16 lipca 2010, 10:59
Autor: Dawid Petka
czytano: 31582 razy
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Kilka
spraw technicznych
Trwają upragnione i oczekiwane przez wiele
miesięcy wakacje. Wszystkie niezbędne rzeczy,
spakowane w torby i walizki, czekają z
niecierpliwością na wyjazd. Wśród nich także
kompaktowy aparat fotograficzny, a wraz z nim -
nadzieja na fantastyczne fotografie. W końcu
nieczęsto leci się do Hiszpanii czy Nepalu! Co
jednak w sytuacji, gdy pojęcie o fotografii mamy
nikłe? Czy musimy rezygnować z marzeń i
przywieźć setki tysięcy jednakowych, byle jakich
zdjęć? Niniejszy poradnik z pewnością pomoże w
utrwalaniu niezapomnianych przeżyć na dłużej
niż tylko do momentu zgrania obrazów na
komputer, zapraszamy do lektury!
Cyfrowe aparaty kompaktowe umożliwiają szerokim rzeszom amatorów uzyskiwanie doskonałych
rezultatów bez konieczności znajomości technik fotograficznych. Jednak mimo to, nasze zdjęcia z
ubiegłorocznych wakacji zrobione supernowoczesnym cudem techniki nie są zachwycające. Dlaczego?
Odpowiedź jest prosta – bo nawet najbardziej zaawansowany technologicznie kompakt (jak zresztą
żaden inny aparat) nie zrobi zdjęcia samodzielnie. Trzeba mu w tym pomóc, a pomoc ta nie zawsze
ograniczać się musi do wyboru kadru i naciśnięciu spustu. Nierzadko, by uzyskać upragnione zdjęcie,
trzeba także pomóc automatyce aparatu. Często na jakość zdjęć pozytywnie wpłynie także świadome
zrezygnowanie z automatyki. W pierwszym odcinku trzyczęściowego cyklu "Wakacje z aparatem, czyli
jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem" omówimy kilka podstawowych zagadnień technicznych,
bezpośrednio przekładających się na końcową jakość zdjęć.
Tarcza wyboru trybu pracy w jaką wyposażony jest aparat Canon PowerShot 210 IS. Oprócz
trybów w pełni automatycznych widzimy na niej cztery tryby pozwalające na znaczną
ingerencję w proces fotografowania - M, Av, Tv, P
Wielu fotografujących kompaktami wykorzystuje tryby w pełni automatyczne, lub też tryby wyboru
scen. W większości przypadków dają one zadowalające rezultaty, jednak można pójść o krok dalej
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
1 z 11
2015-08-15 17:01
(oczywiście jeśli posiadany aparat na to pozwala) i przełączyć urządzenie w jeden z trybów automatyki
programowanych. Najczęściej mają one oznaczenia P, Av, Tv, S lub A. Nie wszystkie kompakty posiadają
tryby Av/A (priorytet przysłony) lub Tv/S (priorytet migawki), ale znaczna część daje do dyspozycji tryb
P, czyli automatyki programowanej. Korzystanie z niego daje nam możliwość wpływu na takie
parametry jak np. czułość ISO czy balans bieli. W niektórych modelach również korekta ekspozycji
(czyli potocznie mówiąc regulacja jasności zdjęcia) dostępna staje się w jednym z tych trybów.
Powyższe zdjęcia pokazują korzyści wynikające ze stosowania statywu i korekty ekspozycji.
Górne zdjęcie zostało zrobione "z ręki", przy domyślnych ustawieniach aparatu. Zdjęcie jest
zdecydowanie zbyt jasne i dodatkowo poruszone, nieostre. Do zrobienia fotografii dolnej
fotografujący użył statywu, stosując także ujemną korektę ekspozycji. Dzięki temu zdjęcie
jest nieporuszone i odpowiednio nastrojowe.
ISO - jednym z najbardziej wpływających na końcową jakość obrazu parametrów jest czułość.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
2 z 11
2015-08-15 17:01
Większość obecnie produkowanych modeli aparatów kompaktowych jest zaopatrzona w funkcje AUTO
ISO, samoczynnie ustawiającą wartość ISO w zależności od warunków. W skrócie działa to tak, że
elektronika ustala zawsze jak najniższą wartość konieczną do otrzymania nieporuszonego zdjęcia.
Osobiście zalecam jednak rezygnację z tego udogodnienia i ustawiania zawsze najniższej dostępnej
czułości. W zamian proponuje zaopatrzenie się w statyw.
Takie dwa ciekawe statywy idealnie nadają się do współpracy z lekkim aparatem
kompaktowym. Wyżej widoczny jest statyw Joby Gorillapod Magnetic a niżej - TRPD-79
Adorama Bottle-Top Pod, przeznaczony do mocowania w... butelce!
Do niewielkich kompaktów nie jest potrzebny ciężki, profesjonalny trójnóg, wystarczy lekki - ale solidny.
AUTO ISO działa pod priorytetem fotografowania z ręki i nie bierze pod uwagę możliwości
fotografowania ze statywu, jednak rezygnując z wyższych czułości i rozstawiając statyw osiągamy
często dużo lepsze rezultaty.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
3 z 11
2015-08-15 17:01
Ładny motyw został całkowicie zepsuty zbyt wysokim ustawieniem czułości. Gdyby
fotografujący wyłączył automatykę czułości i użył statywu - mielibyśmy dobre zdjęcie.
Stabilizacja obrazu - miejmy ją włączoną zawsze, gdy fotografujemy "z ręki" (przy fotografowaniu ze
statywu należy ją wyłączyć). Unikniemy w ten sposób możliwości zrobienia poruszonego zdjęcia, co
może zdarzyć się nawet w przypadku tzw. bezpiecznych czasów dla danej ogniskowej. Na znaczną
poprawę ostrości zdjęć wpływa sposób chwytu aparatu (zob. art.
Fotograficzna Kamasutra - o tym jak
pozycja fotografa wpływa na zdjęcia
), jednak kiedy za nami długotrwałe zwiedzanie, pewność chwytu
może radykalne się zmniejszyć. Pamiętajmy jednak, że stabilizacja nie zamrozi w magiczny sposób
aparatu w przestrzeni – gdy robi się ciemno należy użyć statywu (ew. w niektórych sytuacjach lampy
błyskowej).
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
4 z 11
2015-08-15 17:01
Tutaj widać dwa błędy jednocześnie - zbyt wysoka czułość skutecznie degraduje jakość
obrazu, jednak poważniejsze jest znaczne poruszenie zdjęcia. Gdyby była włączona
stabilizacja, mielibyśmy zdjęcie jedynie szumiące.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
5 z 11
2015-08-15 17:01
Do wykonania takich ujęć stabilizacja już nie wystarczy, potrzebne jest użycie statywu. Czas
naświetlania (przy wykorzystaniu niskiej czułości) wynosił ok. 8 sekund.
ISO i stabilizacja
Balans bieli i ekspozycja
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
6 z 11
2015-08-15 17:01
Balans bieli - samodzielne ustawianie balansu bieli może pomóc w uzyskaniu oczekiwanego efektu.
Automatyka balansu doprowadza do zarejestrowania wiernie prawdziwych barw przedmiotów, nie
uwzględnia jednak kreującej nastrój barwy światła. Np. o zachodzie słońca można włączyć balans bieli
programowany na CIEŃ, uzyskując w ten sposób bardzo ciepłe, intensywne barwy.
Powyższe dwa zdjęcia różnią się jedynie balansem bieli. W pierwszym przypadku ustawiony
był on na AUTO. Kolor fasady budynku został odwzorowany poprawnie, jednak na zdjęciu nie
uchwycono panującego wtedy klimatu. Drugi obraz posiada balans ustawiony na cień. Ta
wersja przekonuje znacznie bardziej.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
7 z 11
2015-08-15 17:01
Wiele aparatów pozwala także na zmianę sposobu przetwarzania zdjęcia wewnątrz aparatu, możemy
wybierać np. między żywymi, a pastelowymi kolorami. Warto poznać dogłębnie te opcje naszego
sprzętu, które pozwalają ingerować w końcowy rezultat. Wystarczy poświęcić kilkanaście minut, np.
podczas lotu samolotem. Efektami będziemy mogli cieszyć się już parę chwil po wylądowaniu.
Systemy pomiarowe niektórych aparatów mogą niedoświetlić zdjęcie, gdy w kadrze
dominuje jasne tło. Na przykładzie po lewej widzimy taką właśnie sytuację. Idealnym
rozwiązaniem jest użycie lampy błyskowej rozjaśniającej pierwszy plan (będzie o tym mowa
w drugiej części poradnika). Gdy jednak nie chcemy jej użyć, bądź też nasz aparat nie jest w
nią wyposażony (co współcześnie zdarza się rzadko), można zastosować środek zastępczy -
dodatnią kompensację ekspozycji. Pozwoli ona dobrze naświetlić pierwszy plan kosztem tła.
Metoda ta nie rozwiązuje jednak problemu pojawiających się na twarzy cieni.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
8 z 11
2015-08-15 17:01
Fotografia, jak każda dziedzina sztuki, podlega pewnym zasadom. Jednak czasem odejście od
nich może dać interesujące efekty - do zrobienia powyższego zdjęcia użyto wysokiej czułości
ISO. Konwersja na fotografię czarno-białą z symulacją działania czerwonego filtra
przyciemniła błękitne niebo. Końcowy efekt przypomina zdjęcie stworzone za pomocą
analogowego, monochromatycznego filmu o wysokiej czułości.
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
9 z 11
2015-08-15 17:01
Korekta ekspozycji - systemy pomiarowe nowoczesnych kompaktów są znakomite. Ich zadaniem jest
dostarczenie amatorom narzędzia, dzięki któremu stworzą zdjęcia, o których jeszcze kilka lat temu
mogli jedynie pomarzyć. Analizują scenę przed obiektywem na wiele sposobów i porównują ją to setek
tysięcy innych, zapisanych w elektronice aparatu. A co jeśli to, co fotografujemy, nie załapało się na tę
listę? Wtedy - jak nietrudno zgadnąć - aparat nieco "głupieje" i traci trop. W końcu celuje, przymierza
się i strzela. Tyle, że nie zawsze celnie. Dlatego właśnie użytkownicy dostają możliwość ingerowania w
pomiar aparatu. Kompensacja ekspozycji (znaczona często ikoną +/-) powoduje zmianę zmierzonych
parametrów światła w sposób pozwalający na celowe prześwietlenie lub niedoświetlenie zdjęcia. Jeśli
fotografujemy np. pomnik znajdujący się za bramą, a chcemy żeby również ona znalazła się na zdjęciu
- tyle że w postaci ciemnej sylwetki, może się okazać że otrzymane w rezultacie zdjęcia zawiera
prześwietloną część z pomnikiem i nieco zbyt jasną bramę. System pomiarowy uwzględnił w swych
obliczeniach także ciemne wnętrze bramy, trzeba mu więc pomóc. Uruchamiamy kompensację
ekspozycji (w różnych modelach aparatów mamy do niej różne sposoby dostępu - w niektórych bardziej
zawansowanych włączamy ją poprzez wciśnięcie dedykowanego przycisku na obudowie, w niektórych
zaś trzeba poszukać odpowiedniej opcji w menu) i wybieramy wartość ujemną, np. -1EV. W rezultacie
powinnyśmy uzyskać fotografię o jaką nam chodziło. Jeśli wciąż jej nie mamy - można zwiększyć
korektę (oczywiście system ten działa również w drugą stronę, czyli można dzięki niemu rozjaśniać
zdjęcia.)
Zdjęcie po lewej wykonano bez żadnej korekty. Po prawej - to samo ujęcie po wprowadzeniu
ujemniej kompensacji ekspozycji.
Inną metodą radzenia sobie w takich trudnych sytuacjach jest zmiana sposobu pomiaru - z domyślnego
wielosegmentowego (zwanego także ewaluatywnym lub matrycowym) na częściowy lub punktowy. W
tych przypadkach aparat zmierzy światło jedynie w wyznaczonym obszarze kadru, bez uwzględniania
pozostałej jego części. Nie polecam jednak używania tych sposobów pomiaru osobom mniej
doświadczonym, zwłaszcza na wakacjach - w pośpiechu można zapomnieć o wprowadzonych zmianach,
a potem - już w normalnych sytuacjach oświetleniowych - długo dochodzić do tego, dlaczego zdjęcia
nie "wychodzą" takie jak powinny.
Kilka uwag na zakończenie
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
10 z 11
2015-08-15 17:01
Balans bieli może także negatywnie wpłynąć na zdjęcie, gdy zostanie źle ustawiony. Na
fotografii po lewej balans został ustawiony na światło żarowe. Widać wyraźne i
nieporządane zaniebieszczenie. Na zdjęciu z prawej strony przestwiono balans na światło
słoneczne.
Na zakończenie warto jeszcze zwrócić uwagę na kilka drobnych (z pozoru) spraw:
1. Optyka aparatu zawsze powinna być czysta. Nośmy przy sobie specjalną ściereczkę (lub najlepiej
kilka sztuk), którą wyczyścimy ślady palców na przedniej soczewce obiektywu. Pamiętajmy jedynie, że
przed jej użyciem należy pozbyć się z rzeczonego szkiełka kurzu, inaczej z łatwością można je
zarysować.
2. Przechowywanie aparatu - dobra torba, najlepiej przytwierdzona do paska. Torby naramienne czy
plecaki są najlepsze dla posiadaczy dużych zestawów składających się z lustrzanki i kilku obiektywów.
Nasz miniaturowy kompakt lepiej przechowywać w czymś mniejszym i mniej rzucającym się w oczy.
3. Karty pamięci - dobrze jest mieć dużo gigabajtów do dyspozycji, jednak lepiej zainwestować w kilka
mniejszych kart niż w jedną dużą. Mniej pojemne karty są często bardziej wydajne od większych, a w
przypadku ewentualnego uszkodzenia czy zgubienia tracimy mniej danych. Warto zaopatrzyć się w
karty uznanych producentów, oszczędzanie na podstawowym nośniku danych nie jest dobrym
pomysłem.
4. Jeśli posiadamy aparat z możliwością dołączenia osłony przeciwsłonecznej - używajmy jej zawsze!
Nie tylko gdy świeci ostre słońce. Osłona ochrania przednią soczewkę także przed kurzem czy kroplami
deszczu.
Kilka udzielonych powyżej rad to zaledwie wierzchołek góry lodowej, ale założeniem cyklu jest
udostępnienie osobom fotografującym wakacyjnie informacji w łatwy i szybki sposób pozwalających
podnieść jakość ich zdjęć na wyższy poziom. W następnych odcinkach cyklu zajmiemy się praktycznymi
informacjami dotyczącymi fotografowania ludzi i krajobrazów. Zapraszamy!
www.swiatobrazu.pl
Wakacje z aparatem, czyli jak zrobić dobre zdjęcie kompaktem, cz. I. Ki...
http://www.swiatobrazu.pl/wakacje-z-aparatem-czyli-jak-zrobic-dobre...
11 z 11
2015-08-15 17:01