Spróbujemy w kilku słowach wyjaśnić, czym są elementy obrazu fotograficznego i jaku rolę odgrywają w jego kompozycji.
Linią najczęściej Jest granica pomiędzy dwoma płaszczyznami, a więc w naszym przypadku krawędź budynku. Poza tym Istnieją na obrazie linie wyobrażone. Rysunek 65 jest przykładem takiej Jinii. Elementy A. B i C leżą na jednej prostej. Ta wyobrażona prosta stanowi omawiany element obrazu. Oprócz tych trzech punktów prosta przechodzi przez rogi ramki obrazu M i N. Tak więc prostą wyobrażoną wyznacza 5 pun-tów: M, A, B, C i N*. Mniej interesuje nas linia, która Jest właściwie wydłużoną płaszczyzną (rys. 66). Gałąź AB jest wąską płaszczyzną, Jednakże daje wrażenie linii, a właściwie grubo narysowanej kreski.
Plama, czyli płaszczyzna Jest zasadniczym elementem obrazu fotograficznego. Plamy odwzorowują na zdjęciu fotografowane przedmioty. Najczęściej Jednak na poszczególny przedmiot składa się kilka plam. Im bardziej urozmaicony jest przedmiot, z tym większej ilości plam się składa.
Budynek przedstawiony na rysunku 67 składa się z plamy ściany oświetlonej (A) i zacienionej (B). Poza tym widzimy jeszcze dwie plamy dachu (C i D). Wszystkie one dzielone są liniami, w tym przypadku prostymi. Oprócz plam na obrazie widzimy Jeszcze jedną plamę E. Jest to plama tła, o której nigdy nie należy zapominać.
Następnym elementem obrazu Jest „barwa", w fotografii czarno-białej składająca się z tonów czarnego, najciemniejszego, przez całą skalę półtonów do białej, najjaśniejszej. Tonalność obrazu należy do specyficznych elementów obrazu fotograficznego. Fotograf może regulować Ją w czasie wykonywania zdjęcia i w czasie obróbki laboratoryjnej.
Wreszcie czwarty element — temat. Obraz komponujemy w tea sposób, aby temat główny był jak najlepiej dostrzegalny, aby nie miał konkurencji w*Innych jogo elementach. Jest wiele sposobów zwrócenia uwagi na temat główny, ale wszystkie or.c nie wytrzymują konkurencji z faktem, że gdy temat główny Jest interesujący, atrakcyjny, zawsze będzie zwracał uwagę i to zupełnie niezależnie od tego Jak zostanie umiejscowiony na obrazie. Mało tego. Temat mniej ważny od głównego może z nim konkurować jeżeli będ?'c ciekawszy.
Na rysunku 68A widzimy prosty krajobraz. Przestrzeń z horyzontem i wielkie drzewo na pierwszym planie. Bez wątpienia drzewo to wyda się nam tematem głównym. Krzak, widoczny z lewej strony będzie elementem mało ważnym. Na rysunku B krzak zamieniliśmy sylwetką człowieka, nawet mniejszą i mniej kontrastową od krzaka. Patrzący na ten obraz zdecydowanie Jednak zainteresuje się człowiekiem, który stanie się dla niego tematem głównym.
65
64