Budowa Dróg i Autostrad

Zajęcia 6

Przepusty

Prowadzący:
mgr inż. Marcin Stienss
marcin.stienss@pg.gda.pl

Przepusty

Pojęcie przepustu:

Budowla o przekroju poprzecznym 

zamkniętym, przeznaczona do 

przeprowadzenia cieków, ciągów 

pieszych, szlaków wędrówek zwierząt 

dziko żyjących lub urządzeń

technicznych przez korpus drogi

W zależności od rodzaju drogi 

przechodzącej nad przepustem 

rozróżniamy przepusty drogowe i 

kolejowe

Podział przepustów z uwagi na 

kształt:

1. Przepusty rurowe:

- jednootworowe

- wielootworowe

2. Przepusty płytowe

3. Przepusty ramowe

4. Przepusty sklepione

Podział przepustów z uwagi na 

materiał:

1. Stalowe – z rur karbowanych lub 

gładkich,

2. Betonowe – rurowe, skrzynkowe

3. Żelbetowe – rurowe, skrzynkowe

4. Z tworzyw sztucznych – przekrój 

rurowy,

5. Kamienne

6. Ceglane

7. Drewniane

Charakter pracy przepustu:

Przepust niezatopiony – przepust jest na tyle duży, 

ż

e przepływ wody odbywa się przy częściowym 

napełnieniu. Na ogół wytwarza się w nim ruch 

niejednostajny, a zwierciadło wody tworzy krzywą

spiętrzenia lub depresji zależnie od prędkości 

przepływu wody w przepuście.

Do obliczeń przyjmuje się średnią wartość napełnień

na początku i na końcu, za średni spadek 

hydrauliczny przyjmuje się różnicę rzędnych 

zwierciadła wody na wlocie i wylocie podzieloną

przez jego długość.

Charakter pracy przepustu:

Przepust zatopiony – Przepływ wody odbywa się

przy całkowitym wypełnieniu przewodu. Wydajność

zależna jest od wymiarów i różnicy poziomów wody 

po obu stronach przepustu.

W praktyce dąży się do projektowania przepustów 

niezatopionych ze względu na bezpieczeństwo 

nasypu drogowego (ryzyko rozmycia korpusu 

nasypu).

Dla przepustów przyjmuje się okres użytkowania nie 

mniejszy niż 40 lat.

Położenie przepustu:

Przepusty najczęściej występują w zagłębieniach 

terenu (jary, doliny).

Najlepiej, aby oś przepustu znajdowała się w linii 

cieku (uzyskujemy najlepszy przepływ).

Przy dużych nasypach drogowych (o szerokiej 

podstawie) wymagałoby to budowę bardzo długiego 

przepustu. W takiej sytuacji przepust buduje się pod 

mniejszym kątem z jednoczesnym przełożeniem 
koryta cieku wodnego na odpowiedniej długości.

Elementy składowe przepustu:

Przepust można podzielić na następujące elementy:

- Korpus:

- Głowica wlotowa

- Część przelotowa

- Głowica wylotowa

- Fundamenty

Fundamenty pod głowicami są bardziej 
zagłębione z uwagi na większą głębokość
przemarzania oraz ryzyko rozmywania dna.

Pochylenie podłużne:

Pochylenie podłużne dna zawiera się w przedziale 

0,5 – 2%.

Nie należy stosować pochylenia mniejszego niż

0,5% z uwagi na możliwość szybkiego zamulenia.

Przy pochyleniach równych lub większych niż 2% 

oraz na potokach górskich wykonanie przepustu 

dopuszczalne jest tylko dla dróg klasy L i D.

Najlepiej (o ile to możliwe) aby pochylenie podłużne 

dna przepustu było zgodne z pochyleniem dna 

cieku.

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

1. Stalowe – z rur karbowanych

Przykłady:

2. Betonowe – przekrój rurowy 

Przykłady:

3. Żelbetowe – przekrój skrzynkowy 

Przykłady:

4. Z tworzyw sztucznych – przekrój rurowy 

Przykłady:

4. Z tworzyw sztucznych – przekrój rurowy 

Przykłady:

5. Kamienny 

Rozmiary przepustów:

Przewody przepustów o przekrojach prostokątnych, 
owalnych i kołowych powinny mieć szerokość w 
ś

wietle nie mniejszą niż:

1 m dla dróg klasy A i S

0,8 m dla dróg GP, G i Z

0,6 m dla pozostałych dróg (gdy długość przewodu 

jest nie większa niż 10 m) oraz 0,8 m gdy długość

przewodu jest większa bądź równa 10 m

Rozmiary przepustów:

Wysokość przewodów przepustów o przekrojach 
prostokątnych i owalnych powinna wynosić co 
najmniej:

0,8 m przy długości < 20 m pod drogami L i D

1 m przy długości < 20 m po drogami pozostałych 

klas

1,2 m przy długościach > 20 m

Przykładowy przepust z rur 
ż

elbetowych:

Przykładowy przepust z rur 
ż

elbetowych:

Posadowienie przepustów:

Tradycyjny sposób posadowienia przepustów to:

- Fudament z pospółki („Typ 1”),

- Fundament z gruntu stabilizowanego cementem 
(„Typ 2”).

Wzniesienie wykonawcze:

Przepusty należy posadawiać z podniesieniem 
wykonawczym, aby po skończeniu procesu osiadań
dno przepustu było prostolinijne:

Wloty i wyloty:

Wloty i wyloty przepustów wykańcza się poprzez 
wykonanie ścianek czołowych bądź obrukowanie:

Budowa Dróg i Autostrad

31

Przepusty

 Do wykonania w projekcie:

 Zlokalizowanie miejsc przepustów,

 Obranie długości przepustów,

 Przyjęcie właściwej średnicy,

 Podanie rzędnych wlotu i wylotu.