Ich wynlnjlMilpnlii, Kdily le pnrditiwli ilę v I ipor| (MMę * postaci pulu urodzin, zwięz- I
Zjawiskami socjopsychicznyml Interesuję ow ImJtttuońctopolMo^™
Ww ttUM i umoWJitw, IJ, Uctb, jakie inp. ltulcmv, dilfląc raloli' <n#j roczne) Holci iltibfo urodiln I dołwwotoycb Motel przez liczbę u w flelni itiaMIni, prokreacyjnym I tamobój* czym1 Ponieważ kaldi z łych cyfr obejmuje bez różnicy wszystkie poizezip wypadki jodnoslko-wr okollcznoid, moflcc mleć pewien wpływ na po-jawienie się zjawiiki, wzajemnie się neutralizują I dzięki temu nie odbijają się na jego chirakteryzly. iv, Wynii ooo jedynie pewien siu duizy zbiorowej, Oto, czym są zjawiska społeczne, uwolnione od mai-kitfO obcego elementu, Jeb prywatne monifesfacje mają wprawdzie w sobie coi społecznego, |dyi odparzają aęidowo model zbiorowy, ile kiida i nici flilciy również i to w dużej mierze od organiczno-•psychicznej konstytucji jednostki orsz szczcgilnjdi warunków, w jakich się ona znajduje, P H włatówe zjawiska socjologiczne. Należą one jedno-czelnie do dwóch dziedzin 1 można byłoby je nazwał
socjologicznych. Tak samo
olejiee ijrtla o ttoikW "WJa ujmują sit We mi ifflf
Alt - mole ŁW ,1|* J«l W*1*
l III! I001^ ^‘i zbióro« fbH i0 t&f* f
we
I s fi ^
zostały nam przekazane w stanlr gotowym przez pokolenia wcześniejsze. Przyjmujemy Je i akceptujemy, ponieważ, będąc dziełem zbiorowym I wiekowym zarazem, wyposażone są w specjalny autorytet, który wychowanie nauczyło nu uznawać i szanować. Otóż trzeba zaznaczyć, iż przeważająca większość zjawisk społecznych dochodzi do nu tą drogą. Ale istota tak-k tu społecznego pozostaje bez zmiany nawet wtedy, gdy swoje istnienie zawdzięcza on częściowo naszej bezpośredniej współpracy. Uczucie zbiorowe, które pojawia się w Jakimś zgromadzeniu, nie Jest po prostu wyrazem tego, co wspólne wszystkim uczuciom jednostkowym. Jest — jak to pokazaliśmy — czymś zupełnie innym. Wynika ono ze wspólnego żyda, Jest wytworem akcji i reakcji, Jakie zachodzą między Jednostkowymi świadomośdami, a, jeśli znajduje oddźwięk w każdej z nich, to dlatego, że obdarzone jest f swoistą energią, którą zawdzięcza właśnie swojemu kolektywnemu pochodzeniu. Jeżeli wszystkie serca biją wspólnym rytmem, powodem tego nie jest spontaniczna i przedstawiona zgodność, ale działanie zbiorowe] siły, która Je w ten sposób porusza. Całość wciąga każdego.
Dochodzimy więc do ścisłego przedstawienia sobie zakresu socjologii Obejmuje on Jedynie pewną określoną grupę zjawisk. Fakt społeczny poznaje się po sile zewnętrznego przymusu, jaki wywiera lub jest w stanie wywierać na jednostki; obecność tej siły poznaje się z kolei bądź po istnieniu jakiejś określone) sankcji, bądź po oporze, Jaki (akt stawia każdemu przedsięwzięciu indywidualnemu, które zmierza do zadania mu gwałtu. Wszelako można go również zdefiniować, odwołując się do Jego rozpowszechnienia w grupie, byle tylko pamiętać o dorzuceniu do definicji Jako drugie) i zasadniczej cechy tego, że istnieje on niezależnie od Jednostkowych form, jakie, rozpowszechniając się, przybiera. To drugie kryterium Jest nawet w pewnych wypadkach łatwiejsze do za-ul stosowania od pierwszego. Zaiste, nietrudno dostrzec przymus, kiedy występuje on na zewnątrz w postaci jakiejś bezpośredniej reakcji społeczeństwa, jak to