Postęp techniczny kontra tradycja[1]

background image

1

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Postęp techniczny kontra tradycja.
Przedstaw ten problem
na przykładzie wybranych utworów literackich.

Bibliografia podmiotu

• Futuryści – wiersze i manifesty

(np. Brunona Jasieńskiego, Sta-
nisława Młodożeńca, Aleksandra
Wata) – fascynacja techniką, od-
rzucenie tradycji

• Sławomir Mrożek,

Sławomir Mrożek,

Sławomir Mrożek,

Sławomir Mrożek,

Sławomir Mrożek,

Wesele w Atomicach – grote-
skowe zestawienie kultury
chłopskiej i skomplikowanej
techniki

• Adam Naruszewicz,

Adam Naruszewicz,

Adam Naruszewicz,

Adam Naruszewicz,

Adam Naruszewicz,

Balon – postęp techniczny
i mądrość ludzka opiewane
w bardzo tradycyjny sposób
(oświeceniowy klasycyzm!)

• Bolesław Prus,

Bolesław Prus,

Bolesław Prus,

Bolesław Prus,

Bolesław Prus,

Lalka

• Edward Redliński,

Edward Redliński,

Edward Redliński,

Edward Redliński,

Edward Redliński,

Konopielka – cywilizacja nisz-
cząca tradycję

• Juliusz Verne,

Juliusz Verne,

Juliusz Verne,

Juliusz Verne,

Juliusz Verne,

20 000 mil podmorskiej żeglugi,
W 80 dni dookoła świata
– pi-
sarz uważany za twórcę literatu-
ry scence fiction

Temat wyjątkowo aktualny – na co dzień przecież dostrzegamy, jak rozwój techniki
zmienia świat i nas samych. W poleceniu chodzi jednak o coś więcej: o przeciwstawie-
nie postępu techniki i tradycji (zwróć uwagę na słowo „kontra”!). Czy technika powodu-
je odrzucenie tradycji? Jeśli tak, to jakie są tego następstwa (negatywne i pozytywne)?
A może tradycja mimo wszystko okazuje się silniejsza? Przykładów literackich do tej
prezentacji warto szukać przede wszystkim w literaturze XX wieku – czasu szczególne-
go rozwoju cywilizacyjnego.

Inne możliwe sformułowania tematu

Inne możliwe sformułowania tematu

Inne możliwe sformułowania tematu

Inne możliwe sformułowania tematu

Inne możliwe sformułowania tematu

• Wpływ rozwoju techniki na społeczeństwo i jednostkę. Rozważ problem,

odwołując się do wybranych tekstów kultury. (Temat szerszy, bo można
wykorzystać inne przykłady niż literackie, i jednocześnie węższy, bo doty-
czy tylko kwestii człowieka i społeczeństwa).

• Relacja człowiek – maszyna w literaturze i filmie science fiction. Omów

na wybranych przykładach. (Wąski temat dla zainteresowanych tą pro-
blematyką).

Zwróć uwagę na różne możliwości realizacji tematu

Zwróć uwagę na różne możliwości realizacji tematu

Zwróć uwagę na różne możliwości realizacji tematu

Zwróć uwagę na różne możliwości realizacji tematu

Zwróć uwagę na różne możliwości realizacji tematu

• idealizacja tradycji, traktowanie jej jako raju utraconego

• pochwała postępu technicznego, wskazywanie jego wyższości nad tym, co tradycyjne

• połączenie tych możliwości: wzajemne inspirowanie się (kształtowanie) postępu tech-

nicznego i tradycji.

PREZENTACJA

PREZENTACJA

PREZENTACJA

PREZENTACJA

PREZENTACJA

Strategie wstępu

Strategie wstępu

Strategie wstępu

Strategie wstępu

Strategie wstępu

Możliwość 1.

Możliwość 1.

Możliwość 1.

Możliwość 1.

Możliwość 1.

Zacznij od wymienienia kilku wynalazków, które w największym stopniu zrewolucjonizo-
wały świat. („Wyobraźmy sobie świat bez elektryczności, telefonu, samochodu, samolotu…”).

• Zauważ sprzeczność pomiędzy postępem (rozwijanie, ulepszanie) i tradycją (utrwa-

lanie, powtarzanie).

• Spytaj o wzajemne relacje tradycji i postępu technicznego.

Możliwość 2.

Możliwość 2.

Możliwość 2.

Możliwość 2.

Możliwość 2.

Zacznij od konkretnego i najlepiej kontrowersyjnego przykładu, np. haseł włoskiego futu-
rysty Marinettiego („Ryczący automobil (…) jest piękniejszy od Nike z Samotraki”).

• Przedstaw swoją opinię: Miał rację Marinetti! Albo: Niestety, ten zapomniany już

dziś twórca nie rozumiał, na czym polega wielkość tradycji.

• Zauważ, że konflikt między tradycją a postępem technicznym często pojawia się w li-

teraturze XX wieku.

background image

2

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Bibliografia przedmiotu

• Michał Głowiński, Teresa Kost-

kiewiczowa, Aleksandra Oko-
pień-Sławińska, Janusz Sławiń-
ski, Słownik terminów literackich

• Artur Hutnikiewicz, Od czystej

formy do literatury faktu. Głów-
ne teorie i programy literackie XX
stulecia

• George Ritzer, Mcdonaldyzacja

społeczeństwa

• Władysław Kopaliński, Słownik

wydarzeń, pojęć i legend XX wie-
ku

Strategie rozwinięcia

Strategie rozwinięcia

Strategie rozwinięcia

Strategie rozwinięcia

Strategie rozwinięcia

„

„

„

„

„

Postęp techniczny zagrożeniem dla tradycji

Postęp techniczny zagrożeniem dla tradycji

Postęp techniczny zagrożeniem dla tradycji

Postęp techniczny zagrożeniem dla tradycji

Postęp techniczny zagrożeniem dla tradycji

Tradycję stanowią pewne utrwalone zasady postępowania, sposoby interpretacji zja-
wisk, obyczaje przechodzące z pokolenia na pokolenie. Jej istotą jest więc powtarzal-
ność, niezmienność – nie tylko tych zasad czy poglądów, ale też świata, który je ukształ-
tował. Tradycję tworzy przecież określona rzeczywistość. A co wtedy, gdy ta rzeczywistość
zmienia się diametralnie – tak jak dzieje się w przypadku postępu technicznego? Stare
zasady zazwyczaj nie pasują do nowego świata…

Wesele w Atomicach Sławomira Mrożka – postęp techniczny może przyczyniać się

do konformizmu, do niszczenia indywidualności człowieka.
Świat w chaosie: groteskowy efekt zestawienia tego, co tradycyjne, z tym, co nowocze-
sne. (Inny wniosek z tego utworu: technika się rozwija, człowiek pozostaje taki sam:
bezmyślny i skłonny do konfliktów).

Samotność w sieci Janusza Wiśniewskiego – pozorność relacji międzyludzkich

w świecie technologii.

„

„

„

„

„

Problemy społeczne

Problemy społeczne

Problemy społeczne

Problemy społeczne

Problemy społeczne

Postęp techniczny jest powodem kryzysu tradycyjnych układów społecznych. Maszyny
wypierają człowieka – unowocześnienie produkcji bywa powodem utraty pracy przez
wielu ludzi („Rewolucja techniczna niszczy demokrację, tworząc wielomilionową ar-
mię wyobcowanych”). Zanikają stare zawody (np. tradycyjne rzemiosła), powstają nowe,
np. związane z obsługą maszyn. Rozwój techniki doprowadził także pośrednio do kryzy-
su tradycyjnego wzorca rodziny.

• Pogłębianie się różnic między ludźmi. Ryszard Kapuściński zauważa w jednym ze swo-

ich Lapidariów, że dziś nie byliby w stanie zrozumieć się wzajemnie członek koczowni-
czego plemienia i człowiek Zachodu żyjący pod dyktando zegarka czy telefonu.

• Tendencja do zamykania się ludzi we własnym świecie (walkman zamiast koncertu, film

na wideo zamiast pójścia do kina czy teatru, kontakt przez internet: Samotność w sieci).

„

„

„

„

„

Negatywne następstwa postępu technicznego:

Negatywne następstwa postępu technicznego:

Negatywne następstwa postępu technicznego:

Negatywne następstwa postępu technicznego:

Negatywne następstwa postępu technicznego:

zagubienie, kryzys wartości

zagubienie, kryzys wartości

zagubienie, kryzys wartości

zagubienie, kryzys wartości

zagubienie, kryzys wartości

Tradycja daje ludziom poczucie bezpieczeństwa, podsuwając sposoby rozwiązywania pro-
blemów, zachowywania się w różnych sytuacjach. Jej nieadekwatność w świecie rozbudowa-
nej techniki powoduje wiele kłopotów. Podważenie tradycji to przecież podważenie podsta-
wowego porządku rzeczywistości – musi prowadzić do duchowej pustki i poczucia zagrożenia.
Przy tym świat maszyn wydaje się odhumanizowany, zabójczy dla ludzkich emocji.

„

„

„

„

„

Oderwanie od natury

Oderwanie od natury

Oderwanie od natury

Oderwanie od natury

Oderwanie od natury

Przez wieki ludzie żyli w bliskim związku z naturą. Postęp techniczny zniszczył tę sym-
biozę. Stosunek do natury staje się dziś coraz bardziej utylitarny (traktowana jest ona np.
jako źródło materiału dla przemysłu).

Przykład: Konopielka Edwarda Redlińskiego. Jej bohaterowie, mieszkańcy wsi

Taplary, żyją tak jak ich dziadkowie i pradziadkowie. W to uporządkowane życie wkra-
cza cywilizacja (elektryfikacja, osuszanie bagien). Czy jednak jej wpływ jest na pewno
dobry? Otwarcie się na technikę oznacza w tym przypadku koniec dotychczasowego
systemu wartości. Taplary były może skansenem w nowoczesnym świecie, ale czy ludzie
nie czują się szczęśliwsi, żyjąc w bliskim związku z naturą?

„

„

„

„

„

Kryzys kultury

Kryzys kultury

Kryzys kultury

Kryzys kultury

Kryzys kultury

Zdaniem Ryszarda Kapuścińskiego, nasza kultura zatoczyła koło: wyszliśmy od obraz-
ków (np. w jaskiniach Altamiry) i wróciliśmy do obrazków (ikonki w komputerze). Po-
stęp techniczny jest jedną z przyczyn zubożenia współczesnej kultury:

Pojęcia
do zapamiętania

• Scjentyzm –

Scjentyzm –

Scjentyzm –

Scjentyzm –

Scjentyzm – głoszone w okre-
sie pozytywizmu przeświad-
czenie, że nauka (zwłaszcza
nauki przyrodnicze i technicz-
ne) jest jedyną drogą pozna-
wania świata i jako taka jest
w stanie rozwiązać wszelkie
ludzkie problemy.

• Mass media

Mass media

Mass media

Mass media

Mass media – popularna nazwa
środków przekazu, które docie-
rają do milionów odbiorców: ra-
dia, telewizji, gazet, internetu,
kaset, płyt, kina itp. Na ich po-
jawienie się miał niemały wpływ
szczególnie szybki w XX wieku
postęp techniczny.

background image

3

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

• wypieranie słowa drukowanego przez obraz (telewizja, kino),
• dominowanie formy nad treścią (zaprezentowanie możliwości technicznych jest dla

wielu twórców ważniejsze niż zawartość myślowa dzieła),

• powstanie kultury (także literatury) masowej – schematycznej, upraszczającej wzor-

ce kulturowe.

„

„

„

„

„

Postęp techniczny jako inspiracja

Postęp techniczny jako inspiracja

Postęp techniczny jako inspiracja

Postęp techniczny jako inspiracja

Postęp techniczny jako inspiracja

Tradycja często kojarzy się z konserwatyzmem, a pośrednio z marazmem, umysłową
stagnacją. Nie zawsze jest więc czymś dobrym! Postęp techniczny – rewolucjonizując
nasz świat – zmusza ludzi do szukania nowych rozwiązań, nowych sposobów reagowania
na rzeczywistość.

W ten sposób technika modyfikuje zasady, wprowadza nowe elementy. Jak widać,

postęp techniczny także kształtuje tradycję!

Przykład: samochód jest dziś czymś więcej niż środkiem komunikacji. Stał się wy-

znacznikiem prestiżu czy nawet przedmiotem kultu. Ciekawym przykładem łączenia
tradycji z techniką jest np. uznanie św. Krzysztofa za patrona kierowców czy święcenie
samochodów w czasie uroczystości kościelnych.

„

„

„

„

„

Pozytywne następstwa postępu technicznego

Pozytywne następstwa postępu technicznego

Pozytywne następstwa postępu technicznego

Pozytywne następstwa postępu technicznego

Pozytywne następstwa postępu technicznego

Większe możliwości poznawania świata niż w przypadku tradycyjnych metod; uka-

zują to np. powieści Juliusza Verne’a (20 000 mil podmorskiej żeglugi, W 80 dni do-
okoła świata
).

• Osiągnięcia techniczne jako inspiracja dla twórców (od skrzydeł Dedala do samolotu).

• Możliwość ujarzmienia przyrody – zmienienie tradycyjnej relacji między człowie-

kiem a naturą. Światło elektryczne pozwoliło oderwać się od naturalnego porządku
dnia i nocy. Samochód, samolot zmieniły sposób postrzegania czasu i przestrzeni.

„

„

„

„

„

Różne oblicza tradycji

Różne oblicza tradycji

Różne oblicza tradycji

Różne oblicza tradycji

Różne oblicza tradycji

Tradycja jest pojęciem wyjątkowo pojemnym – może warto byłoby wybrać jakiś jeden
jej aspekt? Wówczas analizowanie sprzeczności między nią a postępem technicznym
może doprowadzić do bardzo ciekawych, niebanalnych wniosków.

Podpowiadamy kilka możliwości:

Podpowiadamy kilka możliwości:

Podpowiadamy kilka możliwości:

Podpowiadamy kilka możliwości:

Podpowiadamy kilka możliwości:

• Przypadek szczególny: wojna.

Porównaj tradycyjne metody walczenia (twarzą w twarz z wrogiem) z wojną w świecie
techniki (anonimowość, brak bezpośredniego kontaktu z przeciwnikiem, a przy tym wiel-
ka skuteczność zabijania). Jak ocenisz zmiany powodowane przez postęp techniczny?

• Przypadek szczególny: medycyna.

Zauważ, jak postęp techniczny w tej dziedzinie wpłynął na sposób postrzegania życia,
na tradycje związane ze starzeniem się i śmiercią (odhumanizowanie szpitalnego
umierania, podtrzymywanie życia za wszelką cenę – nieumiejętność zaakceptowania
faktu śmierci). Porównaj z literackimi obrazami choroby, z tradycjami funeralnymi.

• Przypadek szczególny: kuchnia.

Postęp techniczny to także lodówka, kuchenka mikrofalowa czy mikser. Zbadaj, w ja-
ki sposób takie wynalazki wpływają na tradycje kulinarne. Dziś mamy półprodukty
i samoobsługę – porównaj to np. z celebrowaniem posiłków w Panu Tadeuszu.

Strategie zakończenia

Strategie zakończenia

Strategie zakończenia

Strategie zakończenia

Strategie zakończenia

• Koniecznie odnieś się do współczesności (chyba że cała prezentacja jej dotyczy).

Podkreśl znaczenie postępu technicznego we współczesnym świecie.

• Wybiegnij w przyszłość – jak będzie wyglądał świat Twoich wnuków? Czy i w jakim

stopniu przydadzą im się dzisiejsze zasady i wzorce postępowania?

• Wykorzystaj własne doświadczenia. Co z przekazów tradycji wydaje Ci się nieade-

kwatne w świetle komórek i komputerów? Co uważasz za ponadczasowe?

Przydatne sformułowania

• „Wiek pary i elektryczności”

„Wiek pary i elektryczności”

„Wiek pary i elektryczności”

„Wiek pary i elektryczności”

„Wiek pary i elektryczności” –
jedno z określeń II połowy
XIX w. (okresu pozytywizmu).

• „Globalna wioska”

„Globalna wioska”

„Globalna wioska”

„Globalna wioska”

„Globalna wioska” – określenie
Herberta Marshalla McLuhana;
według tego kanadyjskiego so-
cjologa i filozofa środki maso-
wego przekazu pozwalają na tak
szybkie przekazywanie informa-
cji, jakby świat był niewielkim
osiedlem.

• „Środek przekazu jest sam

„Środek przekazu jest sam

„Środek przekazu jest sam

„Środek przekazu jest sam

„Środek przekazu jest sam
przekazem”

przekazem”

przekazem”

przekazem”

przekazem” – również pogląd
McLuhana; sposób przekazywa-
nia informacji wpływa na jej
treść.

• „Szok przyszłości”

„Szok przyszłości”

„Szok przyszłości”

„Szok przyszłości”

„Szok przyszłości” – tytuł
książki socjologa amerykańskie-
go Alvina Tofflera; określenie
stanu zagubienia i niepewności
wywoływanego przez szybkie
zmiany techniczne i społeczne,
a także wiążące się z nimi zmia-
ny systemu wartości.

background image

4

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Sposoby uatrakcyjnienia wypowiedzi

Możliwości są nieco ograniczone – temat nie prze-
widuje analizowania innych tekstów kultury poza li-
terackimi. Nie musisz jednak rezygnować z materiału
ilustracyjnego! Masz zamiar mówić o samochodach?
Przynieś odpowiednią ilustrację, np. zdjęcie krążow-
nika szos, tak ważnego dla tradycji amerykańskiej.

Planujesz przedstawić twórczość futurystów? Powieś
1 – 2 ich dzieła plastyczne – oczywiście o tematyce
związanej z omawianym zagadnieniem. Wybierz
wiersz, w którym znaczący jest także kształt graficz-
ny, przygotuj schemat tego układu (przykład: Hymn
do maszyny mego ciała
Czyżewskiego).

Przykładowy plan prezentacji

Przykładowy plan prezentacji

Przykładowy plan prezentacji

Przykładowy plan prezentacji

Przykładowy plan prezentacji

Ramowy plan wypowiedzi

Ramowy plan wypowiedzi

Ramowy plan wypowiedzi

Ramowy plan wypowiedzi

Ramowy plan wypowiedzi

Określenie problemu

Określenie problemu

Określenie problemu

Określenie problemu

Określenie problemu

• przeciwstawność pojęć postępu i tradycji (wykorzystanie definicji ze Słownika

języka polskiego)

• wyjątkowe znaczenie postępu technicznego w XX wieku

• XX-lecie międzywojenne jako epoka, w której szczególnie widoczne jest ście-

ranie się tradycji i postępu technicznego

Kolejność prezentowanych argumentów (treści)

Kolejność prezentowanych argumentów (treści)

Kolejność prezentowanych argumentów (treści)

Kolejność prezentowanych argumentów (treści)

Kolejność prezentowanych argumentów (treści)

Wpływ upowszechnienia się wynalazków technicznych na światopogląd epoki.

Fascynacja techniką w poezji futurystów

Fascynacja techniką w poezji futurystów

Fascynacja techniką w poezji futurystów

Fascynacja techniką w poezji futurystów

Fascynacja techniką w poezji futurystów

• naiwne odrzucanie tradycji:

– poglądy Marinettiego
– manifesty polskich futurystów: Jednodńuwka futurystuw

• przełamywanie tradycji:

– metaforyka związana z techniką w opisie ludzkiego ciała (Hymn do maszyny

mego ciała)

– pragnienie odświeżenia języka poetyckiego (XX wiek)

Kult techniki w programie Awangardy Krakowskiej

Kult techniki w programie Awangardy Krakowskiej

Kult techniki w programie Awangardy Krakowskiej

Kult techniki w programie Awangardy Krakowskiej

Kult techniki w programie Awangardy Krakowskiej

• Tadeusz Peiper 3 x M (Miasto, Masa, Maszyna)
• odrzucenie tradycji – nowe czasy wymagają nowej poezji

Postęp techniczny jako sposób naprawy wad tradycyjnego świata

Postęp techniczny jako sposób naprawy wad tradycyjnego świata

Postęp techniczny jako sposób naprawy wad tradycyjnego świata

Postęp techniczny jako sposób naprawy wad tradycyjnego świata

Postęp techniczny jako sposób naprawy wad tradycyjnego świata

• mit „szklanych domów” w Przedwiośniu Żeromskiego: postęp techniczny drogą

do odnowienia Polski

Wnioski

Wnioski

Wnioski

Wnioski

Wnioski

• dorobek XX-lecia międzywojennego jako inspiracja dla twórców współczesnych

• zaostrzenie się we współczesnym świecie sprzeczności między tradycją a postę-

pem technicznym

background image

5

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Prezentacje maturalne

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

Ucz się z

O co może zapytać komisja?

O co może zapytać komisja?

O co może zapytać komisja?

O co może zapytać komisja?

O co może zapytać komisja?

Jakie następstwa dla tradycji miało – Twoim zdaniem – powszechne wprowa-
dzenie komputerów?

Proponowana odpowiedź

To rewolucja przede wszystkim w kontaktach międzyludzkich. Poczta elektro-
niczna wypiera tradycyjną epistolografię – za jakiś czas list wysyłany pocztą może
być już anachronizmem. Internet, pozwalający na szybki przepływ informacji,
jest jednym z czynników sprawiających, że nasz świat staje się „globalną wioską”,
np. mieszają się w nim różne tradycje kulturowe. Paradoksalnie komputer po-
zwala na nawiązanie kontaktu z wieloma osobami, ale jednocześnie izoluje jed-
nostkę. Ma wpływ nawet na tradycyjne sposoby spędzania wolnego czasu (gry
komputerowe!).

Czy rozwój techniki może powodować zmiany w języku literatury?

Proponowana odpowiedź

Najłatwiej można ten wpływ zobaczyć w szerszym wykorzystywaniu terminologii
technicznej (np. w wierszach futurystów czy literaturze scence fiction). Czasem są
to neologizmy nazywające ewentualne wynalazki przyszłości. Tak jest na przy-
kład w powieściach Verne’a czy – ironicznie – w wierszu Pawlikowskiej-Jasno-
rzewskiej Babcia. Dużo ciekawsze są jednak zmiany języka wynikające ze specy-
fiki środka przekazu. SMS czy e-mail mają być zwięzłe, ich autorzy używają
specyficznych skrótów i znaków. W literaturze współczesnej można już dostrzec
te elementy.

W jaki sposób postęp techniczny oddziałuje na tradycyjne relacje międzypoko-
leniowe?

Proponowana odpowiedź

Szybkie zmiany technologiczne powodują, że doświadczenia starszych pokoleń
są już nieprzydatne dla ludzi młodych. Umiejętność szybkiego liczenia na liczy-
dłach nie jest przecież atrakcyjna dla użytkownika komputera… Z tego powodu
rozwój techniki łączy się z utratą przez ludzi starych społecznego uprzywilejowa-
nia – wyżej ceni się młodość, kojarzoną z otwartością na osiągnięcia techniki.
Pośrednio prowadzi to do kryzysu rodziny patriarchalnej.


Wyszukiwarka

Podobne podstrony:
Postęp techniczny kontra tradycja[1]
Postęp techniczny a humanizacja Pracy
Postęp techniczny i jego typy w XIX i XX wieku, Opracowane zagadnienia
ANALIZA TECHNICZNA KONTRAKTOW T Nieznany (2)
T 5 Inowacja a postep techniczny
W wyniku stałego postępu techniki informatycznej, BHP
Habermas postęp techniczny i społeczny świat życia
XII. Postep techniczny, WSFiZ Białystok - zarządzanie, Semestr I, Mikroekonomia - ćwiczenia
Delumeau - Postep techniczny, Kulturoznawstwo
Postęp techniczny (10 stron) LXYUJTCQDKW3PNZ4YHLQWVFM5X3ZCUB4ML2O5ZY
Ekonomia miedzynarodowa postep techniczny doc
Postęp techniczny w pracy biurowej
Innowacje i postęp techniczny
Organizacje komputery ludzie studium postępu technicznego
Okoński Wojtkowski Postępy techniki z 119
Postęp techniczny a humanizacja Pracy
6 Rozwój języ

więcej podobnych podstron