background image

APAN VAYU MUDRA - Mudra ratująca życie: 

pierwsza pomoc przy ataku serca 

APAN VAYU * * 

Ten układ palców funkcjonuje jako 

pierwsza pomoc przy objawach ataku 

serca. APAN VAYU MUDRA 

reguluje wiele schorzeń i komplikacji 

serca. W wypadku ataku serca powin 

no to ćwiczenie być natychmiast wy­

konane obiema rękami. Natychmia­

stowa ulga jest porównywalna ze skul 

kiem natychmiastowego zażycia nitro 

gliceryny. Każdy powinien tę Mudrę 

poznać na wypadek nagłej koniecz­

ności pomocy sobie samemu lub innej 

osobie. 

POZYCJA: palec wskazujący składa­

my tak, aby czubkiem dotknął podsta­

wy kciuka, równocześnie składamy 

opuszkami: palec środkowy, 

serdeczny i kciuk. Mały palec 

pozostaje wypro- stowary. 

czytać jak „w" (w oznaczonym wyrazie) 

czytać jak ,, j" (we wszystkich wyrazach występujących z nim} 

siostra 

DEDI TAHSHAWA 

KU ZDROWEJ PRZYSZŁOŚCI 

AKUPRESURA 

DŁONI 

Wydawnictwo 

STORCZYK 

K A T O W I C E 

background image

WPROWADZENIE 

Ideą naszego wydawnictwa jest zdrowa przyszłość. Dlatego cykl broszur 

jakie postanowiliśmy wydawać ma na celu przybliżenie Państwu tematyki 

metod i sposobów samoleczenia, które każdy z nas może stosować na swój 

użytek. 

Są to często metody znane od wielu stuleci, kiedy to nie wykorzysty­

wano jeszcze oficjalnej medycyny, a ludzie doskonale potrafili zapobiegać 

chorobom jak również leczyć je. 

Wraz z rozwojem cywilizacji pojawiło się wiele nowych chorób, 

z którymi współczesny człowiek i medycyna nie zawsze może sobie 

poradzić. W tej sytuacji zaczynamy sięgać do całego arsenału metod 

naturalnych, które wspomagają oficjalną medycynę. Są one oparte na 

wielowiekowym doświadczeniu i sprawdzone w praktyce. 

Jedną z takich metod jest akupresura. Polega ona na uciskaniu - masażu 

pewnych punktów zwanych receptorami. Znajdują się one na całym ciele 

ludzkim i są unerwionymi punktami pozostającymi w związku z odpowie­

dnim narządem lub inną częścią ciała ludzkiego. Poprzez masaż receptorów 

osiągamy lepsze ich ukrwienie, a także poprawę ukrwienia narządu mające­

go powiązanie z danym punktem. Dobre ukrwienie jest warunkiem dobrego 

funkcjonowania danego narządu, gdyż krew odpowiedzialna jest za tran­

sport tlenu, substancji odżywczych, hormonów przeciwciał i produktów 

rozpadu. Przy złym krwiobiegu proces leczenia trwa o wiele dłużej. 

Masując i uciskając receptory możemy nieraz stwierdzić większe lub 

mniejsze stwardnienie w danym miejscu. Są to złogi pochodzenia mo­

cznikowego i innych substancji osadowych. Przyczyną powstawania złogów 

jest żle funkcjonujący krwiobieg. W zależności od ich wielkości następuje 

zakłócenie w ukrwieniu danego narządu lub innej części ciała pozostającej 

w związku z danym receptorem. Mamy więc tutaj do czynienia ze sprzęże­

niem zwrotnym. Uszkodzony receptor ma ujemne oddziaływanie na pracę 

odpowiedniego narządu, a z kolei chory narząd przekazuje informację do 

receptora, który na ucisk reaguje bólem. 

()kazuje się jednak, że w organizmie ludzkim wszystkie narządy są od 

siebie w pewnym sensie uzależnione i dlatego kolejność masowania 

poszczególnych receptorów jest najczęściej następująca: 

- 1 

1. Nerki, moczowód, pęcherz moczowy, nadnercza - w celu wydalenia 

z organizmu substancji trujących, głównie kwasu moczowego i innych pro­

duktów rozpadu wyzwolonych wskutek masażu. 

2. Głowa - usprawnia pracę odpowiedniego ośrodka w mózgu sterującego pracą 

danego narządu. 

3. Żołądek, jelita, wątroba i trzustka - w celu lepszego przyswajania i zużytkowa­

nia produktów przemiany materii. 

4. Punkty limfatyczne - odpowiedzialne za produkcję przeciwciał. 

5. Inne receptory odpowiedzialne dla danego schorzenia. 

Masaż receptorów można wykonywać u wszystkich nie ma tu zależności wiekowej 

Rozpoczynamy go od ruchów łagodnych , powoli systematycznie zwiększając na­

cisk. Obserwując masowanego ustalamy granicę wytrzymałości takiego nacisku. 

Masowana osoba powinna być odprężona, siedząc w wygodnej pozycji kładzie sto­

pę na kolanach wykonującego zabieg, tak aby mógł on mieć swobodny dostęp do 

podeszwy. 

Czas masowania receptorów 

Każdy receptor możemy masować przez 5 minut, podwajając czas w przypadku 

ostrego ataku. Uważać należy tylko przy receptorach wątroby i kręgosłupa, których 

czas masowania zależy od sprawności nerek. Zalecany czas stosowania zabiegów na 

receptorach w celu przywrócenia i utrzymania sprawności organizmu to trzydzieści 

minut dziennie. 
Np.: 5 minut-nerki, moczowód, pęcherz moczowy, nadnercze 

3 minuty - głowa i kark 

2 minuty na każdy punkt limfatyczny - węzły chłonne 

2 minuty na każdy chory punkt 

Możliwe reakcje występujące przy masowaniu receptorów: 

- opuchnięcie nadgarstków 

- nasilenie występowania żylaków 

- podwyższona temperatura 

- zwiększone bóle w danym narządzie 

- niebieskie plamy, gdy gospodarka wapnem jest nieprawidłowa 

- rana na nodze (reakcja pozytywna, gdyż substancje trujące nie ulegają rozpadowi 

wewnątrz lecz w ten sposób są wydalane na zewnątrz.) 

W broszurce tej omówiono receptory znajdujące się na dłoniach. 

Redakcja 

background image

DŁOŃ LEWA 

1. Oczy 

2. Uszy 

3. Nos - zatoki

 v 

4. Szyszynka 

5. Głowa 

6. Gardło 

7. Ramiona i barki 

8. Układ krążenia 

9. Kolana 

10. Udo i podudzie 

11. Stopa 

12. Układ kostny, zęby 

13. Płuca 

14. Grasica, zaburzenia układu odpornościowego 

15. Przepona 

16. Żołądek, dwunastnica 

17. Jelita 

18. Serce 

19. Kręgosłup 

20. Gruczoły płciowe, węzły chłonne 

21. Odbytnica 

22. Układ nerwowy 

23. Wątroba 

24. Pęcherzyk żółciowy 

25. Trzustka 

26. Nerki 

27. Nadnercza, stany zapalne, reumatyzm, astma, 

arytmia serca, omdlenia 

28. Wyrostek robaczkowy 

29. Śledziona 

30. Pęcherz moczowy 

background image

DŁOŃ PRAWA 

DŁOŃ PRAWA 

1. Zaćma, jaskra, uszkodzenie siatkówki 

2. Zapalenie ucha środkowego, stany ropne ucha 

3. Zapalenie zatok, polipy 

5. Migrena, wstrząs mózgu, zapalenie opon mózgowych 

6. Angina, zapalenie krtani, zaburzenie funkcjonowania tarczycy 

7. Reumatoidalne zapalenie stawów 

8. Arterioskleroza 

9. Reumatoidalne zapalenie stawów, 

gościec przewlekle postępujący, wysięki w kolanie 

10. Żylaki, rwa kulszowa, reumatyzm 

11. Gościec stawowy 

12. Próchnica, stany zapalne 

13. Zapalenie płuc, gruźlica 

16. Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, nadkwasota 

17. Owrzodzenie jelit, martwica, skręt jelit 

18. Choroba wieńcowa, osłabienie mięśnia sercowego, 

uszkodzenie zastawki 

19. Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, choroba 

reumatyczna 

20. Zmiany gruczołów płciowych, prostata, stany zapalne jajników 

21. Hemoroidy, owrzodzenie odbytnicy 

22. Zaburzenia emocjonalne 

23. Wirusowe zapalenie wątroby, marskość wątroby 

24. Złogi i kamienie w pęcherzyku żółciowym, żółtaczka 

25. Niewydolność trzustki, cukrzyca 

26. Kamica nerkowa, niewydolność nerek, stany zapalne nerek 

28. Zapalenie wyrostka robaczkowego 

29. Uszkodzenie mechaniczne śledziony, zaburzenia 

funkcjonowania śledziony 

30. Schorzenia pęcherza moczowego 

background image

DLON LEWA 

12. Układ kostny, zęby 

13. Płuca 

14. Grasica, zaburzenia układu 

odpornościowego 

26. Nerki 

30. Pęcherz moczowy 

DŁOŃ PRAWA 

12. Próchnica, stany zapalne 

13. Zapalenie płuc, gruźlica 

26. Kamica nerkowa, niewydolność 

nerek, stany zapalne nerek 

30. Schorzenia pęcherza moczowego 

background image

DŁOŃ LEWA 

2. Uszy 

4. Szyszynka 

5. Głowa 

10. Udo i podudzie 

28. Wyrostek robaczkowy 

DŁOŃ PRAWA 

2. Zapalenie ucha środkowego, 

stany ropne ucha 

5. Migrena, wstrząs mózgu, 

zapalenie opon mózgowych 

10. Żylaki, rwa kulszowa, 

reumatyzm 

28. Zapalenie wyrostka 

robaczkowego 

10 

background image

DŁOŃ LEWA 

11 

15 

22 

Oczy 

Gardło 

Stopa 

Przepona 

Układ nerwowy 

24. Pęcherzyk żółciowy 

11 

DŁOŃ PRAWA 

1. Zaćma, jaskra, uszkodzenie 

siatkówki 

6. Angina, zapalenie krtani,zabu-

rzenia funkcjonowania tarczycy 

11. Gościec stawowy 

22. Zaburzenia emocjonalne 

24. Złogi i kamienie w pęcherzyku 

żółciowym, żółtaczka 

12 

background image

DŁOŃ LEWA 

7. Ramiona i barki 

17. Jelita 

19. Kręgosłup 

21. Odbytnica 

27. Nadnercza, stany zapalne, 

reumatyzm, astma, arytmia 

serca, omdlenia 

13 

DŁOŃ PRAWA 

7. Reumatoidalne zapalenie stawów 

17. Owrzodzenia jelit, martwica, 

skręt jelit 

19. Zesztywniające zapalenie stawów 

kręgosłupa, choroba reumatyczna 

21. Hemoroidy, owrzodzenie odbytnicy 

background image

DŁOŃ LEWA 

3. Nos, zatoki 

8. Układ krążenia 

9. Kolana 

16. Żołądek, dwunastnica 

18. Serce 

15 

DŁOŃ PRAWA 

3. Zapalenie zatok, polipy 

8, Arterioskleroza 

9. Reumatoidalne zapalenie stawów 

gościec przewlekle postępujący, 

wysięki w kolanie 

16. Choroba wrzodowa żołądka 

i dwunastnicy, nadkwasota 

18. Choroba wieńcowa, osłabienie 

mięśnia sercowego, uszkodzenie 

zastawki 

16 

background image

DŁOŃ LEWA 

20. Gruczoły płciowe, 

węzły chłonne 

23. Wątroba 

25. Trzustka 

29. Śledziona 

17 

DŁOŃ PRAWA 

20. Zmiany gruczołów 

płciowych, prostata, 

stany zapalne jajników 

23. Wirusowe zapalenie wątroby, 

marskość wątroby 

25. Niewydolność trzustki, 

cukrzyca 

29. Uszkodzenie mechaniczne 

śledziony, zaburzenia 

funkcjonowania śledziony 

background image

Jedenaście Mudr leczniczych 

1. SHANKH MUDRA - Mudra Muszli 
2. SURABHI MUDRA - Mudra Krowy 
3. GYAN MUDRA - Gest Wiedzy 
4. SHUNYA MUDRA - Mudra Nieba 

5. VAYU MUDRA - Mudra Wiatru 
6. LINGA MUDRA - Mudra Podnosząca 

7. PRITHVI* MUDRA - Mudra Ziemi 
8. PRAŃ MUDRA - Mudra Życia 
9.VARUNA MUDRA -
 Mudra Wód 

10. APAN MUDRA - Mudra Energii 
11. APAN VAYU** MUDRA - Mudra ratująca 

Życie 

Wszystkie Mudry powinny być wykonywane 

bez naprężenia jakichkolwiek mięśni. 

background image

Wydawnictwo 

STORCZYK 

Z serii 

" KU ZDROWEJ PRZYSZŁOŚCI " 

wydało następujące pozycje : 

1. Akupresura stopy 

2. ABC Akupresury 
3. Zapobieganie bólom kręgosłupa 

AKUPRESURA 

DŁONI 

background image

Opracowanie: Zespół Redakcyjny 

Wydawnictwa

 STORCZYK 

Wydawca: Wydawnictwo STORCZYK 

Redaktor: Bogusław Bernacki 

Korekta: Anna Bernacka 

Opracowanie graficzne: studio MOTIVE, Katowice 

Druk i oprawa: tom druk* Zakład Usług Poligraficznych, Sosnowiec 

© Copyright by Wydawnictwo 

STORCZYK 

ISBN 83-901517-4-X 

JOGA 

MAŁYCH 

PALCÓW 

Wydawnictwo 

STORCZYK 

K A T O W I C E 

background image

JOGA MAŁYCH PALCÓW 

Zdrowie przez Mudras 

Mudras znane były dotychczas jako skomplikowany 

system trzymania palców do użytku rytualnego. 

KESHAV DEV, jogin nauczyciel medytacji z New 

Delhi, rozwinął przy pomocy prastarej nauki MUDRA 
- szereg całkiem prostych pozycji leczniczych i harmo­

nizujących. 

Przedstawimy tutaj krótki program jogi dla gonionych 
czasem ludzi wielkich i małych miast. "Ręce są 

jedną z najważniejszych części ciała" - mówi mistrz 

Keshav Dev. "Twój los leży w Twoich rękach - i to 

wziąć trzeba całkiem dosłownie. Nie tylko dlatego, 

że linie na rękach wskazują przeszłość i przyszłość 
danej osoby, lecz przede wszystkim dlatego, że posz­
czególne palce posiadają całkiem osobne, swoje własne 

funkcje i władzę wewnątrz organizmu. Kto tę władzę 

posiądzie, może zachować cielesne zdrowie i duchową 
radość". 

W swoim "Vivekanand Yogashram" w New Delhi uczy 
Keshav Dev jogi i medytacji oraz zajmuje się uzdrawia­

niem chorych. Leczy on środkami naturalnymi -

przyro- doleczniczymi, w religijnym rytuale i za 

pomocą Mud- ras, czyli układu palców, który to poleca 
swoim pacjen- tom przeciw różnym dolegliwościom. 

"Pierwszą reakcją pacjentów, którym mówię o Mudras 

jest sceptycyzm - śmieje się Keshav Dev - jak może 

się poprawić moje zdrowie - mówią oni - kiedy nic 
więcej nie robię oprócz lekkiego przyciskania palców? 
Jeśli jednak zaufali i przeprowadzili ćwiczenia, poczu­
li skutek i ich sceptycyzm zmienił się w zdumienie. 

Wyjaśniam im potem, że te tak prosto wyglądające 
techniki są nadzwyczaj cennym prezentem, który od 
oświeconych Joga - Mistrzów został im dany". 

Joga dla zabieganych 

Cóż może prościej i elementarniej wyglądać niż "Gyan 
Mudra" - "gest wiedzy". Łączy się czubki kciuków 
i palców wskazujących razem, podczas gdy pozostałe 

palce pozostają rozluźnione i lekko wyciągnięte.Budda, 
Mahawir, Vivekanandad oraz inni uzdrawiacze 
i filozofowie zostali z tymi pozycjami rąk uwiecznieni 
w licznych rzeźbach. 

"Ta prosta Mudra jest uniwersalnym środkiem leczni­
czym przeciwko duchowym spięciom oraz wewnętrz­

nemu nieporządkowi" - powiedział Keshav Dev. 

"Ona poprawia myślenie i możliwości koncentracji oraz 

wspiera duchowe zmysły czucia ". 

22 

background image

"Podstawą prawie wszystkich problemów zdrowotnych 
są problemy duchowo-psychiczne, tak więc radzę wszy­
stkim praktykować "Gyan Mudra", pojedynczo lub 
w połączeniu z innymi Mudrami, co zwiększy skutek 
leczenia. Najdogodniejsza pozycja do ćwiczenia Mudry 
- to pozycja nóg w "Kwiecie Lotosu", ale "Gyan 
Mudra" można ćwiczyć podczas siedzenia, leżenia 
lub w czasie spacerów. 
Ponieważ niewiele osób jest w stanie przy dzisiejszym 

tempie życia zrealizować kompletny program Jogi, 
a wielu chciałoby pomóc swemu zdrowiu psycho -
fizycznemu, tym wszystkim proponuję ćwiczenia rąk, 
które w niektórych przypadkach mogą być skuteczniej­

sze od ćwiczeń Jogi klasycznej. Ułożenie palców 
w odpowiedniej pozycji (lekko je dociskając) przez 

odpowiednią ilość czasu, uruchamia w organizmie siły, 
które powodują równowagę organiczno - psychiczną 

i leczą." 

Ayun/eda tradycyjna hinduska medycyna bazuje 

na obserwacji, iż większość chorób powodowana jest 
przez zachwianie równowagi mikrokosmosu ciała 

ludzkiego, który ma się do ciała jak Makrokosmos do 
Uniwersum: Ogień, Woda, Ziemia, Powietrze i 
Niebo (Eter). Zachwianie równowagi psychofizycznej 

spowodowane jest najczęściej złym odżywianiem, 
złymi warunkami w których żyjemy lub duchowymi 

i psychicznymi napięciami. 

23 

Niektóre ćwiczenia Jogi dobrze i pod możliwie dobrą 
opieką wykonane, mogą pomóc tę równowagę odzyskać. 
Do takich ćwiczeń należą "Mudry" - układy rąk. 
Ze starych tekstów wynika, że od wielu wieków uwa­

żano, że każdy palec ma swój odpowiednik w jednym 
z pięciu elementów Makrokosmosu. To doprowadziło do 

przypuszczenia, że palce kontrolują te pięć elementów 
Makrokosmosu również w mikrokosmicznym "ciele" 
człowieka i za ich pośrednictwem można doprowadzić 

je do równowagi w sytuacji, gdy ta równowaga jest 

w jakiś sposób zachwiana. 
Tak więc kciuk jest odpowiednikiem Słońca (Ognia), 
palec wskazujący odpowiada Powietrzu, środkowy odpo­

wiada Niebu, serdeczny Ziemi, a mały Wodzie. 
Te informacje były jednymi z nielicznych, które Keshav 
Dev odszukał podczas swoich badań nad Mudrami. Stare 
przekazy wiele mówią na temat Ayurvedy, Jogi ciała 

i wyższych form Jogi duchowej, natomiast na temat 

"Mudra Vigyan" księgi milczą. Keshav Dev przypuszcza 
że księgi na ten temat istniały, ale zostały zagubione lub 
zniszczone. Jedyne wzmianki, które odnalazł wskazują 
na stosowanie Mudr dawniej podczas rytuałów medytacji 

oraz śpiewania niektórych hymnów, jak również pod­
czas wypowiadania zaklęć. 

24 

background image

Mudry pomagają szybko 

W jednej ze starych ksiąg odnalazł Keshav Dev małą 

wzmiankę o tym, że Prań Mudra (Mudra Życia) ule­

czyła dolegliwości wzroku. 

Krótki czas potem spotkał Jogina, którego był uczniem 

przez kolejne 10 lat. Następnie studiował astrologię, 

praktyki okulistyczne, ziołolecznictwo i leczenie natu­
ralne. Na bazie swoich wszystkich doświadczeń, umie­

jętności oraz z dużą dozą intuicji zaczął Keshav Dev 

eksperymentować z Mudrami. Pierwszą próbą były 

ćwiczenia z Shunya Mudra (Mudra Nieba). Starał się 

połączyć ucho z Mudrą Nieba. Polecił tę kurację pew­
nemu człowiekowi cierpiącemu na dotkliwe bóle ucha. 

Rezultat był zaskakujący, w przeciągu zaledwie paru 
minut stosowania Shunya Mudra bóle zdecydowanie 

osłabły. W przeciągu paru tygodni ćwiczeń zupełnie 

ustąpiły. 
Po wielu eksperymentach na sobie samym, uczniach, 

a potem pacjentach Keshav Dev rozwinął system 

11 ćwiczeń z Mudrami. Ćwiczenia te powinny być 

wykonywane obiema dłońmi, chociaż w niedogodnych 

warunkach możliwe jest wykonywanie ćwiczeń jedną 

- ręką. 

Ogólny czas ćwiczenia nie powinien być krótszy niż 

45 min. Dłuższy czas ćwiczeń przyspiesza naturalnie re­

zultat z wyjątkiem niektórych Mudr, które należy stoso­

wać z ostrożnością. Jeżeli ktoś nie jest w stanie ćwiczyć 

każdego elementu przez 45 minut, może podzielić ten 
czas na mniejsze dziesięcio łub piętnastominutowe 

"porcje". Ten sposób jest szczególnie zalecany dla 

ludzi, którzy mają ograniczony czas. 
Ćwiczenia te można wykonywać w czasie pracy, spa­

cerów, zawsze wtedy gdy ma się odrobinę wolnego 
czasu. Niektóre pełne kuracje wymagają tygodni, 

a nawet miesięcy ćwiczeń w zależności od rodzaju 
schorzenia, najczęściej jednak znaczną poprawę 
odczuwa się już po paru dniach. 

Wyrównywanie elementów 

Reguła brzmi: jeśli się czubkiem któregoś z palców 
dotknie opuszka kciuka przy równoczesnym delikat­
nym nacisku kciuka na ten palec, to element odpowia­
dający poszczególnym palcom w organizmie zostanie 
zredukowany. Jeżeli chcemy któryś z elementów 

wzmocnić, postępujemy odwrotnie: kciukiem dotyka­
my do opuszka odpowiedniego palca. 
Według nauki Ayurveda najczęściej schorzenia spowo­
dowane są przewagą jednego lub wielu elementów 
w ciele, dlatego ten rodzaj Mudr jest najczęściej zaleca­

ny przy leczeniu.- Istnieje jednak wyjątek: palec serde­
czny (Ziemia) i mały palec (Woda) nie wpływają na 
siebie wzajemnie, dlatego bardzo ważne jest, aby 

26 

background image

w/g mądrości Ayurveda: 

każdemu palcowi odpowiada jeden element 

27 

wypróbować różne możliwości. Ażeby stwierdzić, czy 

zakłócenia w organizmie spowodowane są brakiem czy 
nadmiarem odpowiedniego elementu, potrzebne są ele­
mentarne wiadomości z zakresu Ayurvedy. 
Mudry nie mają żadnych szkodliwych, ubocznych skut­
ków, nawet jeśli są źle wykonywane lub gdy są zaleca­

ne przy chorobach, na które nie mają wpływu. Istnieje 

jednak tu wyjątek. Dotyczy on jednej z odmian Mudr -

Kuh Mudra. Mudra ta przy wielotygodniowym stoso­
waniu może doprowadzić do głuchoty, którą można 
wyleczyć, ale stosować wtedy trzeba przez wiele mie­

sięcy Mudrę Nieba. Dla bezpieczeństwa w poniżej 
przedstawionym zestawie Mudra ta nie będzie ujęta. 

28 

background image

SHANKH MUDRA (Mudra Muszli) 

SHANKH 

MUDRA 

Mudra ta jest wykorzystywana przy 

rytuałach religijnych. W wielu świąty­

niach o świcie dmuchano w muszlę na 

znak otwarcia wrót świątyni. Mudra 

Muszli wpływa leczniczo na dolegli­

wości krtani. Regularne ćwiczenie tej 

Mudry może doprowadzić do wzmoc­

nienia i polepszenia głosu, zwłaszcza 

gdy dołączy się do tego wyśpiewywa­

nie głoski "om". 

POZYCJA: razem złożone ręce przy­

pominają muszlę. Cztery palce prawej 

ręki obejmują kciuk lewej ręki. 

Kciuk prawej ręki dotyka wystają­

cego palca środkowego lewej ręki 

(nie spięte). 

SURABIH M UDRA (Mudra Krowy) 

SURABHI MUDRA 

Mudra ta jest bardzo skuteczna przy dole­

gliwościach reumatycznych oraz zapale­

niu stawów. 

POZYCJA: mały palec lewej ręki dotyka 

serdecznego palca prawej ręki; mały palec 

prawej ręki dotyka serdecznego palca le­

wej ręki, równocześnie łączy się palec 

środkowy prawej ręki z palcem wskazu­

jącym lewej, a palec środkowy lewej ręki 

z palcem wskazującym prawej. 

Kciuki pozostają rozstawione (nie spięte). 

30 

background image

VAYU MUDRA (Mudra Wiatru) 

VAYU MUDRA 

Ta pozycja zmniejsza (osłabia) 

"wiatr" we wszystkich częściach 

ciała. W Ayurveda znajduje się 

51 rodzajów "wiatru", które mo­

gą we wszystkich częściach cia­

ła wywołać różnorakie schorze­

nia . Przede wszystkim wiele 

schorzeń reumatycznych, m.in. 

ischias, reumatyzm itp. oraz 

drżączkę rąk, szyi oraz głowy. 

Jeśli w ciągu 24 godzin od zau­

ważenia jednej z chorób lub do­

legliwości spowodowanej przez 

"wiatr" zastosuję się tę Mudrę, 

można szybko zauważyć daleko 

posuniętą poprawę. 

Przy chronicznych dolegliwo­

ściach ćwiczenia te powinny być 

wspierane przez PRAN-MUDRĘ. 

Ćwiczenia te powinny być naty­

chmiast zakończone w momencie 

stwierdzenia zaniknięcia obja­

wów choroby. 

POZYCJA: palec wskazujący 

składamy tak, aby opuszkiem 

dotknął podstawy kciuka, kciu­

kiem przyciskamy ów palec lek­

ko, pozostałe palce są swobodnie 

wyprostowane w rozluźnieniu. 

LINGA MUDRA (Mudra Podnosząca) 

LINGA MUDRA 

Ta pozycja palców mobilizuje siły obronne organizmu 

przeciwko przeziębieniu, kaszlowi i zapaleniu płuc. 

Mobilizacja ta następuje poprzez wewnętrzne rozgrzanie. 

Uwalnia śluz, który jest odkładany w płucach. Ćwiczenie 

to jest bardzo pożyteczne dla ludzi którzy przy zmianach 

pogody cierpią na zakłócenia czynności dróg oddecho­

wych. Ćwiczenie tej Mudry może powodować również 

zmniejszenie nadwagi. W tym celu musi być jednak ćwi­

czona z WIELKĄ dokładnością. Do tego dochodzi nastę­

pująca dieta: w ciągu dnia pić minimum 8 szklanek wody, 

jeść dużo zimnych potraw jak: jogurt, ryż, banany i owo­

ce cytrusowe. 

Jeśli się tę Mudrę za długo stosuje, to może wystąpić 

uczucie obojętności i letargu. Jest to sygnał do skrócenia 

długości trwania ćwiczeń i należy w tej sytuacji spożywać 

więcej zimnych potraw i przyjmować więcej napojów. 

POZYCJA: wewnętrzne powierzchnie dłoni składamy 

razem, a palce splatamy. Jeden z kciuków wystaje i jest. 

okrążony przez "obręcz" stworzoną przez połączenie 

palca wskazującego z kciukiemdrugiej ręki 

34 

background image

PRITHVI MUDRA (Mudra Ziemi) 

PRITHVI* 

MUDRA 

Ćwiczenie tej Mudry wyrównuje 

deficyt energetyczny organizmu, 

działa przeciw słabościom psychi­

cznym i przeciwdziała witalnemu 

wyniszczeniu. Jeśli w czasie cho­

dzenia czujecie się niestabilni 

i niepewni, to Mudra ta pomoże 

Wam w odzyskaniu uczucia zaufa­

nia do siebie samego i odzyskania 

równowagi. 

POZYCJA: składamy z sobą opu­

szkami: palec serdeczny i kciuk 

(lekko dociskając). Pozostałe palce 

są swobodnie wyprostowane. 

35 

PRAN MUDRA (Mudra Życia) 

PRAN MUDRA 

Pran Mudra polepsza ostrość 

wzroku, leczy choroby wzroku, 

podnosi witałność i doenerge-

tyzowuje cały organizm. Redu­

kuje objawy senności i nerwo­

wości. 

POZYCJA: opuszki palców 

serdecznego małego i kciuka są 

razem złączone. Pozostałe pal­

ce są swobodnie wyprostowane. 

36 

background image

VARUNA MUDRA (Vanma jest Bogiem Wód) 

VARUNA MUDRA 

Ćwiczenia tej Mudry powinny być wyko­

nywane przez ludzi, którzy w żołądku lub 

płucach mają za dużo elementu wody 

(wydzieliny, śluzu). Potrafi też niwelować 

dolegliwości wątroby. 

POZYCJA: składamy mały palec prawej 

ręki tak, żeby dotykał podstawy kciuka, 

którym dociskamy lekko mały palec. 

Lewa ręka obejmuje prawą od spodu, przy 

czym kciuk lewej ręki kładziemy na 

kciuku prawej ręki. 

APAN MUDRA (Mudra Energii) 

APAN 

MUDRA 

Ćwiczenia tej Mudry pozwala­

ją uzyskać harmonii;, w organi­

zmie i przeciwdziałają bólowi. 

Powodują wydalenie z organi­

zmu trucizn i zanieczyszczeń. 

Prowadzi do oczyszczenia 

organizmu. 

POZYCJA: opuszki palców 

środkowego, serdecznego 

i kciuka składamy razem, 

pozostałe palce są swobodnie 

wyprostowane. 

background image

APAN VAYU MUDRA (Mudra ratująca życie: 

pierwsza pomoc przy 

ataku serca) 

APAN VAYU 

MUDRA 

Ten układ palców funkcjonuje jako 

pierwsza pomoc przy objawach ataku 

serca. APAN VAYU MUDRA 

reguluje wiele schorzeń i komplikacji 

serca. W wypadku ataku serca powin­

no to ćwiczenie być natychmiast wy­

konane obiema rękami. Natychmia­

stowa ulga jest porównywalna ze skut­

kiem natychmiastowego zażycia nitro­

gliceryny. Każdy powinien tę Mudrę 

poznać na wypadek nagłej koniecz­

ności pomocy sobie samemu lub innej 

osobie. 

POZYCJA: palec wskazujący składa­

my tak, aby czubkiem dotknął podsta

wy kciuka, równocześnie składamy 

opuszkami: palec środkowy,serdeczny 

i kciuk. Mały palec pozostaje wypro­

stowany. 

39 

"P(KINI.IW,|

 prawie wszystkich problemów zdro­

wotnych i problemy duchowo - psychiczne. 
Tak więc radzą praktykować "GYAN MUDRA", 
pojedynczo lub w połączeniu z innymi Mudrami, 

co zwiększy skutek leczenia. Najdogodniejszą 
pozycją do ćwiczenia MUDRY - to pozycja nóg 
w "Kwiecie Lotosu", ale "GYAN MUDRA" 

można ćwiczyć podczas siedzenia, leżenia lub 
w czasie spacerów. Ponieważ niewiele osób może 
przy dzisiejszym tempie życia zrealizować kom 
pletny program Jogi, a wielu chciałoby pomóc 

swojemu zdrowiu psycho - fizycznemu, tym wszy­
stkim proponuję ćwiczenia rąk, które w niektórych 
przypadkach mogą być skuteczniejsze od ćwiczeń 

Jogi klasycznej. 
Ułożenie palców w odpowiedniej pozycji (lekko 

je dociskając) przez odpowiednią ilość czasu, 

uruchamia w organizmie siły, które powodują 

równowagę organiczno - psychiczną i leczą."