• prawa cywilnego, gospodarczego oraz rodzinnego i opiekuńczego
• prawa karnego
• prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.
Z obszaru działania co najmniej dwóch podległych mu sądów okręgowych (obszar apelacji).
Sądy apelacyjne rozpoznają takie kwestie szczególne przekazane im bezpośrednio przez ustawę. Są również sądami dyscyplinarnymi dla sędziów.
Powołuje je i znosi Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Krajowej Rady Sądownictwa.
Apelację składa się od wyroku sądu pierwszej instancji do sądu drugiej instancji. Wnosi się ją za pośrednictwem sądu, który wydał wyrok.
Apelacja powinna zawierać:
• oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem czy jest on zaskarżony w całości czy w części
• zwięzłe przedstawienie zarzutów
• uzasadnienie zarzutów
• powołanie, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów oraz wykazanie, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później
• wniosek o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany lub uchylenia.
O istocie żądań apelacyjnych rozstrzyga nie sam wniosek, lecz wywód skargi i całość jej treści. Jeśli strona w apelacji zgłosiła tylko wniosek o uchylenie wyroku (a nie także o zmianę), a ustawowe przyczyny uchylenia wyroku nie zachodzą, apelacja może zostać oddalona.
W postępowaniu apelacyjnym nie można rozszerzyć żądania pozwu ani występować z nowymi roszczeniami. Jednakże w razie zmiany okoliczności można żądać zamiast pierwotnego przedmiotu sporu jego wartości lub innego przedmiotu, a w sprawach o świadczenie powtarzające się można nadto rozszerzyć żądanie pozwu o świadczenia za dalsze okresy.
Bardzo ważnym elementem przyjęcia apelacji jest dotrzymanie określonych terminów, gdyż w innym wypadku, sąd za pośrednictwem którego jest ona wnoszona, odrzuci ją na posiedzeniu niejawnym. Jeśli apelacja będzie posiadała braki formalne a strona nie uzupełniła ich w wyznaczonym terminie, również taka apelacja zostanie odrzucona. W przypadku, gdy jest ona sporządzana przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego, sąd pierwszej instancji odrzuca bez wzywania do usunięcia tych braków, zawiadamiając o tym właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik. Apelacja sporządzona przez nieuprawnionego pełnomocnika podlega rozpoznaniu, jeśli zostanie potwierdzona przez stronę.
Termin wniesienia apelacji wynosi dwa tygodnie, który jest liczony od doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem. Jeśli strona nie zażądała uzasadnienia wyroku w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji, termin do wniesienia apelacji biegnie od dnia, w którym upłynął termin do żądania uzasadnienia. Po dokonaniu przez sąd kontroli apelacji sąd pierwszej instancji doręcza ją stronie przeciwnej, a następnie przedstawia akta sprawy sądowi drugiej instancji. Strona przeciwna może w ciągu dwóch tygodni od dnia doręczenia apelacji wnieść odpowiedź na apelację wprost do sądu drugiej instancji.
Składając apelacje należy pamiętać, że sąd będzie badał tylko te uchybienia, które zostały podniesione w apelacji. Jednak z urzędu będą brane pod uwagę okoliczności, które mogą skutkować nieważnością postępowania. Są to takie okoliczności jak:
• jeżeli droga sądowa była niedopuszczalna
• jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany
• jeżeli o to samo roszczenie między tymi samymi stronami toczy się sprawa wcześniej wszczęta albo jeżeli sprawa taka została już prawomocnie osądzona