Prawo rzeczowe

Własność - najszersza forma korzystania z rzeczy, prawo wyłączne.

ad 1. "ustawy" oznaczają całokształt obowiązującego ustawodawstwa. (najczęściej o charakterze publicznoprawnym - pr. Administracyjne). Ograniczeniem własności jest także art. 142 k.c. ( zgoda na naruszenie własności dla dobra wyższego stopnia ), art. 144 (immisje), art. 145 (służebność), art. 147 (zakaz robót ziemnych)

2. Prawo sąsiedzkie - obejmuje nie tylko nieruchomości bezpośrednio ze sobą graniczące ale także nieruchomości na których odczuwalne są skutki działania (hałas).

Immisja - oddziaływanie na grunt sąsiedzki. Działanie ma gruncie własnym, którego skutki odczuwalne są na gruncie sąsiedzkim.. Dzieli się je na pośrednie ( dym, hałas, opary) i bezpośrednie materialne i niematerialne (porzucenie nieczystości), które uważane są w orzecznictwie za wtargnięcie w sferę cudzej własności.

Art. 144 k.c. uważany jest również za wyznacznik granic treści prawa własności.

3. Służebność drogi koniecznej - żądanie właściciela nieposiadającego dostępu do drogi publicznej lub do swoich budynków gospodarczych (gosp. Rolne) względem właściciela innej nieruchomości o ustanowienie za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej ( w drodze umownej lub sądowej ). Roszczenie to nie ulega przedawnieniu.

4. Nabycie i utrata prawa własności z reguły następują jednocześnie.

a) Pierwotne sposoby nabycia prawa własności - prawo to powstaje niezależnie od praw poprzednika ( brak następstwa prawnego ), nie stanowi sukcesji po poprzedniku (wywłaszczenie, zasiedzenie, nacjonalizacja, pomieszanie, nabycie od niewłaściciela)

b) Sposoby pochodne - prawa nabywcy wywodzą się z praw przysługujących poprzednikowi - nemo plus iuris.

Następstwo czasowe i prawne - sukcesja (sprzedaż, darowizna, zamiana, spadkobranie). Nowy nabywca nabywa prawo wraz z jego obciążeniami i ograniczeniami.

c) Przeniesienie własności - przejście prawa własności na podstawie umowy między zbywcą i nabywcą.

Ξ Rzecz oznaczona co do tożsamości ( in specie ): własność przechodzi na podstawie samej umowy zobowiązującej - jest to umowa konsensualna ( solo consensu) powodująca zobowiązanie do przeniesienia własności i skutek rzeczowy - rozporządzający - przeniesienie posiadania.

Ξ Rzecz oznaczona co do gatunku (in genere) lub rzecz przyszła: oprócz umowy zobowiązującej potrzebna jest jeszcze inna czynność prawna przenosząca posiadanie rzeczy - dopiero wtedy własność przechodzi na nabywcę. Nie można nabyć własności rzeczy, która jeszcze nie istnieje.

Ξ Nieruchomość: Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej (rzeczowej), z tym że powinna być w niej zaznaczona wcześniejsza umowa zobowiązująca. Niezachowanie formy powoduje bezwzględną nieważność. Nie może dojść do przeniesienia wł. Pod warunkiem, ani z zastrzeżeniem terminu. Wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i stanowi odbicie dokonanej w chwili zawarcia umowy zmiany właściciela.

Ξ Ruchomość: wola osób dokonujących przeniesienia może być wyrażona przez każde zachowanie się tychże osób, które ujawnia tą wolę. Art. 75 § 1 k.c. - forma pisemna (najczęściej dla celów dowodowych)

d) Zasiedzenie - nabycie własności przez posiadacza na skutek upływu określonego czasu. Służy ono usunięciu stanów niezgodności między stanem faktycznym a prawnym.

bonae fidei - z przyczyn usprawiedliwionych posiadacz nie wie o tym, że nie przysługuje mu prawo własności.

e) Zrzeczenie się własności - uprawnienie do zrzeczenia się wynika z prawa własności. Art. 179 k.c.

f) Zawłaszczenie rzeczy ruchomej - własność ruchomej rzeczy niczyjej nabywa się przez objęcie jej w posiadanie samoistne art. 181 k.c.. Konieczna jest intencja nabywcy do stania się właścicielem

g) Znalezienie - o znalezieniu powinno się niezwłocznie zawiadomić osobę uprawnioną do odbioru rzeczy, lub właściwy organ państwowy. Art. 183 k.c.

Pieniądze, papiery wartościowe itp. należy oddać w przechowanie organowi. Znalazca, który uczynił zadość swoim obowiązkom ma prawo do znaleźnego - 1/10 wartości przedmiotu art. 186 k.c.

h) Połączenie rzeczy: własność rzeczy rozciąga się także nad rzeczą ruchoma, która została połączona (część składowa nieruchomości)art. 192 § 1

Przetworzenie rzeczy: ten kto wytworzył nową rzecz z cudzych materiałów staje się właścicielem, gdy wartość nakładów pracy przewyższa wartość materiałów + bonae fidei. Inaczej rzecz staje się własnością właściciela materiałów. Art. 192 § 2

Pomieszanie rzeczy: gdy stanu poprzedniego nie da się osiagnąć dotychczasowi właściciele stają się współwłaścicielami.