background image

 

 

AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ 

WYDZIAŁ BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

PLANOWANIE MOBILIZACYJNEGO ROZWINIĘCIA  

JEDNOSTKI WOJSKOWEJ 

 

M

ateriały do studiowania 

 
 
 
 
 

 

 

 
 

 

 

 
 
 

                                                     

Zespół autorski: 

                                                              Janusz JANKOWSKI 

                                                               Jan WOJNAROWSKI 

 
 
 
 
 
 

WARSZAWA                                                                                            2012 

background image

 

 

SPIS TREŚCI 

 

1. 

Wprowadzenie ..................................................................................................................... 

2. 

Dokumenty planowania mobilizacyjnego rozwinięcia ………….……………......................... 

 

2.1. 

Rozkaz 

dowódcy jednostki wojskowej ………………...….........................................  

 

2.2. 

Plany 

działania …………………………………………............................................... 

3. 

Czynności planistyczno-organizacyjne jednostki wojskowej…………….............................. 

 

3.1. 

Ustalanie potrzeb mobilizacyjnych.......................................................................... 

 

3.2. 

Akcja kurierska......................................................................................................... 

 

3.3. 

Świadczenia..............................................................................................................   12 

 

3.4. 

Elementy bazy mobilizacyjnej................................................................................... 

17 

4. 

Rola i zadania WKU w realizacji świadczeń osobistych i rzeczowych..................................  20 

5. 

Zabezpieczenie paliw dla świadczeń rzeczowych ………………....................................... 

21 

 

Załączniki ……………………………………….................................................................... 

22 

 

I. 

Wzory dokumentów ………………............................................................................   23 

 

II. 

Spis literatury …………………………....................................................................... 

50 

 

III. 

Wykaz stosowanych pojęć i skrótów ……................................................................   52 

 

background image

 

 

 

 

 

1. Wprowadzenie 

Niniejsze  opracowanie  zawiera  podstawowe  informacje,  pomocne  w  trakcie 

realizacji  gry  decyzyjnej  na  temat 

Planowania  mobilizacyjnego  rozwinięcia  jednostki 

wojskowej

,  do  wykorzystania  przez  studentów  i  słuchaczy.  Treść  opracowania  nie 

wyczerpuje przedstawia

nych zagadnień, ze względu na ograniczenie danych do klauzuli 

jawne  oraz  ukierunkowanie  tematyczne.  W  celu  poszerzenia  wiedzy  na  temat 
planowania  mobilizacyjnego  rozwinięcia  jednostki  wojskowej  należy  skorzystać  
z literatury przedstawionej w 

Załączniku II

Planowanie mobilizacyjne to zespół przedsięwzięć planistycznych i organizacyjnych 

mających    na    celu    przygotowanie  zorganizowanego  i    terminowego    przejścia  
jednostek  wojskowych    ze  struktur  organizacyjnych      i    stanów  ilościowych      czasu  
pokojowego   

na  struktury  organizacyjne  i  stany  ilościowe  czasu  wojny.  Zasadnicze 

przedsięwzięcia  planowania  mobilizacyjnego  realizowane  są  w  ramach  osiągania  
i kontroli utrzymania gotowości mobilizacyjnej

1

 w obszarach: 

 

Kierowania mobilizacyjnym rozwinięciem; 

 

Uzupełniania potrzeb mobilizacyjnych; 

 

Zabezpieczenia sił i środków oraz potrzeb materiałowych; 

 

Miejsca prowadzenia mobilizacyjnego rozwinięcia; 

  Czasu mobilizacji; 
  Opracowania dokumentacji mobilizacyjnej; 

Głównym  zadaniem  w  tym  zakresie  jest  wypracowanie  optymalnych  rozwiązań 

planistycznych  i  organizacyjnych,  zapewniających  przeprowadzenie  mobilizacyjnego 
rozwinięcia  w  nakazanych  terminach.  Wymaga  to  opracowania  wielu  dokumentów 
planistycznych  oraz  postępowań  określonych  w  aktach  prawnych,  począwszy  od 
Konstytucji  RP

2

,  poprzez  ustawę  o  powszechnym  obowiązku  obrony

3

,  rozporządzenia 

wykonawcze oraz instrukcje, poradniki, kompendia, itp.

4

 

Podstawę planowania mobilizacyjnego rozwinięcia w jednostce wojskowej stanowią: 
  rozkazy lub wytyczne 

przełożonych; 

 

wyciąg z „Planu mobilizacyjnego” dla danej JW; 

 

etaty, tabele i normy należności; 

 

wyciąg z „Planu przydziałów gospodarczych resortu obrony narodowej”. 

Na  podstawie  dokumentów  instrukcyjnych  funkcjonujących  w  resorcie  obrony 

narodowej

, jednostka wojskowa opracowuje następujące dokumenty: 

a. 

własny rozkaz w sprawie działalności w tym obszarze;  

                                                 

1

Załącznik III. pkt.2 

2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,  art. 

26, który nakłada na Siły Zbrojne RP zadanie ochrony 

niepodległości i niepodzielności terytorium RP oraz zapewnienia bezpieczeństwa i nienaruszalności granic.

 

3

Ustawa  o  powszechnym  obowiązku  obrony  Rzeczypospolitej  Polskiej  z  dnia  21  listopada  1967 r.  (Dz.U.  z 2009 r.  Nr  22, 

poz.120  z  późn.  zm.),  gdzie  określono  zadania  Sił  Zbrojnych  RP,  ich  ogólną  strukturę,  zadania  organów  administracji 
rządowej i samorządu terytorialnego i innych jednostek organizacyjnych.

 

4

 

Załącznik II. Spis literatury

 

5

 

Wewnętrzne instrukcyjne funkcjonujące w resorcie ON.

 

background image

 

 

b.  Plan

y działania

5

 

(różne w zależności od typu danej jednostki wojskowej.  Jednostki 

funkcjonujące w czasie pokoju i wojny, jednostki funkcjonujące tylko w czasie wojny 
(nowoformowane) i jed

nostki funkcjonujące tylko w czasie pokoju.); 

c.  Z

estawienia  przebiegu  uzupełniania(wypełniane  w  trakcie  mobilizacyjnego 

rozwinięcia)

meldunki 

mobilizacyjne, 

dokumenty 

ewidencyjne 

żołnierzy 

rezerwy

(otrzymywane  z  WKU  i  podlegające  aktualizacji),  plany  pobierania 

(wydawania) 

zapasów  środków  zaopatrzenia,  dokumenty  elementów  bazy 

mobilizacyjnej, 

harmonogramy 

działania, 

dokumenty 

uzupełnieniowe 

(zapotrzebowania, meldunki, notatki uzgodnień, upoważnienia do odbioru środków 
transportowych, plan wykorzystania świadczeń …, itd.), 
wykresy, schematy

6

W w/w dokumentach należy określić: 

 

sposób  przeprowadzenia  mobilizacyjnego  rozwinięcia  oraz  kierowania  tym 

procesem; 

 

przedsięwzięcia zabezpieczenia logistycznego i medycznego; 

 

siły i środki niezbędne do realizacji; 

 potrzeby 

mobilizacyjne w zakresie stanów osobowych, środków transportowych 

(maszyn) oraz środków zaopatrzenia; 

 

stanowiska przeznaczone do obsady w ramach zalążków, wysunięć; 

 

sposób powołania oraz przyjęcia i wyposażenia uzupełnienia mobilizacyjnego. 

2.  Dokumenty pla

nowania mobilizacyjnego rozwinięcia. 

Jednym  z  podstawowych  dokumentów  planistycznych,  określającym  kolejność 

realizacji  przedsięwzięć  mobilizacyjnych,  jest  harmonogram.  W  poszczególnych 
dokumentach  planistycznych  przedstawiane  są  harmonogramy  przedsięwzięć 
realizowany

ch  przez  jednostkę  mobilizującą.  Ujmuje  się  w  nim,  adekwatnie  do  treści 

planu  i  jego  przeznaczenia,  wszystkie  przedsięwzięcia  realizowane  od  otrzymania 
polecenia  zapoczątkowania  procesu  mobilizacyjnego  rozwinięcia  do  czasu  jego 
zakończenia. 

Zag

adnienia  ujęte  w  n/w  dokumentach  opracowywane  są  w  formie  opisowej, 

tabelarycznej,  na  schematach  lub  w  formie  załączników,  stosownie  do  ustaleń 
dowódcy jednostki
. Szczegółowe plany, harmonogramy opracowują osoby funkcyjne, 
odpowiedzialne za daną problematykę. 

2.1.  Rozkaz 

dowódcy jednostki wojskowej 

Rozkaz  opracowuje  się  na  podstawie  rozkazu  przełożonego  i  zgodnie  z  zasadami 

obowiązującymi  dla  tego  rodzaju  dokumentów.  Ustalenia  rozkazu  dostosowuje  się  do 
realizowanych  zadań  oraz  specyfiki  jednostki  wojskowej.  Rozkaz  powinien  w  trybie 
rozkazodawczym  ustalać  zakres  planowanych  do  realizacji  zadań  oraz  kompetencje  
i odpowiedzialność osób funkcyjnych.  

                                                 

5

 

Plany działania przyjmują różne nazwy (zgodnie z zapisami instrukcyjnymi). 

6

 

Stanowią pomocnicze dokumenty mobilizacyjne.

 

background image

 

 

Rozkaz opracowuje  się według wzoru  określonymi wymogami instrukcyjnymi  ,który 

określa pięć punktów wraz z podpunktami. Do rozkazu mogą być dołączone załączniki 
w formie tabel, zestawień, harmonogramów, itp. 

2.2. 

Plan działania JW (dla jednostek funkcjonujących w czasie pokoju i wojny) 

„Plan działania …  opracowuje się dla określenia zakresu i sposobu realizowanych 

zadań  oraz  specyfiki  przeznaczenia  jednostki  wojskowej,  w  poszczególnych  stanach 
gotowości bojowej. 

W „Planie  działania    …”  ujmuje  się,  w  formie  oddzielnego  dokumentu,  organizację 

mobilizacyjnego rozwinięcia wg następującego układu: 

ORGANIZACJA MOBILIZACYJ

NEGO ROZWINIĘCIA. 

1. 

Informacje ogólne: 

1) 

zestawienie  ukompletowania  stanów  osobowych  oraz  powoływanych  rezerw 
osobowych (Zał. I, Tabela 1); 

2) 

zestawienie ukompletowania oraz pobieranych z gospodarki narodowej środków 
transportowych i maszyn (Zał. I, Tabela 2); 

3)  z

estawienie wydzielanych/otrzymywanych zalążków (Zał. I, Tabela 3); 

4) 

zestawienie zadań mobilizacyjnych; 

5) 

siły  i  środki  wydzielane  do  zabezpieczenia  mobilizacyjnego  rozwinięcia  (Zał.  I, 
Tabela 4); 

6) 

elementy bazy mobilizacyjnej (Zał. I, Tabela 6). 

2.  Organizacja 

mobilizacyjnego rozwinięcia: 

1) 

zamiar przeprowadzenia mobilizacyjnego rozwinięcia; 

2) 

skład, sposób uruchomienia i organizacja działania AK JW.; 

3) 

organizacja powołania oraz planowane wykorzystanie świadczeń osobistych oraz 
doraźnych świadczeń rzeczowych; 

4)  organiz

acja  powołania  (pobrania)  oraz  organizacja  przyjęcia  i  wyposażenia 

(dostosowania) uzupełnienia zasadniczego; 

5) 

organizacja  powołania,  przyjęcia  i  wyposażenia  mobilizacyjnego  uzupełnienia 
wakatów; 

6) 

organizacja  powołania,  przyjęcia  i  wyposażenia  grupy  zabezpieczenia 
ukompletowania; 

7) 

postępowanie  z  nadwyżką  stanu  osobowego  pozostałego  po  mobilizacyjnym 
rozwinięciu; 

8) 

wpływ zakłóceń na przebieg mobilizacyjnego rozwinięcia. 

3.   

Kierowanie mobilizacyjnym rozwinięciem: 

1) 

skład oraz zadania Zespołu Kierowania Mobilizacyjnym Rozwinięciem Jednostki: 

background image

 

 

2) 

organizacja zbierania danych oraz sposób składania meldunków mobilizacyjnych 
z przebiegu mobilizacyjnego rozwinięcia; 

3)  terminy i sposoby przekazania jednostek mobilizowanych. 

4. 

Współdziałanie  z  WSzW,  WKU,  organami  administracji  publicznej,  Żandarmerią 
Wojskową, Policją i innymi instytucjami w zakresie zabezpieczenia mobilizacyjnego 
rozwinięcia. 

Ponadto, opracowuje się część graficzną na mapie, z wyszczególnieniem: 

1.  Siedzib  WSzW 

i  WKU  uzupełniających  potrzeby  mobilizacyjne  jednostki 

wojskowej; 

2. 

Rozmieszczenia elementów bazy mobilizacyjnej na planie, szkicu. 

2.3.  Plan 

działania (dla jednostek funkcjonujących tylko w czasie „W”) 

„Plan  …”opracowuje  się  dla  jednostek  nowo  formowanych,  zgodnie  

z  zadaniami  zawartymi  w  rozkazie  (wytycznych)  przełożonego  oraz  wyciągu  z  „Planu 
mobilizacyjnego  dla  danej  JW

.  Ujmuje  się  w  nim  treści  niezbędne  do  określenia 

zakres

u i sposobu realizowanych zadań. 

„Plan …” zawiera następujące punkty: 

I.   Charakterystyka jednostki wojskowej 

II.  Przygotowanie do formowania 

III. Organizacja formowania 

IV. 

Harmonogram przedsięwzięć realizowanych w czasie formowania 

V. 

Postępowanie z dokumentami i mieniem. 

W  formie  oddzielnego  dokumentu 

opracowuje  się  organizację  formowania,  wg 

następującego układu: 

ORGANIZACJA FORMOWANIA. 

1. 

Informacje ogólne: 

1) 

zestawienie  ukompletowania  stanów  osobowych  oraz  powoływanych  rezerw 
osobowych (Zał. I, Tabela 1); 

2) 

zestawienie ukompletowania oraz pobieranych z gospodarki narodowej środków 
transportowych i maszyn 

(Zał. I, Tabela 2); 

3) 

zestawienie otrzymywanych zalążków (Zał. I, Tabela 3); 

4) 

zestawienie zadań mobilizacyjnych; 

5) 

siły  i  środki  wydzielane  do  zabezpieczenia  mobilizacyjnego  rozwinięcia  (Zał.  I, 
Tabela 4); 

6) 

elementy bazy mobilizacyjnej (Zał. I, Tabela 6). 

2.  Organi

zacja mobilizacyjnego rozwinięcia: 

1)  zamiar formowania; 

background image

 

 

2) 

skład, sposób uruchomienia i organizacja działania AK JW; 

3) 

organizacja powołania oraz planowane wykorzystanie świadczeń osobistych oraz 
doraźnych świadczeń rzeczowych; 

4) 

organizacja  powołania  (pobrania)  oraz  organizacja  przyjęcia  i  wyposażenia 
(dostosowania) uzupełnienia zasadniczego; 

5) 

organizacja  powołania,  przyjęcia  i  wyposażenia  grupy  zabezpieczenia 
ukompletowania; 

6) 

wpływ zakłóceń na przebieg mobilizacyjnego rozwinięcia. 

3. 

Kierowanie mobilizacyjnym rozwinięciem: 

1) 

skład oraz zadania Zespołu Kierowania Mobilizacyjnym Rozwinięciem Jednostki: 

2) 

organizacja zbierania danych oraz sposób składania meldunków mobilizacyjnych 
z przebiegu mobilizacyjnego rozwinięcia; 

3)  terminy i sposoby przekazania jednostek mobilizowanych. 

4. 

Współdziałanie  z  WSzW,  WKU,  organami  administracji  publicznej,  Żandarmerią 
Wojskową, Policją i innymi instytucjami w zakresie zabezpieczenia mobilizacyjnego 
rozwinięcia. 

Ponadto, opracowuje się część graficzną na mapie, z wyszczególnieniem: 

1.  Siedzib  WSzW  i 

WKU  uzupełniających  potrzeby  mobilizacyjne  jednostki 

wojskowej; 

2. 

Rozmieszczenia elementów bazy mobilizacyjnej na planie, szkicu. 

Zasadniczym  miejscem 

przeprowadzenia  mobilizacyjnego  rozwinięcia  danej 

jednostek  wojskowych 

są  ich  miejsca  stałej  dyslokacji.  Sprawdzenie  stanu 

ewidencyjnego i indywidualnego wyposażenia żołnierzy rezerwy dokonuje się na apelu 
ewidencyjnym,  który  przeprowadza  się  w  ostatnim  dniu  mobilizacji  całością  jednostki 
wojskowej.Po  czynnościach  apelu  ewidencyjnego  dowódca  jednostki  mobilizującej 
przekazuje  ją  protokólarnie  dowódcy  jednostki  nowo  formowanej  oraz  właściwemu, 
zgodnie z podległością organizacyjną jednostki czasu wojennego, przełożonemu.  

3. 

Czynności planistyczno-organizacyjne jednostki wojskowej. 

Mobilizacyjnym  rozwinięciem  kierują  dowódcy  (szefowie)  poszczególnych  szczebli 

dowodzenia  (dla  jednostki  nowo  formowanej 

–  dowódca  jednostki  mobilizującej). 

Kierowanie  odbywa  się  przy  pomocy  zespołu  kierowania  mobilizacyjnym  rozwinięciem 
jednostki    wojskow

ej  (ZKMRJ)  realizującej  zadanie  mobilizacyjne.  Skład,  zadania 

szczegółowe,  rozmieszczenie  oraz  wyposażenie  zespołu  określa  dowódca.  ZKMRJ 
wyposaża  się  w  niezbędną  dokumentację  planistyczną  oraz  organizacyjną.  Poniżej 
opisano  wstępne  czynności  planistyczne  do  określenia  potrzeb  mobilizacyjnych, 
sposobu ich powołania oraz zabezpieczenia przyjęcia i wyposażenia przy wykorzystaniu 
świadczeń na rzecz obrony.  

 

Uzupełnienie  mobilizacyjne  jednostek  wojskowych  może  być  realizowane  przy 

pomocy  instrumentów  prawnych,  jakimi  są  przydziały  mobilizacyjne  pracownicze 
przydziały  mobilizacyjne,  przydziały  kryzysowe  oraz  przydziały  organizacyjno-

background image

 

 

mobilizacyjne.  Przydziały mobilizacyjne dotyczące  żołnierzy  zawodowych są określone 
w  art.  138  - 

140  ustawy  z  dnia  11  września  2003  r.  o  służbie  wojskowej  żołnierzy 

zawodowych,  natomiast  przydziały  mobilizacyjne  dotyczące  żołnierzy  rezerwy  oraz 
pracownicze przydziały mobilizacyjne określają: art. 59a i art. 109a ustawy

7

Szczegółowy  tryb  nadawania  przydziałów  żołnierzom  zawodowym  określa 

rozporządzenie  Ministra  Obrony  Narodowej  z  dnia  12  maja  2004  r.  w  sprawie 
nadawania  oraz  unieważniania  przydziałów  mobilizacyjnych  żołnierzom  zawodowym  
i żołnierzom pełniącym służbę kandydacką

8

3.1.  Ustalanie potrzeb mobilizacyjnych 

Potrzeby  mobilizacyjne 

w  stanie  osobowym  oraz  w  środkach  transportowych 

(maszynach)  ustalają  dowódcy  jednostek  mobilizujących  dla  jednostek  podległych  
i jednostek mobilizowanych. 

Potrzeby mobilizacyjne 

to brakująca, w stosunku do należności określonych etatem 

czasu  wojennego  i 

tabelą  należności:  liczba  żołnierzy,  pracowników  wojska,  środków 

transportowych, maszyn, urządzeń i środków zaopatrzenia niezbędnych do uzupełnienia 
w  czasie  mobilizacyjnego  rozwinięcia  jednostki  wojskowej.  Wyróżniamy    potrzeby 
etatowe i ponadetatowe. 

Wie

lkość potrzeb etatowych, stanowiących uzupełnienie zasadnicze, w zakresie: 

 

żołnierzy,  wynika  z  różnicy  pomiędzy  etatem  czasu  wojennego  

pokojowego, 

pomniejszonym 

lub 

powiększonym 

zalążki 

wydzielane/otrzymywane, 

poszczególnych 

korpusach 

osobowych 

(szeregowych, podoficerskim, oficerskim). 

 

pracowników wojska – to liczba stanowisk pracowniczych określona w etacie 
jednostki wojskowej na czas wojny. 

Ponadetatowe  potrzeby  mobilizacyjne 

w  zakresie  stanów  osobowych,  do 

zapewnienia pełnego i właściwego ukompletowania jednostek wojskowych, to: 

 

Mobilizacyjne  Uzupełnienie  Wakatów  (MUW)  –  to  żołnierze  rezerwy  na 
przydziałach  mobilizacyjnych  na  uzupełnienie  stanowisk  etatu  czasu 
pokojowego czas

owo nieobsadzonych (wakatów); 

  Grupa  Zabezpieczenia  Ukompletowania  (GZU) 

–  to  żołnierze  rezerwy  na 

przydziałach  mobilizacyjnych  w  celu  zapewnienia,  w  razie  nieprzybycia 
uzupełnienia  zasadniczego,  uzupełnienia  stanowisk  etatowych  szczególnie 
ważnych z punktu widzenia zdolności bojowej jednostki wojskowej. Wielkość 
GZU  nie  powinna  przekraczać  30%  etatowych  potrzeb  mobilizacyjnych  (dla 
korpusu medycznego do 50%). 

Planowanie  uzupełnienia  jednostek  wojskowych  polega  na  ustalaniu  wielkości 

potrzeb  oraz  sprecyzowan

iu  sposobu  ich  uzupełnienia.  Na  tej  podstawie  jednostka 

mobilizująca  sporządza  „Zapotrzebowanie  na  uzupełnienie  potrzeb  mobilizacyjnych 

                                                 

7

Ustawa  o  powszechnym  obowiązku  obrony  Rzeczypospolitej  Polskiej  z  dnia 21 listopada  1967  r.  (Dz.U.  z  2009  r.  Nr  22, 

poz.120 z późn. zm.)

 

8

Zał. II., poz. 5

 

background image

 

 

jednostki  wojskowej  w  zakresie  oficerów,  podoficerów  i  szeregowych  rezerwy  -  Część 
I”

9

, które przesyła do właściwej terytorialnie WKU. 

Etatowe  potrzeby  mobilizacyjne  w  zakresie  środków  transportowych  (maszyn) 

(ŚTiM)  –  to  liczba  sprzętu  stanowiąca  różnicę  między  należnościami  wynikającymi  
z  etatu  czasu  wojennego  a  stanem  ewidencyjnym,  powiększona  o  liczbę    ŚTiM 
znajdujących  się  w  naprawie  poza  jednostką  lub  oczekujących  na  remont,  spisanie  
z  ewidencji  oraz  powiększona  (pomniejszona)  o  sprzęt  otrzymywany  (wydzielany)  
w ramach przesunięć między jednostkami wojskowymi. 

Ponadetatowe potrzeby mobilizacyjne w zakresie ŚTiM stanowi: 

  Grupa  Zabezpieczenia  Dostarczenia  (GZD) 

–  ustalona  przez  wojskowego 

komendanta  uzupełnień  i  utrzymywana  do  jego  dyspozycji,  liczba  ŚTiM 
zaplanowanych  do  pobrania  z  gospodarki  narodowej  (GN),  w  razie  nie 
dostarczenia  uzupełnienia  zasadniczego,  mająca  na  celu  zapewnienie 
pełnego  ukompletowania  jednostek  wojskowych.  Decyzję  o  uruchomieniu 
GZD  podejmuje  wojskowy  komendant  uzupełnień  samodzielnie  lub  na 
wniosek zainteresowanego dowódcy jednostki wojskowej. 

W  celu  zabezpieczenia  potrzeb  mobilizacyjnych  dowódca  (kierownik)  jednostki 

sporządza  „Zapotrzebowanie  na  uzupełnienie  jednostek  wojskowych  pojazdami 
samochodowymi  i  maszynami  z  gospodarki  narodowej 

–  część  II”  w  dwóch 

egzemplarzach,  oddzielnie  za  jednostkę  mobilizującą  i  każdą  jednostkę    przez  nią 
mobilizowaną  i przesyła  do właściwej terytorialnie WKU

10

W  przypadku  zmian  (jednorazowych  lub  sumarycznych)  przekraczających  10% 

zgłoszonych  potrzeb,  jednostka  wojskowa  opracowuje  i  przesyła  do  właściwej  WKU 
nowe  zapotrzebowanie.  Uaktualniania  zapotr

zebowań  dokonują  dowódcy  jednostek 

organizacyjnych  niezwłocznie  z  chwilą  zaistnienia  zmiany  poprzez  sporządzenie 
stosownej  notatki  uzgodnień  pomiędzy  jednostką  wojskową  a  WKU  oraz  naniesienie 
poprawek 

w obowiązującym zapotrzebowaniu. 

3.2.  Akcja kurierska 

Akcja  kurierska 

–  działanie  wydzielonych  sił  i  środków  zorganizowane  przez 

odpowiedni  organ  (O

AP,  TOAW,  JW,  Policję  lub  UP),  którego  celem  jest  doręczenie, 

otrzymanych  lub  wcze

śniej zdeponowanych dokumentów powołania żołnierzy rezerwy, 

pracowników wojska oraz innych osób na uzupełnienie jednostek wojskowych, a także 
wezwań do wykonania świadczeń na rzecz obrony. 

Powoływanie  żołnierzy  rezerwy  oraz  innych  osób  na  uzupełnienie  jednostek 

wojskowych może odbywać się w: 

 

trybie  zwykłym  –  dostarczenie  kart  powołania,  wezwań  do  wykonania 

świadczeń na rzecz obrony ze znacznym wyprzedzeniem w stosunku do dnia 
stawienia się w jednostce wojskowej (wykonania świadczenia na rzecz obrony). 
Osobo

m,  którym  nadano  pracowniczy  przydział  mobilizacyjny  dostarcza  się 

wezwanie  w  sprawie  powszechnego  obowiązku  obrony.  Żołnierze  rezerwy, 

                                                 

9

Zał. II., poz. 19

 

10

Etatowe  potrzeby  mobilizacyjne  w  zakresie  środków  transportowych  (maszyn)  uzupełniane  są  jako  etatowe  świadczenia 

rzeczowe, które omówiono w pkt. 3.3, str. 12

 

background image

 

 

10 

osoby  którym  nadano  pracowniczy  przydział  mobilizacyjny,  mają  obowiązek 
stawić  się  w  jednostce  wojskowej  w  terminie  i miejscu  określonym  w karcie 
powołania  (wezwaniu).  Posiadacze  i  osoby,  na  które  nałożono  obowiązek 
świadczeń  na  rzecz  obrony,  mają  obowiązek  przystąpić  do  wykonania 
świadczenia  w  miejscu  i  terminie  określonym  w wezwaniu  do  wykonania 
świadczeń; 

  trybie  natychmiastowego  stawiennictwa  -  dostarczenie 

żołnierzom  rezerwy 

kart  powołania,  a  posiadaczom  i  innym  osobom  wezwań  do  wykonania 
świadczeń  na  rzecz  obrony,  bezpośrednio  przed  terminem  stawienia  się  
w  jednostce  wojskowej
 

(wykonania  świadczenia  na  rzecz  obrony).  Osobom, 

którym  nadano  pracowniczy  przydział  mobilizacyjny  dostarcza  się  wezwanie  
w sprawie powszechnego obowiązku obrony.  

Żołnierz rezerwy po otrzymaniu karty powołania, posiadacz i inna osoba – wezwania 

do wykonania świadczeń na rzecz obrony, osoba której  nadano pracowniczy przydział 
mobilizacyjny 

–  wezwania  w  sprawie  powszechnego  obowiązku  obrony,  lub  uzyskaniu 

przez  nich  w  inny  sposób  informacji  o  ogłoszonej  (zarządzonej)  mobilizacji,  są  
obowiązani stawić się w miejscu i terminie określonym w karcie powołania, wezwaniu do 
wykonania świadczeń na rzecz obrony, wezwaniu w sprawie powszechnego obowiązku 
obrony  lub  karcie  mobilizacyjnej  (decyzji  w  sprawie  przeznaczenia  do  wykonania 
świadczeń  na  rzecz  obrony).  Termin  stawiennictwa  określony  jest  w  odniesieniu  do 
pierwszego dnia mobilizacji. 

Dokumenty powołania doręcza się przy wykorzystaniu: 

  akcji kurierskich jednostki wojskowej (AK JW); 
 

akcji kurierskich terenowych organów administracji wojskowej (AK TOAW); 

 

akcji kurierskich organów administracji publicznej (AK AP) – główny sposób; 

 

akcji doręczania dokumentów powołania siłami urzędów pocztowych (AK UP); 

 

akcji doręczania dokumentów powołania siłami Policji (AK P). 

Termin uruchomienia akcji kurierskiej 

Uruchomienie AK JW, AK TOAW, AK AP, AK UP, AK P 

następuje w pierwszej dobie 

mobilizacji  niezależnie  od  czasu  otrzymania  sygnału  nakazującego  mobilizacyjne 
rozwinięcie Sił Zbrojnych (jednostki wojskowej) 

Normy czasowe uruchomienia AK AP 

od otrzymania sygnału: 

  do 4 godz. - 

przekazanie  sygnału o zarządzeniu uruchomienia AKAP do OAP 

  do 10 godz. - 

dostarczenie DP przez WKU do urzędu organizującego akcję 

  od 10 do 20 godz. - 

czas trwania akcji doręczania DP 

  od 20 do 24 godz. - 

rozliczenie DP po zakończeniu akcji doręczania DP. 

Normy czasowe uruchomienia AK UP 

od otrzymania sygnału 

  do  4  godz.  -  przekazanie  sygna

łu  o  uruchomieniu  akcji  doręczania 

dokumentów powołania do UP 

  d

okumenty powołania, które zostały doręczone do kierunkowych UP do godz. 

8.00 danego dnia, doręcza się adresatom w tym samym dniu do godz. 15.00, 
a  przekazane  po  godz.  8.00  powinny  być  doręczone  w  godzinach 
popołudniowych, najpóźniej w ciągu 24 godzin od ich otrzymania 

background image

 

 

11 

  do 4 godzin -  

rozliczenie dokumentów po zakończeniu akcji. 

AK  JW,  AK  TOAW 

polega  na  powołaniu  uzupełnień  siłami  własnymi  jednostki 

wojskowej,  WSzW  (WKU).  Na  kurierów  wyznacza  się  żołnierzy  oraz  pracowników 
wojska. AK JW, AK TOAW uruchamiana jest przez ZKMRJ (ZKMR, ZKZMRJ, ZD WKU) 
lub przez służbę dyżurną – na polecenie dowódcy jednostki mobilizującej, szefa WSzW, 
komendanta WKU.   

AK  AP 

polega  na  tym,  że  WKU  dostarcza  dokumenty  powołania  do  starostw 

powiatowych,  które  następnie  dostarczają  je  do  wójtów  lub  burmistrzów  (prezydentów 
miast)  oraz  do  prezydentów  miast  na  prawach  powiatów.  Bezpośrednie  doręczenie 
dokumentów  powołania  adresatom  realizowane  jest  przez  wójtów  lub  burmistrzów 
(prezydentów miast) oraz prezydentów miast na prawach powiatów.  

W uzasadnionych wypadkach WKU może dostarczać dokumenty powołania również 

bezpośrednio do wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) z pominięciem starostwa 
powiatowego.  Decydującymi  kryteriami  w  tym  względzie  winny  być  racjonalność 
rozwiązania i sprawność przeprowadzenia akcji.).  

Urzędy  starostw  powiatowych  w  razie  otrzymania  telefonicznego  zawiadomienia  

o  zamierzonym  przekazaniu    dokumentów  powołania    przez  wojskowe  komendy 
uzupełnień,  są  obowiązane  przygotować  się    do  sprawnego  przejęcia    dokumentów 
po

wołania. 

AK UP 

polega na dostarczeniu przez WKU dokumentów powołania do kierunkowych 

urzędów pocztowych,  które  siłami własnymi  przekazują  do  właściwych,  ze  względu na 
miejsce  stałego  pobytu  (zamieszkania),  pobytu  czasowego  trwającego  ponad  
2  miesiące  lub  miejsca  zatrudnienia  adresata,  urzędów  pocztowych,  a te  z  kolei 
doręczają je bezpośrednio adresatom.  

Sposób ten wykorzystuje się głównie przy powoływaniu niewielkiej ilości uzupełnień 

mobilizacyjnych, dla częściowego zastąpienia  AK JW, AK TOAW oraz AK AP. 

Wojskowe  komendy  uzupełnień  dostarczają  karty  powołania  do  kierunkowych 

urzędów pocztowych własnymi siłami i środkami. 

Urzędy  pocztowe  traktują  karty  powołania,  na  wszystkich  etapach  ich 

przemieszczania,  jako  listy  priorytetowe  polecone,  za  potwierdzeniem  odbioru  
i  doręczają  je  w  pierwszej  kolejności  przed  innymi  przesyłkami  na  zasadach 
obowiązujących w Poczcie Polskiej. 

Karty powołania doręcza się adresatom w miejscu zamieszkania lub pracy zgodnie  

z adresem podanym przez nadawcę. 

AK  P 

polega  na  doręczaniu  dokumentów  powołania  siłami  funkcjonariuszy  Policji, 

zgodnie  z  uzgodnieniami  pomiędzy  WKU,  a  właściwymi  komendami  Policji,  gdy 
nieracjonalne  lub  niemożliwe  jest  wykorzystywanie  do  tego  celu  innych  akcji.  Kurierzy 
dostarczają  dokumenty  powołania  w  taki  sam  sposób  jak  przy  innych  akcjach 
kurierskich. 

 

 

 

background image

 

 

12 

3.3. 

Świadczenia 

Zasady  korzystania  ze  świadczeń  zarówno  rzeczowych  jak  również  osobistych 

określa ustawa

11

w art. 200 - 223. W przepisach tych uregulowany jest przede wszystkim 

zakres  podmiotowy  i  przedmiotowy  świadczeń  oraz  właściwości  organów  
w sprawie świadczeń.  

Świadczenia na rzecz obrony, z których w szerokim zakresie korzystająSiły Zbrojne 

można podzielić na

12

1) świadczenia osobiste; 

2) świadczenia rzeczowe; 

3) świadczenia szczególne. 

Wykonanie świadczeń osobistych uwarunkowane jest czasem i w czasie pokoju nie 

może przekraczać jednorazowo dla׃ 

 

kurierów  oraz  osób  dostarczających  i  obsługujących  przedmioty  świadczeń 
rzeczowych - 48 godzin; 

 

pozostałych osób- 12 godzin. 

W  razie  ogłoszenia  mobilizacji  i  w  czasie  wojny  czas  wykonywania  świadczeń 

osobistych nie może przekroczyć 7 dni. 

 

Czas wykorzystania świadczeń rzeczowych: 

W czasie ogłoszenia mobilizacji 

iw czasie wojny   

W czasie pokoju  

  Do chwili ustania potrzeby 

ich użytkowania 

  Do 48 godzin.                                                             

W celusprawdzenia gotowości mobilizacyjnej Sił 
Zbrojnych 

  Do 7 dni   

W związku z ćwiczeniami wojskowymi 

W ramach świadczeń rzeczowych planuje się i nakłada świadczenia na uzupełnienie 

etatowych potrzeb wynikających ze struktury czasu „W” jednostek Sił Zbrojnych mówimy 
wówczas o świadczeniach rzeczowych wykorzystywanych do zabezpieczenia etatowych 
potrzeb mobilizacyjnych. 

Świadczenia  rzeczowe  wykorzystane  w  celu  zabezpieczenia  mobilizacyjnego 

rozwinięcia  jednostek  Sił  Zbrojnych,  bez  włączenia  ich  w  struktury  organizacyjne 
to

13

potrzeby doraźne. 

                                                 

11

Zał. II., poz. 2

 

12

Zał. I., Schemat 6.

 

13

Zał. II., poz. 9

 

background image

 

 

13 

 

Szczegółowy tryb nakładania obowiązku świadczeń określa: 

 

rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 października 2004 r. w sprawie świadczeń 
osobistych na rzecz obrony w czasie pokoju, które precyzuje: 

 

tryb  i  zakres  planowania  i  nakładania  obowiązku  świadczeń  osobistych, 
przeznaczania  do  wykonania  tych  świadczeń  i  zwalniania  z  nich  oraz  ich 
wykonywania; 

 

wzory  planów  i  wykazów  świadczeń  osobistych  prowadzonych  przez 
wojewodę,  terenowe  organy  administracji  wojskowej,  organy  samorządu 
terytorialnego  i  jednostki  organizacyjne,  na  rzecz,  których    mogą  być 
wykonywane świadczenia osobiste; 

 

wzory  decyzji  administracyjnych,  wniosków  i  wezwań  oraz  zaświadczeń 
wydawanych w sprawach świadczeń osobistych; 

 

tryb  wypłacania  ryczałtu  i  należności  pieniężnych  za  wykonanie  świadczeń 
osobistych oraz dokumenty składane w celu ich wypłacenia. 

 

rozporządzenie  Rady  Ministrów  z  dnia  3  sierpnia  2004  r.  w  sprawie  świadczeń 
rzeczowych na rzecz obrony w czasie pokoju (Dz. U. Nr 181, poz. 1872), w którym 
określono: 

 

tryb  i  zakres  planowania  i  nakładania  obowiązku  świadczeń  rzeczowych, 
przeznaczania do tych świadczeń i zwalniania z nich oraz ich wykonywania; 

  rodzaje  pla

nów,  zestawień  i  wykazów  świadczeń  rzeczowych  prowadzonych 

przez wojewodę, terenowe organy administracji wojskowej; 

 

organy samorządu terytorialnego i jednostki organizacyjne, na rzecz, których 
może być wykonywane świadczenie rzeczowe; 

  wzory decyzji adminis

tracyjnych, wniosków i wezwań w sprawach świadczeń 

rzeczowych;  

 

tryb  i  zakres  żądania  oraz  przekazywania  informacji  dotyczących 
rozporządzania przedmiotem świadczeń rzeczowych; 

 

tryb oddania, przyjęcia i  zwrotu przedmiotu świadczeń rzeczowych oraz tryb 
doch

odzenia roszczeń; 

 

wykaz  dobowych  stawek  ryczałtu  za  używanie  poszczególnych  przedmiotów 
świadczeń rzeczowych. 

 

rozporządzenie  Rady  Ministrów  z  dnia  11  sierpnia  2004  r.  w  sprawie  świadczeń 
osobistych i rzeczowych na rzecz obrony w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie 
wojny (Dz. U. Nr 203, poz. 2081), regulujące: 

 

tryb i zakres nakładania obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych; 

 

wzory  decyzji  administracyjnych,  wniosków  i  obwieszczeń  oraz  zaświadczeń 
wydawanych w sprawach świadczeń osobistych i rzeczowych; 

 

szczegółowe  zasady  i  tryb  odpłatności  za  używanie  przedmiotów  świadczeń 
rzeczowych; 

background image

 

 

14 

 

tryb i sposób ustalania i wypłacania odszkodowań za szkody w nich powstałe; 

 

tryb wypłacania ryczałtu i należności pieniężnych za wykonywanie świadczeń 
osobistych,  a  także  dokumenty  składane  w  celu  ich  wypłacenia  w  razie 
ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. 

 

rozporządzenie  Ministra  Obrony  Narodowej  z  dnia  14  czerwca  2004  r.w  sprawie 
ewidencji  wojskowej  świadczeń  na  rzecz  obrony  (Dz.  U.  Nr  148,  poz.  1556). 
określa: 

 

rodzaje  rzeczy  ruchomych  i  nieruchomości  podlegających  ewidencji 
wojskowej; 

 

zakres  i  sposób  prowadzenia  ewidencji  wojskowej  osób  fizycznych,  osób 
prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej 
podlegających obowiązkowi świadczeń na rzecz obrony; 

 

rzeczy ruchomych i nieruchomości będących lub mogących być przedmiotem 
świadczeń  rzeczowych,  których  świadczeniobiorcą  są  lub  mogą  być  Siły 
Zbrojne. 

Opisane wyżej uregulowania stanowią podstawy prawne, wynikające wprost z ustaw  

i  wydanych 

z  ich  upoważnienia  rozporządzeń,  do  realizacji  całokształtu  przedsięwzięć 

zapewniających mobilizacyjne uzupełnianie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. 

Bazą  wyjściową  do  prawidłowego  planowania  świadczeń  są  zadania  wykonywane  

w czasie mobilizacyjnego 

rozwinięcia, posiadane siły i środki, rozmieszczenie zapasów 

materiałowych  a  także  usytuowanie  obiektów  koszarowych  oraz  ilość  i  dostosowanie 
magazynów oddziałowych do prac z wykorzystaniem sprzętu takiego jakw ׃ózki widłowe 
ręczne i spalinowe oraz inny.  

Zasadniczymi problemami, jakie należy rozważyć podczas planowania świadczeń są׃ 

 

ustalenie  wielkości  sił  w  ramach  świadczeń  osobistych  niezbędnych  do 
wykonania prac pomocniczych przy załadunku i ewakuacji sprzętu i zapasów 
materiałowych,  rozkonserwowaniu,  uruchomieniu  i  ewakuacji  sprzętu 
będącego  na  zapasie  wojennym  oraz  przygotowaniu  pojazdów  i  maszyn  do 
warunków eksploatacji w wojsku, 

 

ustalenie wielkości sił w ramach świadczeń osobistych wykorzystywanych do 
wykonywania  prac  pomocniczych  w  czasie  działania  elementów  bazy 
mobilizacyjnej, 

 

ustalenie  ilości  środków  transportowych  i  maszyn  do  przewozu  i  załadunku 
środków materiałowych, 

 

określenie liczby budynków – pomieszczeń niezbędnych do rozwinięcia bazy 
mobilizacyjnej. 

Dowódca  jednostki  wojskowej  ustala  wielkość  świadczeń  osobistych  i  rzeczowych  

w zakresie środków transportowych i maszyn oraz nieruchomości dla własnej jednostki 
jako  jednostki  mobilizującej  oraz  dla  jednostki  przez  niego  mobilizowanej.  Wielkość 
potrzeb w zakresie świadczeń osobistych i rzeczowych dowódca jednostki mobilizującej 
ustala 

według następujących kryteriów׃ 

 

potrzeby doraźne׃ 

background image

 

 

15 

 

rzeczowe to ilość przedmiotów świadczeń (środków transportowych, maszyn 
oraz  nieruchomości)  niezbędna  do  zabezpieczenia  mobilizacyjnego 
rozwinięcia  jednostki  wojskowej.  Zabezpieczenie  środków  transportowych 
niezbędnych  do  zorganizowania  dowozu  żołnierzy  rezerwy,  ewakuacji 
zapasów środków materiałowych oraz funkcjonowania bazy mobilizacyjnej; 

 

osobowe  to  liczba  osób  niezbędna  do  wykonania  w  ramach  świadczeń 
osobistych  prac  na  rzecz  jednostki  wojskowej  w  czasie  jej  mobilizacyjnego 
rozwinięcia  (obsada  bazy  mobilizacyjnej,  ewakuacja  zapasów,  akcja 
powiadamiania, rozb

udowa inżynieryjna terenu itp.);     

  potrzeby etatowe 

– w stosunku do środków transportowych i maszyn jest to różnica 

między  należnościami  wynikającymi  z  etatu,  tabel  należności  do  etatu  czasu 
wojennego a stanem ewidencyjnym powiększona o liczbę środków transportowych 
i maszyn znajdujących się w remoncie poza jednostką lub oczekujących na remont 
albo spisanych 

z ewidencji oraz powiększona – pomniejszona o ilość wydzielanego 

– otrzymywanego sprzętu w ramach przesunięć miedzy jednostkami wojskowymi. 

Dokumentami  stanowiącymi  podstawę  do  określenia  rodzaju  i  wielkości  świadczeń 

osobistych i rzeczowych w jednostce w

ojskowej są  ׃ 

 

wyciąg z zestawienia zadań mobilizacyjnych; 

 

etat i tabela należności do etatu; 

 

książka ewidencji indywidualnej pojazdów i maszyn; 

  zlecenia - 

asygnaty oraz inne dokumenty dotyczące przyjęcia lub przekazania 

sprzętu między jednostkami;  

  plan p

rzydziałów gospodarczych; 

 

książka obsady stanowisk etatowych czasu „W”; 

  plan ewakua

cji zapasów z magazynów stałych; 

  inne  dokumenty  takie  jak

sapaz  ainareibop  nalp  ׃ów  przechowywanych  poza 

jednostką, plany wydawania środków materiałowych z magazynów stałych. 

Po  określeniu  wielkości  i  rodzaju  świadczeń  osobistych  i  rzeczowych  niezbędnych 

do  zabezpieczenia  procesu  mobilizacji  oraz  określeniu  etatowych  potrzeb 
mobilizacyjnych  w  stosunku  do  żołnierzy  rezerwy  oraz  środków  transportowych  
i maszyn dowódca jednostki wojskowej występuje do komendanta WKU o przydzielenie 
odpowiedniej do potrzeb liczby świadczeń z gospodarki narodowej. 

Zgodnie  z  powyższym,  dowódca  jednostki  wojskowej  składa  „Zapotrzebowanie  na 

świadczenia  osobiste  i  rzeczowe  w  celu  zabezpieczenia  doraźnych  potrzeb 
mobilizacyjnych”
do  właściwego  terytorialnie  komendanta  WKU.  Wojskowy  komendant 
uzupełnień  na  tej  podstawie  sporządza    wniosek  o  nałożenie  obowiązku  świadczeń 
osobis

tych  do  wójta  (burmistrza,  prezydenta  miasta).  W  zapotrzebowaniu  dowódcy 

jednostki  wojskowej  oraz  we  wniosku  wojskowego  komendanta  uzupełnień  należy 
określić

14

 

 

liczbę  osób  ze  wskazaniem  ich  ogólnych  kwalifikacji  i  dane  o  potrzebie 
posiadania przez te osoby 

narzędzi prostych (określonych potrzebami); 

                                                 

14

Zał. I., wzór 2., wzór 4. 

background image

 

 

16 

 

w miarę możliwości imienne wskazanie osoby, w tym jej: 

-   

imię i nazwisko oraz imię ojca, 

-   rok urodzenia, 
-    miejsce zameldowania (adres), 
-    

miejsce zatrudnienia (nazwę i siedzibę pracodawcy), 

-    kwalifikacje; 

 

termin i miejsce stawienia się do wykonania świadczenia; 

 

rodzaj i zakres prac przewidzianych do wykonania; 

 

czas trwania świadczeń. 

W przypadku potrzeby 

doraźnych świadczeń rzeczowych podaje się  

 

liczbę i rodzaj nieruchomości lub rzeczy ruchomych; 

  term

in  i  miejsce,  w  którym  posiadacz  jest  zobowiązany  oddać  do  używania 

przedmiot świadczeń;  

 

w  stosunku  do  nieruchomości  nazwę  miejscowości,  w  której  znajduje  się 
przedmiot świadczenia; 

 

przeznaczenie i okres, przez jaki przedmioty świadczeń będą używane. 

Zgodnie  z  otrzymanymi  wnioskami  wójt  lub  burmistrz  (prezydent  miasta)  wystawia  

w czasie pokoju odpowiednio

15

 

„Wezwanie do wykonania świadczenia osobistego na rzecz obrony”; 

 

„Wezwanie do wykonania świadczenia rzeczowego na rzecz obrony”; 

 

„Decyzję  w  sprawie  nałożenia  obowiązku  świadczeń  osobistych  na  rzecz 
obrony” (jednorazowo w czasie pokoju); 

 

„Decyzję  w  sprawie  przeznaczenia  do  wykonania  świadczeń  osobistych  na 
rzecz obrony” (w czasie mobilizacji i wojny); 

 

„Decyzję w sprawie przeznaczenia do wykonania świadczeń rzeczowych na 
rzecz obrony” (w czasie mobilizacji i wojny). 

Odpowiednio w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny: 

 

„Decyzję w sprawie nałożenia obowiązku świadczeń osobistych i rzeczowych 
na rzecz obrony”; 

 

„Obwieszczenie wójta, burmistrza, prezydenta miasta o nałożenie obowiązku 
świadczeń osobistych i rzeczowych”. 

Na  uzupełnienie  etatowych  potrzeb  rzeczowych  w  zakresie  pojazdów 

samochodowych  i  maszyn  wykonuje  się  „Zapotrzebowanie  na  uzupełnienie  jednostki 
wojskowej  pojazdami  i  maszynami  z  gospodarki  narodowej 

–  cześć  II”  na  druku  

o  symbolu  MON-

Mu/9b. W zapotrzebowaniu podaje  się  środki transportowe  –  pojazdy  

i  maszyny,  które  występują  w  gospodarce  narodowej.  W  przypadku  braku  takiego 
sprzętu w gospodarce narodowej w części poświęconej na uwagi proponuje się sposób 
jego  uzupełnienia  przez  wskazanie  zamiennika  lub  zastępczego  uzupełnienia  np. 

                                                 

15

Zał. I., wzór 2., wzór 2-7., Zał. II., poz. 20. 

background image

 

 

17 

sprzętem  o  zwiększonym  tonażu  lub  większą  pojemnością

16

Gdy  nie  ma  możliwości 

uzupełnienia  świadczenia  terytorialnie  wojskowy  komendant  uzupełnień  sporządza 
stosowne 

dla  rodzaju  świadczenia  zapotrzebowania  i  przesyła  do  właściwego  szefa 

WSzW.  Szef  WSzW 

zleca  uzupełnienie  jednostki  innemu  WKU  lub  występuje  

do  IWsp  SZ, 

jeśli  na  jego  terenie  nie  ma  możliwości  uzupełnienia  potrzeb  

w ramach świadczeń rzeczowych. 

3.4.  Elementy bazy mobilizacyjnej 

Czynnikiem, który zapewnia sprawną realizację zadań uzupełniania mobilizacyjnego 

są  elementy  bazy  mobilizacyjnej.Elementem  koordynującym  mobilizacyjne  rozwinięcie 
jednostki  jest  Zespół  Kierowania  Mobilizacyjnym  Rozwinięciem  Jednostki  (ZKMRJ). 
ZKMRJ rozwija się w pierwszym dniu mobilizacji, zgodnie z przyjętym harmonogramem. 
W skład ZKMRJ wchodzi zazwyczaj kilku oficerów sztabu i logistyki. 

Najważniejszymi zadaniami realizowanymi przez ZKMRJ są: 

  zbieranie informacji o przebiegu 

mobilizacji z elementów bazy mobilizacyjnej; 

 

wypracowywanie 

propozycji 

dotyczących 

przeciwdziałania 

wszelkim 

zakłóceniom; 

 

zbieranie, analizowanie, opracowywanie i składanie meldunków (okresowych  

doraźnych) 

przebiegu 

mobilizacyjnego 

rozwinięcia 

zgodnie  

z „Terminarzem składania meldunków mobilizacyjnych”; 

 

współdziałanie  z  WKU,  UM,  UMiG  i  podmiotami  dostarczającymi  środki 
transportowe 

maszyny 

oraz, 

O

ddziałem  Żandarmerii  Wojskowej 

zabezpieczającymi 

mobilizacyjne 

rozwinięcie 

jednostki 

mobilizującej  

i je

dnostek przez nią mobilizowanych; 

 

przekazywanie decyzji dowódcy jednostki zainteresowanym wykonawcom; 

 

kontrola  i  analiza  realizowanych  przedsięwzięć  harmonogramu  osiągania  
gotowości do podjęcia działań (rozformowania, formowania); 

 

aktualizowanie  dokumentów  będących  na  wyposażeniu  ZKMRJ  - 
dostosowując  czas  i  miejsce  realizacji  zaplanowanych  przedsięwzięć  do 
zadań  otrzymanych  w  rozkazie  (sygnale)  lub  bezpośrednio  od  osób 
upoważnionych do zarządzania mobilizacji; 

 

kierowanie  wykorzystaniem  świadczeń  osobistych  i  doraźnych  świadczeń  
rzeczowych  zgodnie  z  przeznaczeniem,  dokonywanie  ewentualnych  korekt 
wynikających z realizowanych zadań i aktualnych potrzeb; 

 

zbieranie  informacji  z  poszczególnych  magazynów  branżowych  o  przebiegu 
wydawania 

zapasów 

wojennych 

dla 

jednostek 

mobilizowanych  

i przydzielonychna zaopatrzenie gospodarcze, dokonywanie korekt w 

„Planie 

wydawania sprzętu i materiałów w czasie mobilizacji z magazynów" (dotyczy 
oddziałów gospodarczych); 

                                                 

16

  Poradnik  planowanie  i  realizacja  świadczeń  gospodarki  narodowej  w  procesie  zabezpieczenia  mobilizacyjnego 

rozwinięcia sił zbrojnych RP. DD/3.12.2, MON, Warszawa 2008, 

background image

 

 

18 

 

zakończenie  pracy  ZKMRJ  po  zmobilizowaniu  jednostki  i  jednostek  nowo 
formowanych  oraz  ich  protokólarnym  przekazaniu  dowódcom,  zgodnie  
z podporządkowaniem na okres wojny. 

W celu sprawnego przyjęcia stanów osobowych, środków transportowych i maszyn 

stanowiącym  potrzeby  mobilizacyjne  oraz  wydania  żołnierzom  rezerwy  i  pracownikom 
należnego  im  wyposażenia  indywidualnego  jednostka  rozwija  elementy  bazy 
mobilizacyjnego  rozwinięcia.  Obsadę  elementów  bazy  mobilizacyjnej  rekrutuje  się  
z  żołnierzy,  pracowników  wojska  oraz  pracowników  (osób)  cywilnych  wezwanych  
w ramach świadczeń osobistych. 

Elementami bazy mobilizacyjnymi są׃ 

  PKI  (Punkt  Kontrolno  Informacyjny) 

–  zadaniem  jego  jest  sprawdzenie 

tożsamości i przydziału mobilizacyjnego oraz kierowanie żołnierzy do Punktu 
Przyjęcia i Wyposażania (PPW); 

 

PRT(Punkt  Przyjęcia  i  Rozdziału  Środków  Transportowych)  –  przeznaczony 
jest  do  przyjmowania,  sprawdzenia,  dostosowania  do  potrzeb  wojska  oraz 
rozdziału  środków  transportowych  i  maszyn  pobieranych  z  gospodarki 
narodowej  ; 

 

PPW  (Punkt  Przyjęcia  i  Wyposażania)  –  przyjęcie  na  ewidencję  
i wyposażenie żołnierzy rezerwy przybyłych do jednostki wojskowej 

  GE  (Grupy  Ewakuacyjne) 

–  to  zespoły  żołnierzy  i  osób  wykonujących 

świadczenia  osobiste  przeznaczone  są  do  rozkonserwowania,  uruchomienia            
i  ewakuacji  uzbrojenia  i  sprzętu  technicznego  do  wskazanego  rejonu 
(obiektów). 

Punkt  Kontrolno-Informacyjny 

jest  elementem  bazy  mobilizacyjnym  realizującym 

przyjęcia  stanów  osobowych  (żołnierzy  rezerwy  i  pracowników  posiadających 
pracownicze przydziały mobilizacyjne) oraz skierowania ich na stanowiska (funkcje) do 
stosownych  pododdziałów.  Rozwijany  jest  z  takim  wyliczeniem,  aby  mógł  on osiągnąć 
gotowość  do  pracy  przed  planowanym  terminem  stawiennictwa  pierwszych  żołnierzy 
rezerwy i pracowników.  

PKI ma rozwinięte następujące stanowiska: 

  stanowisk

o przyjęcia żołnierzy rezerwy; 

 

stanowisko 

przyjęcia 

osób 

posiadających 

pracownicze 

przydziały 

mobilizacyjne; 

  stanowisko statystyczne; 
  punkt medyczny; 
 

punkt kontroli skażeń; 

 

służbę porządkowo-ochronną; 

  rejon wyczekiwania; 
  inne  punkty,  stanowiska  i  rejony 

–  według  potrzeb  (np.:  punkt  informacji 

finansowej, itp.). 

Zasadnicz

ymi zadaniami realizowanymi przez PKI są: 

 

sprawdzenie  tożsamości  żołnierzy  rezerwy  i  pracowników,  którym  nadano 
pracownicze przydziały mobilizacyjne; 

background image

 

 

19 

  odnotowywanie daty i godziny stawiennict

wa na dokumentach powołania; 

 

wydanie żołnierzom i pracownikom skierowań do właściwych pododdziałów; 

 

odprowadzenie ich do punktów przyjęcia i wyposażania; 

 

badanie i udzielanie doraźnej pomocy medycznej; 

  zbieranie  danych  ewidencyjno-

statystycznych  dotyczących  przebiegu 

uzupełnienia potrzeb mobilizacyjnych; 

 

cykliczne składanie meldunków o uzupełnianiu do ZKMRJ. 

Punkt  Przyjęcia  i  Wyposażania  rozwija  się  na  potrzeby  wydania  należnego 

indywidualnego  wyposażenia  żołnierzom  rezerwy  i  pracownikom  oraz  ujęcia  ich  na 
ewidencji odpowiedniego pododdziału. Rozwija się w odpowiedniej liczbie, stosownie do 
ilości wyposażanych żołnierzy rezerwy i pracowników oraz miejsc rozwinięcia. 

PPW ma rozwinięte następujące stanowiska: 

  stanowisko ewidencyjne; 
  stanowisko wydawania indywi

dualnego wyposażenia mundurowego; 

 

stanowisko  przebierania  (oddzielnie  dla  mężczyzn  i  kobiet)  oraz  przyjęcia 
cywilnych przedmiotów osobistych; 

 

stanowisko  wydawania  broni  i  pozostałego  wyposażenia  indywidualnego 
(OPBMR, inż.-sap., medycznego, żywnościowego, itp.); 

 

służbę porządkowo-ochronną. 

Zasadnicz

ymi zadaniami realizowanymi przez PPW są: 

 

sprawdzenie  tożsamości  żołnierzy  rezerwy  i  pracowników  skierowanych  
z PKI; 

 

ujęcie żołnierzy i pracowników na ewidencję właściwego pododdziału; 

 

wydanie  żołnierzom  rezerwy  i  pracownikom  należnych  im  przedmiotów 
zaopatrzenia mundurowego oraz pozostałego wyposażenia indywidualnego; 

 

przyjęcie  od  żołnierzy  i  rezerwy  pracowników  ubrań  cywilnych  i  rzeczy 
wartościowych  oraz  sporządzenie  odpowiedniego  protokołu  przyjęcia  tych 
rzeczy; 

  zbieranie  danych  ewidencyjno-

statystycznych  dotyczących  przebiegu 

wyposażania; 

 

cykliczne składanie meldunków do ZKMRJ. 

Punkt  Przyjęcia  i  Rozdziału  Środków  Transportowych  rozwija  się  na  potrzeby 

przyjęcia  środków  transportowych  i  maszyn  pobieranych  z  gospodarki  narodowej, 
dostosowania  środków  transportowych  (maszyn)  stosownie  do  wymogów  eksploatacji  
w resorcie obrony narodowej oraz skierowania ich do odpowiednich pododdzi

ałów. 

Liczbę 

rozwijanych 

PRT 

oraz 

organizowanych 

stanowisk 

(przyjęcia,  

rozdziału, itp.) określa dowódca jednostki mobilizującej – na podstawie przeprowadzonej 
analizy  możliwości  przyjęcia  środków  transportowych  (maszyn)  z  GN  w  określonym 
terminie. 

PRT ma 

rozwinięte następujące stanowiska: 

  stanowiska kontroli stawiennictwa i w razie potrzeby rejonu wyczekiwania; 
 

stanowiska przyjęcia; 

background image

 

 

20 

 

stanowiska dostosowania i wyposażania – w zależności od potrzeb; 

 

stanowiska  rozdziału  wraz  z  rejonem  wyczekiwania  przyjętych  środków 
transportowych  (maszyn)  przeznaczonych  do  poszczególnych  jednostek 
wojskowych (pododdziałów). 

W rejonie PRT organizuje się ponadto regulację ruchu, ochronę i obronę, łączność, 

maskowanie. 

Zasadniczymi 

zadaniami realizowanymi przez PRT są: 

  sprawdzen

ie skażenia przyjmowanych środków transportowych i maszyn; 

 

sprawdzenie  zgodności  skierowań  środków  transportowych  i  maszyn  oraz 
odnotowanie ich przybycia w odpowiednich wykazach; 

 

kontrola stanu technicznego przyjmowanych środków; 

  dostosowanie do potrzeb ek

sploatacji w wojsku przyjmowanych środków; 

 

sprawdzenie  ilości  MPS,  a  w  razie  konieczności  jego  uzupełnienie  zgodnie  
z ustalonym normatywem; 

 

rozdział środków transportowych i maszyn do właściwych pododdziałów; 

 

cykliczne składanie meldunków do ZKMRJ. 

Wymien

ione  elementy  bazy  mobilizacyjnej  działają  w  pełnej  kompatybilności  

z ZKMRJ, składając cykliczne meldunki o przebiegu narastania ukompletowania stanem 
osobowym, jak również o występujących zakłóceniach. 

4. 

Rola i zadania WKU w realizacji świadczeń osobistych i rzeczowych 

W  ramach  planowania  uzupełnienia  potrzeb  mobilizacyjnych  macierzystych 

jednostek  wojskowych  pojazdami  i  maszynami,  WKU  przygotowuje  propozycje  dla 
wójtów lub burmistrzów (prezydentów miast) dotyczące nałożenia obowiązku świadczeń 
rzeczowych, 

w  celu  uzupełnienia  jednostek  wojskowych  etatowymi  świadczeniami 

rzeczowymi, uwzględniając: 

 

priorytety w zakresie uzupełniania poszczególnych jednostek wojskowych; 

 

rodzaje pojazdów i maszyn według złożonych zapotrzebowań (jako właściwe 

rodzaje); 

 

jednolitość marek pojazdów i jak najmniejszą liczbę posiadaczy; 

 

synchronizację przyczep samochodowych ze środkami ich uciągu; 

 

świadczenia osobiste na dostarczenie przedmiotów świadczeń rzeczowych oraz 

świadczeń rzeczowych na środki przewozu maszyn. 

Po  analizie  wojsk

owy  komendant  uzupełnień  występuje  do  wójta  lub  burmistrza 

(prezydenta  miasta)  ze  stosownym  wnioskiem  o  przeznaczenie  nieruchomości  lub 
rzeczy ruchomej na cele świadczeń planowanych do wykorzystania w razie ogłoszenia 
mobilizacji i w czasie wojny

17

Wójt,  burmistrz  (prezydent  miasta)  wydaje  decyzję  administracyjną  do  wykonania 

obowiązku  świadczenia  oraz  wystawia  wezwania.  Decyzję  wystawia  się  w  trzech 
egzemplarzach, z czego egzemplarz: 

                                                 

17

Zał. I., wzór 9.

 

background image

 

 

21 

Nr 1  - 

doręcza  się  osobie  (posiadaczowi),  na  którą  nakłada  się  obowiązek  

wykonania świadczeń osobistych lub rzeczowych; 
Nr 2- 

pozostaje w aktach wójta lub burmistrza (prezydenta miasta); 

Nr 3 - otrzymuje wnioskodawca. 

5. 

Zabezpieczenie paliw dla świadczeń rzeczowych 

W celu zapewnienia dostarczenia do jednostek wojskowych środków transportowych 

(maszyn)  pobieranych  z  zasobów  GN  na  potrzeby  mobilizacyjnego  rozwinięcia,  
w  wybranych  stacjach  paliwowych,  tworzy  się  zapasy  paliw  płynnych.  Zadania  w  tym 
zakresie realizowane są przez szefów WSzW i wojskowych komendantów uzupełnień.

18

 

ce

lu  zapewnienia  dostarczenia  do  jednostek  wojskowych  pojazdów 

samochodowych  i  maszyn  pobieranych  w  ramach  mobilizacyjnego  rozwinięcia  Sił 
Zbrojnych  RP  na  wydzielonych  stacjach  paliwowych  Spółki  Polski  Koncern  Naftowy 
„ORLEN” S.A., zwanej dalej „Spółką”, tworzy się zapasy paliw płynnych. 

Rodzaje  i  ilości  zapasów  paliw  tworzonych  na  wytypowanych  stacjach  paliwowych 

są  określone  i  przekazywane  do  poszczególnych  WSzW  przez  Szefa  IWsp  SZ  
w  porozumieniu  z  Szefem  Zarządu  SG  WP  właściwego  w  sprawach  uzupełnień 
mobi

lizacyjnych oraz Spółką. 

Wydawanie paliw z zapasów dla poszczególnych pojazdów samochodowych może 

nastąpić jedynie na podstawie specjalnych upoważnień do nieodpłatnego odbioru paliwa 
w  ilości  określonej  na  upoważnieniu.  Upoważnienia  muszą  być  opisane,  podpisane  
i  opieczętowane  przez  właściwego  terytorialnie,  dla  danej  stacji,  wojskowego 
komendanta uzupełnień. 

Posiadacz pojazdu (przeznaczonego na potrzeby Sił Zbrojnych), który ma problem  

z  jego  dostarczeniem  do  mobilizowanej  jednostki  wojskowej  z  uwagi  na 

niemożliwość 

zakupu  (brak  materiałów  pędnych  w  GN)  ma  obowiązek  skontaktować  się  z  WKU,  
w celu otrzymania upoważnienia do nieodpłatnego odbioru paliwa

19

Kierowca  pojazdu  obowiązany  jest  pozostawić  na  stacji  upoważnienie  do 

nieodpłatnego  odbioru  paliwa  o  wartości  nominalnej  odpowiadającej  ilości  i  gatunkowi 
pobranego  paliwa.

Pojazdy  gospodarki  narodowej  pobierające  paliwo  z  zapasów  na 

podstawie bonów uprawnione są do jego odbioru poza kolejnością. 

WSzW 

i WKU  dokonują  na  bieżąco  analizy  aktualnych  potrzeb  paliw  płynnych  dla 

pojazdów  pobieranych  z  GN  w  ramach  mobilizacyjnego  rozwinięcia  jednostek 
wojskowych przyjmując następujące kryteria: 

 

skrajny  wypadek,  gdy  wszystkie  pobierane  samochody  posiadają  „puste” 

zbiorniki; 

 

wielkość  zapasów  paliw  płynnych  naliczać  z  podziałem  na:  olej  napędowyoraz 

benzynę; 

                                                 

18

Decyzja  MON  w  sprawie  określenia  szczegółowych  kompetencji  i  trybu  postępowania  organów  wojskowych  w  zakresie 

tworzenia  i  wykorzystania  zapasów  paliw  płynnych  dla  pojazdów  samochodowych  pobieranych  w  celu  mobilizacyjnego 
uzupełniania jednostek Sił Zbrojnych RP 

 

19

Rozporządzenie  Rady  Ministrów  z  dnia  3  sierpnia  2004  r.  w  sprawie  świadczeń  rzeczowych  na  rzecz  obrony  

w czasie pokoju (D z.U.Nr 181, poz.1872)

 

background image

 

 

22 

  wojskowe  komendy  u

zupełnień  wydzielające  pojazdy  w  ramach  uzupełnienia 

eksterytorialnego (oraz dla innych WKU w ramach WSzW) dodatkowo naliczają 
potrzeby także na te pojazdy.