LA_3

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Drogi Czytelniku,

w aktualnym wydaniu "Pomocy życiowej" chodzi przede wszystkim o nasze związki, o związki między

mężczyzną i kobietą, a więc o tę miłość, która szczególnie leży nam na sercu. Sophie i ja poprowadzimy

Państwa ponad tym, co widoczne na pierwszy rzut oka, do miłości, w której mężczyzna i kobieta coraz

bardziej stają się jednym sercem i jedną duszą. Dopiero w tej miłości zostają rzeczywiście połączeni i mogą

zaznać szczęścia. Ta miłość jest największą przygodą naszego życia, a jednocześnie największym

wyzwaniem. O tym, jak się ona spełnia, i jeszcze więcej, przeczytacie w tym zeszycie.

Bert i Sophie Hellinger

Spis tre

Historie miłosne

„Wielka Miło

ść

”

Jak spełnia si

miło

ść

Pomaganie a miło

ść

Wzajemne pomaganie

Wyrównanie w dobrym i w złym

Historie dla par

Obj

cie

Medytacja: Współbrzmienie

Potrzebujemy siebie wzajemnie

Wspólnota losu

Posłowie

Nurt

ycia

Autor:

Bert Hellinger

Tłumaczenie:

Katarzyna Preiss – Jastrzębska

Redakcja:

Anna Gąszczyk, Anna Choińska

Wydawnictwo:

Othala Communication

biuro@hellingerpolska.pl

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Historie miłosne

„Wielka Miło

ść

”

Jakie historie czytamy najch

tniej? Historie miłosne o m

ęż

czyznach i kobietach. Nic nie porusza

nas bardziej ni

to, kiedy si

spełniaj

i kiedy si

nie spełniaj

Komu w tych historiach po

camy najwi

cej uwagi? Kobietom. M

ęż

czy

ni adoruj

kobiety. To one s

ich celem i ich spełnieniem. Kiedy uda si

zjednoczenie, m

ęż

czy

ni i kobiety

osi

gaj

swój cel. Od tej chwili kobieta mo

e te

równie

bez m

ęż

czyzny. Staje si

matk

tym samym, je

li o to chodzi, w tym byciu matk

staje si

samodzielna. Jej słu

ba wobec

ycia si

dokonała.

Dlatego wcze

niej historie miłosne trwały jedynie do tego momentu, kiedy rozpoczynała si

codzienno

ść

. Potem nadchodził miło

ci dzie

powszedni.

adnym wypadku nie przesadziłem. W miło

ci to kobieta prowadzi. Prowadzi m

ęż

czyzn

na i wiedzie go za sob

. A kiedy go ju

zdob

dzie,, nie mo

e dłu

ej prowadzi

. Potem najcz

ęś

ciej

prowadzi m

ęż

czyzna - a

do tego momentu, kiedy kobieta go opuszcza.

sto jest te

odwrotnie. To m

ęż

czyzna opuszcza kobiet

, aby uwolni

od jej

prowadzenia, aby wreszcie znowu by

wolnym - a

do wej

cia w zwi

zek z nast

kobiet

Gdzie w tej historii miłosnej jest miejsce na miło

ść

serca? Czy w sytuacjach, które tu

przedstawiłem odgrywała ona jak

ąś

rol

? Je

li tak, jak

Wedle tego, co zostało opisane powy

ej, m

ęż

czyzna i kobieta s

bardzo ró

ni. Zbli

do siebie i znowu rozchodz

. Jak? W zasadzie bez miło

ci, nigdy nie byli z drug

osob

zjednoczeni naprawd

. To znaczy: nie tylko nie byli jednym ciałem ale nie byli tak

e jednym

sercem i jedn

dusz

Dlatego prawdziwa historia miłosna zaczyna si

tam, gdzie w wielu ksi

ąż

kach znalazła ju

swoje zako

czenie. Dopiero tam staje si

prawdziw

histori

wielkiej miło

ci, z jej wzlotami i

upadkami, histori

, w której oboje przerastaj

siebie tworz

c jedno

ść

, w której m

ęż

czyzna staje

tak

e kobiet

, a kobieta m

ęż

czyzn

Czy wtedy mog

sta

naprzeciwko siebie? S

jeszcze dwojgiem? Czy te

powrócili do

pierwotnej jedno

ci tej, któr

odnajdujemy w opisie biblijnym, wedle którego zostali stworzeni

przez Boga na Jego obraz i Jego podobie

stwo. Czym był ten obraz? Czy to był tylko obraz? Czy

były to dwa obrazy? Obraz Boga był jeden, rezultatem było dwoje. Bóg stworzył ich na swój obraz

jako m

ęż

czyzn

i kobiet

. Czy Bóg ich rozró

nił? Czy te

widzi w nich tylko jeden obraz, wci

ąż

samo? Widzi w nich wci

ąż

tylko swój obraz?

ęż

czyzna i kobieta d

ążą

z powrotem do tej jedno

ci. Poprzez swoj

miło

ść

chc

przezwyci

ęż

ten podział i poprzez jedno

ść

ciała, odnale

źć

miło

ść

duszy i serca.

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

W jaki sposób? We wzajemnym porzuceniu swoich Ja, które patrz

bardziej na siebie, na

to, co własne, na to co wyj

tkowe, na swoj

wyj

tkowo

ść

– na pierwotn

jedno

ść

, zwróceni ku My.

Gdzie zaczyna si

patrzenie ku My? Rozpoczyna si

spojrzeniem na własne dzieci. Zawsze

widzimy partnera ponad dzieckiem. Je

eli w dziecku ponad tym, co nasze własne, widzimy te

drug

osob

, tak samo widzimy j

w nim i kochamy, jak nas samych, dziecko do

wiadcza siebie

jako jedno

ci. W równym stopniu zarówno matka jak i ojciec.

Z takim spojrzeniem na dziecko, kochamy w nas równie

drug

osob

i stajemy si

z ni

jednym w naszej duszy i w naszym sercu. Stajemy si

czym

cej, ni

tylko tym, czym byli

przedtem, nie tylko jako Ja, ale coraz gł

biej, jako My.

Historia miłosna jest dług

histori

zjednoczenia z druga osob

, poza naszym Ja. Na ko

oboje powracaj

do pierwotnego obrazu m

ęż

czyzny i kobiety jaki miał Bóg, kiedy stworzył ich na

swój obraz. Oboje jako jedno, w Nim zawsze jedno.

Jak spełnia si

miło

ść

wywiad Johannesa Kaupa z Bertem Hellingerem

dla ORF w Wiedniu w dniu 6. 07. 1999r.

J O H A N N E S K A U P

: Panie Hellinger, dzi

miło

ść

wydaje si

dobrem deficytowym, dobrem

zagro

onym, czym

, za czym wprawdzie si

skni, ale co prawie si

nie zdarza. Je

eli spojrzy si

na czas trwania, przeci

tny czas trwania zwi

zków ,na te ci

głe zmiany, odnosi si

wra

enie,

e z

miło

nie jest dobrze. Jest tak faktycznie, czy te

ludzie dzisiaj dokładniej szukaj

tego, co ich

niesie?

B E R T H E L L I N G E R

: O ile dobrze zrozumiałem Pa

skie pytanie, chodzi przede wszystkim o zwi

zek

miłosny pomi

dzy m

ęż

czyzn

i kobiet

. W dzisiejszych czasach zwi

zek ten cz

sto jest

postrzegany z perspektywy naszego własnego Ja. Co w tym zwi

zku da mi zaspokojenie i co

dzie mnie wspiera

? Szukaj

zatem partnera, który to obiecuje, w stosunku do którego

zakładaj

e spełni to, czego oczekuj

. Ale to działa w dwie strony, bo oboje szukaj

przecie

tego samego.

Jednak zwi

zek mi

dzy m

ęż

czyzn

i kobiet

jest wpleciony w wi

kszy kontekst. Jest z

natury zorientowany na dzieci, na zało

enie rodziny i na przekazanie

ycia. Zwi

zek partnerski

jako taki jest pierwszym krokiem w tym kierunku. Je

eli stracimy z pola widzenia t

cało

ciow

zale

ść

, miło

ść

marnieje, bo nie bierze jej pod uwag

. To by było po pierwsze.

Drugie to to,

e miło

ść

albo zwi

zek miłosny, zawsze poci

ga za sob

pewne skutki.

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Niektórym wydaje si

e miło

ść

na mie

tak, jak ma si

czekoladk

z supermarketu. Idziemy

tam, kupujemy sobie co

słodkiego, próbujemy, a je

li nam nie smakuje, szukamy czego

innego,

znowu kupujemy i stwierdzamy: tak, to jest to. Jednak do

wiadczenie, czy lepiej, obserwacja –

na to dokładnie zobaczy

– pokazuje,

e poprzez spełnienie miło

ci w pełnym tego słowa

znaczeniu, czyli poprzez spełnienie seksualne z całym ryzykiem, powstaje pomi

dzy partnerami

ęź

, która ju

nie pozwala im si

rozsta

. To,

e ta wi

ęź

powstaje, wida

po jej działaniu. Nie

rozstan

bez bólu i bez poczucia zawodu i winy.

Zatem w miło

ci działa co

jeszcze, co

co wykracza poza miło

ść

. W tym kontek

cie działa

cel, a potem działa porz

dek, zgodnie z którym mo

e si

rozwija

miło

ść

. Je

li ten porz

dek nie

zostanie uszanowany, lub wr

cz dojdzie do wyparcia go, b

dzie to miało tak

e wpływ na miło

ść

Mówi Pan zatem o porz

dku, który jako naturalny porz

dek le

y u podstaw cało

ci.

wiadczyli

my jednak równie

e w niedojrzałym zwi

zku, który Jürg Willi okre

liłby jako

zwi

zek koluzyjny, w który wchodzimy z zamykaj

cymi si

w sobie zale

ciami, nie mo

praktycznie funkcjonowa

w sposób satysfakcjonuj

cy, póki ta koluzja si

nie rozwi

ąż

e. Czasem

musi si

rozwi

przez rozstanie. Podpisałby si

pan pod tym, czy te

powiedziałby pan,

dy rozpad zwi

zku jest jednak katastrof

Koluzja powstaje, poniewa

oboje partnerzy zwi

zani s

ze swoj

rodzin

pochodzenia, i

poniewa

uwolnienie si

z rodziny pochodzenia si

nie udało. Udane uwolnienie si

z rodziny

pochodzenia równie

nale

y do porz

dku. Je

eli zatem jako pierwszoplanowy postrzega si

fakt,

e dwojgu nie wychodzi, nie widz

e ma to zwi

zek z ich rodzinami pochodzenia, rozstanie tej

pary nigdy nie mo

e przynie

ść

rozwi

zania. Rozwi

zanie zostaje osi

gni

te, kiedy uda si

rozstanie z rodzin

pochodzenia, i kiedy uda si

rozwi

zanie uwikła

w losy rodziny pochodzenia.

Czyli zamiast ogranicza

to do zwi

zku partnerskiego, mam tutaj równie

na uwadze szersz

perspektyw

. Zatem najpierw spojrzałbym, jak w dobry sposób para, czyli oboje partnerzy, mog

rozsta

z rodzinami swojego pochodzenia. Gdy wtedy na siebie spojrz

, udaje si

to, co

przedtem nie było im dane.

Czy kiedy spotyka si

dwoje ludzi i zakochuj

w sobie, działa co

kszego ni

sobie

wiadamiaj

, czy te

na by powiedzie

: Tak, fascynuje mnie po prostu twoje ciało, twoja

posta

; wi

cej wła

ciwie nie chc

? Có

to takiego, co popycha ludzi ku sobie? Czy Pa

skim

zdaniem jest w tym co

kszego, czy te

e to by

pierwszoplanowego?

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Niektórzy podró

na o

le, a kiedy ten odmawia dalszej współpracy, n

go trzymanym przed

nim burakiem. Osioł biegnie wi

c za nim i jedzie si

dalej. Burak zach

ca go, aby w

drował ci

gle

przed siebie sprawiaj

c jednocze

nie,

e osioł nie zdaje sobie sprawy z tego, jak wielki ci

ęż

wiga na swoim grzbiecie. Tak jest czasem i tu. W gr

wchodz

iluzje, które zaciemniaj

obraz i

nie pozwalaj

odkry

, kto na kim jedzie, i dok

d go to wła

ciwie prowadzi. Jednak czasami

nast

puje przebudzenie, i to jest uzdrawiaj

ce.

eli dwoje ludzi s

sob

zafascynowani, z cała pewno

działa wiele tajemnych sił,

których nie znamy. Wychodzi to daleko ponad bezpo

redni

sił

wzajemnego przyci

gania.

Działaj

chocia

by ró

nego rodzaju wspomnienia.

Na przykład, para była szcz

ęś

liwym mał

stwem i długo było naprawd

wspaniale. A

pewnego razu

ona kupiła now

ksi

ąż

kucharsk

i przyrz

dziła jak

ąś

potraw

inaczej ni

do tej

pory. Wtedy okazało si

e tym, co przedtem wi

zało m

ęż

a z

, było to,

e gotowała

dokładnie tak, jak robiło si

to u niego w domu. Ta mała zmiana wywołała znaczny skutek. Kiedy

takiego si

zdarza,

miejemy si

z tego. Ale mamy tu do czynienia z bardzo wieloma

poziomami, które działaj

jednocze

nie.

Według mnie to w zasadzie dla pary zupełnie proste. Kidy patrz

sobie w oczy,

rzeczywi

cie patrz

w oczy, widz

tylko dusz

. Je

li w tym sensie dusze si

odnajd

, wtedy

miło

ść

jest mo

liwa. Ale te dusze odnajduj

w taki sposób, który nie pozwala jednej z nich

posi

ąść

drugiej duszy. Ona jej nie posiada, widzi j

tylko. Cz

sto od tych dusz wypływa

poł

czenie, które jest gł

bokie, jest wierne, jest stałe i nie ma wielu iluzji. Nie jest całkiem

zaw

ęż

one, poniewa

to co inne, jest ci

gle respektowane, a mimo to trwa.

Ale to znaczy,

e jak najbardziej rozró

nia Pan pomi

dzy tym, co przyci

ga dwoje ludzi, a

miło

, która jest wtedy mo

liwa, ale nie konieczna. Bo przecie

teoretycznie jest mo

liwe

budowanie zwi

zków z ró

nymi lud

mi. W ci

gu naszego

ycia czujemy przyci

ganie do bardzo

nych osób i wtedy by

e wybieramy kogo

, lub nie. To znaczy,

e musiałaby istnie

liwo

ść

zbudowania zupełnie wyj

tkowego zwi

zku duchowego w stosunku do zupełnie

ró

nych osób.

dy zwi

zek jest wyj

tkowy. Jak tylko poł

z partnerem w spełnieniu miło

ci, jestem

zwi

zany, i w tej samej chwili ko

czy si

wolno

ść

wyboru. Wyobra

enie,

e potem mo

na by i to, i

tamto, jest bł

dne.

Dlaczego?

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Wytłumacz

to. Partner, z którym si

poł

czyłem, staje si

ęś

mojego

ycia. Nie mog

wtedy wysi

ąść

. Stajemy si

e tak powiem, cz

ęś

wspólnej duszy. Ten partner uruchamia co

co tylko z nim jest mo

liwe, wykluczaj

c jednocze

nie co

, co potem nie mo

e ju

mie

miejsca.

Czyli: z t

chwil

w znacznym stopniu ko

czy si

wolno

ść

wyboru. Nie jest to wad

. Kiedy

rzeczywi

cie zdam si

na tego jedynego człowieka, z ogranicze

które powstaj

, wła

nie dlatego

e ograniczaj

, rodz

wyzwania i siły, które znacznie przewy

szaj

to, co uwa

amy,

e mo

osi

ąć

, maj

c mo

liwo

ść

wolnego wyboru. Tym, co spełnia nie jest bowiem wiele, ale to, co

istotne.

W jednym z nagłówków Pa

skich ksi

ąż

ek przeczytałem,

e przez zakochanie stajemy si

lepi, a

przez miło

ść

zaczynamy widzie

. Czy mo

na to tak uj

ąć

? Czy

by zakochanie lub ekstaza nie były

czym

nale

żą

cym do człowieka wła

ciwie od zarania dziejów? Czym

, za czym nieustannie

skni, i za czym nieustannie t

skni równie

c w stałym zwi

zku, by

e równie

z t

osob

, i gdzie mo

na by powiedzie

: To s

wzloty zwi

zku, kiedy znów wspólne spojrzenie mo

wydosta

na powierzchni

, wspólne uczucie zakochania si

na nowo? W rzeczywisto

sto do

wiadczamy,

e nie jest to mo

liwe, albo

e zwyczajno

ść

i przyzwyczajenie dnia

codziennego i brzemiona zwi

zku i skargi go przygniataj

. Ale jeszcze raz: Czy zakochanie i

miło

ść

rzeczywi

cie czym

tak bardzo rozł

cznym, swoim przeciwie

stwem?

Tak. W przypadku zakochania mam obraz drugiej osoby nie znaj

c jej. Jeszcze jej nie widz

Widz

w znacznym stopniu obraz, jakiego bym sobie

yczył. Kiedy przychodzi spełnienie, powoli

zaczyna si

widzie

drug

osob

tak

, jaka jest naprawd

. Zgodzi

na to, zgodzi

na drug

osob

, tak

jaka jest, na jej wielko

ść

i jej słabo

ci, to jest miło

ść

. W zakochaniu zgadzam si

drug

osob

tak

, jak

sobie wyobra

am, a nie tak

, jaka jest. Dlatego warunkiem miło

ci jest

przebudzenie z zakochania. To, co Pan powiedział,

e mo

na sobie przypomnie

pocz

tki, jest

oczywi

cie pi

kne. Zapładnia to miło

ść

przez rado

ść

pocz

tku. Je

li teraz poł

czymy patrzenie na

druga osob

, tak

jak jest, zgod

na druga osob

, tak

jaka jest, ze wspomnieniem tej wczesnej

rado

ci, wtedy owszem, ma to działanie wspomagaj

ce, i równie

uzdrawiaj

ce.

Jakie s

najwa

niejsze problemy, które spotyka Pan w terapii par? Kiedy dwoje ludzie si

odnalazło, kilka lat

ze sob

, ale potem czasem budz

przera

eni, jak uderzeni obuchem w

głow

: Nie tak sobie ciebie wyobra

ałem, wła

ciwie wcale nie chc

tak z tob

? To przecie

e by

katastrofa. Potem zjawiaj

u Pana. Czy mógłby Pan przytoczy

kilka przykładów, jak

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

to jest i co mo

na wtedy terapeutycznie poradzi

, jakie porz

dki mo

na tu odsłoni

Rozwi

zania le

żą

zawsze poza tym, co jest nam bliskie. Kiedy patrz

na drugiego jako na

pojedyncz

osob

, przychodzi to przebudzenie. Kiedy widz

, jak jest zwi

zany ze swoj

rodzin

, i

kiedy wiem co

o uwikłaniach, wtedy widz

e on wcale nie mo

e by

inny, ni

jest.

Miałem tu przykład. M

ęż

czyzna cz

sto jest agresywny. Ale nie wy

ywa si

na swojej

onie,

tylko na przedmiotach. Zapytałem go: Co si

stało w rodzinie pochodzenia? Dziadek był

komendantem obozu w Jugosławii i kierował obozem jenieckim. Dla mnie jest zupełnie jasne: nie

odbyło si

tam bez przest

pstw. Ten dziadek pod koniec wojny popełnił samobójstwo, to te

jest

znacz

ce. Ustawiłem przedstawiciela dziadka i ustawiłem czterech przedstawicieli ofiar.

Przedstawiciel dziadka zacz

ł si

poci

, z czasem jego koszula stała si

zupełnie mokra. Wtedy

poleciłem mu ustawi

obok ofiar. Nagle było jasne,

e on nale

y do nich. M

ęż

czy

nie

powiedziałem przedtem: Masz obł

kane spojrzenie. Odpowiedział: Nikt mi tego jeszcze nie

powiedział. Powiedziałem mu: Widz

to. Nast

pnie wzi

łem przedstawiciela ofiar i przedstawiciela

jego dziadka, ustawiłem ich obok siebie i poleciłem temu m

ęż

czy

nie oparcie si

plecami o

obydwu, i powiedziałem mu, aby pozwolił poł

czy

w sobie temu, co nale

y do obydwóch, czyli

uczuciu sprawcy, byciu sprawc

i uczuciu ofiary, byciu ofiar

, a

stanie si

to w nim jedno

Wtedy kazałem mu si

odwróci

, obj

ąć

obydwu i pozwoli

im poł

czy

w nim w jedno

ść

. W

tym momencie wydarza si

takiego, co powoduje,

e agresja w nim nie jest ju

liwa,

poniewa

zobaczył to w tym kontek

cie. Mo

e to teraz pozostawi

tam, gdzie to przynale

y, u

swojego dziadka. I mo

e pozostawi

zmarłych tam, gdzie jest ich miejsce, i mo

e si

teraz zwróci

ku swojej

onie.

Mimo to, jeszcze raz pytanie: Jak opisałby Pan dynamik

, która jest konieczna, kiedy kto

Pana przychodzi i mówi: Chcemy co

zrobi

z naszym mał

stwem, ale nie mo

emy, nie wiemy

co? Zrozumieli

my,

e nasze mał

stwo jest zbudowane na zakochaniu, na obrazku. Nie

emy si

wzajemnie znie

ść

, lub nie mog

znie

ść

mojej

ony, lub

ona nie mo

e znie

ść

ęż

takim, jakim jest. Czy jest tutaj rozwi

zanie inne ni

rozstanie?

To zale

y. Je

eli jedno drugiemu wyrz

dziło co

ęż

kiego, na przykład je

eli m

ęż

czyzna kazał

kobiecie usun

ąć

wspólne dziecko, a kobieta tego nie chce, to jest to co

ęż

kiego, co powoduje,

e rozstanie jest cz

sto nie do unikni

cia.

Z czym to si

ąż

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

To jest rana, której nie mo

na wyleczy

. S

czyny, które maj

nast

pstwa, których nie mo

na ju

odwróci

. Trzeba to uzna

. Przeczy to oczywi

cie ogólnemu wyobra

eniu, jakoby mo

na było i

wolno było wszystko rozwi

Z drugiej strony, czasem wymaga to wiedzy o uwikłaniu. Tam, gdzie brakuje tej wiedzy, i

gdzie nie ma te

gotowo

ci pod

ąż

enia za tym i by

e wydobycia na

wiatło dzienne, rozstanie

jest nie do unikni

cia. Ale rozstanie nie jest rozwi

zaniem, poniewa

w nast

pnym zwi

zku b

dzie

dokładnie tak samo. Rozstanie jest zatem ucieczk

przed tym, czego w ko

cu wymaga od nas

ycie.

Dlaczego tak jest, dlaczego ta dynamika działa w nast

pnym zwi

zku?

Zwi

zek ma jeden bardzo wa

ny aspekt. Jest mianowicie aran

acj

przeciwko

mierci. To

wszystko słu

y utrzymaniu

ycia. Dlatego, jak tylko pojawi

dzieci, cel i sens zwi

zku si

czy. Ci, którzy maj

dzieci, lub chc

mie

dzieci pokazuj

w ten sposób,

e s

wiadomi,

oni równie

sko

. To spojrzenie na koniec jest bardzo wa

ne. Potem powoli si

egnamy.

Podam przykład: Na kursie jest para staruszków i kobieta mówi: M

ąż

ma raka i ma ju

przerzuty. Było zupełnie jasne,

e nie b

dzie ju

długo

ył. Miał ponad siedemdziesi

t lat. Wtedy

kazałem obojgu usi

ąść

obok siebie i spojrze

sobie w oczy, i powiedziałem: To zupełnie jasne,

teraz jest czas na po

egnanie. Ka

dy zwi

zek zmierza do ko

ca. Oboje spojrzeli na siebie z

miło

, a kobieta płakała. Poleciłem kobiecie, aby powiedziała do m

ęż

a: "Zostan

przy tobie tak

długo, jak b

dzie mi wolno", a m

ęż

czy

nie powiedzie

ony: "Zostan

przy tobie, jak długo

dzie mi wolno". To był niewiarygodnie bliski zwi

zek mi

dzy nimi dwojgiem, w obliczu

egnania i

mierci.

Ma to tak

wielko

ść

, która wykracza daleko ponad to, kiedy kto

li: szukam teraz

nowego zwi

zku i zaczynam od pocz

tku. Takie osoby zaprzeczaj

całkowicie temu,

e wszystko

zmierza do ko

ca.

Dlaczego tak bardzo patrzy Pan na zwi

zki od strony

mierci i od strony ko

ca? Nawet je

li to

pó

niej nast

puje, co oznacza

mier

? Czy jest ona nieodwracalnym ko

cem miło

ci, gdzie

czy si

miło

ść

? Czy te

miło

ść

jest czym

, w stosunku do czego przynajmniej mamy nadziej

sknimy za tym, aby przezwyci

ęż

yła

mier

To iluzja,

e miło

ść

przezwyci

ęż

mier

. Wida

u par, które popełniaj

razem samobójstwo, bo

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

e jest dalszy ci

g. Dla mnie to zupełnie iluzoryczne.

mier

musi by

traktowana

powa

nie, jako spełnienie

ycia i równie

jako spełnienie zwi

zku. Tylko wtedy zwi

zek jest

spełniony.

Nie mówi Pan sko

czono

ść

ycia, ale mówi Pan spełnienie. To jest ró

nica.

Tak, co

staje pełne. Nie wiemy, co si

za tym kryje. Ale pojedynczy człowiek osi

ga przez to

spełnienie. Taki jest nurt

ycia. Całe nowe

ycie opiera si

na tym,

e przedtem wszystko inne

ust

piło miejsca. Trzeba to zobaczy

. A to, co wydaje si

nastawione na ci

gło

ść

, tak jak

zwi

zek miłosny, jest tymczasowe, jest czym

stoj

cym w obliczu

mierci. To, co jest po tym,

pozostaje.

Chciałbym zwróci

uwag

i zapyta

o jeszcze jedn

form

miło

ci, w której wci

ąż

powstaj

gł

bokie rany, i z któr

równie

pracuje Pan na seminariach. To miło

ść

, a cz

sto

zaburzona miło

ść

pomi

dzy rodzicami i dzie

mi, która mo

e trwa

, ale mo

e te

trwa

zaburzona

do pó

nego wieku, i powoduje nast

pstwa. Co by Pan powiedział: co wła

ciwie jest istot

miło

ci pomi

dzy rodzicami i dzie

mi, zdrowej miło

ci pomi

dzy rodzicami i dzie

mi? O co w niej

wła

ciwie chodzi? Czy mo

na to porówna

do miło

ci do zwierz

cia domowego, które posiadam, i

które prowadz

na smyczy? Na czym polega ta wielka ró

nica?

Tutaj znów wida

wyra

nie,

e mo

na to obserwowa

tylko pomi

dzy konkretnymi osobami, czyli

pomi

dzy tymi rodzicami i tym dzieckiem, lub pomi

dzy tamtym dzieckiem i tamtymi rodzicami.

na to zrozumie

tylko patrz

c w szerszym kontek

cie. Kiedy na przykład matka odrzuciła

swoj

własn

matk

, nie chce jej zna

, wtedy jej córka reprezentuje dla niej t

matk

. Nie

odblokowany stosunek matki do jej matki przenosi si

na stosunek matki do dziecka. Nazywa si

to parentyfikacj

. Nie istnieje rozwi

zanie pomi

dzy matk

a jej dzieckiem, zanim ta matka nie

spojrzy na swoj

matk

, nie pokłoni si

przed ni

i nie odda jej czci jako swojej matce. I zanim nie

przyjmie od swojej matki tego, co ona jej dała, uczci to, pozwoli temu rozwin

ąć

w sobie i tak

ofiaruje to swojej córce. Kiedy matka pozwala swojej matce na to spełnienie, córk

to od razu

odci

ąż

Ale dla niektórych jest to szalenie trudne, bo by

e nie potrafi

zrozumie

e miałyby czci

swoja własn

matk

. Przede wszystkim nie potrafi

tego zrozumie

wtedy, kiedy by

e były

przez matk

bite lub poni

ane, lub nieakceptowane w ich własnej kobieco

ci, a historia ich winy,

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

e tak powiem, bazuje na kolejnej historii winy.

Znowu odnosi si

pan do zwi

zku dwóch osób. To nie jest jedynie zwi

zek dwóch osób. W

rodzinach i zwi

zkach partnerskich nie ma zwi

zku dwóch osób. To zawsze s

zwi

zki pomi

dzy

systemami. Jak długo pozostaj

nastawiony na zwi

zek dwóch osób, nie istnieje rozwi

zanie.

adna dobra rada dla matki i

adna dobra rada dla córki nic nie przynios

Podam przykład. Kobieta, której nawet nie znam, pisze do mnie list. Jest drug

swojego m

ęż

a. Maj

wspólne dziecko, córk

, która nie chce ich zna

. Zerwała wszelki kontakt.

Kobiecie przyszło wi

c do głowy,

e by

e co

musi zosta

uporz

dkowane w stosunku do

pierwszej

ony jej m

ęż

a i w stosunku do jego ojca, obojga b

cych w pogardzie i wykluczonych.

Wtedy wieczorem zapaliła

wiec

, pokłoniła si

nisko przed pierwsz

swojego m

ęż

a, i

powiedziała: "Teraz oddaj

Ci cze

ść

." Nast

pnego wieczoru zrobiła to samo w stosunku do ojca

swojego m

ęż

a. Zapaliła

wiec

, pokłoniła si

nisko i powiedziała: "Oddaj

Ci cze

ść

." Kilka dni

pó

niej zadzwoniła córka: "Mamo, przyje

am." Przyjechała, była przeszcz

ęś

liwa, nie była w

stanie wyrazi

, jak pi

knie jest w domu i wszystko si

uporz

dkowało.

Chciałbym tutaj zapyta

Pana: Co znaczy, odda

cze

ść

, uczci

kogo

? Robi

to nie tylko wtedy,

kiedy wypowiadam zdanie: "Oddaj

Ci cze

ść

To byłoby tanie.

To jest tanie. To jest ju

prawie teatralne. Co si

dzieje, kiedy oddaj

komu

cze

ść

? Co tu

rzeczywi

cie działa?

Czci

oznacza, uzna

czyj

ąś

przynale

ść

. W przykładzie, który wła

nie opisałem, oznacza to,

e matka mówi do pierwszej

ony: "Ty masz pierwsze

stwo; ty jeste

pierwsza, ja jestem druga." I

e mówi ojcu m

ęż

a: "Ty masz pierwsze

stwo; tylko przez ciebie mam tego m

ęż

czyzn

; uznaj

to;

teraz daj

ci miejsce w moim sercu, poczesne miejsce." W tej chwili on mo

e si

zwróci

do nas,

e patrze

na nas przyja

nie, a przez to cały system zyskuje sił

. I to ta siła działa. Ale

powiedzie

tylko: "Oddaj

ci cze

ść

", nie, tak tanio nie mo

na. To jest proces przemiany, który

czyni dusz

w gł

bi doskonał

Czy w tym procesie przemiany i tym oddawaniu czci, w tym, czego powinny dokona

dzieci w

stosunku do swoich rodziców i rodzice w stosunku do swoich dzieci, jest równie

miejsce dla takiej

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

emocji, jak na przykład nienawi

ść

? Czy tak te

bywa? Bo chyba a

tak szybko to nie działa? To, o

czym Pan mówi, to wła

ciwie rozwi

zania. Ale równie

w tym procesie, w procesie emocjonalnym,

pojawia si

przecie

sto bardzo du

o agresji, w

ciekło

ci, nienawi

ci, tak

e ró

ne inne

uczucia, które czasem s

po prostu konieczne. Nie trzeba ich prze

, ale musz

przynajmniej zauwa

one.

Tego nie widziałem. To s

wyobra

enia, s

opisywane lub propagowane, ale ja ich nie nigdy nie

widziałem. Dziecko kocha swoich rodziców bardzo gł

boko. Tej miło

ci mo

na całkowicie zaufa

Ale co si

dzieje, kiedy dziecku bardzo wcze

nie zostanie całkowicie odci

ty dost

p do matki lub

ojca, na przykład wtedy, kiedy musi zupełnie same długo le

w szpitalu. Wtedy dzieje si

rzecz

nast

puj

ca: ból jest tak du

e w ko

cu wyra

a si

jako agresja. Ale to jest tylko druga strona

doznanej straty i jest to tylko druga strona miło

ci. Teraz chodziłoby o to, aby w tej wczesnej

sytuacji, czyli jeszcze raz spogl

daj

c wstecz, ten przerwany ruch ku matce lub ku ojcu

doprowadzi

do celu. To bardzo bolesny proces. Tam, gdzie to si

uda, wszystko co wcze

niej

podawano jako powód nienawi

ci, jest zupełnie nieistotne. Nie odgrywa ju

adnej roli.

Ale przecie

zna Pan to do

wiadczenie,

e naprawd

nienawidzi

na tylko tego, kogo mo

kocha

. Sadz

e nikogo nie umiałbym tak nienawidzi

, jak by

e swojej własnej

ony. I

e nie umiałbym nikogo kocha

tak, jak j

Ta nienawi

ść

to uczucie dziecka. Doro

li nie nienawidz

w taki sposób. Nienawidz

tylko wtedy,

kiedy czuj

jak dzieci, mianowicie czuj

bezsilni jak dzieci. Dlatego nie mo

na nienawidzi

swojej

ony. Mo

na jedynie przenie

ść

na ni

z dzieci

stwa. To co

zupełnie innego. Ale

ograniczenie tego tylko do zachowania nie jest mo

liwe.

Prostym rozwi

zaniem pomi

dzy rodzicami a dzie

mi jest uznanie przez dzieci: "Moje

ycie

pochodzi od Was. Jeste

cie moimi rodzicami, bior

Was teraz takimi, jacy jeste

cie, jako moich

wła

ciwych Rodziców." Wtedy dziecko uspokaja si

wewn

trznie. Mo

e przyj

ąć

od rodziców

równie

innego, co maj

mu oni do zaoferowania.

sto wpadamy przecie

na ten szalony pomysł,

e mogliby

my mie

innych rodziców,

albo

e rodzice powinni by

inni ni

. W takiej chwili dziecko staje si

całkowicie zablokowane.

W zasadzie staje si

szalone. Wiele wymaga

stawianych rodzicom, to wła

ciwie szalone

wymagania, których rodzice nigdy nie mog

spełni

. Nawet gdyby spróbowali spełni

wymagania, dziecko by tego nie przyj

ło, bo te wymagania pochodz

z innej perspektywy. W tym

sensie dziecko nie wymaga od rodziców zupełnie niczego, działa w tym zupełnie inna dynamika.

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

W odniesieniu do tego, co powiedział pan przedtem o nienawi

ci w stosunku do rodziców

ne jest jeszcze jedno: dziecko, które nienawidzi rodziców, b

dzie si

ęż

ko karało. Poniewa

w gł

bi duszy nigdy na to nie zezwoli. Jest to tak kolosalne wykroczenie przeciwko porz

dkowi,

nie jest to mo

liwe. A jest to typowe w krajach Zachodu. U Zulusów na przykład nigdy nie

widziałem,

eby ktokolwiek mówił nieprzychylnie o swoich rodzicach. Było to nie do pomy

lenia.

Oni naprawd

umieli dostrzec, co to znaczy, otrzyma

ycie od rodziców.

Wielokrotnie ju

mówili

my o porz

dkach. Czy to, co Pan znajduje, s

to systemy porz

dków, czy

przyporz

dkowałby je Pan do jakiego

kszego kontekstu? Kiedy Pan na przykład mówi,

dusza ma swój porz

dek i ludzie musz

według tego porz

dku, brzmi to jak bardzo archaiczny

system, prawie jak kosmologia. Rozumie Pan to w ten sposób, czy po prostu odnajduje to Pan i

zatrzymuje si

przed tym zadziwiony?

Słowo porz

dek jest obci

ąż

one. Ale drzewo, kiedy ro

nie, ro

nie według wyznaczonego porz

dku.

Nie mo

e od niego odbiega

. Rozwija si

wła

nie dzi

ki temu,

e jest w zgodzie z tym, co

wyznaczone. Ale znajduje si

zawsze w innym otoczeniu. Ka

de drzewo jest inne, i

adne drzewo

nie jest takie samo. Mimo to wszystkie pod

ąż

za tym samym porz

dkiem, według którego mog

rozwija

Podobnie jest u człowieka. Na przykład ten zupełnie prosty porz

dek, polegaj

cy na tym,

dy człowiek ma ojca i ma matk

. W dzisiejszych czasach kobiety niekiedy zachowuj

tak,

jakby mogły mie

dzieci bez m

ęż

a lub bez ojca. Lub dzieci zachowuj

tak, jakby mogły

posiada

swoje

ycie bez swoich rodziców. To jest kompletnie szalone. Kiedy zostan

uznane te

proste fakty,

e mam rodziców, i

e s

oni jedynie wła

ciwi,

e je

li rodzice byliby inni, równie

byłbym inny, i

e nie mog

z sob

w zgodzie, kiedy odrzucam swoich rodziców, bo tym

samym odrzucam przecie

siebie samego, kiedy uznam te wszystkie proste rzeczy, to ju

bardzo

o wygrałem.

Czy mógłby Pan powiedzie

jeszcze na zako

czenie,

e miło

ść

jest czym

innym ni

uczuciem,

oboj

tne, czy kocham partnera, czy rodziców, czy dzieci,

e miło

ść

jest czym

w rodzaju

dopasowania si

i dostrojenia do podstawowego strumienia całego naszego jestestwa, który nas

niesie?

Dokładnie tak. Bardzo pi

knie Pan to powiedział. Z dostrojeniem si

do podstawowego strumienia

zwi

zane jest to,

e miło

ść

pod

ąż

a za porz

dkiem. Porz

dek i miło

ść

przynale

żą

do siebie. Przy

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

czym porz

dek jest pierwszy. Miło

ść

jest w słu

bie tego wi

kszego porz

dku. Je

li si

do tego

dopasuje, mo

e si

najlepiej rozwin

ąć

wewn

trz tego porz

dku.

Dzi

kuj

za rozmow

Pomaganie a miło

ść

Z wykładu w Karlsruhe 2004

Pomaganie przychodzi nam łatwo. Ogólnie ch

tnie pomagamy. Je

li kto

czego

potrzebuje i pyta

nas na przykład, która jest godzina, albo czy idzie wła

ciw

drog

, pomagamy ch

tnie. Czujemy

zaszczyceni, kiedy kto

chce co

od nas otrzyma

. W zasadzie nie ma nic gorszego od tego,

kiedy nikt ju

nie potrzebuje lub nie chce naszej pomocy.

Wzajemne pomaganie

Pomoc, przede wszystkim wzajemna pomoc, ł

czy. Ta wzajemna pomoc jest szczególnie pi

kna

w zwi

zku m

ęż

czyzny i kobiety. Poniewa

jest ona jednocze

nie niesiona przez wzajemn

miło

ść

eli na przykład m

ęż

czyzna daje co

kobiecie, pomaga jej w szczególny sposób. Wtedy ona

czuje "Ja te

musz

mu co

." Jednak poniewa

go kocha, daje mu troch

cej. Wtedy on

li: "Teraz ja znów musz

jej co

." Jednak poniewa

kocha, daje jej troch

cej. Tak w

wymianie, we wzajemnej pomocy z miło

, wzrasta pełnia pomagania. Staje si

coraz wi

cej.

Tym samym miło

ść

dzy m

ęż

czyzn

i kobiet

wzrasta przez wszystkie te lata w szczególny

sposób.

Jednak starsza para kocha inaczej ni

młoda para. S

bardziej ostro

ni w stosunku do

siebie. Przede wszystkim s

w stosunku do siebie bardziej pobła

liwi. Wtedy ich wzajemna pomoc

błyszczy. Promienieje. Posiada szczególn

pełni

. Jest dopełnieniem długiej drogi.

Wyrównanie w dobrym i złym

Jednak jest te

przeciwstawnego do tego pomagania. Poniewa

tak samo, jak mamy potrzeb

wyrównania w dobrym, mamy równie

potrzeb

wyrównania w złym. Je

li zatem m

ęż

czyzna

skrzywdzi kobiet

czym

, co j

rani, wtedy ona tak

e chce go w jakis sposób skrzywdzi

. S

przykład m

ęż

czy

ni, albo te

kobiety, które mówi

swojemu partnerowi: "Wła

ciwie nie

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

powinienem był si

z tob

eni

(wychodzi

za ciebie za m

ąż

)." To gł

boka krzywda. Wtedy

partner si

ci. Obmy

la zatem, jak mo

e skrzywdzi

drug

osob

, aby zabolało j

dokładnie tak mocno, jak jego. Czuje si

cz uprawniony do tego, aby to uczyni

. "Mnie

wyrz

dzono niesprawiedliwo

ść

i chc

przywróci

sprawiedliwo

ść

, dlatego te

go skrzywdz

Kto ma poczucie,

e ma prawo, niestety przesadza. Wyrz

dza drugiemu troch

cej

krzywdy i niesprawiedliwo

ci. Wtedy ten drugi równie

czuje si

uprawniony do wyrz

dzenia

tamtemu troch

cej krzywdy. Tak toczy si

to dalej, a wtedy powstaje intensywny zwi

zek z

nienawi

. Nienawi

ść

równie

czy. Ale wtedy szcz

ęś

cie si

czy.

Ale wymy

liłem co

, dzi

ki czemu mo

na odwróci

to wzajemne krzywdzenie si

przepolaryzowa

pozytywnie. Jak to zrobi

? Trzeba zem

na drugiej osobie z miło

Co to znaczy? Te

wyrz

dzam mu krzywd

, ale z miło

ci troch

mniej. Wtedy on jest

zdziwiony, zadaje sobie pytanie: "Co si

teraz stało?" i zaczyna znowu czyni

drugiemu dobro.

Odbudowuje si

to, co pozytywne.

Zatem we wszystkich zwi

zkach, w których ustało pomaganie w dobrej wierze, mo

na to w

ten sposób odwróci

w przeciwnym kierunku. Wtedy pomaganie znów sprawia obopóln

rado

ść

Historie dla par

Obj

cie

Niedawno zastanawiałem si

: co dzieje si

podczas obj

cia? Co je poprzedza? A wi

c, kto

otwiera ramiona. Przed nim stoi kto

, kogo kocha. By

e on te

otwiera ramiona. Wtedy

podchodz

do siebie i obejmuj

mocno. Przepi

kne uczucie gł

bokiego poł

czenia.

Ale jak długo je wytrzymaj

? Po jakim

czasie musz

rozł

czy

. Wtedy odchodz

siebie kawałek. Co mo

na zrobi

teraz? Trzyma si

otwarte ramiona i widzi za drug

osob

kszego. Na przykład jej rodzin

, jej los i oczywi

cie

ycie jako cało

ść

. Obejmujemy wszystko

naraz.

Potem znów spogl

damy na siebie, podchodzimy, ale pozostawiamy pewien odst

Jednak w spojrzeniu si

trzymamy. Potem widzimy t

drug

osob

w wi

kszym polu. Równie

sami prze

ywamy siebie w wi

kszym polu. Dopiero wtedy ten zwi

zek jest bezpieczny i wielki.

To jest inne spojrzenie, to jest ju

inny rodzaj spojrzenia. To jest szerokie spojrzenie.

Dopiero wtedy jeste

my spełnieni.

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

Medytacja: Współbrzmie

Teraz zrobi

z wami małe

wiczenie, medytacj

. Mo

ecie zamkn

ąć

oczy, je

li chcecie. Wejd

cie

w siebie i usłyszcie brzmienie. Wasze brzmienie. Pozwólcie mu współgra

z ka

komórk

ciała.

Ta współgranie nie powstało w nas. Ono przychodzi z zewn

trz. To jest współbrzmienie z czym

wielkim. Ze

wiatem i z

yciem.

Kiedy tak prze

ywamy siebie w tym współbrzmieniu, widzimy siebie naprzeciwko osoby,

któr

szczególnie kochamy. Otwieramy si

na jej brzmienie. Równie

ona współgra w szczególny

sposób. Równie

ona współgra z czym

wielkim.

Teraz pozwalamy obu brzmieniom na wzajemne dostrojenie si

: moje współbrzmienie i jej

współbrzmienie. I czekamy. Naraz oboje współgramy z czym

wielkim i prze

ywamy siebie na

nowo, w inny sposób. To współgranie ma przyszło

ść

Ma to oczywi

cie daleko id

ce konsekwencje, równie

w innym zwi

zku. To jest przecie

przepi

kna my

l, to współbrzmienie. Kiedy pracuj

z parami, chodzi wła

ciwie o to, aby im pomóc

znowu współbrzmie

. Jest wszak

e pewien warunek. Abym ja tak

e współgrał z nimi, i aby te

oni

współgrali ze mn

. Je

eli na przykład id

na rynek i widz

tam rumiane jabłko, i chwytam je i

mówi

: "Chc

je mie

i koniec"; czy wtedy współbrzmi

z tym jabłkiem? B

dzie mi ono

smakowało? B

dzie dla mnie po

ywne? Współbrzmi

wtedy z nim, a ono mo

e współbrzmie

Potrzebujemy si

wzajemnie

Które z dwojga w zwi

zku partnerskim mniej potrzebuje drugiego? To wa

na kwestia. Zwi

zek

partnerski udaje si

najlepiej, kiedy oboje si

wzajemnie potrzebuj

. Przeczy to wprawdzie

nowoczesnemu pogl

dowi na temat autonomii, i temu,

e "ka

dy sam kształtuje swoje

ycie i

e to robi

", ale jeste

my lud

mi dlatego,

e kogo

potrzebujemy. Tylko tak dalece jeste

lud

mi, jak bardzo potrzebujemy innych - i to przyznajemy. Tu ko

czy si

wolno

ść

, a zaczyna

szcz

ęś

cie.

Wspólnota losu

Chciałbym powiedzie

ogólnie o zwi

zkach partnerskich. Zwi

zek partnerski jest przecie

pocz

tkiem nowej rodziny. Wychowali

my si

w jednej rodzinie, wychodzimy z tej rodziny i

tworzymy now

rodzin

. W tej nowej rodzinie kontynuujemy to, czego do

wiadczyli

my i co

prze

yli

my w naszej rodzinie. Tylko w rodzinie mo

emy

da rodzina rozpoczyna si

miło

ęż

czyzny i kobiety To jest pocz

tek rodziny. Z tej

C z a s o p i s m o

i n t e r n e t o w e

www.hellinger

polska

.pl

miło

ci rodzina wzrasta w dzieciach.

Ale rodzice i para pochodz

z ró

nych rodzin i pochodz

z odmiennych tradycji. Tak, jak

ęż

czyzna i kobieta s

ró

ni i musz

jako ró

ne istoty si

odnale

źć

, aby zwi

zek si

udał, tak

równie

ich ró

ne rodziny musz

odnale

źć

. Zatem w nowej rodzinie trwaj

obie rodziny

rodziców.

da rodzina jest wspólnot

losu. Co tu oznacza los? Co w rodzinie w szczególny sposób

oddziałuje jako los? Zmarli. Przede wszystkim wykluczeni zmarli, ci którzy zostali odrzuceni. Oni

działaj

jako los nast

pnych, którzy po nich przyjd

, w przyszło

ść

Jak odwróci

los na lepsze? Jak uwolni

z uwikłania w zły los? Tak, aby ci zmarli

znale

li miejsce w naszej duszy. Wchodzimy z nimi we współbrzmienie. Przejmujemy ich

współbrzmienie i współgramy z nimi. Wtedy z wi

kszej pełni przychodzi siła na nowy zwi

zek.

Posłowie

W kwestii miło

ci m

ęż

czyzny i kobiety nigdy nie dojdziemy do ko

ca. Ale z konieczno

ci dochodz

do ko

ca tych rozwa

o ich miło

ci – przej

ciowo do ko

ca. Ale tylko ja dochodz

do ko

ca. U

Was miło

ść

trwa dalej. Dzie

w dzie

wzrasta ponad Was, coraz dalej, coraz gł

biej, coraz

bardziej spełniona.

Czy zaufacie tej miło

ci? Na ten temat jeszcze jedna opowie

ść

Nurt

ycia

Pewien trzmiel podfrun

ł do kwiatu wi

ni. Nasycił si

jej nektarem i zadowolony odfrun

Ale wtedy zacz

ł mie

wyrzuty sumienia. Odczuł siebie jako kogo

, kto zasiadł do suto

nakrytego stołu nie ofiarowuj

c gospodarzowi nawet najmniejszego drobiazgu, który uradowałby

jego serce. Pomy

lał sobie: "Co mógłbym zrobi

?" Ale nie mógł si

zdecydowa

, i tak przemijały

tygodnie i miesi

ce.

Wtedy ju

jednak nie mógł zazna

spokoju. Powiedział do siebie: "Musz

wróci

do kwiatu

ni i podzi

kowa

mu z serca!" Pofrun

ł, odnalazł sad, drzewo, konar, gał

ąź

, tak

e miejsce,

gdzie był kwiat wi

ni. Ale kwiatu ju

nie było. Znalazł tylko ciemnoczerwony, dojrzały owoc.

Wtedy trzmiel posmutniał. Powiedział do siebie: "Ju

nigdy nie b

mógł podzi

kowa

kwiatu wi

ni; na zawsze przegapiłem okazj

. Ale niech to b

dzie dla mnie nauk

Jeszcze kiedy o tym rozmy

lał, do jego nozdrzy dotarł znajomy, słodki zapach. Ró

owy

kielich kwitu pomachał do niego, i trzmiel rzucił si

z rozkosz

w now

przygod