ROZDZIAŁ XIV - DZIAŁ SPADKU
(art. 211k.c)
§ wartość udziałów wydzielonych w naturze poszczególnym spadkobiercom może być wyrównana przez dopłaty pieniężne: wprawdzie art. 212 §1 k.c, przewidujący tę ewentualność przy zniesieniu współwłasności - i odpowiednio przy dziale spadku odnosi się bezpośrednio jedynie do działu sądowego, nie budzi jednak wątpliwości, że wyrównanie takie jest możliwe również przy dziale umownym
2. jeżeli nie można przeprowadzić podziału w naturze, w rachubę wchodzi jeden z dwóch innych sposobów podziału:
(art. 212 §2 k.c)
■ ustawodawca przewidział możliwość rozłożenia przez sąd spłat lub dopłat na raty na okres nie przekraczający lat dziesięciu, przy czym w wypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie sąd na wniosek dłużnika może odroczyć termin zapłaty rat już wymagalnych; sąd oznacza także wysokość i terminy uiszczenia odsetek od kwot rozłożonych na raty, a w razie potrzeby także sposób zabezpieczenia tych kwot (art. 212 § 3 k.c) -» ochrona dłużnika przed nadmiernym obciążeniem go spłatami
-> w warnikach inflacji ochrony wymaga także sytuacja wierzyciela -> aby przeciwdziałać utracie przez świadczenie mu należne charakteru ekwiwalentnego: zastrzeżone odsetki oraz mechanizmy ochronne przewidziane w prawie obligacyjnym (zob. art 3 58' § 2 i 3 k.c)
(b) podział cywilny -> polega on na sprzedaży określonych przedmiotów spadkowych i podziale między spadkobierców uzyskanej stąd kwoty
Jeżeli określony przedmiot spadkowy nie daje się podzielić w naturze, podział cywilny jest przewidziany alternatywnie, obok przyznania tego przedmiotu jednemu spadkobiercy z obowiązkiem spłat na rzecz pozostałych (art. 212 § 2 k.c). Jeżeli jednak przyznanie tego przedmiotu jednemu spadkobiercy z jakichkolwiek względów nie wchodzi w rachubę (np. żaden ze spadkobierców nie wyraża na to zgody), podział cywilny stanowi jedyną możliwą ewentualność. Przy podziale sądowym podział cywilny przeprowadza się przez sprzedaż dokonaną stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego, tzn. w drodze licytacji.
3. art. 1044 k.c. możliwość przyznania przez sąd dwóm lub więcej spadkobiercom pewnego przedmiotu lub przedmiotów należących do spadku jako współwłasności w częściach ułamkowych
Przez "przedmioty" należy tu rozumieć rzeczy, zarówno ruchome, jak i nieruchome. Rozstrzygnięcie takie może zapaść tylko na żądanie zainteresowanych spadkobierców, przy czym i w tym wypadku sąd ocenia, czy jest ono zgodne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy (art. 211 k.c).
Omówione tu sposoby podziału mogą znaleźć zastosowanie jednoczesne do tego samego spadku, oczywiście każdy z tych sposobów do innych przedmiotów spadkowych.
Zaliczanie darowizn na schedę spadkową wywodzi się z prawa rzymskiego i opiera się na idei równego traktowania wszystkich dzieci spadkodawcy z punktu widzenia ich uprawnień do spadku.
ZALICZANIE DAROWIZN ma zastosowanie:
■ tylko przy dziedziczeniu ustawowym i
2