1 

 

10.10.2012, Warszawa  

 

Historia lotnictwa. Ponad frontami I wojny światowej.  

 

Lotnictwo rozpoznawcze: 

Rozwój  wojskowej  techniki  lotniczej  jest  ściśle  związany  z  wykorzystaniem  samolotów  do  celów 

rozpoznawczych.  Przykładem  takie  samolotu  był  Morane  –  Saulnier  L,  który  charakteryzował  się 

budową przystosowaną do obserwacji: dwumiejscowy górnopłat.  

 

Z czasem samoloty obserwacyjne zostały wyposażone w podstawowe uzbrojenie i zaczęto stosować 

kamuflaż, który utrudniał dostrzeżenie samolotu zarówno z ziemi jak i powietrza.  

 

Zapamiętaj: 

Lotnictwo rozpoznawcze przeznaczone było do prowadzenia wywiadu z powietrza.  

Cechy: 

- duży zasięg 

- dobry ogląd terenu pod samolotem 

- łatwość ukrycia w powietrzu ( kamuflaż) 

 

Lotnictwo myśliwskie:  

Samoloty  myśliwskie,  podobnie  jak  rozpoznawcze,  charakteryzowały  się  specyficzną  budową. 

Stosowano  na  nich  mocniejsze  silniki.  Skróceniu  uległa  też  rozpiętość  skrzydeł,  co  poprawiło 

manewrowość. Dla zrekompensowania utraty siły nośnej stosowano często trzeci płat.   

 

Francuski pilot, Rolland Garros był inicjatorem montowania na samolotach stałych karabinów. Dzięki 

temu pilot jakby „celował do przeciwnika całym samolotem”. Używane silniki tłokowe w układzie „V” 

sprzyjały  montowaniu  karabinów  maszynowych  w  przedniej  części  samolotu,  za  śmigłem.    Jednak 

prowadzenie  ognia  często  skutkowało  odstrzeliwaniem  końcówki  śmigła.  Wprowadzono  wówczas 

opancerzone śmigło Garrosa – Saulinera. Jednak uderzające w śmigło z duża siłą pociski prowadziły 

do szybszego zużywania wału i skrócenia resursu silnika z około 30 do raptem kilku godzin.  

Niemcy  z  pewnym  opóźnieniem  wprowadzili  synchronizatory  –  urządzenia  mechaniczne,  które 

uniemożliwiały  odstrzelenie  końcówki  śmigła.  Kiedy  śmigło  przecinało  linię  strzału  karabin 

maszynowy był blokowany.   

Pierwotnie  rolę  bombowców  pełniły  sterowce.  W  związku  z  małym  zasięgiem  strzału  karabinów 

maszynowych  i  dużą  prędkością  lotu  samolotów  zestrzelenie  sterowca  było  trudnym  zadaniem.  W 

2 

 

związku z tym poszukiwano nowych rodzajów broni i zdecydowano się na stosowanie prymitywnych, 

niekierowanych rakiet, których zasięg był zdecydowanie większy.  

 

Sposoby niszczenia wrogich samolotów:  

1.  Dyżurowanie na lotnisku – po otrzymaniu meldunku o wrogich maszynach, samoloty i załogi 

były gotowe do natychmiastowego startu.  

2.  Zagrabianie – jednoczesny start kilku grup samolotów z kilku lotnisk dyżurnych.  

3.  Przeciwdziałanie nalotom przeciwnika metodą zasłony.  

4.  Niszczenie  samolotów  przeciwnika  z  „patrolowania  zaczepnego”.  Sposób  przechwycenia  z 

dyżurowania w  powietrzu był  mniej ekonomiczny od dyżurowania na ziemi, jednak czas od 

zauważenie przeciwnika do chwili ataku był zdecydowanie krótszy.  

5.  Osłona innego rodzaju lotnictwa metodą „towarzyszenia” 

6.  „Siódemkowe ugrupowanie  bojowe”  –  formacja składająca się z dwóch grup: przynęty oraz 

grupy uderzeniowej 

7.  Zwrot  Immelmanna  –  manewr  zastosowany  po  raz  pierwszy  przez  niemieckiego  pilota  1 

sierpnia 1915 roku. Zrewolucjonizował on walkę myśliwską, czyniąc ją bardziej dynamiczną z 

wykorzystaniem manewrów pionowych.  

Immelmann – pół pętli + pół beczki.  

8.  Oczyszczenie  przestrzeni  powietrznej  metodą  „wymiatania”  towarzyszące  ruchom  wojsk 

lądowych, wykonywane nad terytorium wroga za linią frontu.  

9.  „Patrolowanie  ubezpieczające”  rozwinięcie  „wymiatania”  polegające  na  osłonie  jednostek 

lądowych.  

Zapamiętaj:  

Lotnictwo myśliwskie, przeznaczone do niszczenia w powietrzu samolotów przeciwnika. 

Podstawowe cechy:  

-manewrowy  

-wyposażony w broń strzelecką 

Sposoby  działań:  przechwytywanie  celów  z  dyżurowania  na  ziemi,  w  powietrzu,  poprzez 

samodzielne poszukiwanie i niszczenie przeciwnika.  

 

Lotnictwo bombowe.  

Pierwotnie  rolę  lotnictwa  bombowego  pełniły  sterowce.  Samoloty  do  tego  celu  zaczęto 

wykorzystywać  na  przełomie  lat  1914/1915.  We  wczesnej  fazie  rozwoju  lotnictwa  bombowego, 

bombardier ręcznie uzbrajał i rzucał  bomby. Z czasem, dla zmniejszenie oporów  aerodynamicznych 

3 

 

zaczęto montować je pod skrzydłami lub w specjalnych lukach umieszczonych w kadłubie. Samoloty 

bombowe charakteryzowały się więcej niż jednym silnikiem, większymi rozmiarami, a co za tym idzie 

także większą masą startową.  

 

Sposoby działania lotnictwa bombowego: 

1.  „Uderzenie  jednoczesne”  –  w  ataku  w  tym  samym  czasie  uczestniczyło  kilka  samolotów. 

Manewr wykorzystywany do ataku obiektów o dużej powierzchni lub do niszczenia kolumn 

wojskowych.  

2.  „Uderzenia kolejne” – samoloty lecące jeden za drugim w odstępach czasu atakują ten sam 

obiekt.  

3.  „Samodzielne poszukiwanie i niszczenie wykrytych celów” 

Zapamiętaj: 

Lotnictwo bombowe przeznaczone do niszczenia celów naziemnych przeciwnika 

Cechy: 

- duży udźwig ładunku bojowego  

- duży zasięg i długotrwałość lotu 

Sposoby  działania:  uderzenie  jednoczesne,  uderzenia  kolejne,  samodzielne  poszukiwanie  i 

niszczenie celów.