Zastosowanie komputerowego systemu SMARTLIB... 21
teczna i wydruki informacyjne na wybrany temat ze zbioru danych na zapotrzebowanie czytelnicze, druk kart katalogowych i inwentarzy. Moduł opracowania można dowolnie doskonalić i poprawiać, wprowadzając dodatkowe elementy informacyjne o dokumencie, dane można rozbudować do formatu UNIMARC. Moduł opracowania zawiera w swoim formacie możliwość ewidencji ubytków z księgozbioru. „Wymienny” zbiór poszczególnych pól formatu w tym systemie stwarza możliwość wyboru takiej kolekcji danych, jakie obowiązują w opisie publikacji w Czechach i bibliotekach zagranicznych. Moduł udostępniania wiąże się w SMARTLIB-ie z modułem katalogowania i umożliwia ewidencję całego procesu wypożyczeń i zwrotów, druk legitymacji czytelniczych, prolongat i upomnień. SMARTLIB 2.02 posiada moduł katalogu on-line, przygotowany programowo jako niezależny od pozostałych modułów bibliotecznych. System wyposażony jest także w specjalną wersję katalogu on-line-literatura dziecięca. Ta wersja upowszechniona jest szczególnie w bibliotekach publicznych i szkolnych. Ten specjalny moduł daje przegląd ikonograficzny i umożliwia czytelnikom dostęp do setek książek tak dokładnie, jak z autopsji. Bibliotekarze czescy pozytywnie oceniają SMARTLIB, ponieważ spełnia ich oczekiwania w zakresie opracowania różnych rodzajów zbiorów oraz pełni funkcje informacyjno-wyszukiwawcze w szerokim zakresie2. Wiele bibliotek czeskich przyjmując go utrzymało nadal katalog kartkowy obok katalogu komputerowego. Podczas wdrażania systemu w Ustredni Knihovne, zdecydowano rozpocząć pracę od nowego księgozbioru. Wszystkie nowe nabytki opracowywane są w SMARTLIBI-ie, natomiast dane z poprzednich lat znajdujące się w dawnej bazie będą stopniowo kopiowane do aktualnego nowego zasobu. Nowości z bieżących wpływów opracowuje dwóch bibliotekarzy, jeden klasyfikator, który inkasuje część książki i jeden pracownik opisujący wydawnictwa według zasad katalogowania. Każda z osób opracowuje na swoim stanowisku 25-30 tytułów w ciągu jednego dnia.
Wprowadzenie nowego systemu komputerowego nie zahamowało dotychczasowego toku prac bibliotecznych i nie odczuli tego czytelnicy, unika się zbędnego dokumentowania wszelkich czynności ewidencyjnych towarzyszących zakupowi i opracowaniu zbiorów. Rytm nowoczesnej pracy wyeliminował uciążliwe i czasochłonne formalności.
Bibliotekarze w tym niewielkim zespole są dyspozycyjni do każdej czynności zarówno do obsługi czytelników jaki do tworzenia nowoczesnej bazy danych i informacji naukowej. Na terenie Czech podobnie jak w Polsce funkcjonuje kilka systemów komputeryzacji bibliotek3. W praktyce wybierany jest najczęściej taki, który spełnia
2 ^
Anna Stócklov3, Pfehled vy branych ceskych integrovanych automatyzowanych knihovnickych systemu, ił 1944, c. 7-8, s. 190. SMARTLIB venze 2.0. a novć podpumć służby uzivatelum, i’ 1944, c. 11, s. 288-290. Komlexnf ś knihovnicky systćm SMARTLIB verze 2.0. Nova verze komplexnfho knihovnickeho systćm u SMARTLIB 2.02, (komunikaty informacyjne o systemie oprać, firma LU MARĘ).
3 v y
Jaroslav Silhśnek, Online prfstup ceskych vysokych Skol ve svetovym databśzovym strediskym, i* 1993, c. 5, s. 121-123. Martin Svoboda, Ceskń a slovensk£ knihovnf informacnl sft’ CASLIM. Vznik, pricipy a pred pokłady realizace, i’ 1993, Ł 6, s. 150-161. Dana Śimkowś, Knihovnicky system TINLIB ve svete a u n4s, i’ 1993, c. 11, s. 277-278. David Baker, Knihovny a pocitacovć służby na vysokych Skolśch: spoluprśce nebo konkurence, i* 1994, c. 7-8, s. 186-187. MiłosIava Repu£ov£, Vychodiska koncepce verejnych