do domu po spotkaniu, kiedy
z zza rogu Brook Street wynurzył si

jad

cy zbyt szybko samochód i

Charlie zamarł. Bill poci

ł go za r

, ale rozlu

nił uchwyt i

samochód...
Bill zacz

ł zawodzi

w głos, szlochaj

c histerycznie. Matka

przytuliła go i ukołysała, a Hal wyjrzał na werand

. Ujrzał dwóch

policjantów. Wóz patrolowy, którym dostarczyli Billa do domu, wci

ąż

stał przy kraw

ęż

niku. Wówczas sam zacz

ł płaka

... lecz były to łzy

ulgi.
Teraz to Billa dr

czyły koszmary - sny, w których wci

ąż

od nowa

ogl

dał

mier

Charliego Silvermana, wyrzuconego z kowbojskich butów

i ci

tego na rdzaw

mask

hudsona horneta, którym kierował pijak.

Głowa Charliego Silvermana i przednia szyba hudsona zderzyły si

ogromn

sił

. Obie si

roztrzaskały. Pijany kierowca, wła

ciciel

sklepu ze słodyczami w Milford, tu

po aresztowaniu dostał ataku

serca (mo

e sprawił to widok mózgu Charliego Silvermana,

zasychaj

cego na jego spodniach). Podczas procesu jego adwokat z

powodzeniem u

ył argumentu: "Ten człowiek został ju

dostatecznie

ukarany". Pijak dostał sze

ść

dziesi

t dni w zawieszeniu i na pi

ęć

lat

odebrano mu prawo prowadzenia pojazdów motorowych w stanie
Connecticut. Pi

ęć

lat. Mniej wi

cej tyle trwały koszmary Billego

Shelburna. Małpa znów trafiła do składziku. Bill nawet nie zauwa

ył,

e znikn

ła z jego półki. A je

li zauwa

ył, nigdy o tym nie

wspomniał.
Jaki

czas Hal czuł si

bezpieczny. Zaczynał powoli zapomina

małpie, czy te

wierzy

e była ona jedynie złym snem. Kiedy jednak

wrócił do domu, po południu w dniu, gdy umarła jego matka, małpa znów
siedziała na półce, unosz

c talerze i u

miechaj

c si

szyderczo.

Podszedł do niej powoli, niemal wbrew sobie - jakby jego własne ciało
na widok małpy zmieniło si

w nakr

can

zabawk

. Ujrzał, jak jego

ka si

ga ku niej. Poczuł własn

dło

, zaciskaj

dzierzawym futrze. Lecz uczucie to było odległe, stłumione, jedynie

nacisk, jakby kto

dał mu zastrzyk nowokainy. Słyszał własny oddech,

szybki, suchy niczym szelest wiatru w

ród słomy.

Odwrócił j

. Chwycił klucz - i wiele lat pó

niej my

lał cz

sto,

jego t

pa fascynacja przypominała zachowanie człowieka, który

przykłada do zamkni

tego, dr

żą

cego oka luf

sze

ciostrzałowca z

jednym nabojem i poci

ga spust.

Nie. Nie. Zostaw j

. Wyrzu

. Nie dotykaj jej...

Przekr

cił klucz i usłyszał w ciszy seri

cichych klikni

ęć

nakr

canego mechanizmu. Gdy go wypu

cił, małpa zacz

ł uderza

talerze. Czuł, jak jej ciało szarpie si

, zgina i szarpie, zgina i

szarpie, jakby

yła, ona

yła, wij

c si

w jego dłoni, niczym ohydny

karzeł,

a wibracji, które czuł przez łysiej

ce br

zowe futro, nie wywoływały

obracaj

ce si

kółka

i spr

ęż

yny, lecz bicie małego serca.

Hal z gło

nym j

kiem upu

cił małp

i cofn

ł si

. Przycisn

ł dłonie do

ust. Paznokcie wbiły mu si

w skór

pod oczami. Potkn

ł si

o co

niemal stracił równowag

(wówczas wyl

dowałby na podłodze tu

obok

niej, jego wybałuszone bł

kitne oczy spojrzałyby prosto w szklane

orzechowe

renice). Wycofał si

do wyj

cia, przekroczył próg,

zatrzasn

ł drzwi i oparł si

o nie. Nagle

mign

ł do łazienki i

zwymiotował.
To pani Stukey z fabryki helikopterów przyniosła im wiadomo

ść

została z nimi przez dwie pierwsze, nie ko

ce si

noce, póki

ciotka Ida nie przybyła z Maine. Ich matka zmarła na zator mózgu
wczesnym popołudniem. Stała wła

nie przy dystrybutorze z kubkiem wody

w r

ku, gdy zgi

ła si

, jakby kto

postrzelił, i upadła, wci

ąż

ciskaj

c w dłoni papierowy kubeczek. Drug

usiłowała chwyci

dystrybutor i poci

ła za sob

wielk

szklan

butl

wody Poland.

Butla rozbiła si

... lecz lekarz zakładowy, który zjawił si

biegiem,

powiedział pó

niej, i

według niego pani Shelburn zmarła, nim woda

ąż

yła wsi

ąć

w jej sukienk

i zmoczy

skór

. Chłopcom nigdy o tym

nie mówiono, ale Hal i tak wiedział. Podczas długich nocy po

mierci

matki wci

ąż

o tym

nił. "Ci

gle masz kłopoty ze snem, braciszku?",

spytał Bill; Hal przypuszczał, i

według Billa wszystkie koszmary,

przewracanie si

na łó

ku wi

zały si

z nagł

mierci

matki, i miał

racj

... lecz tylko cz

ęś

ciowo. Bo było jeszcze poczucie winy.

Absolutna, złowroga pewno

ść

e zabił sw

matk

, nakr

caj

c małp

owego słonecznego popołudnia po szkole.
* * *

Kiedy Hal w ko

cu zasn

ł, spał gł

boko. Obudził si

przed

południem. Petey siedział na krze

le po drugiej stronie pokoju,

metodycznie zjadaj

c cz

stki pomara

czy i ogl

daj

c jaki

teleturniej.

Hal usiadł na łó

ku. Czuł si

, jakby kto

pił go, zadaj

ogłuszaj

cy cios, a potem drugim ciosem ocucił. Ból pulsował mu w

skroniach.

- Gdzie twoja mama, Petey?
Chłopiec rozejrzał si

- Poszła z Dennisem na zakupy. Ja powiedziałem,

e zostan

tob

. Tato, czy zawsze mówisz przez sen?

Hal zmierzył syna czujnym spojrzeniem.
- Nie. Co mówiłem?
- Nic nie mogłem zrozumie

. Troch

mnie wystraszyłe

- Ale teraz jestem ju

przy zdrowych zmysłach. - Zmusił si

słabego u

miechu. W odpowiedzi Petey u

miechn

ł si

szeroko, i Hal

znów poczuł, jak ogarnia go miło

ść

do syna, jasna, prosta, silna i

nieskomplikowana. Zastanawiał si

, czemu Petey budzi w nim zawsze

podobne uczucie, czemu ma wra

enie,

e rozumie Peteya i potrafi mu

pomóc, gdy tymczasem Dennis pozostaje oknem zbyt ciemnym, by
przenikn

ąć

je wzrokiem, tajemnic

o osobliwych zwyczajach i

pomysłach, chłopakiem z typu, którego Hal nie umie zrozumie

, bo sam

nigdy nie był tym typem chłopaka. To zbyt proste: twierdzi

przeprowadzka do Kalifornii odmieniła Dennisa, czy

e...

Jego my

li zamarły w biegu. Małpa. Stała na parapecie, unosz

talerze. Poczuł, jak serce zastyga mu w piersi, po czym podrywa si

do galopu.

wiat przed oczami zawirował, lekki ból głowy przerodził

w niezno

widrowanie.

Uciekła z walizki i stała na parapecie, u

miechaj

c si

niego. My

lałe

e si

mnie pozbyłe

, co? Ale kiedy

tak

dziłe

, prawda?

Tak, odparł słabo w my

lach. Tak s

dziłem.

- Petey, czy wyj

łe

małp

z mojej walizki? - spytał, cho

góry znał odpowied

. Zamkn

ł przecie

walizk

i schował klucz do

kieszeni płaszcza.

Petey zerkn

ł na małp

i co

dziwnego - Halowi wydało si

niepokój - przemkn

ło po jego twarzy.

- Nie - odparł. - To mama j

tam poło

yła.

- Mama?
- Tak. zabrała ci j

miała si

- Zabrała mi j

? O czym ty mówisz?

- Miałe

w łó

ku. Wła

nie myłem z

by, ale Dennis widział.

Mówił,

e wygl

dasz jak dziecko z pluszowym misiem.

Spojrzał na małp

. W ustach zaschło mu tak,

e nie mógł

przełkn

ąć

liny. Le

ała z nim w łó

ku? W łó

ku? To ohydne futro

dotykało mu policzka, mo

e nawet ust, zło

liwe oczy obserwowały

pion

twarz, z

by szczerzyły si

blisko szyi? Na szyi? Dobry Bo

Odwrócił si

gwałtownie i zajrzał do szafy. Walizka wci

ąż

tam stała,

nadal zamkni

ta. Kluczyk ci

gle tkwił w kieszeni płaszcza.

Za jego plecami telewizor umilkł nagle. Hal powoli zamkn

ł szaf

Petey patrzył na niego z powag

- Tato, nie lubi

tej małpy - o

wiadczył tak cicho,

e niemal

niesłyszalnie.
- Ja te

nie - odparł Hal.

Petey przyjrzał mu si

uwa

nie, jakby sprawdzał, czy ojciec nie

artuje. Przekonawszy si

, i

mówi serio, podszedł do niego i obj

ł z

całych sił. Hal odkrył,

e syn dr

I wtedy Petey zacz

ł szepta

mu do ucha, bardzo szybko, jakby si

bał,

e nie starczy mu odwagi, by to powtórzy

... albo

e małpa

mogłaby podsłucha

- Zupełnie jakby na mnie patrzyła. Patrzy na mnie, niewa

ne, gdzie

jestem. A kiedy przechodz

do drugiego pokoju, ona patrzy przez

cian

. Mam wra

enie, jakby... jakby czego

ode mnie chciała.

Chłopiec zadr

ał. Hal

ciskał go mocno.

- Jakby chciała,

eby

nakr

cił - doko

czył.

Petey przytakn

ł gwałtownie.

- Tak naprawd

nie jest zepsuta, tato?

- Czasami jest - Hal ponad ramieniem syna zerkn

ł na małp

. - Ale

czasem działa.
- Cały czas miałem ochot

podej

ść

tam i j

nakr

. Było tak cicho,

e pomy

lałem sobie: Nie mog

, obudz

tat

, ale ci

gle tego chciałem,

i podszedłem, i... dotkn

łem jej; nienawidz

jej dotyku... ale

jednocze

nie podobał mi si

... zupełnie jakby mówiła: Nakr

ęć

mnie,

Petey, pobawimy si

, ojciec si

nie obudzi, ju

nigdy si

nie obudzi,

nakr

ęć

mnie, nakr

ęć

...

Chłopiec wybuchn

ł płaczem.

- Ona jest zła, ja to wiem. Co

jest z ni

nie tak. Nie mogliby

jej wyrzuci

, tato? Prosz

Małpa szczerzyła do Hala z

by w nieko

cym si

miechu. Czuł na

skórze łzy syna. Mosi

ęż

ne talerze l

niły w przedpołudniowym sło

cu -

wiatło odbijało si

od nich i rzucało złociste smugi na biały

stiukowy sufit.
- Czy mama mówiła, o której wróc

z Dennisem?

- Koło pierwszej. - Petey otarł zaczerwienione oczy r

kawem koszuli,

wyra

nie zawstydzony swoim płaczem. Nadal jednak nie patrzył na

małp

. - Wł

czyłem telewizor - szepn

ł. - Nastawiłem bardzo gło

no.

- Bardzo dobrze, Petey.
Jak by si

to stało? - zastanawiał si

Hal. - Atak serca? Zator, jak

u matki? Jak? A zreszt

to przecie

niewa

ne.

A potem druga, przejmuj

ca chłodem my

l: Pozb

jej. Tak

powiedział. Wyrzu

. Ale czy mo

na si

jej pozby

? Czy to si

kiedy

uda?

Małpa u

miechała si

szyderczo, unosz

c oddalone o stop

talerze. Czy

yła nagle tamtej nocy, gdy umarła ciotka Ida? Czy ostatnim

kiem, jaki usłyszała, było stłumione d

ang-d

ang małpich

talerzy, bij

cych o siebie w ciemno

ciach strychu, podczas gdy wiatr

gwizdał w rynnie?
- Mo

e to jednak nie wariactwo - powiedział wolno. - Petey, id

przynie

torb

lotnicz

Syn spojrzał na niego niepewnie.

- Co zrobimy?
Mo

e jednak zdołamy si

jej pozby

. Je

li nie na zawsze, to na jaki

czas - dłu

szy b

krótszy. Mo

liwe,

e wci

ąż

dzie wracała, bez

ca... ale mo

e zdołam - zdołamy - po

egna

z ni

na długo. Tym

razem powrót zabrał jej dwadzie

cia lat. Dwadzie

cia lat wyłaziła ze

studni...
- Wybierzemy si

na wycieczk

- oznajmił. Był całkiem spokojny, lecz

wewn

trz czuł si

dziwnie oci

ęż

ały. Miał wra

enie,

e nawet jego oczy

przybrały na wadze. - Ale najpierw we

torb

, id

na koniec parkingu

i poszukaj trzech-czterech sporych kamieni. Włó

je do torby i

przynie

tutaj. Zrozumiałe

Oczy Peteya zal

niły.

- Dobrze, tato.
Hal zerkn

ł na zegarek. Dochodziła 12.15.

- Pospiesz si

. Chc

wyjecha

, zanim wróci twoja matka.

- Dok

d jedziemy?

- Do wuja Willa i ciotki Idy - odparł Hal. - Do domu.
* * *
Hal poszedł do łazienki, zajrzał za muszl

i wyci

ł le

żą

tam

szczotk

do czyszczenia toalet. Zaniósł j

do okna i przystan

ł,

dzier

żą

c szczotk

w dłoni niczym wysadzan

klejnotami magiczn

ró

. Obserwował Peteya w grubej wełnianej koszulokurtce,

maszeruj

cego przez parking z torb

lotnicz

na ramieniu; nawet z

daleka mógł wyra

nie odczyta

napis DELTA, drukowany białymi literami

na niebieskim tle. W górnym roku okna bzyczała mucha, powolna i
ot

piała od chłodów zwiastuj

cych koniec lata. Hal wiedział, jak si

czuje.
Patrzył, jak Petey wyszukuje trzy spore kamienie i rusza z powrotem
przez parking. Zza rogu motelu wyłonił si

samochód, samochód jad

zbyt szybko, stanowczo zbyt szybko i Hal bez namysłu, z refleksem
godnym pierwszorz

dnego futbolisty wyci

ł praw

, wci

ąż

trzymaj

szczotk

. Dło

opadła niczym w ciosie karate... i zamarła.

Talerze zamkn

ły si

na niej bezszelestnie i poczuł w powietrzu co

nowego. Co

jakby w

ciekło

ść

Hamulce samochodu zapiszczały ogłuszaj

co. Petey odskoczył do tyłu.

Kierowca niecierpliwie machn

ł na niego, jakby to, co omal si

nie

wydarzyło, było win

Peteya, i chłopiec pu

cił si

dem przez

parking. Łopocz

c kołnierzem dotarł do tylnego wyj

cia hotelu.

Po piersi Hala spływał pot. Czuł go na czole niczym krople tłustego
deszczu. Zimne talerze zaciskały si

na jego dłoni, zaczynał traci

niej czucie.
No dalej, pomy

lał z ponur

zawzi

. Dalej, mog

zaczeka

. Je

trzeba, nawet do ko

wiata.

Talerze rozsun

ły si

i znieruchomiały. Hal usłyszał dobiegaj

ce z

trza małpy słabe klikni

cie. Cofn

ł r

ze szczotk

i obejrzał

. Cz

ęść

białych szczecinek poczerniała jak przypalona.

Mucha wci

ąż

bzyczała, d

ążą

c niestrudzenie do zimnego pa

dziernikowego

sło

ca, które zdawało si

takie bliskie.

Petey wpadł do

rodka zdyszany, z zaró

owionymi policzkami.

- Przyniosłem trzy pierwszorz

dne kamienie, tato. Ja... - urwał. -

Wszystko w porz

dku?

- Jasne - odparł Hal. - Daj mi torb

Zahaczył stop

stół i przeci

ł go na miejsce obok kanapy przy

oknie tak, by stan

ł pod parapetem. Poło

ył na nim torb

lotnicz

która otwarła si

niczym złaknione usta. Widział połyskuj

ce wewn

trz

kamienie Peteya. Szczotk

toaletowa zaczepił małp

i poci

ł. Przez

moment zabawka zakołysała si

, a potem wpadła do torby. Ze

rodka

rozległo si

cichutkie d

ang!; to jeden z talerzy trafił w kamie

- Tato? Tatusiu! - w głosie Peteya zabrzmiał l

k. Hal obejrzał si

na niego. Co

zmieniło; co

było inaczej. Ale co?

I wówczas dostrzegł kierunek spojrze

Peteya i ju

wiedział.

Bzyczenie muchy ucichło. Owad le

ał martwy na parapecie.

- Czy małpa to zrobiła? - wyszeptał Petey.
- Chod

. - Hal zaci

ł suwak torby. - Opowiem ci w drodze do domu.

- Jak pojedziemy? Mama i Dennis zabrali samochód.
- Nie martw si

- Hal zwichrzył włosy Peteya.

***
Pokazał recepcjoni

cie prawo jazdy i banknot dwudziestodolarowy.

Pobrawszy w zastaw cyfrowy zegarek Hala z Texas Instruments,
recepcjonista wr

czył mu klucze do jego własnego samochodu -

sponiewieranego AMC gremlina. Gdy ruszyli tras

302 w stron

Casco,

Hal zacz

ł mówi

, z pocz

tku z wahaniem, potem nieco szybciej.

Najpierw opowiedział Peteyowi,

e najprawdopodobniej to jego własny

ojciec przywiózł małp

z zagranicy w prezencie dla swoich synów. Nie

była to zbyt wyj

tkowa zabawka - nie miała w sobie nic osobliwego ani

cennego. Na tym

wiecie musz

istnie

setki tysi

cy nakr

canych małp,

ęść

z nich pochodzi z Hong Kongu, inne z Tajwanu, jeszcze inne z

Korei. Lecz gdzie

po drodze - mo

e nawet w mrocznym składziku domu w

Connecticut, gdzie obaj chłopcy rozpoczynali swoje dorastanie - co

z ni

stało. Co

złego. Mo

liwe, powiedział Hal próbuj

przekona

wóz recepcjonisty, by przyspieszył do sze

ść

dziesi

ciu

kilometrów na godzin

e jakie

złe rzeczy - nawet najgorsze - tak

naprawd

nie s

wiadome tego, czym si

stały. Na tym zako

czył

temat, bo Petey i tak wi

cej by nie zrozumiał, lecz jego umysł

drował utartym szlakiem. Pomy

lał, i

zło mogło w istocie cz

sto

przypomina

małp

, pełn

spr

ęż

yn i z

batek; przekr

casz kluczyk,

mechanizm si

obraca, talerze uderzaj

o siebie, szyderczy u

miech,

głupie szklane roze

miane oczy... a mo

e tylko wydaj

roze

miane...

Opowiedział Peteyowi o tym, jak znalazł małp

i niewiele wi

cej - nie

chciał dodatkowo przera

i tak wystraszonego chłopca. Ucierpiała na

tym opowie

ść

- stała si

chaotyczna i niejasna, ale Petey nie zadawał

pyta

; mo

e sam uzupełniał braki, pomy

lał Hal, tak samo jak on wci

ąż

na nowo

nił o

mierci matki, cho

przecie

nie było go tam.

Wuj Will i ciocia Ida przyjechali na pogrzeb. Potem wuj Will wrócił
do Maine - wła

nie zacz

ły si

niwa - a ciocia Ida została z

chłopcami dwa tygodnie, by uporz

dkowa

sprawy siostry przed

przeprowadzk

do Maine. Przede wszystkim jednak wykorzystała ten czas

przyzwyczajaj

c ich do własnej osoby - byli tak oszołomieni nagła

mierci

matki,

e sprawiali wra

enie ot

piałych, sennych. Gdy nie

mogli zasn

ąć

, zjawiała si

z ciepłym mlekiem; kiedy Hal ockn

ł si

trzeciej nad ranem dr

czony koszmarami (koszmarami, w których matka

zbli

ała si

do dystrybutora nie dostrzegaj

c małpy unosz

cej si

podskakuj

cej w zimnej szafirowej gł

binie, u

miechni

tej, wal

cej w

talerze; ka

de machni

cie r

k pozostawiało za sob

pasmo b

belków);

była przy nim; gdy trzy dni po pogrzebie Bill najpierw dostał
gor

czki, a potem serii bolesnych zajadów i wreszcie pokrzywki - była

przy nim. Oswajała chłopców i nim opu

cili Hartford, zmierzaj

autobusem do Portland, zarówno Bill jak i Hal przyszli do niej, ka

z osobna, i płakali jej na kolanach, a ona tuliła ich i kołysała. W
ten sposób zadzierzgiwały si

zy.

Na dzie

przed ostatecznym wyjazdem z Connecticut "w dół, do Maine"

(jak to wówczas nazywali) przed domem zjawił si

mieciarz w

rozklekotanej ci

ęż

arówce i zabrał wielki stos niepotrzebnych rzeczy,

które Bill z Halem wynie

li na chodnik ze składziku. Kiedy wystawili

wszystkie

mieci, ciotka Ida poprosiła, by raz jeszcze przejrzeli

składzik i wybrali sobie wszystkie pami

tki, suweniry, które

chcieliby zatrzyma

. Nie mamy miejsca na wszystko, chłopcy,

oznajmiła, i Hal przypuszczał,

e Bill wzi

ł j

za słowo i przejrzał

wszystkie fascynuj

ce pudła, które ojciec zostawił tam przed swoim

znikni

ciem. Hal nie doł

czył do starszego brata; stracił ochot

grzebania w składziku. Podczas pierwszych dwóch tygodni

ałoby

przyszła mu do głowy straszna my

l: mo

e ojciec nie znikn

ł tak po

prostu, ani nie uciekł, bo dr

czył go niepokój , a on odkrył, i

mał

stwo to rzecz nie dla niego.

e dostała go małpa.

Gdy usłyszał ci

ęż

arówk

mieciarza, z rykiem, hukiem i pierdni

ciami

zmierzaj

w ich stron

, Hal spr

ęż

ył si

, chwycił z półki małp

która tkwiła tam od dnia

mierci matki (nie wa

ył si

jej dotkn

ąć

nawet po to, by znów wsadzi

zabawk

do składziku) i zbiegł z ni

dół. Will i ciocia Ida zauwa

yli go. Na beczce pełnej połamanych

pami

tek i zaple

niałych ksi

ąż

ek tkwił karton po purinie, pełen

podobnych

mieci. Hal wepchn

ł małp

z powrotem do pudła, z którego

pochodziła, histerycznie rzucaj

c jej wyzwanie, by zacz

ła bi

talerze (no dalej, no dalej, wyzywam ci

, wyzywam ci

mier

ycie!), ale małpa jedynie czekała, nonszalancko opieraj

c si

kartonow

ciank

, zupełnie jakby wygl

dała autobusu, a jej wargi

wci

ąż

wykrzywiał ów okropny, wszechwiedz

cy u

miech.

Hal stał obok, drobny chłopiec w starych sztruksach i rozdeptanych
juniorkach. Patrzył, jak

mieciarz, włoski d

entelmen, który nosił na

szyi krzy

i pogwizdywał przez szpar

dzy z

bami, zaczyna ładowa

pudła i beczki na pak

redniowiecznej ci

ęż

arówki otoczon

deskami.

Patrzył, jak m

ęż

czyzna d

wiga beczk

wraz z balansuj

cym na niej

kartonem po purinie; patrzył jak małpa znika na pace; patrzył jak

mieciarz wdrapuje si

do kabiny, dono

nie wydmuchuje nos w r

wyciera j

wielk

czerwon

chustk

i przy akompaniamencie

ogłuszaj

cego ryku, w oparach tłustego bł

kitnego dymu, uruchamia

silnik; patrzył jak ci

ęż

arówka odje

a coraz dalej i wówczas ogromny

ęż

ar spadł mu z serca - Hal poczuł jak znika. Dwukrotnie

podskoczył, jak najwy

ej potrafił, rozrzucaj

c r

ce, unosz

c je

dło

mi do góry, i gdyby który

z s

siadów zauwa

ył go, z pewno

uznałby,

e to niemal blu

nierstwo - czemu ten chłopak podskakuje z

rado

ci (bo o to wła

nie chodziło, trudno ukry

podskok z rado

ci),

pytaliby niew

tpliwie, przecie

nie ma jeszcze miesi

ca, odk

pochowali

my jego matk

Robił to, bo małpa znikn

ła, znikn

ła na zawsze.

Albo przynajmniej tak s

dził.

Niecałe trzy miesi

ce pó

niej ciotka Ida posłała go na strych, aby

przyniósł pudła ozdóbek choinkowych i kiedy czołgał si

, poszukuj

odpowiednich kartonów - kurz wgryzał si

w kolana spodni - nagle znów

stan

ł z ni

twarz

w twarz. Ogarn

ło go zdumienie i zgroza tak

wielka,

e musiał ugry

źć

mocno w dło

, by nie krzykn

ąć

... albo

zemdle

. Stała tam, szczerz

c z

by, z talerzami uniesionymi stop

siebie i gotowymi do gry, opieraj

c si

nonszalancko o

ciank

pudła

od puriny, jakby czekała na autobus. Zdawało si

e mówi do niego:

lałe

e si

mnie pozbyłe

, prawda? Ale mnie niełatwo si

pozby

Hal. Lubi

, Hal. Zostali

my dla siebie stworzeni, chłopiec i jego

małpka, para starych kumpli. A gdzie

na południe st

d, głupi stary

włoski

mieciarz le

y w wannie, stoj

cej na szponiastych nogach, oczy

wyła

żą

mu z głowy, sztuczna szcz

ka wypada z ust, stary

mieciarz,

cuchn

cy jak wyczerpana bateria. Zatrzymał mnie dla swojego wnuka,

Hal, ustawił mnie na półce w łazience razem z mydłem, maszynk

i wod

po goleniu, a tak

e radiem Philco, w którym słuchał meczów

brookli

skich Dodgersów, a ja zacz

łam gra

, jeden z moich talerzy

trafił stare radio, które wpadło do wanny, a wówczas ja wróciłam do
ciebie, Hal, w

drowałam noc

wiejskimi drogami, o trzeciej nad ranem

promienie ksi

ęż

yca odbijały si

w moich z

bach. Pozostawiłam za sob

wielu ludzi, którzy Zgin

li w licznych Miejscach. Przyszłam do

ciebie, Hal, jestem twoim prezentem gwiazdkowym, wi

c nakr

ęć

mnie,

kto nie

yje? Czy to Bill? Czy to wuj Will? A mo

e ty?

Hal cofn

ł si

z szale

czo wykrzywion

twarz

. Nie mógł skupi

wzroku

i schodz

c na dół omal nie upadł. Powiedział cioci Idzie,

e nie

udało mu si

znale

źć

ozdóbek choinkowych - było to jego pierwsze

kłamstwo i ciotka dostrzegła je na twarzy chłopca, ale dzi

ki Bogu

nie naciskała - z potem, gdy Bill wrócił, poprosiła, by on tak

poszukał. Bill przyniósł ozdóbki. Pó

niej, gdy zostali sami, sykn

ł,

e Hal to t

pak, który maj

c dwie r

ce i latark

nie znalazłby nawet

własnego tyłka. Hal nie odpowiedział. Był blady i milcz

cy, ledwie

rozgrzebał kolacj

. Tej nocy znów przy

niła mu si

małpa; jeden z jej

talerzy uderzył o radio Philco, z którego wydobywał si

wła

nie głos

Deana Martina,

piewaj

cego: Kiedy ksi

ęż

yc ci w twarz wtem po

wieci,

e a

, wtedy dobrze ju

wiesz,

e to amoooore; a potem radio wpadło

do wanny, a małpa u

miechała si

szyderczo uderzaj

c w talerze, z

kolejnym d

ang i d

ang; tyle,

e kiedy woda w wannie stała

elektryczna, nie siedział w niej włoski

mieciarz.

Tylko on sam.
*

Hal i jego syn zbiegli niezgrabnie po zboczu za domem i skierowali
si

do szopy na łodzie, stercz

cej nad wod

na swych starych palach.

Hal w prawej r

ce trzymał torb

. W gardle mu zaschło, uszy nastroiły

na odbiór nienaturalnie wysokich tonów. Torba była bardzo ci

ęż

ka.

Odło

ył j

na ziemi

- Nie dotykaj - uprzedził. Zacz

ł maca

w kieszeni w poszukiwaniu

kółka kluczy, które dostał od Billa. Jeden z nich opisano starannie
SZ-PA na kawałku ta

my klej

cej.

Dzie

był jasny, zimny i wietrzny, niebo miało barw

jaskrawego

bł

kitu. Li

cie drzew, stłoczonych na brzegu, tu

nad wod

, przybrały

wszelkie mo

liwe jesienne odcienie - od krwistej czerwieni po

kanarkow

ół

. Rozmawiały ze sob

na wietrze. Wokół adidasów Peteya

tak

e ta

czyły li

cie. Hal czuł w powietrzu wo

listopada, któremu po

tach depcze zima.

Klucz obrócił si

w kłódce i Hal pchn

ł wahadłowe drzwi. Wspomnienia

powróciły; nie musiał nawet patrze

, by kopni

ciem podsun

ąć

podtrzymuj

cy drzwi kloc drewna. Tu panowała wo

lata: płótno,

kolorowe drewno, resztki bujnego, zmysłowego ciepła.
Łód

wuja Willa wci

ąż

tam była; le

ała ze starannie zło

onymi

wiosłami, jakby zaledwie wczoraj załadował na ni

puszk

z przyn

dwie szóstki piwa Black Label. Bill i Hal wiele razy chodzili na ryby
z wujkiem Willem, ale nigdy obaj naraz. Wujek Will utrzymywał,

łód

jest za mała dla trojga. Czerwona farba, któr

wujek uzupełniał

dej wiosny, wyblakła i odłaziła całymi płatami; paj

ki utkały na

dziobie misterne sieci.
Hal złapał łód

i poci

ł j

po pochylni na male

ki prostok

pla

y. Wyprawy w

dkarskie stanowiły jedno z najprzyjemniejszych

prze

dzieci

stwa, sp

dzonego w domu wujka Willa i ciotki Idy.

Podejrzewał,

e Bill my

li tak samo. Wujek Will był zazwyczaj

niezwykle małomówny, kiedy jednak ustawił ju

łódk

tak, jak lubił,

jakie

sze

ść

dziesi

t-siedemdziesi

t metrów od brzegu, gdy zarzucili

dki, a spławiki ta

czyły na wodzie, wówczas otwierał dwa piwa -

jedno dla siebie, drugie dla Hala (który rzadko wypijał wi

cej ni

pół dozwolonej przez wujka puszki i zawsze czynił to przy
akompaniamencie rytualnych ostrze

, by nigdy nie wspomniał o tym

ciotce Idzie, bo "gdyby wiedziała.,

e daj

wam piwo, zastrzeliłaby

mnie jak psa") i rozgadywał si

niepomiernie. Opowiadał wtedy

najró

niejsze historie, odpowiadał na pytania, kiedy trzeba nakładał

now

przyn

na haczyk Hala, a łód

dryfowała swobodnie, unoszona

przez wiatr i łagodny pr

- Czemu nigdy nie wypływasz na

rodek, wujku? - spytał pewnego dnia

Hal.
- Spójrz tutaj - odparł wujek Will.
Hal posłuchał. Ujrzał bł

kitn

wod

yłk

własnej w

dki, znikaj

w czerni w dole.
- Patrzysz na najwi

ksz

gł

jeziora Crystal - oznajmił wujek

Will, zgniataj

c w jednej dłoni pust

puszk

po piwie. Drug

ł po nast

. - Sto stóp, bez dwóch zda

. Gdzie

tam le

stary studebaker Amosa Culligana. Kompletny dure

, zabrał go na

jezioro w grudniu, kiedy lód nie zd

ąż

ył jeszcze stwardnie

. Miał

szcz

ęś

cie,

e wyszedł z tego

ywy. Nigdy nie zdołali wyci

ąć

jego

wozu i nie zobacz

go a

do dnia, gdy zagraj

by na S

Ostateczny. W tym miejscu ten kurwi syn jest najgł

bszy, Hal. Tu s

najwi

ksze ryby. Nie ma sensu płyn

ąć

dalej. Poka

, jak wygl

da twój

robak. Dawaj tu tego kurwiego syna.
Hal posłuchał, i podczas gdy wujek Will wyci

gał ze starej puszki po

smarze, która słu

yła mu za pojemnik z przyn

wie

ego robaka, on

zafascynowany wpatrywał si

w wod

, próbuj

c wypatrzy

studebakera

Amosa Culligana, pordzewiał

skorup

, zasnut

wodorostami, które

wpływały do

rodka przez otwarte okno od strony kierowcy (t

wła

nie, w absolutnie ostatniej chwili, Amosowi udało si

uciec).

Wodorosty oplatały kierownic

niczym gnij

cy naszyjnik, zwisały z

lusterka i kołysały si

jak niezwykły

ywy ró

aniec. Widział jednak

tylko bł

kit, przechodz

cy w czer

, i d

ownic

owini

wokół

haczyka wujka Willa, wisz

ca po

rodku

wiata w swej własnej

rozsłonecznionej rzeczywisto

ci. W umy

le Hala pojawiła si

na moment

oszałamiaj

ca wizja - wisiał bezwładnie nad bezdenn

otchłani

- i

musiał zamkn

ąć

oczy, aby pozby

nagłego l

ku wysoko

ci. Je

dobrze pami

tał, tego dnia wypił cał

puszk

piwa.

...najwi

ksza gł

bia jeziora Crystal... sto stóp bez dwóch zda

* * *
Na moment przystan

ł, zdyszany, i spojrzał na Peteya, który

obserwował go z l

kiem.

- Pomóc ci, tato?
- Za minutk

Złapał oddech i znów zacz

ł ci

ąć

łód

przez w

ski pas piasku do

wody, zostawiaj

c za sob

gł

boki

lad. Farba si

łuszczyła, ale łód

przechowywano w zamkni

ciu. Wygl

dała solidnie.

Kiedy wypływali z wujkiem Willem, wuj przeci

gał łód

po pochylni i

pla

y, a gdy dziób zanurzył si

w wodzie, gramolił si

rodka,

chwytał wiosło, gotów si

odepchn

ąć

, i mówił:

- Popchnij mnie, Hal... tak zarobisz na utrzymanie.
- Podaj mi torb

, Petey, a potem popchnij - polecił Hal, i z lekkim

miechem dodał: - tak zarobisz na utrzymanie.

Petey nie odpowiedział u

miechem.

- Ja nie płyn

- Nie tym razem. Kiedy

zabior

na ryby, ale nie dzi

Chłopiec zawahał si

. Wiatr zmierzwił jego br

zowe włosy. Kilka

ółtych li

ci, sztywnych, wyschni

tych, wiruj

c w powietrzu

przeleciało nad jego ramieniem i wyl

dowało w wodzie, gdzie

zakołysały si

jak miniaturowe łódeczki.

- Trzeba było je zapcha

- powiedział cicho.

- Słucham? - Halowi był niema pewien,

e rozumie, co miał na my

syn.
- Obwi

wat

talerze. Obklei

eby nie mogła... robi

hałasu.
Hal przypomniał sobie nagle Stokrotk

, zbli

ku niemu - nie

szła, lecz potykała si

chwiejnie. Nagle z jej oczu trysn

ła krew,

strumienie krwi, które zmoczyły sier

ść

na szyi i rozlały si

podłodze stodoły, a ona osun

ła si

na przednie łapy... i Hal

usłyszał nios

cy si

w nieruchomym, deszczowym, porannym powietrzu,

dziwnie wyra

ny odgłos, dobiegaj

cy z odległego o pi

ęć

dziesi

t metrów

strychu: D

ang-d

ang!

Zacz

ł histerycznie krzycze

, upuszczaj

c nar

cz drew, które miał

zanie

ść

do domu. Pobiegł do kuchni po wujka Willa, który jadł wła

nie

grzanki i jajecznic

, i nie zd

ąż

ył jeszcze nawet naci

ąć

szelek na

ramiona.
- Była star

suk

, Hal - powiedział wujek ze zbolał

, nieszcz

ęś

liw

min

; sam równie

wygl

dał staro. - Miała dwana

cie lat; to du

o, jak

na psa. Tylko si

nie ma

. Starej Stokrotce by si

to nie spodobało.

- Stara - powtórzył weterynarz, ale i tak wygl

dał na zdumionego, bo

psy nie zdychaj

z powodu gwałtownych wylewów do mózgu, nawet je

maj

dwana

cie lat. (Jakby kto

wsadził jej w głow

fajerwerk -

powiedział do wuja weterynarz; Hal podsłuchał te słowa. Wujek Will
wykopał dół za stodoł

obok miejsca, gdzie w 1950 pochował matk

Stokrotki. - "Nigdy czego

takiego nie widziałem, Will.")

Pó

niej, przera

ony do szale

stwa, nie mógł si

powstrzyma

. Zakradł

na strych.

Witaj, Hal, co słycha

? Małpa u

miechała si

z mrocznego k

ta. Jej

talerze unosiły si

, oddalone od siebie o stop

. Poduszka z kanapy,

któr

Hal wsun

ł miedzy nie, le

ała po przeciwnej stroni strychu.

, jaka

siła, odrzuciło j

tam tak mocno, ze z rozerwanego obicia

wysypała si

bka. Nie martw si

o Stokrotk

, szeptała małpa w jego

głowie; szklane orzechowe oczy patrzyły wprost w niebieskie oczy Hala
Shelburna. Nie przejmuj si

, Stokrotka była stara, Hal, nawet

weterynarz tak mówił, a przy okazji, widziałe

, jak krew popłyn

ła

jej z oczu? Nakr

ęć

mnie, Hal. Nakr

ęć

, pobawimy si

, i kto nie

yje?

Czy to ty?
Kiedy znów zacz

ł jasno my

, odkrył, i

jak zahipnotyzowany

czołga si

ku małpie, wyci

gaj

c r

, gotow

pochwyci

klucz.

Szarpn

ł si

w tył; w po

piechu omal nie spadł ze schodów;

prawdopodobnie tak by si

to sko

czyło, gdyby klatka schodowa nie

była za w

ska. Z jego gardła dobywały si

ciche j

ki.

Teraz siedział w łodzi, patrz

c na Peteya.

- Wytłumienie talerzy nic nie daje - rzekł. - Ju

kiedy

próbowałem.

- I co si

stało? - Petey zerkn

ł nerwowo na torb

- Nic, o czym chciałbym mówi

, i nic, co chciałby

usłysze

. No

dalej, popchnij mnie.
Petey nachylił si

; rufa łodzi ze zgrzytem ruszyła po piasku. Hal

wsparł si

na wio

le - i nagle uczucie zwi

zania z ziemi

znikn

ło.

Łód

poruszała si

lekko, po tylu latach sp

dzonych w ciemnej szopie

znów była sob

. Hal podniósł drugie wiosło i wsun

ł w dulki.

- B

ostro

ny, tato! - rzucił Petey.

- To nie potrwa długo - obiecał Hal, potem jednak spojrzał na torb

nie miał ju

tej pewno

ci.

Zacz

ł wiosłowa

, prostuj

c si

i pochylaj

c. Stary, znajomy ból w

krzy

u i mi

dzy łopatkami powrócił. Brzeg oddalał si

, Petey, jak w

magicznej sztuczce, znów stał si

miolatkiem, sze

cio-,

czterolatkiem, stoj

cym tu

nad wod

. Niemowl

dłoni

osłaniał

oczy.
Hal zerkn

ł przelotnie na brzeg, ale wiedział,

e nie mo

e sobie

pozwoli

na to, by uwa

nie zbada

go wzrokiem. Min

ło prawie

tna

cie lat, i je

li przyjrzy si

brzegowi, miast podobie

stw

dostrze

e ró

nice, a wtedy nigdy nie trafi. Sło

ce pra

yło mu kark;

wkrótce zacz

ł si

poci

. Zawadził wzrokiem o torb

i na moment

zgubił rytm wiosłowania. Torba jakby... jakby si

wybrzuszała.

Przyspieszył.
Silniejszy powiew wiatru osuszył pot i ochłodził skór

Hala. Łód

uniosła si

; opadaj

cy dziób uderzył z pluskiem w wod

. Czy wiatr nie

wzmógł si

przypadkiem przez ostatni

minut

? I czy Petey czego

nie

krzyczał? Tak. Hal nie zdołał rozró

słów po

ród szumu wiatru.

Niewa

ne. Pozby

małpy na nast

pnych dwadzie

cia lat - albo mo

(błagam, Bo

e, na zawsze)

na zawsze - oto, co si

liczyło.

Łód

wierzgn

ła i opadła. Zerkn

wszy w lewo Hal spostrzegł pierwsze

nie

miałe białe grzywy. Obejrzał si

na brzeg: oto Hunter's Point i

zwalona ruina, która kiedy

była szop

na łodzie Burdonsów. A zatem

niemal dotarł do celu, w miejsce, w którym słynny studebaker Amosa
Culligana zapadł si

pod lód pewnego dnia dawno minionego grudnia.

Był prawie nad najwi

ksz

gł

jeziora.

Petey cos krzyczał: krzyczał i wskazywał; Hal wci

ąż

go nie słyszał.

Łód

kołysała si

i podskakiwała, spod jej obła

żą

cego z farby dziobu

tryskała piana. W chmurze wodnego pyłu na moment zal

niła t

cza,

natychmiast jednak rozwiała si

. Plamy

wiatła i cienia

migały po

wodzie, szybkie jak błysk migawki, fale nie były ju

łagodne; ich

grzywy wyra

nie urosły. Pot zasechł na pokrytej g

skórk

skórze

Hala; kurtka na plecach nasi

kła wod

. Wiosłował z ponur

determinacj

, jego wzrok w

drował bez przerwy mi

dzy brzegiem, a

torb

. Łód

znów si

uniosła - tym razem tak wysoko,

e jedno wiosło

miast wody zgarn

ło powietrze.

Petey wskazywał r

niebo; jego krzyki były ju

tylko cichutkim,

cznym szmerem.

Hal obejrzał si

przez rami

Jezioro burzyło si

. Przybrało teraz złowieszczy ciemnoniebieski

odcie

- szale

czo faluj

ca niebieska kapa, ozdobiona pl

tanin

białych szwów. Po wodzie sun

ł ku łodzi cie

; w jego kształcie było

znajomego, co

straszliwie znajomego. Hal uniósł wzrok i nagle we

jego

tym gardle wezbrał krzyk.

Skryte za chmur

sło

ce zmieniło j

w zgarbion

posta

, unosz

dwa

półksi

ęż

yce o złocistych brzegach. Przez dwie wybite w chmurze dziury

przenikały smugi

wiatła.

Gdy chmura przepłyn

ła nad łodzi

, talerze małpy, niemal nie

wyciszone przez

cianki torby, zacz

ły uderza

o siebie. D

ang-d

ang-

ang-d

ang, to ty, Hal, to w ko

cu ty, jeste

teraz nad najwi

ksz

gł

bin

jeziora i nadeszła twoja kolej, twoja kolej, twoja kolej...

Wszystkie konieczne elementy zaskoczyły na miejsce. Gdzie

w dole

spoczywały gnij

ce ko

ci studebakera Amosa Culligana. Tutaj

najwi

ksze ryby. To wła

nie było to miejsce.

Hal jednym szarpni

ciem uniósł wiosła w dulkach, schylił si

lekcewa

żą

c gwałtowne chybotanie łodzi, i chwycił torb

. Talerze

odgrywały sw

dzik

, poga

melodi

;

cianki torby wydymały si

kurczyły, jakby poruszane mrocznym oddechem.
- Wła

nie tutaj, ty kurwi synu! - rykn

ł Hal. - WŁA

NIE TUTAJ!

Wyrzucił torb

za burt

Ton

ła szybko. Przez chwil

wydało mu si

e wci

ąż

yje, jej

cianki

poruszały si

, i przez t

bezczasow

chwil

nadal słyszał uderzenia

talerzy. Czarne wody na sekund

poja

niały i ujrzał potworn

gł

miejsce, w którym

yły najwi

ksze ryby. Oto studebaker Amosa

Culligana, tyle

e za o

lizgł

kierownic

siedziała matka Hala -

miechni

ty szkielet; niewielki oko

wygl

dał oboj

tnie z pustego

oczodołu. Obok niej unosili si

ciotka Ida i wujek Will. Siwoszare

włosy ciotki zafalowały, gdy obok wiruj

c przemkn

ła torba w obłoku

srebrzystych b

belków. D

ang-d

ang...

Hal błyskawicznie opu

cił wiosła, przy okazji zadrapuj

c do krwi

kostki (o Bo

e, na tylnym siedzeniu studebakera Amosa Culligana było

pełno martwych dzieci! Charlie Silverman... Johnny McCabe...) i
zacz

ł zawraca

łód

Pomi

dzy jego stopami cos trzasn

ło, sucho, gło

no jak wystrzał z

pistoletu, i nagle mi

dzy dwiema deskami wezbrała woda. Łód

była

stara; drewno bez w

tpienia si

rozeschło. To tylko drobny przeciek.

Ale Hal mógłby przysi

e kiedy wypłyn

ł, nie było go tam.

Brzeg i jezioro zamieniły si

miejscami. Teraz siedział tyłem do

Peteya. Nad jego głow

upiorna małpia chmura rozpływała si

. Hal

zacz

ł wiosłowa

. Dwadzie

cia sekund wystarczyło, by uwierzył,

toczy wy

cig o

ycie. Był do

ść

przeci

tnym pływakiem, a wzburzone

wody wystawiłyby na ci

ęż

prób

nawet mistrza.

Nagle jeszcze dwie deski skurczyły si

z tym samym ogłuszaj

cym

trzaskiem. Do

rodka naciekło wi

cej wody, zalewaj

c mu buty.

Usłyszał ciche metaliczne chrz

sty - to p

kały gwo

dzie. Fragment

dulki odprysn

ł i wpadł do jeziora - czy cała dulka b

dzie nast

pna?

Wiatr dmuchał mu w plecy, jakby chciał go spowolni

, albo nawet

zepchn

ąć

rodek jeziora. Hal był przera

ony, lecz oprócz grozy

czul szale

rado

ść

. Tym razem małpa na dobre odeszła. Sk

wiedział. Cokolwiek si

z nim stanie, małpa nie wróci, nie rzuci

swego cienia na

ycie Dennisa i Peteya. Znikn

ła; mo

e le

y teraz na

dachu albo masce studebakera Amosa Culligana na dnie jeziora Crystal.
Pozbył si

jej. Raz na zawsze.

Wiosłował, pochylaj

c si

naprzód i prostuj

c plecy. Znów usłyszał

suchy trzask; zardzewiała puszka po smarze, le

żą

ca na dziobie,

unosiła si

w gł

bokiej na trzy cale wodzie. Hal poczuł na twarzy

dotyk wodnego pyłu. Nagle ławeczka dziobowa p

kła w pół. Oba kawałki

podpłyn

ły tuz do pojemnika na robaki. Z lewej burty odpadła deska,

potem druga, po prawej, na samej linii wodnej. Hal wiosłował. Z jego
ust z j

kiem ulatywał suchy, rozgrzany oddech, w gardle wzbierał

miedziany posmak zm

czenia. Wiatr unosił mokre od potu włosy.

W samym dnie łodzi otwarła si

zygzakowata szczelina, biegn

ca od

jego stóp a

po dziób. Do

rodka chlusn

ła woda; najpierw si

gała mu

po kostki, potem do połowy łydek. Wiosłował, lecz łódka poruszała si

bardzo opornie. Nie

miał zerkn

ąć

przez rami

, by przekona

, jak

bardzo si

zbli

ył.

Odpadła kolejna deska. Szczelina biegn

rodkiem łodzi wypuszczała

gał

zie, jak drzewo. Do wn

trza wlewała si

woda.

Hal wiosłował coraz szybciej, gwałtownie chwytaj

c powietrze.

Poci

ł raz... drugi... przy trzecim obie dulki odpadły. Zgubił

jedno wiosło i cudem uratował drugie. Zerwał si

z miejsca i zacz

młóci

nim wod

. Łód

zakołysała si

i o mało nie wywróciła; ostre

chybniecie cisn

ło go z głuchym łomotem z powrotem na ławeczk

W chwil

pó

niej stracił kolejne deski. Ławka zapadła si

, i Hal

ał w wodzie, wypełniaj

cej dno łódki, zaskoczony tym, jak bardzo

jest zimna. Próbował d

wign

ąć

na kolana, desperacko powtarzaj

c w

duchu: Petey nie mo

e tego zobaczy

, nie mo

e widzie

, jak ojciec

tonie na jego oczach, b

dziesz płyn

ł, pieskiem, je

li trzeba, byle

naprzód, zrób co

...

Rozległ si

kolejny gło

ny trzask - niemal huk - i znalazł si

wodzie, płyn

c do brzegu tak, jak jeszcze nigdy w

yciu - a brzeg był

zdumiewaj

co bliski. Po minucie Hal stał ju

na dnie, zanurzony do

pasa, pi

ęć

metrów od płazy.

Petey z pluskiem rzucił si

ku niemu, wyci

gaj

c r

ce; krzyczał,

płakał i

miał si

równocze

nie. Hal, brodz

c w wodzie, ruszył w

stron

syna. Petey, zanurzony po pier

, tak

e parł naprzód.

W ko

cu si

złapali.

Hal, oddychaj

c ci

ęż

ko ze zm

czenia, mimo wszystko d

wign

ł chłopca i

zaniósł go na pla

żę

. Tam obaj padli na piasek, dysz

- Tato? Ju

jej nie ma? Tej brzydkiejzłej małpy?

- Tak. My

e chyba si

jej pozbyli

my. Tym razem na dobre.

- Łód

rozpadła. Tak po prostu - rozleciała si

wokół ciebie.

Hal zerkn

ł na deski, unosz

ce si

na wodzie jakie

dwadzie

cia stóp

dalej. Zupełnie nie przypominały solidnej łódki, któr

niedawno

wyci

ł z szopy na przystani.

- Ju

wszystko dobrze. - Oparł si

na łokciu. Zamkn

ł oczy

pozwalaj

c, by sło

ce ogrzało mu twarz.

- Widziałe

chmur

? - szepn

ł Petey.

- Tak. Ale teraz jej nie dostrzegam. A ty?
Spojrzeli na niebo. Tu i ówdzie pływały na nim białe obłoczki, lecz
ani

ladu wielkiej czarnej chmury. Znikn

ła, tak po prostu.

Hal poci

ł Peteya.

- W domu b

czniki. Chod

. - Przystan

ł, patrz

c na syna. - To

wariactwo tak biec do wody.
Petey spojrzał na niego z powag

- Byłe

bardzo odwa

ny, tato.

- Naprawd

? - Ani przez moment nie my

lał o odwadze. Czuł wył

cznie

strach, strach tak wielki,

e przesłaniał cały

wiat. Je

li ów

wiat

w ogóle istniał. - Chod

, Pete.

- Co powiemy mamie?
- Nie wiem, olbrzymie. - Hal u

miechn

ł si

do syna. - Co

wymy

limy.

Przystan

ł na moment, patrz

c na pływaj

ce w wodzie deski. Jezioro

znów si

uspokoiło; małe zmarszczki migotały w sło

cu. Nagle Hal

pomy

lał o wczasowiczach, których nawet nie znał - mo

e ojcu i synu,

zasadzaj

cych si

na wielk

ryb

. Mam cos, tato! - krzyczy chłopak.

Wyci

gnij, to zobaczymy - odpowiada ojciec i z gł

bin, ci

c za

sob

zapl

tane w talerze wodorosty, szczerz

c z

by w upiornym

powitalnym u

miechu wynurza si

... małpa.

Zadr

ał. Ale to w ko

cu tylko jedna z mo

liwo

ci.

- Chod

- powtórzył i razem ruszyli

cie

przed płomienisty

dziernikowy las, do domu.

Notatka z Nowin Bridgo

skich,

24 pa

dziernika, 1980.

TAJEMNICA MARTWYCH RYB
Betsy Moriarty

SETKI martwych ryb zauwa

ono w zeszłym tygodniu na jeziorze Crystal w

siednim miasteczku Casco. Najwi

cej z nich zgin

ło w pobli

Hunter's Point, cho

dy w jeziorze nieco utrudniaj

dokładn