background image

Ćwiczenie DWÓJNIKI I CZWÓRNIKI 
 
1. Przedstaw model elektryczny rzeczywistej cewki indukcyjnej. Jak się wyraża 
rezystancja dynamiczna oraz dobrod takiej cewki dla częstotliwości 
rezonansowej? 
 
Rys. 3.1 
 
 
 
 
 
 
Rezystancja: Z(j 

 

)=(Q

L

2

+1) R

 

Dobrod: Q

L

=

 

 

 

 

 

 

 
2. Podaj definicje elementów macierzy hybrydowej *h+ i napisz równania 
wiążące napięcia i prądy wrót poprzez wyrazy tej macierzy. 
 
h

11

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 
h

12

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 

h

21

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 

h

22

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 

U

1

=h

11

I

1

 +h

12

U

I

2

=h

21

I

1

+h

22

U

 

U

1, 

I

1

, U

2

, I

2

 to amplitudy zespolone reprezentujące sinusoidalne przebiegi o 

pulsacji  

1

 

 
3. Co to jest model małosygnałowy czwórnika i jak jest on tworzony? 
 
Rys. 3.7 
 

background image

 
Małosygnałowy schemat  zastępczy dla quasiliniowego (prawie liniowego) 
wtórnika emiterowego można narysowad dla dostatecznie małych 
częstotliwości wejściowej składowej sinusoidalnej 
 
 
4. Według jakich kryteriów należy dobierad punkt pracy w układzie 
nieliniowym. 
 
Punkt pracy - wybramy punkt Q, w otoczeniu którego mamy do czynienia z 
odcinkiem charakterystyki o prawie stałym i niezerowym nachyleniu. 
 
5. Opisz właściwości rzeczywistej cewki indukcyjnej: model zastępczy, 
częstotliwośd rezonansowa i pozostałe parametry. 
 
rys. 3.1 
 
Cewka rzeczywista zachowuje się w pewnym stopniu jak rezystor 
Ciasno nawinięte (szczególnie wielowarstwowo) izolowane zwoje sprzyjają 
powstawaniu w cewce pola elektrycznego, czyli zjawiska charakterystycznego 
dla kondensatora. Połączenie opisanych powyżej obserwacji prowadzi do 
rozważenia zachowania się rzeczywistej cewki w sposób zbliżony do 
zachowania się w obwodzie elektrycznym dwójnika. 
 
Częstotliwośd rezonansowa 
 

       

 

             

 

   

 

    

 

 

 

 

  gdzie  

 

 

 

    

 

, Q

L

=

 

 

 

 

 

 

Dla większości profesjonalnie wykonanych cewek  

 

 >> 1, stąd jako pierwsze 

przybliżenie dla częstotliwości rezonansowej możemy przyjąd  

r

    

 

, a jako 

drugie  

r

    

 

 (1- 

 

  

 

 
6. Naszkicuj schemat blokowy czwórnika z prądami i napięciami wrotowymi, a 
następnie korzystając z rysunku podaj definicje: 
 
Rys. 3.2 
 
 
 

background image

 
 

a)  impedancji wejściowej, 

 

Impedancja jest odwrotnością admitancji. Zatem: 
 
Z

x

=

 

 

 

=

    

 

 

     

 

  

 

      

 

  

 

   

     

 

 

     

 

  

 

      

 

  

 

 

 

b)  parametrów czwórnikowych h22 oraz h12. 

 

h

22

=

 

 

 

 

  

 

 

=0

   

h

12

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 
 

 

7. Naszkicuj symbol idealnego transformatora łącznie z prądami i napięciami 
wrotowymi, a następnie podaj równania opisujące właściwości tego 
elementu. 
 
Rys. 3.8c 
 
 
 
 
 
 
8. Naszkicuj schemat blokowy czwórnika z prądami i napięciami wrotowymi, a 
następnie korzystając z rysunku podaj definicje: 
 
Rys. 3.2 
 
 
 
 
 
 

a)  impedancji wyjściowej, 

 
Z

out

= U

2/

I

2

=h

11

+R

e

/(det {h}+h

22

*R

e

 

background image

b)  parametrów czwórnikowych h11 oraz h21. 

h

11

=

 

 

 

 

  

 

 

=0

   

h

21

=

 

 

 

 

  

 

 

=0 

 

9. Objaśnij (rysunek + opis idei) metodę pomiaru nieznanej impedancji Zx lub 
admitancji Yx, polegającą na wtrąceniu rezystora o znanej rezystancji. 
 
Rys. 3.10 
 
 
 
 
 
Znana rezystancja R tworzy łącznie z mierzoną admitancją dzielnik napięcia, dla 
którego: 

 

 

 

 

 

 

     

 

 

Po przekształceniach otrzymujemy: 
 

Y

x

=

 

 

(( 

 

 

 

 

                

 

 

 

 

       

gdzie   to przesunięcie fazowe pomiędzy sinusoidalnymi napięciami u

1

(t) i 

u

2

(t). Impedancja jest odwrotnością admitancji. Zatem 

Z

x

=

 

 

 

=

    

 

 

     

 

  

 

      

 

  

 

   

     

 

 

     

 

  

 

      

 

  

 

 

 
 
10. Jakie macierze (wymienid nazwy przynajmniej trzech, nie licząc macierzy 
hybrydowej) mogą opisywad czwórnik liniowy (bądź quasiliniowy)? 
 

 

Impedancyjna 

 

Admitancyjna 

 

Łaocuchowa