Microsoft Word - Domaga³a

X L V I I I K O N F E R E N C J A N AU K O W A

KOMITETU INŻ YNIERII LĄ DOWEJ I WODNEJ PAN

I KOMITETU NAUKI PZITB

Opole – Krynica

2002

Lucyna DOMAGAŁ A

KSZTAŁ TOWANIE WYTRZYMAŁ OŚ CI BETONÓ W LEKKICH

Z KRUSZYW ZE SPIEKANYCH POPIOŁ Ó W LOTNYCH

1. Wprowadzenie

Dostę pny  na  rynku  szeroki  asortyment  kruszyw  lekkich,  obejmujący  kruszywa  zarówno
naturalne  jak  i  sztuczne,  produkowane  na  bazie  róż nych  materiałów  wyjściowych  i  przy
róż nych  technologiach  produkcji,  umoż liwia  otrzymywanie  betonów  lekkich  o  bardzo
szerokim  zakresie  charakterystyk,  od  betonów  izolacyjnych  do  betonów  konstrukcyjnych
wysokiej  wytrzymałości.  Tak  szeroki  zakres  rozmaitych  właściwości    betonów  lekkich,
stwarza  moż liwości  ich  stosowania  jako  wszechstronnego  materiału  budowlanego,  co
potwierdza dynamiczny rozwój w ostatnim dziesię cioleciu budownictwa konstrukcyjnego na
bazie tych betonów.

Najwię kszy postę p w technologii wykonywania i projektowania w tej dziedzinie ma

miejsce  w  przypadku  betonów  lekkich  wysokich  wytrzymałości  (LBWW).  Dzię ki  swoim
specyficznym  właściwościom  znajdują  one  zastosowanie  w  najbardziej  spektakularnych
przedsię wzię ciach  budowlanych,  spośród  których  należ y  chociaż by  wymienić :  wież owce
Water  Tower  Plaza  w  Chicago,  Yokohama  Landmark  Tower  w  Japonii,  norweskie  mosty
pontonowe Bergsøysundet, Nordhordlands oraz platformy  wiertnicze  na Morzu Północnym
Troll GBS i Heidrun TLP.

Dzię ki moż liwości osiągania wysokich poziomów wytrzymałości (nawet do 120 MPa)

przy relatywnie niskiej gę stości obję tościowej (do 2000 kg/m

), dobrej izolacyjności

termicznej i trwałości podczas eksploatacji, na świecie LBWW czę sto stosuje się zamiast
betonów o normalnym cię ż arze i wysokich wytrzymałościach (BWW).

Pomimo tak istotnych zalet, w budownictwie polskim w dalszym ciągu rzadko korzysta

się   z  LBWW.  Zasadniczą  przyczyną  takiego  stanu  rzeczy  jest  nie  tyle  brak  odpowiednio
wytrzymałych  kruszyw  lekkich,  ale  przede  wszystkim  brak  ustalonych  i  niezawodnych
procedur  przy  projektowaniu  i  wykonywaniu  betonów  na  bazie  tych  kruszyw,  które  w
ostatnim czasie pojawiły się  na rynku krajowym.

2. Kształ

towanie wytrzymał

ości lekkich betonó w kruszywowych

O odmiennym mechanizmie kształtowania wytrzymałości betonów lekkich w głównej
mierze decydują specyficzne właściwości kruszyw lekkich, spowodowane ich porowatą

Dr inż ., Zakład Technologii Betonów Politechniki Krakowskiej

strukturą.  Wysoka  porowatość   stosowanych  kruszyw  lekkich,  dochodząca  nawet  do
60%,  implikuje  pozostałe  ich  właściwości  takie  jak:  wysoka  nasiąkliwość   (nawet  do
30%), niska gę stość  pozorna (do 1800 kg/m

wg PN-86/B-23006; do 2000 kg/m

wg EN

206-1:2000) i nasypowa, niski moduł sprę ż ystości porównywalny z matrycą oraz niska
wytrzymałość .

Zatem wpływ kruszywa na kształtowanie wytrzymałości lekkich betonów

kruszywowych  ma  dwojaki  charakter.  Z  jednej  bowiem  strony,  w  betonach  lekkich,  a  w
szczególności  w  LBWW,  kruszywo  jest  najsłabszym  elementem  wytrzymałościowym  i  to
właśnie  ono  ogranicza  poziom  wytrzymałości  betonu.  Dodatkowo  stosowanie  kruszyw
lekkich implikuje ograniczenie modułu sprę ż ystości betonu, zwię ksza jego skurcz i zuż ycie
cementu,  pogarsza  urabialność   mieszanki  betonowej.  Z  drugiej  jednak  strony  zapewnia
obniż enie  gę stości  obję tościowej  betonu,  wzrost  jego  izolacyjności  termicznej  oraz
korzystny  rozkład  naprę ż eń  w  czasie  obciąż enia.  Ta  ostatnia  właściwość   lekkich  betonów
kruszywowych  związana  jest  nie  tylko  z  wię kszą  ich  jednorodnością,  spowodowaną
porównywalnymi  modułami sprę ż ystości  kruszywa i  matrycy, ale również  z zapewnieniem
przez  technologię   produkcji  kruszyw  sztucznych  ich  regularnego  kształtu  i  tekstury
gwarantującej  dobrą  przyczepność   do  matrycy.  Stąd  dla  lekkich  betonów  kruszywowych
zależ ność  naprę ż enie-odkształcenie ma bardziej liniowy charakter niż  w przypadku betonów
na  kruszywach  zwykłych,  a  pierwsze  rysy  pojawiają  się   dopiero  w  momencie,  gdy
naprę ż enia osiągają poziom 85 – 90% naprę ż eń maksymalnych.

Podsumowując, spośród czynników materiałowych najsilniejszy wpływ na poziom

wytrzymałości  lekkich  betonów  konstrukcyjnych  ma  rodzaj  uż ytego  kruszywa.  Należ y
jednak  pamię tać ,  ż e  wpływ  czynników  technologicznych,  uwzglę dniających  sposób
wykonywania  i  pielę gnacji  betonów  lekkich  na  ich  właściwości  okazuje  się   być   również
znacznie  silniejszy  niż   dla  betonów  na  kruszywach  zwykłych.  To  właśnie  pominię cie
wpływu rodzaju kruszywa oraz parametrów technologicznych na kształtowanie właściwości
betonów  lekkich  czę sto  stanowi  przyczynę   rozbież ności  wyników  uzyskiwanych  przez
róż nych  badaczy  i  uniemoż liwia  ustalenie  jednoznacznej  relacji  ilościowej  pomię dzy
poszczególnymi charakterystykami tych betonów, a parametrami materiałowymi.

2.1. Wpł

yw parametró w materiał

owych

Do najczę ściej wskazywanych w literaturze parametrów materiałowych, opisujących wpływ
wytrzymałości matrycy i jej procentowego udziału na kształtowanie wytrzymałości betonów
na danym rodzaju kruszywa lekkiego, należ y zaliczyć : zawartość cementu danej klasy,
zawartość matrycy, współczynnik wodno-cementowy, zawartość kruszywa, stosunek
obję tościowy kruszywa do matrycy oraz rozmiar ziaren kruszywa.

Wpływ wytrzymałości matrycy na wytrzymałość betonu lekkiego, charakteryzowanej

wskaźnikiem  W/C,  ma  nieco  inny  charakter  niż   w  przypadku  betonów  na  kruszywie
zwykłym.  Na  skutek  dynamicznego  procesu  absorpcji  przez  kruszywo  wody  /  zaczynu  z
mieszanki betonowej, rzeczywisty stosunek wody do cementu, determinujący wytrzymałość
matrycy, jest niż szy i trudny do określenia. Zatem posługiwanie się  wskaźnikiem W/C, jako
wyznacznikiem  wytrzymałości  betonów  lekkich,  uzasadnione  jest  tylko  w  przypadkach
stosowania kruszywa nawilż onego w takim stopniu, ż e odciąganie wody z mieszanki bę dzie
zminimalizowane.  W  ogólnym  jednak  przypadku  wpływ  wytrzymałości  matrycy  na
wytrzymałość  betonów lekkich czę ściej jednak uwzglę dnia się  poprzez zawartość  cementu,
zakładając,  ż e  adsorpcja  zaczynu  cementowego  przez  kruszywo  jest  znacznie  słabsza  niż
wody. Dla zapewnienia odpowiedniego poziomu wytrzymałości betony lekkie konstrukcyjne
z  reguły  wymagają  znacznie  wię kszego  zuż ycia  cementu  (w  niektórych  przypadkach

Rys. 1. Zależ ność  pomię dzy 28. dniową wytrzymałością
na ściskanie i zawartością cementu dla betonów lekkich
na  róż nych  kruszywach:  (A)  popiołoporyt  i  piasek
naturalny,  (B)  granulowany  ż uż el  wielkopiecowy  i
piasek  naturalny,  (C)  popiołoporyt,  (D)  spiekane  łupki
wę glowe, (E) łupkoporyt, (F) gliny pę czniejące i piasek
naturalny, (G) pumeks hutniczy [2]

przekraczające nawet 1200
kg/m

[1]) oraz niż szych W/C

niż   betony  na  kruszywach
zwykłych.  Z  jednej  strony
wynika to z duż ej szorstkości i
porowatości  kruszyw  lekkich,
powodujących  znaczną  zaczy-
noż ądność   stosu  okruchowego
dla

zapewnienia

struktury

zwartej oraz odpowiedniej
konsystencji

mieszanki,

drugiej zaś strony z ograniczeń
wytrzymałościowych samego
kruszywa. Z uwagi na te
właśnie

ograniczenia,

jak

również powstałe w betonie
mikrorysy

skurczowe,

literaturze

podawane

są,

zależ nie od zastosowanego
rodzaju

kruszyw

lekkich,

graniczne zawartości cementu
w zakresie pomię dzy 400 a
600

kg/m

przekroczenie

których nie zapewnia już dalszego wzrostu wytrzymałości betonu. Analogiczne ograniczenia
dla W/C kształtują się w przedziale 0,25 – 0,35.

O ile przy projektowaniu betonów zwykłych wpływ proporcji ilościowych kruszywa i

matrycy moż e być  pominię ty z uwagi na fakt, iż  najsłabsze ogniwo wytrzymałościowe tych
betonów z reguły stanowi strefa kontaktowa, o tyle w przypadku betonów lekkich proporcje
te w zasadniczy sposób wpływają na wytrzymałość  betonu. Wobec doskonałej przyczepności
porowatej powierzchni zewnę trznej kruszyw do matrycy, zapewnionej dzię ki mechanizmowi
zazę biającemu, wspomaganemu wzmocnieniem w strefie kontaktowej zarówno matrycy jak i
samego  kruszywa  poprzez  absorpcję   zaczynu  i  wody  przez  kruszywo,  istnieje  moż liwość
pełniejszego  wykorzystania  kompozytowego  charakteru  betonu  lekkiego  z  uwzglę dnieniem
wpływu udziałów procentowych poszczególnych faz. Wpływ ten w literaturze uwzglę dniany
jest najczę ściej poprzez wzglę dną zawartość  kruszywa lekkiego. Przyjmuje się , ż e z punktu
widzenia  wytrzymałości  betonu,  dla  każ dego  rodzaju  kruszywa  lekkiego,  przy  stałej  ilości
cementu,  istnieje pewna optymalna jego zawartość , zależ na od gę stości nasypowej. Uż ycie
ilości  mniejszej od optymalnej powoduje uzyskanie  mniejszej  wytrzymałości betonu i jego
wię kszej gę stości. Natomiast wię ksza ilość  kruszywa lekkiego powoduje powstanie betonu o
nie  całkiem  zwartej  strukturze,  co  również   prowadzi  do  zdecydowanego  spadku  jego
wytrzymałości,  nie  mówiąc  już   o  jego  szczelności  i  tym  samym  braku  zdolności  do
zabezpieczenia prę tów zbrojeniowych przed korozją. Istnieją przykłady wskazujące, ż e jeż eli
ilość  kruszywa lekkiego w betonie przekracza 40% jego obję tości, to nawet gdy zastosowano
wysokowytrzymałą matrycę , wytrzymałość  betonu jest równa wytrzymałości ziarn kruszywa
lekkiego [3].

Wobec zdecydowanie wyż szych wytrzymałości kruszywa w stosunku do matrycy, dla

betonów zwykłych kryterium doboru stosu okruchowego o maksymalnej szczelności ma
swoje uzasadnienie. Tymczasem w przypadku betonów lekkich nie jest ono zupełnie słuszne,
choć niestety czę sto stosowane. W procesie kształtowania wytrzymałości betonów na

kruszywie lekkim danego rodzaju nie bez znaczenia jest bowiem rozmiar ziaren  kruszywa.
Generalnie  dla  tego  samego  rodzaju  kruszywa  lekkiego,  frakcje  drobniejsze  dają  wyż sze
wytrzymałości  betonu.  Efekt  ten,  obserwowany  również   w  przypadku  betonów
konwencjonalnych, jest znacznie silniejszy dla betonów lekkich i w tym ostatnim przypadku
bynajmniej nie należ y go tłumaczyć  wyłącznie obniż eniem koncentracji naprę ż eń w betonie.
W  głównej  mierze  spowodowany  jest  bowiem  korzystniejszym  rozkładem  porowatości
ziaren  o  mniejszych  średnicach,  co  związane  jest  z  technologią  produkcji  kruszyw
sztucznych, w szczególności tych poddawanych obróbce termicznej [4].

3. Badania wł

asne

Celem  podję tych  badań  była  weryfikacja  wpływu  poszczególnych  parametrów
materiałowych  na  kształtowanie  wytrzymałości  lekkich  betonów  kruszywowych.  Betony
wykonano  na  kruszywie  ze  spiekanych  popiołów  lotnych  –  pollytag,  które  w  ramach
wcześniejszych  badań  [5]  wytypowano  spośród  kruszyw  lekkich  dostę pnych  na  rynku
krajowym,  jako  stwarzające  najwię ksze  moż liwości  osiągania  wysokich  wytrzymałości
betonów  lekkich,  przy  ich  relatywnie  niskich  gę stościach  obję tościowych.  Wyniki  badań
zastosowanego kruszywa popiołoporytowego, przedstawiono w tab. 1.

Tablica 1. Zestawienie wyników badań kruszywa popiołoporytowego

Oznaczenie

frakcja 8

frakcja 4

Gęstość właściwa

= 2.50 g/cm

Gęstość pozorna

= 1.25 g/cm

Gęstość nasypowa

w stanie luźnym:

w stanie zagęszczonym:

= 721 kg/m

= 806 kg/m

= 728 kg/m

= 824 kg/m

Szczelność

S = 49.6 %

Porowatość

P = 50.4 %

Nasiąkliwość

30.-minutowa:

maksymalna:

= 17.3 %

= 25.0 %

= 15.0 %

= 22.1 %

Wskaźnik rozkruszenia

= 5.7 %

= 2.3 %

Wytrzymałość bezpośrednia

= 0,13 MPa

= 0,17 MPa

Średnia średnica ziarna

8.8 mm

7.2 mm

Proporcje stosu okruchowego o max.
szczelności

Przy wykonywaniu betonów lekkich uwzglę dniono zmienność trzech parametrów:

wytrzymałości zaprawy stanowiącej matrycę  poprzez W/C, wytrzymałości kruszywa poprzez
róż ne  uziarnienie  oraz  proporcji  ilościowych  kruszywa  i  matrycy  poprzez  P/C  (przy
założ eniu, ż e  wzrost  stosunku  piasku  do  cementu  implikuje  wzrost  zawartości  matrycy  dla
zachowania  ustalonej  konsystencji  plastycznej).  Zakres  zmienności  tych  parametrów  był
nastę pujący: W/C ={0,54; 047; 040; 0,33; 0,26}; stosunek frakcji 4  – 8 mm : 8 – 16 mm =
{1:0; 1:1; 0:1}; P/C = {0,25; 0,50; 0,75; 1,0; 1,25; 1,50}.

Wszystkie betony wykonywane były na cemencie CEM I 52,5, piasku naturalnym,

grubym kruszywie pollytag nawilż onym do poziomu jego nasiąkliwości 30. minutowej oraz
superplastyfikatorze najnowszej generacji na bazie eteru polikarboksylowego.

Wytrzymałości badanych zapraw zawierały się w przedziale od 50,5 do 95 MPa. Prze-

dział zmienności odpowiadających im wytrzymałości betonów lekkich był odpowiednio niż -
szy: od 36,5 do 70,5 MPa. Gęstości wykonanych betonów wahały się od 1487 do 1968 kg/m

Zatem, zgodnie z normą polską PN-91/B-06263, wykonane betony moż na zaklasyfikować
jako LBWW odmian 1,6; 1,8 oraz 2,0.

4. Analiza wynikó w

Wszystkie  trzy  uwzglę dnione  w  programie  badań  parametry  P/C,  W/C  oraz  uziarnienie
kruszywa  wywierały  wpływ  na  wytrzymałość   betonu  lekkiego.  Im  wyż sze  P/C  oraz  niż sze
W/C,  a  uziarnienie  kruszywa  drobniejsze,  tym  wytrzymałość   betonów  lekkich  wię ksza.
Należ y  jednak  zaznaczyć ,  ż e  wpływ  uziarnienia/  wytrzymałości  kruszywa  ujawnił  się
dopiero  przy  wyż szych  poziomach  wytrzymałości  betonu  i  był  tym  silniejszy  im  mniejszy
stosunek wytrzymałości kruszywa do matrycy. Stąd przy matrycach o W/C = 0,54 wpływ ten
nie był jeszcze widoczny, natomiast przy W/C = 0,26 frakcja 4-8 mm dawała wytrzymałości
betonu  wyż sze  niż   frakcja  8-16  mm  o  ca  10  do  20%,  zależ nie  od  zawartości  matrycy  w
stosunku do kruszywa. Ponieważ  średnie średnice ziaren obu frakcji róż niły się  minimalnie
(patrz  tab.  1),  należ y  przypuszczać ,  ż e  wię ksze  zróż nicowanie  rozmiaru  ziaren  zaowocuje
jeszcze wię kszym zróż nicowaniem wytrzymałości betonów.

Przekształcenia zależ ności wytrzymałości na ściskanie badanych betonów od

parametrów wyjściowych, umoż liwiają otrzymanie nowych zależ ności uwzglę dniających
wpływ parametrów, które najczę ściej stosowane są przy modelowaniu wytrzymałości
betonów lekkich. Zależ ności te

przedstawiono na rysunkach 3 – 9 na przykładzie betonów

na kruszywie popiołoporytowym frakcji 4-8 mm (R = 0,97).

Interpretacja wię kszości otrzymanych zależ ności jest dość jednoznaczna. Im wskaźnik

wodno-cementowy  niż szy,  a  zatem  im  matryca  bardziej  wytrzymała  oraz  im  wię ksza
zawartość   matrycy  w  stosunku  do  kruszywa  o  niż szej  wytrzymałości  (mniejsze  Ks,  Ks/M,
k/m, a wię ksze M i Pp – oznaczenia wg rys.3-9) tym wytrzymałość  betonu wię ksza. Zatem
przy zapewnieniu zwartej struktury betonu, a takie było założ enie projektowe dla badanych
betonów,  nie  istnieje  optymalna  zawartość   kruszywa  z  uwagi  na  kształtowanie
wytrzymałości  betonu.  Bowiem  przy  wysokowytrzymałych  matrycach,  każ dy  wzrost
zawartości kruszywa, podobnie jak każ dy spadek wytrzymałości matrycy, bę dzie pociągał za
sobą spadek wytrzymałości betonu. Taki mechanizm kształtowania wytrzymałości LBWW,
potwierdza wybitnie kompozytowy charakter tego materiału, zapewniony poprzez znakomitą
współpracę  obu faz.

Analiza wpływu zawartości cementu na wytrzymałość betonu lekkiego wykazała

natomiast,  ż e  zależ ność   ta  wcale  nie  jest  tak  jednoznaczna  jak  wskazuje  to  literatura.
Bowiem  dany  poziom  wytrzymałości  betonu  lekkiego  moż na  osiągnąć   przy  róż nych
zawartościach  cementu,  przy  czym  obniż anie  tej  zawartości  musi  być   zrównoważ one
wzrostem zawartości matrycy (przy równoczesnym wzroście P/C), co wiąż e się  również  ze
wzrostem  gę stości  betonu.  Przykładowo:  wytrzymałość   55  MPa  moż na  uzyskać   przy
zawartościach  cementu  w  tak  znacznych  granicach  jak  ca  380  do  620  kg/m

, zależ nie od

ilości matrycy, jej wytrzymałości i uziarnienia/wytrzymałości kruszywa. Takiemu wzrostowi
zawartości cementu odpowiada spadek gę stości betonu w zakresie ca 1750 do 1650 kg/m

Zatem wpływ zawartości cementu na wytrzymałość betonu lekkiego powinien być
uwzglę dniany bardziej poprzez wpływ wytrzymałość matrycy i jej zawartość niż jako
niezależ ny parametr.

Podsumowując. Proces kształtowania wytrzymałości betonu lekkiego wysokiej

wytrzymałości uwzglę dniać  musi co najmniej trzy zmienne niezależ ne, które opisują wpływ
wytrzymałości kruszywa, wytrzymałości matrycy i proporcji ilościowych pomię dzy obiema
fazami.  Pominię cie  którejkolwiek  z  tych  zmiennych  powoduje,  iż   wykreowany  model  nie
przystaje  do  rzeczywistości,  co  uniemoż liwia  nie  tylko  jego  uniwersalne  stosowanie,  ale

i wykorzystanie jako podstawy do projektowania. Pozostałe parametry, które najczę ściej
stosuje się przy modelowaniu wytrzymałości betonów lekkich, sprowadzić moż na do
przypadku tych trzech zmiennych, co przedstawiono na rys. 10.

300

400

500

600

700

C [kg/m3]

fcc,28 [MPa]

Rys. 4 Wpływ zawartości cementu.

W/C=0,54

W/C=0,47

W/C=0,40

W/C=0,33

W/C=0,26

fmc [MPa]

fcc,28

[MPa]

Rys. 3. Wpływ wytrzymałości zaprawy

600

650

700

750

800

850

Ks [kg/m3]

fcc,28

[MPa]

Rys. 6. Wpływ zawartości kruszywa

0,4

0,5

0,6

0,7

0,8

0,9

1,0

1,1

Ks/M

fcc,28

[MPa]

Rys. 8. Wpływ proporcji masowych

kruszywa i zaprawy

800

900

1000 1100 1200 1300 1400 1500

M [kg/m3]

fcc,28

[MPa]

Rys. 5. Wpływ zawartości zaprawy

0,8

0,9

1,0

1,1

1,2

1,3

1,4

1,5

1,6

k/m

fcc,28

[MPa]

Rys. 7. Wpływ proporcji obję tościowych

kruszywa i zaprawy

P/C

W/C

P/C

W/C

P/C

W/C

P/C

Rys. 3-9. Wpływ parametrów materiałowych na kształtowanie wytrzymałości betonu

na kruszywie popiołoporytowym frakcji 4-8 mm

- M, m

¯ K, k

¯ K/M, k/m

- Pp

- f

- C

- f

¯ Dśr

- WYTRZYMAŁ OŚ Ć BETONU LEKKIEGO

PARAMETRY UWZGLEDNIONE W PROGRAMIE BADAWCZYM

- P/C

¯ W/C

- (4-8 mm) : (8-16mm)

Rys. 10. Wpływ parametrów materiałowych na kształtowanie wytrzymałości

betonu lekkiego:

- – wzrost; ¯ – spadek

0,1

0,2

0,3

0,4

0,5

0,6

fcc,28

[MPa]

Rys. 9. Wpływ punktu piaskowego

Opis:

P/C=0,25
P/C=0,50
P/C=0,75
P/C=1,00
P/C=1,25
P/C=1,50
W/C=0,26
W/C=0,33
W/C=0,40
W/C=0,47
W/C=0,54

P/C

W/C

5. Wnioski

Zrealizowany  program  badań  oraz  analiza  uzyskanych  wyników  umoż liwia  sformułowanie
nastę pujących ogólnych wniosków:
5.1. Betony  wykonane  na  kruszywie pollytag i  matrycy o  wytrzymałości powyż ej 50 MPa,

zgodnie  z  normą  polską,  moż na  zaklasyfikować   jako  betony  lekkie  wysokiej
wytrzymałości. Wytrzymałości wszystkich wykonanych betonów zawierały się  bowiem
w przedziale 36,5 do 70,5 MPa.

5.2. Wzrost wytrzymałości betonu lekkiego na matrycach wosokowytrzymałych osiągnąć

moż na  niezależ nie  poprzez  wzrost  wytrzymałości  kruszywa,  wzrost  wytrzymałości
matrycy  oraz  zmniejszenie  proporcji  ilościowych  kruszywa  w  stosunku  do  matrycy.
Korzystny  wpływ  obniż enia  rozmiaru  ziaren  kruszywa  lekkiego,  co  jest  toż same  ze
wzrostem  jego  wytrzymałości,  ujawnia  się   dopiero  przy  wyż szych  poziomach
wytrzymałości betonu.

5.3. Zawartość cementu nie moż e być traktowana jako podstawowy wyznacznik

wytrzymałości betonu lekkiego. Dany poziom wytrzymałości betonu lekkiego moż na
osiągnąć bowiem przy róż nych zawartościach cementu.

5.4. Zrealizowany program badawczy nie potwierdził istnienia wytrzymałości granicznej

betonu  lekkiego,  determinującej  kres  moż liwości  projektowania  wyż szych
wytrzymałości  betonu  lekkiego  na  danym  kruszywie.  Każ dy  bowiem  wzrost
wytrzymałości  matrycy powodował dalszy  wzrost  wytrzymałości betonu lekkiego bez
wzglę du  na  wytrzymałość   kruszywa.  Należ y  zatem  przypuszczać ,  iż   zwię kszenie
wytrzymałości matrycy powyż ej 95 MPa, poprzez zastosowanie mikrokrzemionki i/lub
obniż enie  W/C,  spowoduje  prawdopodobnie  dalsze,  chociaż   zdecydowanie  mniej
efektywne, podwyż szenie wytrzymałości betonu lekkiego.

Literatura

[1] ARMELIN H., LIMA M.G., SELMO M.S., High-strength LWA concrete – the first

Brazilian experience, Congress on High Sterngth Concrete, Lillehammer 1993.

[2] NEVILLE A. M., Properties of Concrete, Longman 1999.
[3] TOMASZEWICZ A., Modified properties and structural behaviour of high strength

concrete, V Rilem Congress on High Strength Concrete, Sandefjord 1999.

[4] MIERZWA J., DOMAGAŁ A L., Wytrzymałość bezpośrednia kruszyw do betonów

lekkich kruszywowych, II Pol.-Słow. Seminarium, Kraków 1999.

[5] DOMAGAŁ A L., O przydatności krajowych kruszyw lekkich do betonów wysokich

wytrzymałości, XVIII Konf. Nauk.-Techn., Jadwisin 2002.

HIGH STRENGTH LIGHTWEIGHT CONCRETE

WITH POLLYTAG AGGREGATE

Summary

Pollytag is a relatively new lightweight aggregate on the market, therefore possibilities of
reaching high strength levels of concrete based on this aggregate have not been well
recognised yet. In this paper results of research on influences of material parameters on high
strength lightweight sintered fly ash concrete modelling are presented.