Zestaw 3

  1. jelenie właściwe i rzekome

było

  1. wymiary jenota

• 65-75 cm długości

• ogon 20 cm

• masa ciała 4-6 kg latem, 6-10 kg jesienią

  1. watacha u dzików (skład ,kiedy-kto)

Wataha (rota):

- skład to samica z warchlakami (jesień)

- wielkość

- wataha rodzinna

- łączenie watah rodzinnych (jesień bo zagrożenia)

- zdobywanie żeru

- obrona

- watahy przelatków

- odyńce i wycinki

- poruszanie się watahy (przy żerowaniu, przemarszu przez otwarte tereny, przez gęstwinę, przez głęboki śnieg)

- dzik bardzo dobrze pływa (do 3-5km).

  1. ile jaj, kiedy i jak długo wysiaduje kuropatwa

Zniesienie (ok. 15 jaj) w czasie 24-26 dni , Wysiadywanie 24 dni - brak odwiatru, eden lęg w roku. W kwietniu lub maju

  1. rozwój i zrzucanie poroża u jelenia

Tworzenie poroża

Poroże - element doboru naturalnego

W wieku 7-8 mieś. wyrastają możdżenie

W wieku 12 mieś. możdżenie przbijają skórę i pokrywa je scypuł. Wzrost poroża.

Wzmożone wydzielanie testosteronu hamuje dalszytfozwój* poroża I szybkie kostnienie

Wycieranie (czemchanie) poroża u młodych byczków IXIX u starszych byków VII- VIII

Obniżenie produkcji testosteronu po rykowisku -uaktywnienie procesów demarkacyjnych i odrzucenie martwej tkanki poroża II-III-IV. Skrócenie i pogrubienie możdżeni.

Początki wzrostu poroża

(marzec)

  1. wymień grążyce

Głowienka kaczka rdzawogłowa (Aythya ferina)

Czernica (Anthya fuligula)

1. pytania z pierwszej grupy zestaw 4:

1.wielkość jąder u rogacza

- jądra 12g w zimie i 70g w lecie

2.uzębienie dzika

Uzębienie (28 zębów):

3 1(okrągłe) 3 0 (3-4mce)

3 1 3 0

Wymiana zębów od okrajków (10-12m-cy):

- pojawia się kieł (trójkątne)

- pierwszy ząb przedtrzonowy

- dwa zęby trzonowe

Bardzo dobrze wykształcone kły (14-16mscy).

Dorosły dzik ma 44 zęby (19-20mscy):

6 1 4 3

3 1 4 3

Kły (oręż)dzika:

- kły mleczne do 8-11mscy, tępe, 6mm grubości

- kły stałe żuchwy (szable), szczęki (fajki) do ostrzenia szabli (osełka)

- szabla przyrasta 3 cm rocznie i tyle też ściera się

- szable samców do 30cm, trójkątny przekrój, 2/3 w zębodole aż pod PM3 dlatego niewyrywalny

- funkcje oręża dzików - walka w okresie rui

- powierzchnia szlifu dobrze zarysowana - do określania wieku

Kły samic:

- krótkie i owalne na przekroju

- przez pierwsze trzy lata jak u samców rosną, potem stopniowe zamykanie kanału (zamknięcie korzenia); zarastanie wpływa na jego odżywienie czyli mniejszy przyrost

3.pokarm dzika

Pożywienie:

- żer objętościowy: trawy, zioła, pędy

- żer treściwy: ziemniaki, korzenie, cebule, nasiona, żołędzie, pochodzenia zwierzęcego

- żer soczysty: ziemniaki, buraki, rzepa, marchew

Skład procentowy jest bardzo różny. Dzienne zapotrzebowanie 1,5kg treściwego i ok. 3kg soczystego. Występują sezonowe wahania pokarmowe. Aż 2/3 pożywienia dzik pozyskuje z ziemi i ściółki, 1/3 ha powierzchni; proporcje pożywienia roślinnego do zwierzęcego to 3:1.

Pokarm roślinny:

- w lesie to: grzyby (opieńki, rydze, smardze, piestrzenice), mchy, skrzypy, paprocie (pędy, liście), sadzonki, nadziemne jedno i dwuliścienne, nasiona dębu;

- na polach: zboża (owies, żyto jęczmień), proso, gryka, ziemniaki, marchew, rzepa, kapusta, buraki, topinambur

Pokarm zwierzęcy:

- gleba leśna (w 1g wiele tysięcy pierwotniaków, bakterii, śluzowców, glonów, grzybów, larw muchówek), pierścienice, stawonogi (szkodliwe owady lasów i pól, chrząszcze majowe), ryby (w mule spuszczonych stawów lub płytkich wodach), ptaki (jaja i pisklęta z gniazd naziemnych),ssaki od myszy po jelenia (młode zwierzyny płowej, zajączki, padlina; tropi po śladach krwi).

4.wymiary bażanta

Phasianus. colchicus colchicus bażant zwyczajny, 90 cm długości, 1,2-1,6 kg

Phasianus. colchicus mongolicus - bażant mongolski, 95 cm długości, 1,8 kg

5.wymiary lisa

Długość ciała 50-90 cm

Długość ogona 30-60 cm

Wysokość w kłębie 35-50 cm

Masa ciała 5-7 kg

6.różnica między jeleniami właściwymi a rzekomymi

Jelenie dzielą się na właściwe (jeleń europejski, jeleń sika, daniel) i rzekome (łoś, renifer, sarna, jelenie amerykańskie oprócz wapiti). Jelenie właściwe mają kości śródręcza zrośnięte z II i V palcem, a rzekome nie.\

7.co wiesz o gęsi zbożowej?

Gęś zbożowa , posiewnica zbożowa (Anser fabialis) (tajgowa i tundrowa)

Opis

Zestaw 11

1) pokarm sarny

Zioła , trawy, rośliny uprawne, pedy drzew, krzewów, krzewinek ( 40%) to trawy,


2) waga jelenia i sarny

Sarna masa ciała 12kg (południowa Europa); 16 kg (Polska), 30 kg (Rosja)

Jeleń średnia masa tuszy jeleni (75%)

Sardynia i Korsyka............... 80 kg

Szkocja..............................100kg

Hiszpania i Francja...............100 kg

Niemcy............................ 120kg

Sudety.............................120kg

Mazury............................180 kg

Alpy...............................120-140 kg

Bieszczady..................... 200-250 kg

Karpaty wschodnie.............250-280 kg


3) rozrod dzika

Rozród:

- ruja (huczka - bo odgłosy odyńców, lochanie), XI - I (II), warunki terenowe

- krycie lochy ok. 4min (uderzenia szablami)

- dojrzałość płciowa - samice to jeden rok, samce - dwa

- 40% loch zapłodnionych (20-75%)

- ciąża trwa 133-140 dni stare i 114-130 młode lochy

- warchlaki rodzą się w IV (II, III, także VI, VII)

- barłóg porodowy - 2-10 warchlaków (5, 9)

 przyrost pogłowia dzików 60-80% (30-130%).


4) pokarm lisa w %

Lis - drapieżnik oportunistyczny (zmienność sezonowa)

35% drobne gryzonie 30% zające, króliki ?

10-20% padlina

20% ptaki

1% owoce

odpadki śmietniskowe


5) czym sie rozni tchorz od kuny


6) uzebienie zajaca

- 28 zębów 2030

1032


7) budowanie gniazda przez kuropatwe

Gniazdowanie

Wyszukiwanie, wielkość i obrona "ostoi", zabawy

Kopulacja (inicjatywa kury)

Wyszukiwanie miejsca na gniazdo (osłona)

pobocza, miedze, nieużytki, zielonki pastewne, obrzeża

Gniazdo próbne - wykończenie gniazda + materiał maskujący - odkrycie pierwszego jaja - odkrycie całego zniesienia

zestaw 10
1 siersc sarny

- suknia letnia (1,5 - 3 - 6 cm; śr. O,1mm)

- suknia zimowa: włos sfalowany z czarną końcówką-brunatnozłoty-szary-biały; 2-4-7cm, śr.0,3mm)

- zmiana to wrzesień\październik i kwiecień\maj

- jeśli zmiana opóźnia się w czasie to znaczy, że zwierzę jest w złej kondycji (ewentualny odstrzał)


2 rozrod jeleni

Głosy:Wabienie łani: „oing"

■ Straszenie (krótkie stęknięcie)

■ Ryk byków w czasie rui

Rykowisko

IX-X - ruja u łań

Walki byków

Kilka kopulacji co kilkanaście minut

Młodsze krążą wokół szukając szczęścia

Ciąża trwa 33-34tyg.

W połowie maja wysokocielne łanie odłączają się od chmary i w zacisznym miejscu rodzą 1-2 cieląt o płowo-czerwonej sukni z białożółtymi cętkami.

Cielę po 1 godz wstaje.

Po kilku tyg. cętki znikają

Po 6 tyg łania z cielęciem wraca do chmary.

Karmi cielę co 30 min., potem kilka razy dziennie aż do zimy.


3 rozrod wydry

Rozród:

• ruja II-III

• ciąża 61-63 dni

• IV-VI rodzi 2-4 młode w głębokiej norze, które są ślepe

• Po 28-35 dniach otwierają oczy

• Do 9 miesiąca są przy matce

• Przez 9 tygodni są karmione mlekiem

• Dojrzałość płciową osiągają po 2 latach

• Żyją 10-15 lat


4 wymien kaczki wlasciwe

Krzyżówka (Anas platyrynchos)

Cyranka (Anas querquedula)

Cyraneczka (Anas crecca)

Krakwa (Anas strepera)

Rożeniec (Anas acuta)

Płaskonos (Anas clypeata)


5 borsuk - wymiary i waga

Długość ok. 90 cm

Wysokość ok.30 cm

Ogon 15-20 cm

Masa ciała ok. 12 kg latem i 15-29 kg jesienią


6 pokarm dzika - co i ile

było


7 jak odroznic koguta kuropatwy szarej od kury

Zestaw 6

1. Ile pokarmu zjada jeleń i sarna

2-4 (0,4-0,8 suchej masy) kg masy zielonej sarna i 16 -17 kg masy zielonej jeleń ( 60% paszy zielonej)


2. Wzór zębowy jelenia

Uzębienie

Szczęka O—1—3—3

Żuchwa 3+1------3—3


3. Wszystko o rozrodzie lisa

Rozród

►Zwierzęta monoestralne

►Cieczka 1-6 dni (w Polsce przełom I/II)

Związki monogamiczne (?)- poligamiczna ale czasem monogamiczna natura samców

Kopulacja 15-30 min na powierzchni

Ciąża 51-53 dni

Młode III/IV

wielkość miotu 4-8 młodych(śmiertelność prenatalna ok.25%)

wiek samicy 1-6 lat(5-45% niepłodnych)

baza pokarmowa (prognozowanie)


4. Rozpoznawanie wieku zająca

Rozpoznawanie wieku:

- znamię Strocha (chrząstka pomiędzy trzonem i nasadą kości łokciowej) do 8 miesięcy! w 9-tym miesiącu stopniowo zanika

- większa masa soczewki właściwie u starszych zajęcy


5. Wymień gęsi występujące w Polsce

Gęś gęgawa (Anser anser)

Gęś białoczelna (Anser albifrons)

Gęś zbożowa , posiewnica zbożowa (Anser fabialis) (tajgowa i tundrowa)


6. Waga kuropatwy szarej i bażanta

Kuropatwa szara masa ciała ok.400 g, a wiosna 200-

250 g (pisklę 7-9 g, a po 120 dniach 360 g) bażant zwykły 1,6 mongoslki 1,8 kg


7. Wymień i oceń zmysły u dzika

Zmysły:

- doskonały węch najlepszego posokowca, tropi po farbie, wyczuwa w ściółce larwy owadów, żołędzie, brukiew, orzechy, zamieszkane nory mysie

- dotyk: płytka ryjowa, włosy czuciowe na policzkach i pod żuchwą

- smak: liczne brodawki smakowe języka, duża wybiórczość żeru

- słuch: b. dobry jak u sarny (na pisk myszy)

- wzrok: reaguje na ruch (ale słaby).

Dzik jest inteligentniejszy od sarny i jelenia.

Głosy:

- małe warchlaki w barłogu - cicho

- warchlaki wędrujące za matką są hałaśliwe; długi ostry kwik - strach, ból; krótkie kwiknięcie po potrąceniu przez matkę , przy przepychaniu się do sutek lub zgubieniu watahy; po odnalezieniu chrząkają (O-O-O-)

- matka po zauważeniu niebezpieczeństwa wciąga powietrze i z impetem wypuszcza je

- przestraszone warchlaki zrywające się do ucieczki

- odyniec

12,8-14,8 na 1000 ha


2. w jaki sposób określa się wiek dzika po szablach

Rozpoznawanie wieku po uzębieniu:

- stopień starcia kłów

- okres wymiany mlecznych na stałe

- stopień starcia zębów trzonowych

- położenie M3 w stosunku do spina cristae facialis

- różnica średnicy …(współczynnik WW: stosunek miejsca podstawy do…).


3. wymiary i waga gęsi gęgawy


4. stosunki rodzinne u lisów

Organizacja socjalna

►Samiec + samica, grupa socjalna

►Synowie

►Córki

►Wielkość terytorium (kilkadziesiąt ha - 20-30 km)

►Stabilność terytorium

►Ochrona terytorium (znakowanie zapachowe, atak

bezpośredni) samica-samiec

►Zagęszczenie: 1990 r.= 0,3- 1,0/km

obecnie = 6,0/km


5. czym się żywi lis a czym kuna

►Lis - drapieżnik oportunistyczny (zmienność sezonowa)

35% drobne gryzonie 30% zające, króliki ?

10-20% padlina

20% ptaki

1% owoce

odpadki śmietniskowe

►Wykorzystanie pokarmu 91%

ok. 450 g/dobę, karmiące x 2więcej

6-8 tyg. szczenięta 62%
13-24 tyg. 113%

►Wykorzystanie energii: 96% utrzymanie, 4% tkanki własne

Kuna Pokarm

Myszowate (65%latem i 40% zimą),wiewiórki, jaja, ptaki (gołębie),króliki, zające, koźlęta sarny, żaby, ślimaki, owady (gniazda os i trzmieli), jagody, owoce leśne,

rzadziej padlina

6. rozród u zająca

Ciąża 40-43 dni

Okres rozrodczy: III - IX (3-4 mioty)

Samica rodzi rocznie 7,4 młodych

Superfetacja

Plemniki żywotne przez 30 dni

Resorpcja płodów

Pierwsze karmienie bezpośrednio po urodzeniu (23% tłuszczu).

Po 1-2 dniach następne karmienia (w nocy) raz na dobę, kilka minut

Dojrzałość płciowa: samce 5-6miesięcy

samice 7 miesięcy

Parkoty I-II (gonitwy,pary, walki)

Czynniki redukcji pogłowia

Mechanizacja rolnictwa - zbiór zielonek (koszenie co 6 tyg.), uprawa okopowych

Środki ochrony roślin (herbicydy, insektycydy i rodentycydy)- ok. 15%

Wypadki komunikacyjne (samochody, kolej)

Monokultury

Drapieżniki:, lis, kruk, myszołów, wrona siwa, kot, pies)

Choroby zakaźne i inwazyjne (kokcydioza, robaczyce przewodu pokarmowego, rodencjoza, pastereloza,

tularemia, stafylokokoza, bruceloza)

Warunki pogodowe.


7. rozród u sarny

Dojrzałość płciowa 14 miesięcy, ruja od połowy lipca do połowy sierpnia, koza grzeje się 2-3 dni i jest kryta kilkanaście razy ( krótki akt. Krycia) , walki rogaczy, ciąża 9,5 miesiąca ( zapłodnienie blastula 0.1 mm w świetle macicy przez 4mce w listopadzie albo w grudniu implantacja zarodka). Kocenie się w maju-czerwcu. 1-2 koźląt (1,6 kg) po 2-3 h chodzą, po 2-3 tyg. przeżuwają brak zapachu ( nieaktywne gruczoły zapachowe) przywarowują w niebezpieczeństwie , koza karmi do grudnia , ok. litr mleka dziennie

Sztuczny wychów koźląt:

Koźle samotne niekoniecznie jest opuszczone, wąski smoczek do butelki ( poniżej 10mm) mleko w proszku dla niemowląt ( 6 łyżeczek do herbata na 100 g wody lub wywaru z siemienia lnianego czy płatków owsianych)

Karmić co najmniej 5 razy dziennie po 100g mleka a potem 200-250g. po rozpoczęciu pobierania pokarmu roślinnego karmić 3 razy dziennie. Masować podbrzusze i okolicę odbytu, trzymać na dworze pod zadaszeniem, po 2 mc-ach umożliwić wychodzenie w teren i ograniczyc kontakt tylko do karmienia

4. Zestaw 5

1. zmysły szaraka

Narządy zmysłów:

- najlepiej rozwinięty słuch (wielkie uszy z czarnymi szczytami przyłożone do głowy wystają poza pysk, u bielaka - do końca pyska, a u królika krótsze niż pysk)

- oczy osadzone bocznie umożliwiają widzenie do przodu, na boki i do tyłu; brak widzenia przestrzennego - tylko ruch

- węch słaby

- dotyk dobrze rozwinięty (włosy czuciowe na końcu pyska).

2. gruczoły zapachowe sarny i jelenia

Sarna i jeleń

Gruczoły zapachowe:

- czołowe (między wyrostkami przednimi u rogacza): pociera rogami i w ten sposób znaczy swoją obecność

- szczoteczkowe (w okolicy skoku) u obu płci (jak szybko rusza zwierzę, to wtedy jest silne wyciśnięcie gruczołu i inne zwierzęta wiedzą o tym)

- napletkowi\sromowe - głównie w okresie rui się uaktywniają; umożliwiają spotkanie się samca z samicą

- budowa: duże gruczoły potowe, skupiska tkanki gruczołowej o szerokim świetle, wyścielane nabłonkiem izopryzmatycznym; są tu też komórki mioepitelialne; posiadają także przewód wydzielniczy

- są stymulowane czynnikami emocjonalnymi i hormonalnymi

- gęsta wydzielina jest rozkładana przez bakterie

3. kiedy kuropatwy zaczynają latać

Jak maja 2 tygodnie

4. kiedy jelenie tracą poroże i kiedy wytwarzają

było

5. wartości ekonomiczne i biologiczne łowiska

6. okres cieczki i długość ciąży jenota

• cieczka w II-III

• ciąża 61-62 dni

• w IV-V rodzi się 5-7 ślepych szczeniąt, które po 10 dniach widzą

7. okrywa letnia i zimowa sarny

Było

5. zestaw 8

1. zęby dzika

było

2. wymienić zajęcowate w polsce (czy cos takiego)

Zając szarak (Lepus europaeus), bielik i królik

3. wymienic gruczoly zapachowe chyba u sarny (albo jelen)

było

4. co je kuropatwa

Pokarm

Pisklęta przez 2 tyg. wyłącznie owady.

W 3 tyg. 50% żeru roślinnego

W 4 tyg. 97% żeru roślinnego

Średnio: 19% pokarmu zwierzęcego i 81% pokarmu roślinnego

Pokarm roślinny:

pączki, kwiaty, liście, nasiona zbóż i chwastów ( w lecie ok.. 38%)

potem więcej chwastów, korzonki (buraki), oziminy

Pokarm zwierzęcy:

owady i larwy (drobne chrząszcze) motyle, muchy, koniki polne,

mrówki, pająki - w IV 41%, w V 63%, w VI 50%

5. lisia nora

Nory

Długość: 5-7 m

►Szerokość: 25 - 35 cm

►Wysokość: 15 - 20 cm

►Wykorzystanie: okres wiosenno-letni, zimowy

► Liczba nor rodziny =13-20 ale używane jest 2-5 nor

Lokalizacja

6. wymiary i waga kuny i tchorza

kuna

Budowa ciała

Tchórz

Budowa ciała

Długość 30-45 cm

Ogon ok. 15 cm

Masa ciała 0,6 - 1,5 kg

7. kiedy i jak tworzy się i jest zrzucane poroże

bylo

zestaw 7
1. grczoly u sarny

było


2. chmara jeleni (kiedy i kto ja tworzy)

Życie w chmarach

Chmara łań: kilkanaście do kilkudziesięciu sztuk (łanie z cielętami, roczne jałowe łańki, roczne byczki, rzadziej 2-3 letnie byki. Chmarę prowadzi licówka z cielęciem(instynkt macierzyński) - szyk chmary

■ Po rykowisku (listopad)byki łączą się w chmary po kilkanaście do kilkudziesięciu sztuk prowadzone przez byki w średnim wieku."

Wiosną chmara byków rozpada się(wzrost poroża intensywne żerowanie)

Struktura płci: byki 1.2(1.5) : łanie 1.0


3. pokrya wlosowa dzika

Okrywa włosowa:

- skóra szaro-czarna; w okolicy karku, kłębu, grzbietu gruba + żywica

- włosy pokrywowe (ościste, szczecina) w kępkach po 3 zakończone 2-5 piórkami; na grzbiecie 15cm (czub), na przekroju okrągłe, czarne, na końcach szarawe

- włosy wełniste (wełna, podszycie) miękkie, gęste, skręcone, jasnobrunatne do jasnoszarych (tylko w zimie pod włosem pokrywowym)

- włosy czuciowe - krawędzie powiek, brodawki policzkowe i podżuchwowe

- zabarwienie sukni ciemnobrunatne, czarne, rdzawobrunatne, szarobrunatne

- policzki, podgardle, tylna część głowy i grzbiet - jaśniejsze

- warchlaki do 5-6 miesięcy rdzawobrunatne z żółtymi pręgami na grzbiecie i bokach ciała, spód i boki żółtawe

- wymiana włosa raz do roku III-IV


4. okres rozrodczy u borsuka

Rozród


5. gruczoly lisa

Gruczoły zapachowe

Opuszki

Gruczoł ogonowy

Gruczoł okołoodbytowy

mocz


6. pokarm zajaca

Pokarm:

- 77 gat. roślin (35 w znacznej ilości)

- rośliny uprawne trawy, zioła, pąki, młode pędy, kora gałęzi. owoce, nasiona, grzyby

- dzienna dieta to 800-1000g masy zielonej tj. ok. jedna czwarta masy siała (sarna je jedną ósmą swojej masy)

- zapasy tłuszczu zimowego (dopuszczalna strata 15% masy ciała (dzik do 40%masy ciała), skromny zające jest dobrze otłuszczony

- kał - spłaszczone, suche bobki, zjadanie półpłynnego kały w czasie spoczynku


7.gat kaczek nurkujacych w Pl

  1. Rozmnażanie i rozród kuny

Jak borsuk

  1. Zęby lisa

  2. Różnice miedzy gęgawymi a kaczkami

  3. Kał miękki zająca znaczenie fizjologiczne