1
I ZUM (semestr II) rok akademicki 2008/2009
Zarz
ą
dzanie strategiczne
GENEZA I EWOLUCJA ZARZ
Ą
DZANIA STRATEGICZNEGO
dr in
Ŝ
. Marzena Jankowska-Mihułowicz
e-mail: mjanko@prz.edu.pl
strona domowa: http://mjanko.sd.prz.edu.pl
Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza
Wydział Zarz
ą
dzania i Marketingu
Katedra Przedsi
ę
biorczo
ś
ci, Zarz
ą
dzania i Ekoinnowacyjno
ś
ci
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
to dysponowanie zasobami
to dysponowanie zasobami
ludzkimi, rzeczowymi i kapita
ludzkimi, rzeczowymi i kapita
ł
ł
owymi w celu
owymi w celu
zapewnienia organizacji istnienia i rozwoju w d
zapewnienia organizacji istnienia i rozwoju w d
ł
ł
ugim
ugim
horyzoncie czasu
horyzoncie czasu
[T.
[T.
Pszczo
Pszczo
ł
ł
owski
owski
, 1978]
, 1978]
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
przedsi
przedsi
ę
ę
biorstwem
biorstwem
to koncepcja zarz
to koncepcja zarz
ą
ą
dzania, kt
dzania, kt
ó
ó
ra opiera si
ra opiera si
ę
ę
na
na
warto
warto
ś
ś
ciach charakterystycznych dla orientacji
ciach charakterystycznych dla orientacji
globalnej
globalnej
[B. Wawrzyniak, 1989]
[B. Wawrzyniak, 1989]
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
jest kompleksowym ci
jest kompleksowym ci
ą
ą
g
g
ł
ł
ym
ym
procesem zarz
procesem zarz
ą
ą
dzania nastawionym na formu
dzania nastawionym na formu
ł
ł
owanie
owanie
i wdra
i wdra
Ŝ
Ŝ
anie skutecznych strategii sprzyjaj
anie skutecznych strategii sprzyjaj
ą
ą
cych
cych
wy
wy
Ŝ
Ŝ
szemu stopniowi zgodno
szemu stopniowi zgodno
ś
ś
ci organizacji i jej
ci organizacji i jej
otoczenia oraz osi
otoczenia oraz osi
ą
ą
gni
gni
ę
ę
ciu cel
ciu cel
ó
ó
w strategicznych
w strategicznych
[R. W.
[R. W.
Griffin
Griffin
, 1996]
, 1996]
PRZEGL
PRZEGL
Ą
Ą
D DEFINICJI (1)
D DEFINICJI (1)
SLAJD 2
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
polega na dopasowywaniu
polega na dopasowywaniu
organizacji i zarz
organizacji i zarz
ą
ą
dzania do sytuacji wewn
dzania do sytuacji wewn
ę
ę
trznej
trznej
oraz otoczenia
oraz otoczenia
[J.
[J.
Durlik
Durlik
, 1998]
, 1998]
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
to proces definiowania
to proces definiowania
i redefiniowania strategii w reakcji na zmiany
i redefiniowania strategii w reakcji na zmiany
otoczenia lub wyprzedzaj
otoczenia lub wyprzedzaj
ą
ą
cy te zmiany, a nawet
cy te zmiany, a nawet
je wywo
je wywo
ł
ł
uj
uj
ą
ą
cy, oraz sprz
cy, oraz sprz
ęŜ
ęŜ
ony z nim proces
ony z nim proces
implementacji [wdro
implementacji [wdro
Ŝ
Ŝ
enia], w kt
enia], w kt
ó
ó
rym zasoby
rym zasoby
i umiej
i umiej
ę
ę
tno
tno
ś
ś
ci organizacji s
ci organizacji s
ą
ą
tak dysponowane,
tak dysponowane,
by realizowa
by realizowa
ć
ć
przyj
przyj
ę
ę
te d
te d
ł
ł
ugofalowe cele rozwoju,
ugofalowe cele rozwoju,
a tak
a tak
Ŝ
Ŝ
e by zabezpieczy
e by zabezpieczy
ć
ć
istnienie organizacji
istnienie organizacji
w potencjalnych sytuacjach nieci
w potencjalnych sytuacjach nieci
ą
ą
g
g
ł
ł
o
o
ś
ś
ci
ci
[R. Krupski, 1998]
[R. Krupski, 1998]
PRZEGL
PRZEGL
Ą
Ą
D DEFINICJI (2)
D DEFINICJI (2)
SLAJD 3
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
2
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
jest rozumiane jako proces
jest rozumiane jako proces
informacyjno
informacyjno
-
-
decyzyjny, kt
decyzyjny, kt
ó
ó
ry jest wspomagany
ry jest wspomagany
funkcjami planowania, organizacji, motywacji
funkcjami planowania, organizacji, motywacji
i kontroli. Jego celem jest rozstrzyganie o kluczowych
i kontroli. Jego celem jest rozstrzyganie o kluczowych
problemach dzia
problemach dzia
ł
ł
alno
alno
ś
ś
ci przedsi
ci przedsi
ę
ę
biorstwa,
biorstwa,
o jego przetrwaniu i rozwoju, ze szczeg
o jego przetrwaniu i rozwoju, ze szczeg
ó
ó
lnym
lnym
uwzgl
uwzgl
ę
ę
dnieniem oddzia
dnieniem oddzia
ł
ł
ywa
ywa
ń
ń
otoczenia i w
otoczenia i w
ę
ę
z
z
ł
ł
owych
owych
czynnik
czynnik
ó
ó
w w
w w
ł
ł
asnego potencja
asnego potencja
ł
ł
u wytw
u wytw
ó
ó
rczego
rczego
[A. Stabry
[A. Stabry
ł
ł
a, 2007]
a, 2007]
PRZEGL
PRZEGL
Ą
Ą
D DEFINICJI (3)
D DEFINICJI (3)
SLAJD 4
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
CECHY OTOCZENIA ORGANIZACJI
CECHY OTOCZENIA ORGANIZACJI
wzrost dynamiki
wzrost dynamiki
wzrost z
wzrost z
ł
ł
o
o
Ŝ
Ŝ
ono
ono
ś
ś
ci
ci
wzrost niepewno
wzrost niepewno
ś
ś
ci
ci
Jedyn
Jedyn
ą
ą
sta
sta
ł
ą
ł
ą
rzecz
rzecz
ą
ą
jest zmiana
jest zmiana
[Hipokrates, IV
[Hipokrates, IV
-
-
V wiek p.n.e.]
V wiek p.n.e.]
Ca
Ca
ł
ł
y post
y post
ę
ę
p, jaki dokona
p, jaki dokona
ł
ł
si
si
ę
ę
w historii ludzko
w historii ludzko
ś
ś
ci
ci
od zarania dziej
od zarania dziej
ó
ó
w do ko
w do ko
ń
ń
ca XIX wieku,
ca XIX wieku,
zosta
zosta
ł
ł
podwojony w wieku XX.
podwojony w wieku XX.
Ten proces stale przyspiesza
Ten proces stale przyspiesza
[R. Krupski, 2005]
[R. Krupski, 2005]
ZARZ
ZARZ
Ą
Ą
DZANIE STRATEGICZNE W NIEPEWNYM OTOCZENIU
DZANIE STRATEGICZNE W NIEPEWNYM OTOCZENIU
SLAJD 5
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
orientacja na
orientacja na
przysz
przysz
ł
ł
o
o
ść
ść
(niekoniecznie d
(niekoniecznie d
ł
ł
ugookresowa)
ugookresowa)
orientacja na g
orientacja na g
ł
ł
ó
ó
wne
wne
cele
cele
orientacja na
orientacja na
wyniki
wyniki
podej
podej
ś
ś
cie
cie
praktyczne
praktyczne
podej
podej
ś
ś
cie
cie
systematyczne
systematyczne
podej
podej
ś
ś
cie
cie
totalne
totalne
,
,
kompleksowe
kompleksowe
,
,
interdyscyplinarne
interdyscyplinarne
,
,
wielow
wielow
ą
ą
tkowe
tkowe
,
,
integracyjne
integracyjne
podej
podej
ś
ś
cie
cie
globalne
globalne
podej
podej
ś
ś
cie
cie
systemowe
systemowe
(
(
otwarto
otwarto
ść
ść
na otoczenie,
na otoczenie,
wsp
wsp
ó
ó
ł
ł
dzia
dzia
ł
ł
anie
anie
,
,
uzyskiwanie
uzyskiwanie
synergii
synergii
)
)
podej
podej
ś
ś
cie
cie
dynamiczne
dynamiczne
,
,
procesowe
procesowe
,
,
sytuacyjne
sytuacyjne
,
,
elastyczne
elastyczne
,
,
adaptacyjne
adaptacyjne
podej
podej
ś
ś
cie
cie
niekonwencjonalne
niekonwencjonalne
,
,
wielowariantowe
wielowariantowe
,
,
kreatywne
kreatywne
,
,
tw
tw
ó
ó
rcze
rcze
,
,
inwencyjne
inwencyjne
,
,
wizjonerskie
wizjonerskie
konieczno
konieczno
ść
ść
stosowania metod
stosowania metod
ilo
ilo
ś
ś
ciowych
ciowych
i
i
jako
jako
ś
ś
ciowych
ciowych
(
(
heurystycznych
heurystycznych
)
)
WYR
WYR
Ó
Ó
ś
ś
NIKI ZARZ
NIKI ZARZ
Ą
Ą
DZANIA STRATEGICZNEGO (1)
DZANIA STRATEGICZNEGO (1)
SLAJD 6
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
3
konieczno
konieczno
ść
ść
uwzgl
uwzgl
ę
ę
dnianie
dnianie
r
r
ó
ó
Ŝ
Ŝ
nych horyzont
nych horyzont
ó
ó
w czasu
w czasu
konieczno
konieczno
ść
ść
jednoczesnego badania
jednoczesnego badania
wn
wn
ę
ę
trza
trza
i
i
otoczenia
otoczenia
firmy
firmy
oraz konfrontowania wynik
oraz konfrontowania wynik
ó
ó
w tych bada
w tych bada
ń
ń
konieczno
konieczno
ść
ść
uwzgl
uwzgl
ę
ę
dnienia
dnienia
twardych
twardych
aspekt
aspekt
ó
ó
w
w
przedsi
przedsi
ę
ę
biorstwa (finansowych, technicznych,
biorstwa (finansowych, technicznych,
technologicznych) oraz
technologicznych) oraz
mi
mi
ę
ę
kkich
kkich
(kulturowych, ekologicznych,
(kulturowych, ekologicznych,
kadrowych)
kadrowych)
umiej
umiej
ę
ę
tno
tno
ść
ść
rozwa
rozwa
Ŝ
Ŝ
ania i
ania i
harmonizowania
harmonizowania
r
r
ó
ó
Ŝ
Ŝ
nych racji
nych racji
zdolno
zdolno
ść
ść
akceptowania
akceptowania
uczenia si
uczenia si
ę
ę
na b
na b
ł
ę
ł
ę
dach
dach
dotyczy
dotyczy
nieprogramowalnej
nieprogramowalnej
i
i
ź
ź
le
le
ustrukturyzowanej
ustrukturyzowanej
dziedziny
dziedziny
Ŝ
Ŝ
ycia organizacji
ycia organizacji
ma szczeg
ma szczeg
ó
ó
lne znaczenie w warunkach
lne znaczenie w warunkach
z
z
ł
ł
o
o
Ŝ
Ŝ
onego otoczenia
onego otoczenia
,
,
z
z
ł
ł
ej koniunktury
ej koniunktury
gospodarczej,
gospodarczej,
gwa
gwa
ł
ł
townych zmian
townych zmian
o charakterze globalnym,
o charakterze globalnym,
skokowego rozwoju
skokowego rozwoju
technologii,
technologii,
kryzys
kryzys
ó
ó
w
w
organizacyjnych
organizacyjnych
(zmniejszaj
(zmniejszaj
ą
ą
ca si
ca si
ę
ę
dynamika
dynamika
rozwoju, spadek udzia
rozwoju, spadek udzia
ł
ł
u w rynku, konieczno
u w rynku, konieczno
ść
ść
lokowania si
lokowania si
ę
ę
na nowych rynkach, zmiana kierownictwa firmy, reorganizacja)
na nowych rynkach, zmiana kierownictwa firmy, reorganizacja)
WYR
WYR
Ó
Ó
ś
ś
NIKI ZARZ
NIKI ZARZ
Ą
Ą
DZANIA STRATEGICZNEGO (2)
DZANIA STRATEGICZNEGO (2)
SLAJD 7
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
Szczeg
Szczeg
ó
ó
lnie dynamiczny rozw
lnie dynamiczny rozw
ó
ó
j
j
zarz
zarz
ą
ą
dzania strategicznego
dzania strategicznego
przypad
przypad
ł
ł
na lata osiemdziesi
na lata osiemdziesi
ą
ą
te XX wieku
te XX wieku
SPECJALNO
SPECJALNO
ŚĆ
ŚĆ
NAUKOWA:
NAUKOWA:
ZARZ
ZARZ
Ą
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
DZANIE STRATEGICZNE
Zarz
Zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
to nurt nauk o zarz
to nurt nauk o zarz
ą
ą
dzaniu,
dzaniu,
jaki wy
jaki wy
ł
ł
oni
oni
ł
ł
si
si
ę
ę
w latach pi
w latach pi
ęć
ęć
dziesi
dziesi
ą
ą
tych XX wieku
tych XX wieku
z dw
z dw
ó
ó
ch dyscyplin naukowych:
ch dyscyplin naukowych:
1.
1.
Teorii organizacji i zarz
Teorii organizacji i zarz
ą
ą
dzania
dzania
–
–
wiedzy z zakresu
wiedzy z zakresu
tworzenia, funkcjonowania i rozwoju organizacji
tworzenia, funkcjonowania i rozwoju organizacji
2.
2.
Cybernetyki
Cybernetyki
-
-
wiedzy o systemach sterowania
wiedzy o systemach sterowania
realizowanych w przyrodzie
realizowanych w przyrodzie
Ŝ
Ŝ
ywej, technice
ywej, technice
i spo
i spo
ł
ł
ecze
ecze
ń
ń
stwie oraz o przekazywaniu
stwie oraz o przekazywaniu
i przekszta
i przekszta
ł
ł
caniu informacji w tych systemach
caniu informacji w tych systemach
SLAJD 8
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
zarz
zarz
ą
ą
dzanie strategiczne
dzanie strategiczne
teoria podejmowania decyzji (teoria decyzji)
teoria podejmowania decyzji (teoria decyzji)
teoria bada
teoria bada
ń
ń
operacyjnych
operacyjnych
projektowanie system
projektowanie system
ó
ó
w zarz
w zarz
ą
ą
dzania i struktur organizacyjnych
dzania i struktur organizacyjnych
teoria komunikowania i informacji
teoria komunikowania i informacji
metody i techniki organizatorskie i zarz
metody i techniki organizatorskie i zarz
ą
ą
dcze
dcze
inne
inne
SPECJALNO
SPECJALNO
ŚĆ
ŚĆ
NAUKOWA:
NAUKOWA:
ZARZ
ZARZ
Ą
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
DZANIE STRATEGICZNE
NAUKI O ZARZ
NAUKI O ZARZ
Ą
Ą
DZANIU
DZANIU
DSYCYPLINA PODSTAWOWA:
DSYCYPLINA PODSTAWOWA:
TEORIA ORGANIZACJI I ZARZ
TEORIA ORGANIZACJI I ZARZ
Ą
Ą
DZANIA =
DZANIA =
=
=
PODSTAWY ZARZ
PODSTAWY ZARZ
Ą
Ą
DZANIA ORGANIZACJAMI
DZANIA ORGANIZACJAMI
DYSCYPLINY SZCZEG
DYSCYPLINY SZCZEG
Ó
Ó
Ł
Ł
OWE = SUBDYSCYPLINY = SPECJALNO
OWE = SUBDYSCYPLINY = SPECJALNO
Ś
Ś
CI:
CI:
SLAJD 9
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
4
KIERUNKI ROZWOJU ZARZ
KIERUNKI ROZWOJU ZARZ
Ą
Ą
DZANIA STRATEGICZNEGO
DZANIA STRATEGICZNEGO
SLAJD 10
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
ETAPY ZARZ
ETAPY ZARZ
Ą
Ą
DZANIA STRATEGICZNEGO
DZANIA STRATEGICZNEGO
SLAJD 11
ZARZ
Ą
DZANIE STRATEGICZNE
Dzi
ę
kuj
ę
za uwag
ę
ZAPRASZAM NA PRZERW
Ę
dr in
Ŝ
. Marzena Jankowska-Mihułowicz
Politechnika Rzeszowska im. Ignacego Łukasiewicza
Wydział Zarz
ą
dzania i Marketingu
Katedra Przedsi
ę
biorczo
ś
ci, Zarz
ą
dzania i Ekoinnowacyjno
ś
ci