KONFLIKT ARABSKO ŻYDOWSKI

Państwo Izrael v. Palestyńczycy

GENEZA:

Syjonizm - (wzgórze syjon, tam gdzie była świątynia salomona (ściana płaczu) )

Teodor Herzl - założyciel ruchu syjonistycznego :D

utworzenie państwa: 1. w ugandzie

2.na cyprze

3.ziemia święta.

Ideologia syjonizmu:

syjonizm lewicowy, prawicowy, religijny, generalny (napędznie gosp)

Imigracja żydów do Ziemi Świętaj - fascynacja ideą utworzenia państwa żydowskiego;

ALIJA - IMIGRACJA

  1. imigracja 1882 -1902

  • alija 1904 - 1914

    1. 1919 -1923

    1. 1924 - 1931

    1. 1932 - 1938

    1. 1939 - 1948

    Kibuc - utworzone z I i II aliji

    Moszaw

    1891 - zydowski działacz doszedł do wniosku, że może dojść do buntu, konfliktu

    Azuri - „przebudzenie narodu arabskiego”

    1917 - deklaracje Balfour'a przyszłośc narodu żydowskieo w palestynie, „national home for the jewish people”

    Przyczyny:

    sfera wewnętrzna:

    sfera zewnętrzna:

    1. konflikt o charakterze narodowościowo ideologicznym

    1920 „rok katastrofy” arabowie

    1921 - wzajemne walki wśród ludności żydowskiej (komuniści - socjaliści)

    1928 - starcie arabsko żydowskie przy ścianie płaczu (mur zachodni świątyni salomona) Jerozolima;

    rozruchy arabsko żydowskie (Hebron plus całe terytorium Palestyny)

    od 1928 - permanentny konflikt

    1935 - arabowie wzniecili powstanie przeciewko mandatariuszowi brytyjskiemu, od którego domagali się zakazu imigracji

    1936 - fala zamieszek w mandacie palestyńskim; GB wysłała oddziały do stłumienia powstania

    1936 - plan podziału Palestyny (oddzielenie, odrębne państwa)

    komisja Peel'a

    1. kwestia struktiralna

    Ludność żydowska b. dobrze zorganizowała się w palestynie.

    Arabowie - klan, ród (Husajnich, Naszaszibich)

    1. sprawa religijna

    1. przyczyny ekonomiczne:

    Czynniki Zewnętrzne:

    1. Polityka GB w Palestynie

    Żydzi sprzeciwili się „BK”.

    Złamanie pewnej umowy międyz narodem żydowksim a GB.

    Arabowie również nie zaakceptowali postanowień.

    1937 - ogłoszenie raportu Peel'a

    05. 1939. - BK nr 3.

    Złamanie Pacta Sunt Serranda (umów należy przestrzegać)

    Środowiska żydowskie - USA

    Pojawienie się współczesnego terroryzmu na bliskim wschodzie:

    30 - pierwsze ugrupowanie; Narodowa Organizacja Zbrojna (Irgun Cwai Leumi); Irgum lub Ezel;

    Po utworzeniu Państwa Izrael organizacje zostały spacyfikowane i utworzono z nich częściowo siły zbrojne;

    Okres po IIWŚ

    1948 - powstanie Izraela; I wojna arabsko - żydowska

    48.

    Arabowie:

    Żydzi:

    30.0 9.1946 - arabska propozycja rozwiązania kwestii palestyńskiej

    Zmiany w ruchu syjonistycznym:

    Ben Gurion:

    Sprawa Indii a Palestyna

    Sprawa Palestyńska na forum ONZ (47-48)

    Brak jednomyślności wśród państw wchodzących w skład komisji

    Powołanie komisji ad hoc do sprawy palestyńskiej, do którego mogli wejść przedstawiciele wszystkich państw zasiadających w zgromadzeniu ogólnym.

    Rezolucja 181 zgromadzenia ONZ

    29 listopada 1947 r. Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych przyjęło rezolucję nr 181 w sprawie podziału Palestyny (głosowanie: poparcie 33 państwa, przeciwko 13 państw, wstrzymało się 10 państw). W myśl rezolucji ONZ w Palestynie miały powstać dwa państwa: żydowskie (o powierzchni 14 257 km kw. i 935 tys. mieszkańców) oraz arabskie ( o powierzchni 11 664 km kw. powierzchni i 814 tys. mieszkańców). Państwo żydowskie miało składać się z trzech kawałków, o trudnych do obrony granicach. Poza jego granicami miała być także stolica judaizmu i symbol tradycji żydowskiej - Jerozolima. Rezolucja przewidywała, że Brytyjczycy opuszczą Palestynę do 1 lutego 1948 r., jednak Wielka Brytania starając się utrzymać dobre stosunki z krajami arabskimi zmieniła datę ewakuacji na 15 maja.

    (znaleźć mapkę!! ;) )

    reakcje na rezolucję 181:

    rezolucja 181 a rzeczywistość:

    ONZ a rezolucja 181:

    Początki wojny:

    Atak na arabską wioskę -> atak na żydowski konwój medyczny

    Ataki na wioski arabskie - > imigracja arabów z terytorium żydowskiego (300tys)

    14.05 - deklaracja niepodległości izraela

    15.05 - pierwsza woja arabsko - żydowska jako reakcja świata arabskiego

    Atak arabski:

    Liczba wojsk (w ramach ciekawostki i shine shine blink blink):

    Sir John Bagot Glubb (Glubb Pasza) - dowodził oblążeniem Jerozolimy

    Hrabia Folke Bernadotte - wyznaczony przez ONZ do opracowania planu zawieszenia broni: unia obejmująca teren Palestyny - żydzi i transjordania); a potem go zabili (grupa Stern'a)

    Wojan trwała do sierpnia 1949 - ostateczny rozejm z państwem syryjskim

    Izrael obronił swoją niepodległość, chociaż dowódcy Hagany oceniali swoje szanse 50-50

    Rozejm (mapka :/)

    WOJNA SUESKA 1956

    II konflikt arabsko - żydowski

    Izrael v. Egipt plus wojska brytyjskie i francuski

    Zmiany 48-56

    Izrael między wojnami :

    Bengurionizm - wszystko pod dyktando Ben Guriona 48- 53; odejście na emeryturę;

    Bengurionizm - sposób prowadzenie polityki umiarkowanej Mapai - zgodnie z założeniami tej partii;

    1950 „Prawo powrotu”; Ben Gurion i Mosze Szapira

    Syjonizm i polityka zagraniczna

    Według teorii jednego z twórców gen Moszego Dajana - polityka odwetu + polityka permanentnej gotowości bojowej wprowaazdza w szeregi armii i narodu dyscyplinę, bez której izrael by przegrał.

    Polityka Odwetu odnosiła się do Egiptu. W 1952 obalono monarchię. W 53 prolklamowano republikę.

    Dżamal Abdel Naser - arabski nacjonalizm

    Zmiana władz w Izraelu:

    54 - rozłam w Izraelu; Dajen kontra Szarett

    Lavon zainicjował operację Suzannah - stworzenie szpiegów w Egipcie; (egipscy żydzi) 131;

    Egipt nie był w stanie obronić urzędników zagranicznych i pokoju u siebie bez stacjonujących wojsk brytyjskich.

    Rywalizacja ideologiczna pomiędzy Izraelem a Egiptem.

    Naser uznał iż armia egipska jest silna i dobrze zorganizowana i może oprzeć się armii izraelskiej;

    „izraelsko egipski wyścig zzbrojeń”

    Potencjalnym kontrachentem dla Izreala była Francja, gdyż Francja utraciła imperium kolonialne w Indochinach..

    Militarne wzmocnienie Izraela:

    Zakup Broni przez Egipt (USA czy ZSRR?)

    Wątek budowy tamy asuańskiej - finansowane przez USA

    Ben Gurion po wyborach do Knesetu w 1955 powraca do polityki. -> obawa o przyszłość relacji izraelsko - egipskich

    Mosze Dajan uważał, ze morganizacjaarmii Izraela jest ponad wojskami egipskimi (Izrael nie spodziewał się ataku arabów Jomkippur)

    21.10.55 - syria i egipt zawarły układ przeciwko Izraelowi (na 5 lat)

    21.04 - plus arabia s\audyjska

    Nacjonalizacja Kanału Sueskiego 13.06.1956 (ostatni brytyjski żołnierz opuścił teren kanału)

    Naser nie pozwolił korzystać z kanału państwom zahcodnim.

    26.07.56 - dekret -> kanał sueski jest własnością egiptu

    Nacjonalizacja K.S. stała się pretekstem do działań wojennych.

    WOJNA

    Opanowanie kanału sueskieo 29.10 przez izraelskich komandosów; dowódcą wojsk był Dajan; wyparcie wojsk egipskich (operacja Kadesz)

    5.11. Francja i Wlk. Brytania domagają się zaprzestania działań wojennych i wycofania wojsk na odległość 10 mil od brzegu Kanału Sueskiego

    GB i Fr zajmują Port Said (operacja muszkieter)

    56 - okręt Ibrahim al. - awal ostrzelał zatoke hajfy w izraelu. Został ostrzelany z huraganów i zmienił bandere na izraelską.

    6.11.56 - rozejm.

    Z punktu widzenia militarnego izrael gb i fr wygrały.

    Politycznie nikt nie odniósł zwyciestwa.

    Dla Izraela - strefa gazy i płw synaj; nie był jednak w stanie na stałe zając tych terenów;

    Naser stał się bohaterem świata arabskiego + „naser schował się przed izraelem” za siłami ONZ

    WOJNA 6 - DNIOWA 1967r

    Wojna utajona (damant war)

    57-67

    Zmiany polityczne w Izraelu:

    Ziarno pacyfizmu w Izraelu:

    Plan pokojowy Eszkola

    Uchodźcy:

    Republika Nasera

    Plan Eskzola a opinie w Izraelu

    kryzys ekonomiczny w Izraelu (Eszkol musiał znaleźć wyjście z sytuacji aby polepszyć swój wizerunek)

    Incydenty graniczne:

    67 - oświadczenie Eszkola o podjęciu:odpowiednich kontrakcji” wobec państw arabskich w odpowiedzi na „sabotaz i intrygi” na terytoium Izraela

    Tuż przed wojną:

    Konferencja prasowa Nasera

    Wojna 5.06.67 - 11.06.67

    Izrael zajął:

    Powiększył swoje terytorium dwa razy. Zwycięstwo izraela (spektakularne itd.)

    Dzien po inwazji msz izraela tłumaczył się przed ONZ z ataku:

    Euforia w Izraelu

    Dramat świata arabskiego

    Rezygnacja Nasera z życia politycznego (i tka został prezydentem)

    SKUTKI:

    Straty:

    JOM KIPPUR 1973

    Zmiana prezydenta w Egipcie. Nowym prezydentem zostaje Sadat. Zmiana polityki zagranicznej - otwarcie na zachód.

    Egipsko Izraelska wojna na wyniszczenie - polegała na często pojawiających się starciach aby spowodować wyniszczenie od strony psychicznej;

    1400 izraelczyków zginęło (mega dużo)

    To co dzieje się na bliskim Wschodzie ma wpływ na mocarstwa. Do dzisiaj chcą mieć wpływy na B.Wsch.

    69' - plan Rogers'a

    uznano, że podstawa wykonania jest wcielenie w zycie rezolucji 242. Jakakolwiek Rezolucja nie zapewnia bezpieczeństwa bez bezpośrednich rozmów.

    Nie zawierał gwarancji arabskich.

    Obie strony - be

    Golda Meir - w odpowiedzi na pokojowe inicjatywy zpowiedziała, że będzie kontynuuowana wojna na wyniszczenie

    Egipt uzyskuje bardzo dużą pomoc ZSRR

    72 - układy ??

    Delegacja ZSRR i USA nie będą zaprzepaszczać rozbrojeń - musza podpisać ten układ i nie pozwola aby Bliski Wschó im przeszkodził.

    Golda Meir - wstrzymanie działań, ale z gwarancjami od USA

    1970 - porozumienie, ucichła wojna na wyniszczenie;

    Syria - kolejne państwo uczestniczące w Jom Kippur

    Hafisan Asad - przejął władzę, przestał wspierać politykę fatahu i arafata;

    Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny - działał tam; chciał sprawić aby myślano, że to Syria panuje nad ładem wewnętrznym w Palestynie;

    W Jordanii większość Palestyńczyków. Więc król wyrzuca OWP żeby nie doszło do rewolucji.

    Dobre kontakty z ZSRR

    Syria i Egipt utajniły swoje plany i zaatakowały z zaskoczenia

    Decyzję podjął Asadat; niepopierany przez oficerów egipskich.

    Od końca wojny 6 dniowej kanał sueskibył zamknięty. Musiłą zachowac gotowość bojową.

    ????

    6.10.73;

    Generał z przepaską na oku mówi, że napływ sprzętu wojskowego z USA zapewni bezpieczeństwo na 10 lat.

    Aman -0 wywiad wojskowy

    Szinbed - wywiad wewnętrzny

    Wywołali fałszywe alarmy

    O planowanej wojnie wiedziął góra 20 osób

    Manipulacja w Izraelu: wprowadzenie w błąd wywiadu; mobilizacja na 2 dni przed, prezydent na wschodzie kraju

    Wojna zaczęla się błyskawicznie:

    Izrael się zmobilizował (z pomocą USA, most powietrzny)

    USA,Holandia, Portugalia, RPA - embargo na rope naftową

    OPEC - podjęła decyzję o podwyższeniu cen ropy;

    Wzmocnienie pozycji Iranu

    Rada ONZ przyjęła rezolucję 292

    Rozejm w ramach konfliktu

    Zmiany polityczne po wojnie:

    Z czasem Egipt nawiązał kontakty z zachodem a zerwał kontatky z ZSRR.

    74 - szczyt państw arabskich; żadne państwo arabskie nie zawiera separatystycznych umów z Izraelem; złamane przez egipt (jako pierwszy)

    Konflikt w Libanie 75 - 89

    1982 - V wojna izraelsko arabska

    państwo sztuczne - wydzielone jako mandat francuski w latach 20; dużo chrześcijan;

    w latach 30. (1932) - określenie jak będą wyglądały instytucje pod względem wyznania; (50/50)

    Przyczyny:

    powstanie Hezbollahu

    Amal

    Hezbollah

    Układ w …. (1989)

    2000 - Izrael wychodzi z Libanu pd.

    Hezboll;ah powinien się rozbroić

    Konflikt o farmy szaba

    Ok25km2

    konflikt między Syrią a Libanem

    Część Syrii (wzgórza golan)