Ochrona środowiska i jej cele, zadania,

Ochrona środowiska i jej cele,

zadania, historia

Wykład 1

Poziom podstawowy

Dr in

. Jacek Kamczyc

Ochrona środowiska na świecie

Kiedy ludzkość zaczęła dostrzegać

problem zagrożenia środowiska?

-smog w Donora (Pensylwania) 27-31.09.1948

20 ofiar, 7000 zachorowań

Kiedy ludzkość zaczęła dostrzegać

problem zagrożenia środowiska?

-smog w Londynie 5-9.12.1952

12.000 ofiar

-Rachel Carson
książka pt. ”Cicha wiosna” -1962 (Silent spring)

Ochrona

rodowiska na

wiecie

XXIII sesja Zgromadzenia Ogólnego Narodów

Zjednoczonych (3 grudnia 1968 r.)

"po raz pierwszy w historii ludzkości pojawił się kryzys o zasięgu ogólnoświatowym, obejmujący

zarówno  kraje  rozwinięte,  jak  i  rozwijające  się - kryzys  dotyczący  stosunku  człowieka  do
środowiska.  Oznaki  zapowiadające  ten  kryzys  widoczne  były  od  dawna  - eksplozja
demograficzna,  niedostateczna  integracja  niezmiernie  rozwiniętej  techniki  z  wymogami
środowiska,  wyniszczanie  ziem  uprawnych,  bezplanowy  rozwój  stref  miejskich,  zmniejszanie
się terenów  wolnych  i  coraz  większe  niebezpieczeństwo  wyginięcia  wielu  form  życia
zwierzęcego  i  roślinnego.  Nie  ulega  wątpliwości,  że  jeśli  proces  ten  będzie  kontynuowany,
przyszłe życie na Ziemi może być zagrożone. Jest więc sprawą palącą rozpatrzenie problemów
zagrożenia środowiska umożliwiającego człowiekowi realizowanie jego najwyższych aspiracji
oraz  podjęcie  kroków  dla  zapobieżenia  temu  niebezpieczeństwu.  [..]  Stało  się jasne,  że
wszyscy  żyjemy  w  biosferze,  której  przestrzeń i  zasoby,  jakkolwiek  olbrzymie,  są jednak
ograniczone".

Rezolucja numer 2398 - §2 i §3 zobowiązała Sekretarza Generalnego NZ do

przygotowania raportu o stanie środowiska

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Raport U’Thanta –
Sekretarza Generalnego NZ (26 maja 1969 r.)

„ Człowiek i jego środowisko”

„ The problems of human environment”

Najważniejsze zagadnienia poruszane w tym raporcie:
1. brak powiązania wysoko rozwiniętej techniki i technologii z

wymogami środowiska

2. wyniszczenie ziem uprawnych
3. bezplanowy rozwój stref miejskich
4. zmniejszanie się powierzchni wolnych, otwartych terenów
5. znikanie wielu form życia zwierzęcego i roślinnego
6. zatruwanie i zanieczyszczanie środowiska
7. konieczność ochrony takich elementów środowiska jak gleba, woda

i powietrze.

Ochrona

rodowiska na

wiecie

I raport Klubu Rzymskiego z 1972 rok – Denis Meadows

„ Granice wzrostu”

„ Limits to Growth”

Klub Rzymski – międzynarodowa organizacja utworzona w 1968 roku zrzeszająca naukowców, polityków

i biznesmenów zajmująca się badaniem i publikowaniem globalnych problemów świata

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Wnioski z I raportu Klubu Rzymskiego

Jeśli obecne trendy rozwojowe w zakresie zaludnienia, uprzemysłowienia,
zanieczyszczenia środowiska, produkcji żywności nie ulegną zmianie, to w którymś
momencie przed upływem 100 lat osiągniemy na naszej planecie granice wzrostu.

Można zmienić te światowe trendy rozwojowe i ustanowić warunki ekologicznej i
ekonomicznej stabilizacji, która by się dała utrzymać przez długi czas.

Jeśli ludzie zdecydują się dążyć do tego drugiego celu to im szybciej zaczną pracować
dla jego osiągnięcia, tym większe będą szanse powodzenia!

D.H. Meadows, D.L. Meadows, J. Randers, W. W. Behrens III: Granice wzrostu., PWE, Warszawa 1973

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja ONZ w Sztokholmie 5-16 czerwca 1972 r.

„Środowisko życia człowieka”

26 zasad

• prawo człowieka do odpowiednich warunków

ycia w

rodowisku,

• zachowanie naturalnych zasobów ziemi dla dobra obecnych i przyszłych pokole

poprzez staranne planowanie i zarz

dzanie,

• u

ytkowanie nieodnawialnych zasobów ziemi w taki sposób, aby uchroni

przed wyczerpaniem,

• przeciwdziałanie zanieczyszczeniom

rodowiska, powoduj

cym powa

ne zmiany

w ekosystemach,

• zapobieganie zanieczyszczeniom mórz,

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja ONZ w Sztokholmie 5-16 czerwca 1972 r.

„Środowisko życia człowieka”

1. Ustanowienie 5 czerwca – Światowym Dniem Ochrony

Środowiska

2. Powołanie UNEP – United Nations Environmental Program

(siedziba europejska w Paryżu)

3. Sformułowano koncepcję ekorozwoju

4. Wprowadzono „politykę ochrony środowiska” – funkcja państwa

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Program Kanadyjskiego Stowarzyszenia

Przemysłu Chemicznego (1984)

„

Odpowiedzialno

ść

i Troska

”

„

Responsible Care

”

Przyczynił si

do powstawania pó

niejszych standardów

zarz

dzania

rodowiskowego

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Raport ONZ z 1987 r. – Raport Burtland

„Nasza Wspólna Przyszłość”

„ Our Common Future”

Gio Harlem Burtland

– przewodnicząca WCED (World Commission on

Environment and Development ) - Komisji do Spraw Środowiska i
Rozwoju powołanej

w 1983 roku

, premier rządu Norwegii

pierwsza definicja zrównoważonego rozwoju (sustainable development)

"Na obecnym poziomie cywilizacyjnym możliwy jest rozwój zrównoważony, to

jest taki rozwój, w którym potrzeby obecnego pokolenia mogą być
zaspokojone bez umniejszania szans przyszłych pokoleń na ich
zaspokojenie."

Ochrona

rodowiska na

wiecie

dzynarodowa Izba Gospodarcza (1991)

„

Karta Biznesu na Rzecz Ekorozwoju

”

16 zasad zarz

dzania

rodowiskowego dla firm

1. Norma Brytyjska BS 7750 dotycz

ca systemów zarz

dzania ekologicznego – od

kwietnia 1997 roku norma BS 7750 została zast

piona Mi

dzynarodow

Norm

ISO

14000

2. Regulacja UE 1836/93 dotycz

ca „Zarz

dzania

rodowiskowego i systemu audytów”

zatwierdzona przez Rad

w 1993 roku – EMAS

3. Mi

dzynarodowa Norma ISO 14000 obowi

zuj

ca od wrze

nia 1996 roku

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja NZ i Szczyt Ziemi (Earth Summit) –

3-14 czerwca 1992

„Ś

rodowisko i Rozwój

”

Rio de Janeiro

- Delegacje 172 na 178 krajów członkowskich ONZ

- 1100 organizacji pozarz

dowych

DOKUMENTY KONFERENCJI

•

Deklaracja z Rio w sprawie środowiska i rozwoju - „Karta Ziemi” (27 zasad, dążenie do

zrównoważonego rozwoju, nawiązanie do Deklaracji Sztokholmskiej z 1972 r.);

•

• Agenda 21

- kompleksowy program wprowadzający zasadę zrownoważonego

rozwoju.

•

Ramowa Konwencja Klimatyczna

•

Konwencja o Biorożnorodności

•

Deklaracja o Lasach

•

Powołano do życia Komisje ds. Zrownoważonego rozwoju

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja NZ i Szczyt Ziemi (Earth Summit) –

3-14 czerwca 1992

„Ś

rodowisko i Rozwój

”

Rio de Janeiro

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Agenda 21 (preambuła + 39 rozdziałów)

I cz

ęść

(rozdz.2-8)

– wymiar socjalno-ekonomiczny

zrównowa

onego rozwoju

II cz

ęść

(rozdz. 9-22)

– ochrona i zarz

dzanie zasobami

naturalnymi

III cz

ęść

( rozdz. 23-32)

– rola głównych grup celowych w

polityce

rodowiskowej (biznes, handel, rolnictwo, technika,

młodzie

itp.)

IV cz

ęść

(rozdz. 33-39)

– wdro

enie zrównowa

onego rozwoju

NIE MA MOCY PRAWNEJ, TYLKO MORALN

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Wdro

enie Agendy 21

„…my

l globalnie, działaj lokalnie.”

Poziom międzynarodowy

Poziom narodowy

Poziom lokalny

Poziom regionalny

Organizacje wdra

UNCSD – Komisja Trwałego Rozwoju ONZ

UNEP – Program Ochrony

rodowiska ONZ

WB – Bank

wiatowy

GEF – Globalny Program na rzecz

rodowiska

OECD – Organizacja Współpracy Gospodarczej
i Rozwoju

EBRD – Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju

EC – Komisja Europejska

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Wdro

enie Agendy 21

„…my

l globalnie, działaj lokalnie.”

Struktura wydatków:

ok.40%

rodków – zapobieganie wymieraniu gatunków

ok. 40%

rodków – zapobieganie zmianom klimatycznym

ok. 20%

rodków – ochrona wód mi

dzynarodowych

Kilka % - zapobieganie powstawaniu dziury ozonowej

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja NZ i Szczyt Ziemi (Earth Summit) –

3-14 czerwca 1992 -

PODSUMOWANIE

• nowy ład społeczny.

• zmiana postaw ludzkich - szczególnie poprzez powszechną edukację.

• w ramach gospodarki kluczowe znaczenie ma czystsza produkcja.

• przestrzeń ekologiczna, definiowana jako prawo każdego człowieka do
użytkowania takiej samej ilości nieodnawialnych surowców i lasów, w sposób
nie naruszający podobnych praw przyszłych pokoleń.

• rozwój zrównoważony (zasada zapobiegania szkodom, a nie usuwania
skutków)

Ochrona

rodowiska na

wiecie

Konferencja NZ w Kioto – grudzie

1997

• Redukcja emisji do powietrza gazów cieplarnianych na podstawie protokołu
o co najmniej 5% wg stanu na 1990 rok

8% kraje UE

6% Japonia

„2 x 55”

Podpis 55 krajów które odpowiadaj

za 55% emisji

wiatowej to warunek obowi

zywania

Ochrona

rodowiska na

wiecie

„Zrównowa

ony rozwój” 2.08-4.09.2002 –

Johannesburg (RPA)

• 104 przywódców państw obecnych na szczycie

• 8 000 przedstawicieli organizacji pozarządowych

• 4 000 przedstawicieli mediów

• Przyjęcie Deklaracji odnawiającej zobowiązania Agendy 21

• Przyjęcie pakietu wspólnych zobowiązań

Motto:

„Zrównowa

ony rozwój jest drog

ku poprawie jako

ycia ludzi

na całym

wiecie bez rabunkowej eksploatacji ziemskich zasobów

naturalnych.”

Ochrona

rodowiska na

wiecie

„Zrównowa

ony rozwój” 2.08-4.09.2002 –

Johannesburg (RPA) –

wyst

pienie Kofi A. Annana

Zrównoważony rozwój nie jest łatwym celem. Potrzebne będą istotne zmiany w sferze
podejmowania decyzji na najwyższych szczeblach jak i w codziennych zachowaniach
producentów i konsumentów. (…)

Okazało się jednak, że deklaracje to za mało, by podołać wyznaczonemu zadaniu. Nie udało nam
się dokonać pełnej integracji ekonomicznych, społecznych i środowiskowych filarów rozwoju, ani
nie zaniechaliśmy w wystarczającym stopniu nieracjonalnych praktyk, które stały się przyczyną
dzisiejszych problemów. (…)

Żyjemy na jednej planecie, połączeni delikatną i gęstą siecią ekologicznych, społecznych,
gospodarczych i kulturowych więzi, które kształtują nasze życie. Jeśli naszym celem jest
osiągnięcie zrównoważonego rozwoju, musimy wykazać większą odpowiedzialność - za
ekosystemy, od których zależy nasza egzystencja, (…)

Szczyt 2002 w Johannesburgu jest okazją, by nabrać nowej dynamiki w dążeniu do zbudowania
bezpiecznej przyszłości. Szczyt musi zjednoczyć świat i doprowadzić do zawiązania globalnych
sojuszy w celu realizacji Agendy 21.

Ochrona

rodowiska na

wiecie

„Zrównowa

ony rozwój” 2.08-4.09.2002 –

Johannesburg (RPA) -

ZOBOWI

ZANIA

• do 2015 r.: zmniejszenie o 50% liczby osób żyjących poniżej granicy ubóstwa, czyli za
1 dolara lub mniej dziennie

• do 2015 r.: zmniejszenie o połowę liczby osób bez dostępu do wody pitnej o
odpowiedniej jakości i urządzeń sanitarnych

• do 2020 r.: znaczące poprawienie standardu życia min. 100 milionów mieszkańców
obecnie istniejących slumsów

• do 2010 r.: znaczne osłabienie tempa wymierania rzadkich odmian fauny i flory

• do 2015 r.: odnowienie w morzach i oceanach zasobów ryb

• do 2020 r.: zaprzestanie wytwarzania i stosowania środków chemicznych w sposób
szkodliwy dla ludzi i środowiska

Ochrona

rodowiska na

wiecie

„Zrównowa

ony rozwój” 2.08-4.09.2002 –

Johannesburg (RPA) –

SŁABO

• brak jasno określonych planów działania oraz brak pomysłów i strategii
współdziałania na rzecz osiągnięcia zamierzonych celów

• przerzucenie wielu działań na istniejące instytucje systemu ONZ i wcześniejsze
porozumienia międzynarodowe

Ochrona środowiska w Europie

Ochrona

rodowiska w Europie

Traktat Rzymski z 1957 roku – Traktat

ustanawiaj

cy Europejsk

Wspólnot

Gospodarcz

BRAK USTALE

DOTYCZ

CYCH

RODOWISKA

Ochrona

rodowiska w Europie

Pierwszy Program Działa

Zwi

zanych z Ochron

rodowiska – 23 listopada 1973 r. - Pary

1. Zapobiega

, zmniejsza

i , o ile to mo

liwe, eliminowa

zanieczyszczenia

rodowiska

2. Wprowadzi

rozs

dny system zarz

dzania zasobami naturalnymi, aby unikn

ąć

nadmiernej eksploatacji, co mogłoby zachwia

równowag

przyrodnicz

3. Sprawdzi

, czy kwestie ochrony

rodowiska s

dokładnie rozwa

ane przy

budowie miast oraz wykorzystania gruntów

4. Wspiera

dzynarodow

współprac

w dziedzinie poszukiwania rozwi

problemów

rodowiskowych

Ochrona

rodowiska w Europie

Kolejne

Programy Działa

Zwi

zanych z Ochron

rodowiska

1977
1983
1987 – wprowadzenie bardziej rygorystycznych norm w zakresie ochrony środowiska

(art. 130r do 130t)

1993 – promowanie koncepcji zrównoważonego rozwoju

TRAKTAT Z MASTRICHT – listopad 1993

EWG

Wspólnota Europejska

(art. 130r do 130t)

(art. 130R do 130T)

Ochrona

rodowiska w Europie

TRAKTAT Z MASTRICHT – listopad 1993

1. zasada wysokiego poziomu ochrony,

2. zasada przezorno

ci (ostro

ci),

- BAT – Best Available Technology

3. zasada stosowania działa

zapobiegawczych (zasada prewencji),

4. zasada naprawiania szkód przede wszystkim u

ródła,

5. zasada „zanieczyszczaj

cy płaci”,

Ochrona

rodowiska w Europie

Egzekwowanie prawa Wspólnoty dotycz

cego

ochrony

rodowiska

Brak respektowania przepisów Wspólnoty

Opinia danego Pa

stwa

Decyzja Komisji Europejskiej

Zalecenia Komisji Europejskiej

Wykonanie

Pomini

cie

d Europejski

Kara
pieni

ęż

Ochrona

rodowiska w Europie

System zarz

dzania

rodowiskowego ISO

ISO 14000 – system zarz

dzania

rodowiskiem

(Environmental Mangement System – EMS)

BS 7750

EMAS– Eko-zarz

dzanie i audit

rodowiskowy

(Eco-Management and Auditing Scheme – EMAS)

KORZY

CI STOSOWANIA NORM SERII ISO 14000

FINANSE

– redukcja kosztów energii, surowców, usuwania odpadów

ZARZ

DZANIE

– szybkie wykrywanie nieprawidłowo

ci, wprowadzanie działa

zapobiegawczych

PRAWNO-SPOŁECZNIE – polepszenie wizerunku firmy w oczach klientów,
dost

p do kapitału, łatwiejsze uzyskiwanie zezwole

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Screening

– przegląd zgodności prawa krajowego ze Wspólnotowym

Dorobek wspólnotowy PRAWA UNIJNEGO (tzw. acquis communautaire) klasyfikuje się:

I grupa - Nie sprawia problemów

II grupa - Przyjęcie wymaga adaptacji o charakterze technicznym

III grupa – Przyjęcie prawa niemożliwe przed datą członkowstwa – wymaga okresów
przejściowych

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

70 dyrektyw i 21 rozporządzeń w podobszarach

- Zagadnienia horyzontalne,
- Ochrona przyrody,

- Jakość wód, - wymaga około 13 mld Euro
- Ograniczenie zanieczyszczeń przemysłowych i ocena ryzyka, - wymaga około
6,3 mld Euro

- Jakość powietrza

- Hałas z maszyn i urządzeń
- Chemikalia i organizmy genetycznie zmodyfikowane

- Gospodarka odpadami, - wymaga około 4 mld Euro

- Bezpieczeństwo jądrowe i ochrona przed promieniowaniem

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Polska w obszarze „Środowisko” wynegocjowała najlepsze
warunki gdyż:

1.Posiada duży potencjał gospodarczy
i ludnościowy oraz inwestycje w dziedzinie
ochrony środowiska

2.Posiada duży stopień decentralizacji administracji publicznej

3.Podjęła transpozycję prawa wspólnotowego – tworzenie aktów wykonawczych

4.Praktycznie wdraża przepisy nowego prawa ochrony środowiska – inwestycje po 2000
roku

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Zmiana w emisji SO2

4180

3210

2995

2820

2725

2605

2376

2368

2320

500

1000

1500

2000

2500

3000

3500

4000

4500

1 988

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

Lata

)

SO2

Zmiana w emisji pyłów

3400

1950

1680

1580

1495

1395

1308

1250

1200

500

1000

1500

2000

2500

3000

3500

4000

1 988

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

Lata

ły

(

)

Pyły

Zmiany w emisji NOx

1150

1280

1205

1130

1120

1105

1120

1154

1180

1000

1050

1100

1150

1200

1250

1300

1 988

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

Lata

(

)

Nox

Zmiana w emisji CO2

509

384

388

359

372

348

330

373

370

100

200

300

400

500

600

1 988

1990

1991

1992

1993

1994

1995

1996

1997

Lata

(

)

CO2

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Dlaczego potrzeba a

39 mld Euro?

1. Zaniedbania z lat 1945-1989

2. Ró

ródła prawa

Polska

Unia Europejska

Ochrona zasobów

przyrodniczych

Bezwzgl

dne respektowanie

standardów produkcyjnych

i emisyjnych

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Ochrona

rodowiska w Polsce

Stan negocjacji i okresy przej

ciowe

12 obszarów przej

ciowych z 31 uj

tych w traktacie akcesyjnym

Zestawienie okresów przej

ciowych w obszarze

RODOWISKO

Jako

ść

wód

• W odniesieniu dyrektywy 91/271/WE z 21 maja 1991 r. dotycz

cej oczyszczania

cieków komunalnych do

artykułów 3, 4, 5,7,13 ustanowiono:

→

10-letni okres przej

ciowy, który trwa

dzie do 31 grudnia 2015 r.

dla zrzutów

cieków z aglomeracji o zrównowa

onej liczbie mieszka

ców (RLM) 10000-15000 oraz

dla zrzutów

cieków aglomeracji o RLM od 2000 do 10000,

→

13-letni okres przej

ciowy, który trwa

dzie do 31 grudnia 2015 r.

dla zrzutów

cieków z aglomeracji o RLM powy

ej 15000

→

8-letni okres przej

ciowy, który trwa

dzie do 31 grudnia 2010 r. dla zrzutów

cieków z

aglomeracji o RLM powy

ej 100000

• W odniesieniu do dyrektywy 76/464/EWG z 4 maja 1976 r. dotycz

cej zanieczyszczenia

spowodowanego przez niektóre substancje odprowadzone do

rodowiska wodnego Wspólnoty oraz

dyrektyw „córek” dotycz

cych poszczególnych substancji niebezpiecznych ustanowiono:

→

5 letni- okres przej

ciowy do 31 grudnia 2007 r.

Ochrona

rodowiska w Polsce

Stan negocjacji i okresy przej

ciowe

12 obszarów przej

ciowych z 31 uj

tych w traktacie akcesyjnym

Zestawienie okresów przej

ciowych w obszarze

RODOWISKO

Gospodarka odpadami

• W odniesieniu do dyrektywy 94/62/WE z dnia 20 grudnia 1994 r. dotycz

cej opakowa

i odpadów

opakowaniowych ustanowiono:

→

5 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2007 r., w drodze odst

pstwa od artykułu 6

ust

p 1 litery a) i b) Polska osi

gnie cele odzysku i recyklingu w stosunku do nast

puj

cych opakowa

. zgodnie z

nast

puj

cymi celami po

rednimi:

– recykling tworzyw sztucznych: 10% w stosunku do wagi do dnia przyst

pienia oraz 14% dla roku 2004 oraz

15% dla roku 2005;
– recykling metali: 11% w stosunku do wagi do dnia przyst

pienia oraz 14% dla roku 2004 oraz 15% dla roku

2005;
– całkowity poziom odzysku: 32% w stosunku do wagi do dnia przyst

pienia, 32% dla roku 2004, 37% dla roku

2005 oraz 43 % dla roku 2006.
• W odniesieniu do dyrektywy 99/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. dotycz

cej składowisk odpadów

ustanowiono:

→

3 letni okres przej

ciowy do 1 lipca 2012 r. na modernizacj

istniej

cych lub budow

nowych

składowisk odpadów
• W odniesieniu do rozporz

dzenia 259/93/EWG z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli

przesyłania odpadów w obr

bie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar, ustanowiono:

→

5 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2007 r. dla niektórych grup odpadów przeznaczonych do

odzysku z tzw. "zielonej listy" i dla wybranych odpadów przeznaczonych do odzysku z tzw. "

ółtej

listy" z mo

liwo

przedłu

enia do 2012 r. po uprzednim uzasadnieniu w odniesieniu do odpadów

tworzyw sztucznych („zielona lista”) oraz grupy odpadów z „listy

ółtej".

Ochrona

rodowiska w Polsce

Stan negocjacji i okresy przej

ciowe

12 obszarów przej

ciowych z 31 uj

tych w traktacie akcesyjnym

Zestawienie okresów przej

ciowych w obszarze

RODOWISKO

Jako

ść

powietrza

• W odniesieniu do dyrektywy 99/32/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. dotycz

cej redukcji zawarto

siarki w paliwach płynnych ustanowiono:

→

4 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2006 r.

• W odniesieniu do dyrektywy 94/63/WE z dnia 20 grudnia 1994 r. dotycz

cej kontrolowania emisji

lotnych zwi

zków organicznych powstałych wskutek magazynowania benzyny i jej dystrybucji z

terminali do stacji obsługi ustanowiono:

→

3 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2005 r. dotycz

cy istniej

cych instalacji do magazynowania

benzyn, niezale

nie od przepustowo

ci rocznej bazy magazynowej, instalacji do załadunku i rozładunku

cystern na istniej

cych terminalach oraz instalacji do załadowania zbiorników istniej

cych stacji paliw.

→

2 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2004 r. na wymagania dotycz

ce instalacji do rozładunku i

załadunku cystern na istniej

cych terminalach o rocznej przepustowo

ci powy

ej 150 tys. ton benzyn.

Ochrona

rodowiska w Polsce

Stan negocjacji i okresy przej

ciowe

12 obszarów przej

ciowych z 31 uj

tych w traktacie akcesyjnym

Zestawienie okresów przej

ciowych w obszarze

RODOWISKO

Bezpiecze

stwo j

drowe i ochrona przed promieniowaniem

jonizuj

cym

• W odniesieniu do dyrektywy 97/43/EURATOM z dnia 30 czerwca 1997 r. dotycz

cej ochrony przed

promieniowaniem jonizuj

cycm pochodz

cym ze

ródeł medycznych ustanowiono:

→

5 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2007 r.

Ochrona

rodowiska w Polsce

Stan negocjacji i okresy przej

ciowe

12 obszarów przej

ciowych z 31 uj

tych w traktacie akcesyjnym

Zestawienie okresów przej

ciowych w obszarze

RODOWISKO

Zanieczyszczenia przemysłowe

• W odniesieniu do dyrektywy 2001/80/WE z dnia 23 pa

dziernika 2001 r. dotycz

cej ograniczenia

emisji niektórych zanieczyszcze

do powietrza z du

ych obiektów energetycznych spalania paliw

ustanowiono:

→

8 letni okres przej

ciowy od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. na emisj

dwutlenku siarki.

→

10 letni okres przej

ciowy od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2015 r. na emisj

pyłów.

→

2 letni okres przej

ciowy od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. na emisj

tlenków azotu, dla wszystkich polskich elektrowni i elektrociepłowni, które znalazły
si

na li

cie zał

czonej do polskiego stanowiska negocjacyjnego.

• W odniesieniu do dyrektywy 96/61/WE z 24 wrze

nia 1996 r. dotycz

cej zintegrowanego zapobiegania

i kontroli zanieczyszcze

ustanowiono:

→

3 letni okres przej

ciowy do 31 grudnia 2010 r. dla 65 zakładów przemysłowych

zanieczyszczaj

cych powietrze i wody powierzchniowe i/lub gruntowe, znajduj

cych si

na li

cie

zał

czonej do stanowiska negocjacyjnego

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

Jak przebiega proces integracji
w zakresie ochrony

rodowiska?

I etap – 2000-2002

II etap – 2002-2010

III etap – 2010 i dalej

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

I etap – 2000-2002

1. transpozycja acquis communautaire do prawa polskiego,

2. zakończenie niezbędnych zmian instytucjonalnych,

3. modernizacja i dostosowanie krajowej sieci monitoringu

środowiska do wymagań UE,

4. opracowanie szczegółowych programów poprawy jakości

wód, rozpoczęcie procesu weryfikacji istniejących i tworzenie

nowych programów gospodarki odpadami,

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

II etap – 2002-2010

1. pełne uregulowanie gospodarki ściekowej we wszystkich

aglomeracjach powyżej 100 000 RLM

2. osiągnięcie jakości wód powierzchniowych przeznaczonych do

poboru wody pitnej zgodnej z wymaganiami UE,

3. realizacja inwestycji na rzecz poprawy jakości powietrza w

aglomeracjach

4. stworzenie krajowego, regionalnych i lokalnych systemów

gospodarki odpadami

Ochrona

rodowiska w Polsce

Proces negocjacyjny z Uni

Europejsk

zakresie ochrony

rodowiska

III etap – od 2010 roku

1. pełne uregulowanie gospodarki ściekowej w aglomeracjach

większych niż 2 000 RLM

2. ochrona wszystkich zbiorników wód stojących przed

eutrofizacją

3. objęcie usługami w zakresie zorganizowanego wywozu

odpadów komunalnych 95%

4. zakończenie realizacji programu gospodarki odpadami

niebezpiecznymi

Ochrona

rodowiska w Polsce

USTAWA z dnia 31 stycznia 1980 r.

o ochronie i kształtowaniu

rodowiska.

Art. 2. 1. (2) Ochrona

rodowiska polega na działaniu lub zaniechaniu umo

liwiaj

cym zachowanie

przywrócenie równowagi przyrodniczej koniecznej do osi

gni

cia celu, o którym mowa w art. 1

ust. 1. Ochrona ta wyra

a si

w szczególno

ci w:

1)racjonalnym kształtowaniu

rodowiska i gospodarowaniu zasobami przyrodniczymi zgodnie z

zasad

zrównowa

onego rozwoju

2)przeciwdziałaniu lub zapobieganiu szkodliwym wpływom na

rodowisko powoduj

cym jego

zniszczenie, zanieczyszczenie, zmiany cech fizycznych lub charakteru elementów przyrodniczych,

3)przywracaniu do stanu wła

ciwego elementów przyrodniczych.

ostatnia zmiana Ustawą z dnia 12 maja 2000 r. o zasadach wspierania rozwoju
regionalnego.

Ochrona

rodowiska w Polsce

KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Art. 5.
Rzeczpospolita Polska strze

e niepodległo

ci i nienaruszalno

ci swojego terytorium, zapewnia

wolno

ci i prawa człowieka i obywatela oraz bezpiecze

stwo obywateli, strze

e dziedzictwa

narodowego oraz

zapewnia ochron

ę ś

rodowiska, kieruj

c si

zasad

zrównowa

onego

rozwoju.

Art. 74.
Władze publiczne prowadz

polityk

zapewniaj

bezpiecze

stwo ekologiczne współczesnemu i

przyszłym pokoleniom.

Ochrona

rodowiska jest obowi

zkiem władz publicznych.

dy ma prawo do informacji o stanie i ochronie

rodowiska.

Władze publiczne wspieraj

działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu

rodowiska.

Ochrona

rodowiska w Polsce

USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r.

Prawo ochrony

rodowiska

Art. 1. Ustawa okre

la zasady ochrony

rodowiska oraz warunki korzystania z jego zasobów, z

uwzgl

dnieniem wymaga

zrównowa

onego rozwoju, a w szczególno

ci:

1) zasady ustalania:

a) warunków ochrony zasobów

rodowiska,

b) warunków wprowadzania substancji lub energii do

rodowiska,

c) kosztów korzystania ze

rodowiska;

2) udost

pnianie informacji o

rodowisku i jego ochronie;

3) udział społecze

stwa w post

powaniu w sprawie ochrony

rodowiska;

4) obowi

zki organów administracji;

5) odpowiedzialno

ść

i sankcje.

Ochrona

rodowiska w Polsce

Ekorozwój a zrównowa

ony rozwój

Ekorozwój = zrównowa

ony rozwój

Cele społeczne

Cele gospodarcze

Cele ekologiczne

IDEAŁ

Ochrona

rodowiska w Polsce

Ekorozwój a zrównowa

ony rozwój

Zrównowa

ony rozwój (ang. sustainable development)

Jak przetłumaczy

poj

cie sustainable na j

zyk polski, aby odda

cały sens

poj

cia angielskiego?

- umiarkowany, niezachłanny, oszcz

dny

W jakiej skali ma by

realizowany rozw

j zr

wnowa

ony?

Globalnej

Czy rozwój zrównowa

ony mo

e by

osi

gni

ty?

Ograniczenia polityczne, ekonomiczne, dost

p do informacji, przepływ

funduszy, styl

ycia, zachłanna cywilizacja, wzrost liczby ludno

Ochrona

rodowiska w Polsce

DEFINICJA OCHRONY

RODOWISKA

USTAWA z dnia 27 kwietnia 2001 r.

Prawo ochrony

rodowiska

Ochrona

rodowiska

to podj

cie lub zaniechanie działa

umo

liwiaj

ce zachowanie lub przywracanie równowagi

przyrodniczej;

Ochrona ta polega w szczególno

ci na:

a) racjonalnym kształtowaniu

rodowiska i gospodarowaniu

zasobami

rodowiska zgodnie z zasad

zrównowa

onego rozwoju,

b) przeciwdziałaniu zanieczyszczeniom,
c) przywracaniu elementów przyrodniczych do stanu wła

ciwego;