MODELOWANIE DANYCH  

M

ODEL ZWIĄZKÓW

-

ENCJI

 

 

Modele 

•  konceptualne 

reprezentacja obiektów w uniwersalnym modelu niezaleŜnym od modelu implementacyjnego 

–model związków-encji 

–model UML 

•  implementacyjne 

modele wykorzystywane do implementacji modeli konceptualnych 

–modele danych (relacyjne, obiektowe, itp.) 

 

 

Model związków-encji (entity-relationship - model ER) 

– obiekty świata rzeczywistego są reprezentowane za pomocą encji (entities) 

– powiązania między obiektami świata rzeczywistego są reprezentowane za pomocą związków 

(relationships) pomiędzy encjami 

 

Encja Pracownik 

Pracownik 

# IdPracownika 

* Imie 

* Nazwisko 

* Adres 

o

 Telefon 

 

 

M

ODELUJĄC ENCJE NALEśY PRZESTRZEGAĆ NASTĘPUJĄCYCH REGUŁ

. 

• KaŜda encja posiada 

– unikalną nazwę 

– zbiór cech (atrybutów) 

• Encje wchodzą w związki z innymi encjami (wyjątkiem są encje reprezentujące dane 

słownikowe i konfiguracyjne) 

• Dowolna rzecz lub obiekt moŜe być reprezentowana tylko przez jedną encję 

• Nazwa encji powinna być rzeczownikiem w liczbie pojedynczej 

 

Encja posiada atrybuty. WyróŜnia się dwa rodzaje atrybutów, tj. 

•  identyfikatory 

•  deskryptory. 

 

Identyfikator encji jest to atrybut lub zbiór atrybutów jednoznacznie identyfikujący wystąpienie 

encji. W skład identyfikatora mogą wchodzić równieŜ atrybuty i związki lub same związki. 

WyróŜnia się identyfikatory naturalne np. PESEL, NIP, nr dowodu, nr paszportu, nr 

rejestracyjny, ISBN i identyfikatory sztuczne, np. numer pozycji katalogowej, identyfikator 

pracownika. 

 

Deksryptory (atrybuty deskrypcyjne) są to wszystkie inne atrybuty poza identyfikatorami. 

Reprezentują one podstawowe cechy/własności encji (cechy te będą przechowywane w bazie 

danych). Wartości deskryptorów mogą być albo opcjonalne albo obowiązkowe. Wynika to z 

analizy potrzeb informacyjnych uŜytkowników. 

 

 

K

OLEJNYM OBIEKTEM MODELU 

ER

 JEST ZWIĄZEK

,

 ZWANY RÓWNIEś ASOCJACJĄ

. 

Reprezentuje on powiązania pomiędzy obiektami świata rzeczywistego. W modelu ER związek 

łączy encje. 

 

 

• Stopień związku 

– unarny (binarny rekursywny) 

– binarny 

– ternarny 

– n-arny 

 

• Typ asocjacji (kardynalność) 

– jeden-do-jeden (1:1) 

– jeden-do-wiele (1:M) 

– wiele-do-wiele (M:N) 

 

• Istnienie (klasa przynaleŜności) 

– opcjonalny 

– obowiązkowy 

 

 

Typ związku

(opcjonalność)

Stopień związku

jeden - do - jednego

jeden - do - wielu

wiele - do - wielu

związek
wymagany
(obowiązkowy)

związek

opcjonalny

 

Stopnie związku i opcjonalność wg notacji Martina 

 

 

 

 

Stopnie związku i opcjonalność wg notacji Oracle 

 

 

 

Przykłady związków 

 

R

EGUŁY TRANSFORMACJI ENCJI SĄ NASTĘPUJĄCE

. 

1.  Encja jest odwzorowywana w relację. Nazwa encji jest odwzorowywana w nazwę relacji. 

Uwaga: przyjmuje się, Ŝe nazwy relacji są rzeczownikami w liczbie mnogiej. 

2.  Atrybut encji jest odwzorowywany w atrybut relacji. Nazwy atrybutów encji są 

odwzorowywane w nazwy atrybutów relacji. 

3.  Typ danych atrybutu encji jest odwzorowywany w odpowiadający mu typ danych atrybutu 

relacji. 

4.  Unikalny identyfikator encji jest transformowany w klucz podstawowy relacji. 

5.  Obowiązkowość atrybutów encji jest reprezentowana w relacji w postaci ograniczenia NOT 

NULL zdefiniowanego na atrybucie relacji odpowiadającym atrybutowi encji. 

6.  Opcjonalność atrybutów encji jest reprezentowana w relacji w postaci ograniczenia NULL 

zdefiniowanego na atrybucie relacji odpowiadającym atrybutowi encji. 

7.  Oganiczenia integralnościowe dla atrybutów encji (unikalność, zawęŜenie dziedziny) są 

transformowane do odpowiadających im ograniczeń integralnościowych relacji. 

 

 

 

P

RZYPADKIEM BARDZIEJ ZŁOśONYM JEST TRANSFORMACJA ZWIĄZKÓW

. 

1.  Związek binarny 1:1 transformuje się do klucza obcego we wskazanej tabeli. 

2.  Związek unarny 1:1 transformuje się do klucza obcego w tej samej tabeli. 

3.  Związek binarny 1:M transformuje się do klucza obcego w tabeli po stronie "wiele". 

4.  Związek binarny M:N transformuje się do tabeli. 

5.  Związek unarny M:N transformuje się do tabeli. 

 

R

EGUŁY TRANSFORMACJI ZWIĄZKU 

1:M

 SĄ NASTĘPUJĄCE

. 

1.  Klucz obcy jest dodawany do relacji po stronie "wiele" niezaleŜnie od opcjonalności, czy 

obowiązkowości tego związku. 

2.  Ograniczenia integralnościowe referencyjne (tj. definiujące klucz obcy) są definiowane dla 

atrybutu reprezentującego klucz obcy. 

3.  Obowiązkowość związku po stronie "wiele" jest reprezentowana przez ograniczenie 

integralnościowe NOT NULL definiowane na kluczu obcym relacji. 

4.  Opcjonalność związku po stronie "wiele" jest reprezentowana przez ograniczenie 

integralnościowe NULL definiowaną na kluczu obcym relacji. 

5.  Opcjonalność lub obowiązkowość związku po stronie "jeden" nie jest odwzorowywana w 

modelu relacyjnym. 

 

R

EGUŁY TRANSFORMACJI ZWIĄZKU 

M:N

 SĄ IDENTYCZNE DLA ZWIĄZKÓW JEDNOSTRONNIE 

OBOWIĄZKOWYCH

,

 JAK I OBUSTRONNIE OPCJONALNYCH

.

 

R

EGUŁY TE SĄ NASTĘPUJĄCE

. 

1.  Związek M:N jest reprezentowany w modelu relacyjnym poprzez dodatkową relację. 

2.  Nazwa relacji reprezentującej związek M:N jest złączeniem nazw relacji powstałych z encji 

połączonych tym związkiem. 

3.  Relacja dodatkowa zawiera klucze obce wskazujące na klucze podstawowe relacji 

powstałych z powiązanych encji. 

4.  Ograniczenia referencyjne są definiowane dla kluczy obcych. 

5.  Klucze obce tworzą klucz podstawowy relacji. W konsekwencji, ich wartości nigdy nie będą 

puste.