Untitled

1.Juz w czasach powstania kosciuszkowskiego dzialala w Paryzu kierowana przez Franciszka Barssa i Józefa Wybickiego tzw. agencja. Byla ona zwiazana z prawica. Przedstawiciele lewicy skupiali sie w tzw. deputacji.

2. Idea odbudowania Polski w oparciu o sojusz z Francja byla aktualna zarówno w czasach Kosciuszki jak i po jego upadku. Oficerowie insurekcji szukali tez zatrudnienia.

3. Realizacja tej idei. Agencja poprzez gen. Henryka Dabrowskiego zwrócila sie do walczacego we Wloszech Napoleona z oferta wspólpracy. Na czym polegala oferta? Napoleon pomoze utworzyc legiony polskie zlozone z oficerów wskazanych przez Dabrowskiego i polskich jenców z armii austriackiej. Mundury tej armii mialy byc zblizone do polskich.Oficjalnie byly one w sluzbie republiki Cisalpinskiej (jedna z siostrzanych republik utworzonych przez Napoleona). Po pokoju w Campo Formio w 1797 r. legiony jakis czas stacjonowaly we Wloszech, min.w 1798 r. braly udzial w zajeciu Panstwa Koscielnego, ale pokój w Luneville w 1801 r przekreslil sens ich istnienia. Czesc oficerów wdala sie w konspiracje przeciw Napoleonowi, wiec legiony zostaly podzielone, czesc zostala wyslana na wyspe San Domingo, czesc natomiast nadal pozostawala w sluzbie francuskiej.

4.Rezultaty istnienia legionów

Sprawa polska ponownie pojawila sie na arenie miedzynarodowej ,wsród kadry oficerskiej upowszechnily sie idee republikanskie [zródlem wladzy jest lud, który ma okreslone prawa] ,Legiony wyksztalcily kadry oficerów i podoficerów, na których pózniej zostanie oparta armia Ksiestwa Warszawskiego. Trwalym spadkiem po legionach jest Mazurek Dabrowskiego.

Tymczasem w polityce francuskiej zaszly istotne zmiany:

1. Napoleon zostal dozywotnim konsulem [1802]

2. Sprawa wyznaczenia nastepcy

3. 1804- Napoleon cesarzem Francuzów

II okres- polityka francuska w latach 1804 -1814

Stan pokoju nie trwal zbyt dlugo . Napoleon,aby miec poparcie, musial dac ludziom zatrudnienie, zabezpieczyc rynki zbytu dla przedsiebiorców i zaspokoic ambicje armii. To prowadzilo nieuchronnie do konfliktu, przede wszystkim z Anglia, która nie chciala sie zgodzic na korzystny dla Francji traktat handlowy, byly równiez zadraznienia w polityce kolonialnej.

Drugim motywem byla polityka kontynentalna- istnial konflikt z Austria, chodzilo o sfery wplywów we Wloszech i nad Renem.

Trzeci motyw: Francuzi uwazali, ze francuska racja stanu sa granice naturalne:Pireneje, Alpy, Ren. Przebieg:

Wobec tych sprzecznosci doszlo do odnowienia sie koalicji antyfrancuskiej, w sklad której wchodzily Anglia, Rosja i Austria. Anglia zwyciezyla na morzu - bitwa pod Trafalgarem. Na kontynencie zwyciestwo odniosly wojska napoleonskie - 2.XII.1805. pod Austerlitz. Bylo to najwieksze zwyciestwo Napoleona - pokonal sam polaczone armie: austriacka i rosyjska. Upadek Austrii spowodowal wycofanie sie Austrii z wojny. W stanie wojny ciagle pozostawala Rosja i Francja, ale w mysl warunków pokojowych Napoleon przejmowal wplywy austriackie na terenie Rzeszy, wtedy tez doszlo do likwidacji sw. Cesarstwa Rzymskiego [powstalo za Ottonów] Narodu Niemieckiego . W miejsce tego Napoleon utworzyl tzw. Zwiazek Renski.Zaniepokoilo to Prusy, które zajely Saksonie i zmusily Francuzów do wycofania sie za Ren. To z kolei spowodowalo wojne z Prusami, armia pruska w pazdzierniku 1806 poniosla tego samego dnia dwie decydujace kleski - pod Jena i Auerstaadt. Armia pruska wycofywala sie w nieladzie, wycofywala sie tez armia rosyjska i wtedy oddzialy Napoleona wkroczyly na teren Polski. Juz w listopadzie zostala zajeta Warszawa [1806 -27 listopada], ale jeszcze przed tym, bo 21 listopada,chcac zniszczyc Anglie, Napoleon wydaje dekret o blokadzie kontynentalnej. Dekret ten zabranial sprowadzania na kontynent europejski towarów angielskich, wywozu zboza do Anglii i utrzymywania z Anglia jakichkolwiek stosunków gospodarczych. Zeby ta blokada byla skuteczna, Napoleon musial narzucic swoja wladze calej Europie. Spowodowalo to wejscie wojsk francuskich do Hiszpanii, Portugalii w 1808, a jednoczesnie skutki tej blokady uderzaly nie tylko w interesy angielskie, ale i w innych, którzy prowadzili handel z Anglia.

Kampania przeciw Rosji trwala nadal - doszlo do dwóch bitew: 8.II. pod Ilawa, 14.VI pod Frydland. Obie bitwy skonczyly sie zwyciestwem Francji. Ale kampania przebiegala na terenie Polski [II i III tereny zaboru pruskiego]. Polacy z entuzjazmem powitali wkroczenie armii francuskiej. Na wiesc o zwyciestwach francuskich na terenie Wielkopolski usunieto pruskie zalogi, bardzo szybko odbudowano armie polska, która wziela udzial w koncowej fazie kampanii. Napoleon nie czynil zbyt wyraznych obietnic, ale sugerowal, ze zajmie sie sprawa polska. Stwierdzil,ze zobaczy, czy Polacy sa godnym narodem. Wyraznie zadal zaopatrzenia dla armii, kwaterunku i wystawienia sil zbrojnych. Ale sprawa polska stala sie przedmiotem rozmów na spotkaniu miedzy Napoleonem a carem Aleksandrem I w Tylzy. Napoleon byl gotów wydac Polske carowi [ Czartoryski chcial, by car byl królem Polski ]. Napoleon chcial,aby zlikwidowac panstwo pruskie,na co z kolei nie godzil sie car, ale zaproponowal, by ziemie polskie zostaly wlaczone w sklad Cesarstwa Francuskiego, z bratem Napoleona - Hieronimem jako wladca. Na to z kolei nie chcial sie zgodzic Napoleon, bo uwazal, ze takie bezposrednie sasiedztwo byloby powodem nieustannych konfliktów miedzy Francja a Rosja. Stanelo na kompromisie, który polegal na tym, ze z ziem II i III zaboru pruskiego utworzone zostalo Ksiestwo Warszawskie. Monarcha mial zostac król saski z dynastii Wettinów. 22. VII.1807 Napoleon nadal Ksiestwu konstytucje, która byla wzorowana na konstytucji francuskiej, ale z pewnymi lokalnymi odmianami. Konstytucja wprowadzila wzorce zaczerpniete z rewolucji francuskiej, tzn, wolnosc osobista, równosc wobec prawa, nienaruszalnosc wlasnosci,prawo piastowania urzedów. To nie dotyczylo wszystkich. Pelnie praw miala szlachta posesjonaci, zamozne mieszczanstwo, inteligencja.

Instytucje wladzy panstwowej

1. Pelnie wladzy wykonawczej oraz inicjatywe ustawodawcza posiadal monarcha, którym w tym wypadku byl Fryderyk August z dynastii Wettinów. Król sprawowal wladze wykonawcza poprzez rade stanu. Byl to organ doradczy przygotowujacy projekty ustaw, inicjatyw ustawodawczych i rade ministrów [rola dzisiejszego rzadu]. Zarzadzala ona równiez administracja. Wladze ustawodawcza posiadal dwuizbowy sejm, skladajacy sie z izby poselskiej [60 mandatów na 100 miejsc posiadala szlachta, a 40 inne stany] i Izby Wyzszej - Senatu, w sklad którego wchodzili wojewodowie, kasztelanowie, biskupi, ale bez okreslonych województw. W praktyce ks. Warszawskie bylo najbardziej wysunietym na wschód bastionem wplywów francuskich.

Na blokadzie mogla sie wzbogacic burzuazja francuska,gdyz stawala sie na rynku europejskim niemal monopolistyczna. Ale koszta tej blokady byly bardzo duze: trzeba bylo utrzymywac olbrzymi aparat celny kontrolujacy armie okupacyjne glównie w Niemczech, Hiszpanii, które zyly na koszt miejscowej ludnosci. Wszystko to wywolywalo wielkie niezadowolenie, co wiecej, w Hiszpanii Napoleon po raz pierwszy spotkal sie nie tyle z oporem panstwa poprzez armie, co z oporem narodu. Ujawnilo sie to w dzialaniach partyzanckich. Wojna w Hiszpanii okazala sie krwawa i kosztowna. Opór podsycali Brytyjczycy. W Prusach natomiast zaczal ksztaltowac sie niemiecki patriotyzm. Coraz powszechniej zaczelo sie upowszechniac przekonanie, ze Prusy to nie tylko dziedziczna posiadlosc Hohenzollernów, lecz naród oparty na wspólnocie jezyka, kultury, tradycji. Prusy sa czescia wielkiego narodu niemieckiego, co wiecej, rzad pruski przeprowadzil wiele reform w duchu burzuazyjnym, zniesiono poddanstwo chlopów, przeprowadzono, rozlozona na wiele lat reforme uwlaszczeniowa [ziemia przestaje byc wlasnoscia dworu, a jest wlasnoscia chlopa]. Chlopi uzyskali wolnosc osobista. W 1809 zdawalo sie, ze popularnosc cesarza Francuzów slabnie. Usilowala to wykorzystac Austria i w przymierzu z Anglia wypowiedziala wojne Francji. Napoleon jeszcze raz z wielkim trudem odniósl zwyciestwo pod Wagram. Na wojnie tej wzbogacilo sie Ksiestwo Warszawskie, poniewaz jego terytorium zostalo rozszerzone o ziemie III zaboru austriackiego. Coraz bardziej niepewnym sojusznikiem stawala sie Rosja. Blokada kontynentalna godzila w interesy rosyjskiego ziemianstwa [handel zbozem i surowcami obliczony na rynek angielski]. W 1811 roku car Aleksander I wydal zezwolenie na handel z krajami neutralnymi, co w praktyce oznaczalo zlamanie blokady. W 1812 roku Napoleon oglosil druga wojne polska, ale wojna ta skonczyla sie kleska Napoleona [faktografia]. W roku nastepnym Napoleon usilowal odwojowac straty, ale poniósl decydujaca kleske w bitwie pod Lipskiem 16 - 19 pazdziernik 1813 roku. W 1814 wojna przerzucila sie na terytorium Francji i wtedy Napoleon zostal zmuszony do abdykacji. W dozywotnie wladanie otrzymal wyspe Elbe na Morzu Sródziemnym, a w maju 1814 koalicja panstw antynapoleonskich zawarla pokój z nowym wladca Francji- Ludwikiem XVIII. Francja wrócila do granic z 1792 roku..W Wiedniu 1814 roku zebral sie kongres zlozony ze zwycieskich monarchów. Wtedy to ustalila sie hegemonia 5 stolic europejskich, a mianowicie: Petersburg, Wieden, Berlin, Paryz i Londyn. Na kongresie przyjeyo dwie zasady: legitymizmu i równowagi. Co prawda, obrady Kongresu Wiedenskiego zostaly przerwane na sto dni powrotu Napoleona do Francji, ale 18.VI.1815 doszlo do decydujacej bitwy pod Waterloo, gdzie Napoleon poniósl kleske i ponownie abdykowal. Ludwik XVIII wrócil do Paryza, a Napoleona zeslano na Wyspe Sw. Heleny, zas Francja musiala powrócic do granic z 1791 roku. Ponadto zaplacila duza kontrybucje. Tymczasem zwycieskie monarchie postanowily ze: monarchowie maja przyrodzone prawo do tronów, zródlem ich wladzy jest laska Boga [a nie wola ludu], ich obowiazkiem sa rzady dla dobra poddanych. W przelozeniu na jezyk polityki oznaczalo to, ze wszystkie dynastie pozbawione wladzy przez rewolucje maja prawo powrotu do swoich panstw. Przyspieszylo to rozbicie polityczne Wloch. Druga zasada byla zasada równowagi europejskiej, szczególnie popierana przez Anglie. Oznaczala ona, ze zadne panstwo nie moze byc na kontynencie europejskim na tyle silne, aby móc narzucic sila swoja hegemonie na kontynencie. Najpowazniejszymi kontrowersyjnymi sprawami byla sprawa polska i niemiecka. W sprawie niemieckiej postanowiono: Rozwiazanie Zwiazku Renskiego i utworzenie pod przewodnictwem Austrii Zwiazku Niemieckiego, który obejmowal wszystkie panstwa niemieckie [z wyjatkiem Prus Wschodnich]. W sumie tych panstw bylo 36. Ponadto Prusy otrzymywaly Poznanskie, Bydgoskie, Torun i Gdansk,2/5 Saksonii, Nadrenie i Westfalie Z ziem Ksiestwa Warszawskiego po odjeciu ziem przyznanych Prusom utworzono Królestwo Polskie, którego status prawny mial okreslic car rosyjski. W Wielkopolsce mialo powstac Wielkie Ksiestwo Poznanskie o bardzo ograniczonej autonomii. Kraków natomiast pozostawal wolnym miastem pod nadzorem trzech zaborców. Ponadto z inicjatywy cara Rosji w 1815 w Paryzu Austria, Rosja i Prusy utworzyly tzw. Swiete Przymierze, w ramach którego panstwa czlonkowskie zobowiazywaly sie do przestrzegania porzadku ustalonego na Kongresie Wiedenskim oraz interwencji zbrojnej tam, gdzie ten porzadek móglby byc naruszony przez ruchy rewolucyjne. Do Swietego Przymierza przystapily wszystkie panstwa chrzescijanskiej Europy oprócz Anglii i Watykanu. Nalezy jeszcze dodac, ze postanowienia Kongresu Wiedenskiego ustalily lad europejski, który przetrwal do 1914 roku.