KOMPUTERYZACJA PRAC BIUROWYCH

Temat: Komendy systemu operacyjnego DOS: CLS, DATE, TIME, DIR łącznie z parametrami. Pojęcie pliku i katalogu.

Budowa dyskietki

DD - 40 ścieżek, 9 sektorów

HD - 80 ścieżek, 15 sektorów

Cluster (klaster) - fragment ścieżki, zawierający 512B informacji (DOS)

Plik (File) - jest to logicznie uporządkowany zbiór informacji, zapisany na dysku niekoniecznie w jednym miejscu, interpretowany jest przez nazwę.

Katalog - jest to logicznie uporządkowany zbiór plików. Brak rozszerzenia!

Nazwy plików systemu DOS:

________.___ - odpowiednio 8 + 3 znaki rozszerzenia

W nazwie zasadniczej nie można stosować znaków:

? \ / [ ] ( ) { } . , ; : * - + = !

Rozszerzenie decyduje o charakterze pliku:

.EXE .COM .BAT - pliki wykonywalne

.BAS - kody źródłowe języka programowania BASIC

.DBF - bazy danych

.DOC - dokumenty edytora WORD

.PAS - kody źródłowe języka programowania PASCAL

.TXT - teksty ASCII

.XLS - arkusze kalkulacyjne programu EXCEL

Podstawowym sposobem komunikacji z DOS'em jest używanie wiersza poleceń, polegające na wydawaniu systemowi komend, wprost z klawiatury i zatwierdzaniu ich klawiszem [ENTER].

Aby uruchomić polecenie zewnętrzne systemu (i dowolny plik typu .COM, .EXE, .BAT) należy wpisać jego nazwę (bez rozszerzenia, jeśli jest to plik) i zatwierdzić klawiszem [ENTER]. Niektóre polecenia można sprecyzować, używając parametrów.

Składnia polecenia - to opis polecenia, uwzględniający kolejność wpisywania informacji w poleceniu, akceptowaną przez DOS. Polecenia mogą wymagać podania zmiennych (np.: identyfikator dysku, ścieżka dostępu, nazwa katalogu, itp.) i/lub parametrów czy opcji używanych przy modyfikowaniu polecenia, np.:

CD [katalog]

CD DOS

DIR C:\DOS /p

KOMENDY DOS'u

CLS - wyczyść ekran (Clear Screen)

DATE - wyświetlenie bądź zmiana daty systemowej.

DATE mm-dd-rr

Wydanie polecenia bez parametrów powoduje wyświetlenie aktualnej daty systemowej i umożliwia podanie nowej w formacie zasygnalizowanym przez komputer.

TIME - wyświetlenie bądź zmiana czasu systemowego

TIME godzina:minuty:sekundy

Wydanie polecenia bez parametrów powoduje wyświetlenie aktualnego czasu systemowego i umożliwia podanie nowego w formacie zasygnalizowanym przez komputer.

DIR - polecenie to umożliwia użytkownikowi wyświetlenie zawartości wskazanego lub bieżącego dysku. Polecenie można używać wraz z kilkoma parametrami zmieniającymi uzyskiwany efekt.

W podstawowej formie zlecenia bez parametrów uzyskamy wypisanie na ekranie zawartości katalogu w jednej kolumnie zawierające informacje o nazwie, wielkości, dacie i godzinie utworzenia pliku.

Volume in drive C is MS-DOS_5 Serial number is 1962:AED8

Directory of c:\

A <DIR> 12-01-92 22:01

AC <DIR> 12-01-92 22:01

BGI <DIR> 12-01-92 22:01

EGZ <DIR> 12-01-92 9:07

PRG <DIR> 12-01-92 16:32

readme.co 4217 12-01-92 22:01

rob.txt 1246 12-01-92 16:17

turbo.exe 325397 12-01-92 6:00

turbo.hlp 669154 12-01-92 6:00

9 file(s) 1,000,014 bytes

24,117,248 bytes free

W pierwszej linii podana jest nazwa dysku (Volume in drive C is MS-DOS_5) tj. MS-DOS_5 oraz numer (Serial number is 1962:AED8) nadawany dyskowy przez program formatujący. W dwóch ostatnich liniach zawarte są informacje statystyczne oznaczające:

9 file(s) 1,000,014 bytes - liczba plików w katalogu i ich łączna

wielkość

24,117,248 bytes free - ilość wolnego miejsca na dysku

w bajtach

Jeżeli użyjemy polecenia dir z parametrem /w, wydając polecenie DIR /w uzyskamy wypisanie nazw katalogów i nazw plików wraz z rozszerzeniami, w pięciu kolumnach:

Volume in drive C is MS-DOS_5 Serial number is 1962:AED8

Directory of c:\

[A] [AC] [BG1] [EGZ] [PRG]

readme.com rob.txt turbo.exe turbo.hlp

9 file(s) 1,000,014 bytes

24,117,248 bytes free

Nazwy pisane małymi literami oznaczają pliki a nazwy umieszczone w nawiasach kwadratowych katalogi.

Polecenie z parametrem p (DIR /p) spowoduje wypisanie zawartości katalogu w postaci takiej jak po wydaniu polecenia DIR w formie podstawowej, z tą różnicą, że jeśli informacja nie mieści się na ekranie, wyświetlanie po zapełnieniu ekranu zostaje wstrzymane. W ostatniej linii pojawia się napis:

Press any key when ready...

(Naciśnij dowolny klawisz, gdy gotowe). Wyświetlanie kolejnej strony nastąpi po naciśnięciu dowolnego klawisza.

Użycie parametru o (DIR /o:porz) powoduje wyświetlenie zawartości posortowanej według podanego porządku. Możliwe wartości porz są następujące:

n - w kolejności alfabetycznej nazw,

- n - w odwrotnej kolejności alfabetycznej,

e - w kolejności alfabetycznej rozszerzeń nazw,

- e - w odwrotnej kolejności alfabetycznej rozszerzeń,

d - według daty od najstarszych,

- d - według daty od najmłodszych,

s - według rozmiaru od najmniejszego,

- s - według rozmiaru od największego,

g - najpierw katalogi potem pliki,

- g - najpierw pliki potem katalogi.