Systematyczne  badania aliansów przedsiębiorstw są prowadzone na świecie    

zaledwie   od   połowy   lat   osiemdziesiątych.   Badania   te,   oparte   na   różnych   założeniach

teoretycznych,   charakteryzują   się   niezwykłą   różnorodnością     podejść,   metod   i   technik
badawczych. Konsekwencją tej różnorodności jest    brak jasnej definicji aliansu w zarządzaniu,

a zwłaszcza aliansu  strategicznego, który będzie podstawą rozwiązań naszej pracy.

  Za wzór można uznać definicję podaną przez francuskiego autora publikacji

G. Blauca:

Alianse   strategiczne   to   różne   formy   współpracy   między   aktualnymi   lub   potencjalnymi

konkurentami, który zdecydowali się wspólnie prowadzić jakieś przedsięwzięcie lub rodzaj
działalności, łącząc i koordynując swoje zasoby, środki i umiejętności.

1

Dziesiątki  tysięcy  aliansów   zawartych   w  ostatnim   dziesięcioleciu  między   przedsiębiorstwami
świata   świadczą   o   tym,   że   firmy   uważają   je   za   dogodny

 

i ekonomiczny sposób rozwoju, ograniczanie konkurencji i jej kosztów, wspólne pokonywanie
barier   wejścia   na   ryzykowne   rynki   i   do   drogich   sektorów,   rozwijanie   nowych   przemysłów   i

zwalczanie wspólnych wrogów.
Tym co jest istotne w pojęciu aliansu jest utrzymanie niezależności każdej z firm

Partnerskich, mimo umowy wiążącej jednych z drugimi. 

Innymi słowy, w aliansach przedsiębiorstwa partnerskie łączą się dla realizacji wspólnych celów

jakie utrzymują swoją niezależność strategiczną i chronią własnych interesów
Alianse,   łącząc   wiele   przedsiębiorstw,   które   pozostają   niezależnie     mimo   nawiązanego

porozumienia,   pociągają   w   konsekwencji   przede   wszystkim   utrzymywanie   wielu   centrów
decyzyjnych,   które   interweniują   w   wyborach   dotyczących   wspólnego   projektu   lub   wspólnej

działalności.   Każda   decyzja,   aby   mogła   stać   się   operacyjna,   wymaga   zgody   wszystkich
przedsiębiorstw   partnerskich.     W   aliansie     jedna     strona     w     zasadzie     nie   ma   możliwości

narzucić   rozwiązania   drugiej.  Z  samej  istoty  współpracy  wynika,   że  negocjowanie  musi  być
jednym z ważnych elementów zarządzania aliansami.

Alianse mogą przybierać bardzo różne formy – od umów o współpracy, licencji,
franchisingu,   poprzez   częściowe   wykupy   udziałów,   aż   do   tworzenia   odrębnych   jednostek   w

postaci spółek joint ventute.
Jena   z   cech   tego   typu   współdziałania   wiąże   się   z   potencjalnie   konfliktowym   charakterem

interesów   i   celów,   których   dotyczy.   Przedsiębiorstwa   partnerskie   pozostając   niezależnymi,
pilnują w rzeczywistości W odpowiedzi własnych interesów i celów. Mimo to dochodzą one do

uzgodnienia wspólnych celów bardziej lub mniej precyzyjnych, które właśnie stają się celami,
dla   realizacji   których   alians   został   utworzony.   Te   wspólne   cele   są   jednak   tylko   celami

częściowymi   dla   każdego   z   partnerów   i   czasami   mogą   wchodzić   w   konflikt  
z podstawowymi interesami tego lub innego alianta.

1

 M. Romanowska „Alianse strategiczne przedsiębiorstw”, PWE, Warszawa 1997, s. 15

Cechy   specyficzne   aliansów   strategicznych   (wielość   centrów   decyzyjnych,   nieustanne

negocjacje,  konflikt   interesów)  nieuchronnie   czynią   ze  współpracy  nietrwałą   formę   zbliżenia
między przedsiębiorstwami. Stwierdzenie to potwierdzają liczne badania statystyczne.   Jeden

ze znanych specjalistów w tej dziedzinie, K.R. Havrjan, po analizie 880 przypadków aliansów
odkrył, że   tylko 40% z nich przekracza cztery lata istnienia i że mniej niż 15%   trwa ponad

dziesięt lat. Inni badacze  wykazali, że ponad jedna trzecia aliansów  doświadcza  poważnych
trudności w trakcie pierwszych dwóch lat istnienia. Inne jeszcze badania wskazują, że ponad

50% spółek  joint  ventures  wspólnie  zarządzanych 
znika lub przechodzi głęboką restrukturyzację poniżej pięciu lat od momentu ich utworzenia.

2

Fakt, że alianse na ogół mają ograniczony czas istnienia i często kończą się przejęciem

działalności przez jednego z aliantów, prowadzi niektórych audityków do stwierdzenia, iż alians

jest tymczasowym układem, poprzez który jednemu  z partnerów udaje się wzmocnić kosztem
drugiego.

Alianse są w większości nawiązywane między przedsiębiorstwami pochodzącymi z triady Stany
Zjednoczone   –   Japonia   –   Europa.   Należy   jednak   podkreślić,   że   należące   do   nowo

uprzemysłowionych   krajów   (zwłaszcza   Korea   Południowa)   i   krajów   byłego   bloku
socjalistycznego   znajdują   się   w   trakcie   bardzo   szybkiego   wchodzenia   w   światowe   sieci

aliansów, w tym oczywiście nawiązywania porozumień z krajami pochodzącymi z wymienionej
triady. Obserwuje się również, że przedsiębiorstwa europejskie są skłonne raczej nawiązywać

alianse między  sobą lub z partnerami  amerykańskimi. Jeśli analizuje się poszczególne  kraje
Europy,   można   dostrzec,   że     najaktywniejszymi   europejskimi   firmami   są   firmy   francuskie   a

następnie brytyjskie. 

Rozkład aliansów z uwzględnieniem krajów pochodzenia partnerów

K r a j e

%  839  przypadków  aliansów

   Wewnątrz EWG
   USA – EWG

   EWG – Japonia
   USA – Japonia

   Wewnątrz USA
   EWG – Reszta Świata

   USA – Reszta Świata
   Inne

31
26

10

   8

   8
   7

  4
  6

Źródło: Morris D., Hergeret M., op. cit. – M. Romanowska „Alianse strategiczne 
             przedsiębiorstw”  

2

 B. Garrette, J.P. Dussauge „Strategie aliansów na rynku” Paltex, Warszawa 1996, s. 26

Analiza   struktury   aliansów   według   przemysłów,   w   których   powstawały,   potwierdziła

hipotezę, że alianse powstają przede wszystkim w gałęziach   przemysłu wysokiej technologii,

gdzie koszty rozwoju są bardzo wysokie i wciąż rosną, zaś warunki konkurencji są niezwykle
skomplikowane.

Należy jednak zwrócić uwagę na szczególne miejsca zajmowane przez przemysł samochodowy,
w   ramach   którego   nawiązywane   są   równocześnie   alianse   między   producentami   (General

Motors   –   Toyota,   Renault   –   Volvo...)   i   partnerstwo   łączące   konstruktorów   i   producentów
wyposażenia. Tylko między producentami

samochodów   liczba  aliansów   nawiązywanych  corocznie   w  okresie   1970-1988   zwiększyła   się
pięciokrotnie.

Trzeba   również   podkreślić   znaczenie   aliansów   w   przemyśle   lotniczym

 

i kosmicznym. Współpraca w tej dziedzinie nie jest doceniana w badaniach   amerykańskich,

ponieważ jest ona szczególnie widoczna między przed-siębiorstwami europejskimi. Poza dość
wysoką   liczbą   porozumień   w   tym   sektorze,   charakteryzują   się   one   bardzo   poważnymi

inwestycjami. Skutki wywołane tylko przez jeden z tych projektów mogą przekraczać całość
efektów współpracy w innej branży.

Badania   wskazują,   że   w   dziedzinie   informatyki   i   telekomunikacji   liczba   aliansów   wzrosła
pięciokrotnie w okresie 1980-1986. Ten szybki wzrost w znacznym stopniu wynika z otwarcia

się wielkich firm tego sektora, które dotychczas realizowały samodzielne strategie. W okresie
dziesięciolecia

 

1980-1990

 

każda

 

z takich grup jak: IMB, AT&-T, Olivetti i Toshiba nawiązała ponad sto porozumień.

Rozkład aliansów w sektorach  przemysłowych (badania europejskie)

P r z e m y s ł

%  839 badanych przypadków

   

   Samochodowy
   Informatyczny

   Telekomunikacyjny
   Lotniczy

   Inny sprzęt elektryczny i elektroniczny
   Pozostały

24
14

17
19

13
13

Źródło: Hergert M., Morris D., 1987, op. cit., - M. Romanowska „Alianse...”

Natomiast   w   sektorze   gospodarki   narodowej,   w   takich   dziedzinach,   jak   górnictwo   i

przemysł naftowy, metalurgia i chemia, porozumienia między przedsiębiorstwami są o wiele

starszą formą wzajemnych stosunków, specjalnie rozwijaną w ostatnich dwudziestu latach.

http://notatek.pl/alianse-strategiczne-rozklad-historia-badania-przeslanki?notatka