Ratownictwo medyczne

II rok zaoczne, grupa III

Aleksandra Łęska

Marcin Jagła

Grzegorz Olearczyk

Kwalifikacja chorych do leczenie operacyjnego.

Operacja, zabieg, zabieg operacyjny to synonimy świadomego, określonego działania połączonego z zamierzonym przecięciem tkanek lub otwarciem jam ciała w celu usunięcia chorych narządów, ich fragmentów, tkanek lub opróżnienia nagromadzonych w wyniku patologicznego procesu płynów a także rekonstrukcja zmian anatomicznych.

Każda operacja niesie ze sobą pewne ryzyko, które można przyjąć, pod warunkiem, że jest ono zgodne z najważniejszą zasadą „Primum non nocere” - przede wszystkim nie szkodzić. Oznacza to iż należy wyważyć ryzyko związane z operacją tak, by nie przekraczało spodziewanych korzyści lub nie przynosiło złych skutków w razie odstąpienia od takiego leczenia.

Operacja może być przeprowadzana ze wskazań:

Wskazania bezwzględne - mówimy o nich, gdy zaniechanie leczenia operacyjnego stanowi zagrożenie ciężkim niebezpieczeństwem lub śmiercią. Nie ma innej alternatywy leczenia ratującej życie.

Wskazania względne - pewien efekt leczniczy można osiągnąć stosując leczenie zachowawcze. Zabieg zalecany jest jako metoda, po której można się spodziewać równorzędnego lub lepszego wyniku.

Wśród rodzajów operacji wyróżniamy:

Kwalifikacja chorych do zabiegów operacyjnych

Trzy typy operacji:

Operacja w trybie nagłym - zabieg, którego odroczenie w czasie grozi poważnymi konsekwencjami także utratą życia. Pojęcie czasu jest liczone conajwyżej w godzinach, zdarzaj się sytuacje gdy dużą rolę odgrywają minuty.

Operacje tego typu przeprowadza się:

Operacje ze wskazań życiowych - zabieg, który można odroczyć mimo schorzenia do czasu wyrównania najważniejszych zaburzeń ( zaburzenia gospodarki kwasowo-zasadowej, wodno- elektrolitowej, niedokrwistość, niedobory białka) w celu minimalizacji ryzyka operacyjnego.

Operacje w czasie zaplanowanym- operacje w której czynnik czasu nie odgrywa decydującej roli, liczony w przedziałach czasowych - tygodnie, miesiące. W tym czasie przeprowadza się dokładne wstępne badania, analizuje choroby współistniejące, oraz ryzyko związane z przyjmowanym lekami (p/zakrzepowe; p/agregacyjne).

Operacje tego typu przeprowadza się:

Przygotowanie chorego do zabiegu operacyjnego

Celem przygotowania chorego do operacji jest uzyskanie możliwych w danej sytuacji chorobowej jak najlepszego stanu ogólnego oraz wyrównanie zaburzeń metabolicznych i czynności poszczególnych narządów.

Przygotowanie chorego obejmuje 2 etapy:

Przedoperacyjna ocena stanu chorego i leczenie przedoperacyjne

Przed każdym zabiegiem chirurgicznym niezbędna jest dokładna ocena stanu ogólnego i zmian chorobowych chorego. Należy określić ryzyko operacyjne- niebezpieczeństwo wystąpienia powikłań i śmierci w czasie i po zabiegu, które określają następujące elementy:

Schemat oceny ryzyka wg skali ASA:

Grupa I zwykły, zdrowy pacjent

Grupa II chory z nieznacznie zaznaczoną chorobą układową

Grupa III chory z ciężką chorobą układową ograniczającą jego wydolność

Grupa IV chory obłożnie z powodu choroby układowej, która stanowi zagrożenie dla życia

Grupa V śmiertelnie chory pacjent, śmierć może nastąpić w ciągu 24 godz. niezależnie od wykonania zabiegu operacyjnego czy też odstąpienia od niego

Skala ryzyka sercowego wg Goldmana:

  1. wiek powyżej 70 lat - 5pkt.

  2. zawał mięśnia sercowego przebyty przed upływem 6 miesięcy - 10pkt.

  3. tachykardia i zaznaczony III ton serca, przepełnienie żył szyjnych -11 pkt.

  4. istotne zastawkowe zwężenie aorty - 3 pkt.

  5. w przedoperacyjnym EKG rytm serca różny od zatokowego lub dodatkowe skurcze przedsionkowe -7 pkt.

  6. powyżej 5 na minutę dodatkowych skurczy komorowych, udokumentowanych przed zabiegiem - 3 pkt.

  7. ogólny stan zdrowia chorego w tym:

  • operacja w obrębie jamy brzusznej, wewnątrz klatki piersiowej lub na aorcie - 3 pkt.

  • operacja w trybie nagłym - 4 pkt.

    • Kategoria

    Liczba punktów

    Procent powikłań zagrażających życiu

    Śmierć sercowa

    I

    0-5

    0,7%

    0,2%

    II

    6-12

    5%

    2%

    III

    13-25

    11%

    2%

    IV

    >26

    22%

    56%

    Choroby niechirurgiczne zwiększające ryzyko operacji:

    Choroby układu krążenia:

    Należy ocenić: rytm serca, wydolność układu, stan ukrwienia mięśnia sercowego, skurcze dodatkowe, przedsionkowe, komorowe- leczenie lekami antyarytmicznymi. W blokach przedsionkowo-komorowych drugiego i trzeciego stopnia należy rozważyć możliwość zastosowania sztucznej stymulacji serca. Świeży zawał serca jest przeciwwskazaniem do planowanego zabiegu. Operacje należy wówczas odroczyć na około 6 miesięcy. Jedynie zabiegi ze wskazań życiowych można wykonać w tym czasie. Niewydolność krążenia niewielkiego stopnia nieznacznie zwiększa ryzyko. W warunkach pełnych objawów klinicznych należy wykonać zabieg ze wskazań życiowych i po odpowiednim przygotowaniu- naparstnica, środki moczopędne, uzupełnienie potasu. Chorzy z nadciśnieniem powinni być operowani po jego obniżeniu i ustaleniu przyczyny- należy podąć środki moczopędne, leki obniżające ciśnienie, blokery.

    Choroby układu oddechowego:

    Ostre i przewlekłe choroby zwiększają ryzyko zabiegu, zwłaszcza wykonywanego w znieczuleniu ogólnym. Badania przedoperacyjne mają na celu ustalenie stopnia wydolności płuc. W stanach ostrych najlepiej odroczyć zabieg i leczyć. U chorych z przewlekłym procesem zapalnym należy wykonać z plwociny posiewy bakteriologiczne, antybiogram i leczyć. Zaawansowana niewydolność jest p/wskazaniem do leczenie operacyjnego. Jeśli operacja jest konieczna wskazane jest znieczulenie przewodowe.

    Choroby układu moczowego:

    Konieczna jest ocena wydolności nerek i wykrycie zakażenia dróg moczowych. Chorzy są bardziej podatni na zakażenia a ustalenie odpowiedniej ilości płynów przetaczanych jest trudniejsze w związku z istniejącymi zaburzeniami.

    Plan postępowania przedoperacyjnego ze wskazań nagłych: