background image

Pozycja dializy otrzewnowej 

Pozycja dializy otrzewnowej 

jako metody leczenia 

jako metody leczenia 

jako metody leczenia 

jako metody leczenia 

nerkozastępczego

nerkozastępczego

Dr n.med. Jacek Lange

Dr n.med. Jacek Lange

background image

PrzeŜycie pacjentów 

PrzeŜycie pacjentów CAD

CADO

O

oraz t

oraz techni

echniki 

ki –

– 1

1981

981

Wczesne wyniki były złe:

- wysoka 

ś

miertelno

ść

- wysoki odsetek zako

ń

czenia 

metody

2905 chorych

100

120

Death

Drop-out

%

metody

- Wielu wymagało HD

(Proc EDTA 1982)

“Drugiej kategorii leczenie

dla drugiej kategorii pacjentów

prowadzone przez drugiej 

kategorii doktorów” 

(Stanley Shaldon 1980, 1984)

0

20

40

60

80

100

0

6

12

18

24

Drop-out

Both

months

background image

Co jest waŜne dla nas i dla naszych 

Co jest waŜne dla nas i dla naszych 

pacjentów?

pacjentów?

Eminence based medicine

==

Evidence based medicine

?

background image

Co jest waŜne dla nas i dla naszych 

Co jest waŜne dla nas i dla naszych 

pacjentów?

pacjentów?

1. Wydajność leczenia – przeŜywalność pacjentów

2. Odsetek powikłań – infekcje

3. Ilu chorych nadaje się do poszczególnych 

metod leczenia

4. Korzyści kliniczne z poszczególnych metod 

leczenia

5. Jakość Ŝycia i jej aspekty

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

W oparciu o dane europejskie (rejestr du

ń

ski, chorwacki, badanie NECOSAD) oraz 

kanadyjskie, prze

Ŝ

ywalno

ść

 na DO jest lepsza lub równa w ci

ą

gu 2 pierwszych lat.

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

W oparciu o dane europejskie (rejestr du

ń

ski, chorwacki, badanie NECOSAD) oraz 

kanadyjskie, prze

Ŝ

ywalno

ść

 na DO jest lepsza lub równa w ci

ą

gu 2 pierwszych lat.

• 4568 HD i 2443 DO rekordów od 

4921 pacjentów

• Okres leczenia – 1990 – 1999
• Śmiertelność na DO vs HD
• Analiza ITT – 0.65; P<0.001

• Analiza ITT – 0.65; P<0.001
• As treated – 0,86; P<0.001
• Zmiana z DO na HD – wzrost 

ś

miertelności

• Częściowo z powodu transferu 

pacjentów DO o większej 
chorobowości

• ALE – to nie tłumaczy 

całkowicie tych róŜnic

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

W oparciu o dane europejskie (rejestr du

ń

ski, chorwacki, badanie NECOSAD) oraz 

kanadyjskie, prze

Ŝ

ywalno

ść

 na DO jest lepsza lub równa w ci

ą

gu 2 pierwszych lat.

Cala, Perit Dial Internat 2007;27(3):238-244. 

• Rozpoczęcie leczenia – 2000 – 2004
• 377 chorych DO, 2789 chorych HD

• 377 chorych DO, 2789 chorych HD

• Niekorygowany 5-letni wskaźnik przeŜycia –

60% dla DO, 42% dla HD, p<0.0001 – hazard 
ratio dla HD 2.1 (95% CI 1.6 – 2.8)

• Po skorygowaniu o wiek, płeć, obecność 

cukrzycy i stwardnienia naczyń nerkowych –
hazard ratio dla HD 1.5 (95% CI 1.1-1.9)

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

• Netherlands Cooperative Study on the Adequacy of 

Dialysis

• Wieloośrodkowe, prospektywne, obserwacyjne 

badanie kohortowe

• Wskaźniki śmiertelności 742 chorych HD i 480 DO

W oparciu o dane europejskie (rejestr du

ń

ski, chorwacki, badanie NECOSAD) oraz 

kanadyjskie, prze

Ŝ

ywalno

ść

 na DO jest lepsza lub równa w ci

ą

gu 2 pierwszych lat.

• Wskaźniki śmiertelności 742 chorych HD i 480 DO
• Początek leczenia – 1990-1994, obserwacja do 5 lat
• Analiza regresji Coxa z wieloma zmiennymi
• Korygowane wskaźniki śmiertelności – brak róŜnic
• Niekorygowana przeŜywalność – 73% dla HD, 

84% dla PD

• ALE – korekta do RRF

• Jeśli porównujemy szybkość motocykla i roweru, 

po korekcji w postaci wyjęcia silnika motocykla –
ten ostatni jest wolniejszy

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

• Canadian Organ Replacement Register

W oparciu o dane europejskie (rejestr du

ń

ski, chorwacki, badanie NECOSAD) oraz 

kanadyjskie, prze

Ŝ

ywalno

ść

 na DO jest lepsza lub równa w ci

ą

gu 2 pierwszych lat.

• Wskaźniki śmiertelności 11.970 

chorych HD i PD

• Początek leczenia – 1990-1994, 

obserwacja przez 5 lat

• Regresja Poisson – RR w DO – 0.73

background image

Poprawa przeŜywalności przy pomocy 

nowoczesnej DO

10

ANZDATA 30

TH

Annual Report 2007

background image

1. D

1. DO

O jako efektywna metoda RRT

jako efektywna metoda RRT

Po utracie diurezy DO mo

Ŝ

e nadal pozosta

ć

 efektywnym leczeniem nerkozast

ę

pczym (RRT).

European APD Outcome Study
• 2-letnie prospektywne badanie 

wieloośrodkowe dotyczące 
przydatności i wyników klinicznych 
automatycznej dializy otrzewnowej u 
pacjentów anurycznych

pacjentów anurycznych

• 26 ośrodki, 13 kraje, 177 włączonych 

chorych, 50% stosujących ikodekstrynę

• 2-letnie przeŜycie pacjentów – 78%, 

przeŜycie metody – 62%

• Prognostyki przeŜycia – wiek, SGA, 

obecność cukrzycy, UF (0.5/L/dobę, 
p=0.097)

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Zapadalno

ść

 na zapalenie otrzewnej jest zwi

ą

zana z DO znacznie spadła w 

czasie ostatniej dekady.

• Okres leczenia – 1999 – 2004
• 623 chorych

• 693 epizody zapalenia otrzewnej u 565 

chorych

• WyŜsze ryzyko u: kobiet 2.13, starszych 

1.1/rok, niedoŜywionych 2.51, z wysokim 
sCRP 4.04, niskim GFR 0.75/mL/min

• Inne czynniki ryzyka: ogólnie choroby 

towarzyszące, depresja, czas na DO w 
momencie wystąpienia zdarzenia

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Ogólny wska

ź

nik 

ś

miertelno

ś

ci zwi

ą

zanej z zapaleniem otrzewnej 

pozostaje niski (<5%).

Ś

miertelność związana z 

zapaleniem otrzewnej nie 
zmieniła się znacząco, gdyŜ:

zmieniła się znacząco, gdyŜ:

• Technika dializy uległa 

poprawie

• Stan kliniccznych chorych 

rozpoczynających DO 
znacząco się  pogorszył

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Sepsa zwi

ą

zana z DO jest znacz

ą

co rzadsza ni

Ŝ

 w HD.

Historyczne badanie kohortowe u 393.451 

pacjentów dializowanych w USA

• Porównanie wskaźników hospitalizacji z 

powodu sepsy w ciągu pierwszego roku w 
rocznych kohortach chorych rozpoczynających 
leczenie w latach 1991 to 1999

leczenie w latach 1991 to 1999

• Obliczenie towarzyszących epizodów sercowo-

naczyniowych i wskaźników śmiertelności

• U chorych HD wskaźniki sepsy korygowane o 

wskaźnik skierowań wzrosły o 51%, z 11.6 
pierwszych epizodów /100pto-lat do 17.5

• U chorych DO wskaźniki wzrosły z 5.7 w 1991 

do 9.2 w 1997 i spadły do 8.0 w 1999

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Cz

ę

sto

ść

 zapalenia płuc jest stale wy

Ŝ

sza u chorych leczonych HD w porównaniu do DO.

• Wskaźniki skierowań do szpitala z powodu 

zapalenia płuc – 79-89% wyŜsze u chorych 
HD niŜ DO lub Tx

• Wskaźniki te spadły o 13-15% pomiędzy 

rokiem 2003 i 2004

• Skierowania z powodu bakteriemii / 

septicemii o 66% wyŜsze w HD niŜ DO

• Wzrost o 7-11% w okresie 2003-2004

background image

Skorygowana 5

Skorygowana 5--letnia 

letnia 

przeŜywalność

przeŜywalność,,

w zaleŜności od pierwszej 

w zaleŜności od pierwszej 

metody leczenia

metody leczenia

Nowi pacjenci dializowani & 
pacjenci przeszczepieni po raz 
pierwszy w roku 
kalendarzowym, porównanie 
1991–1995 & 1996–2000.

Skorygowane o wiek, płeć, rasę i
rozpoznanie wst
ępne. 

Nowi pacjenci ze SNN, 1996, 
jako kohorta referencyjna. 

Pacjenci dializowani są 
obserwowani od 90 dnia po 
rozpocz
ęciu dializ; pacjenci 
przeszczepieni s
ą obserwowani 
od daty przeszczepu.

USRDS 2007

USRDS 2007

background image

Pierwszoroczny wskaźnik śmiertelności

Pierwszoroczny wskaźnik śmiertelności, 

, z 

podstawowymi 

podstawowymi vs. 

vs. złoŜonymi korekcjami

złoŜonymi korekcjami

• Nowi pacjenci dializowani. 

• Korekcja podstawowa o: wiek, płeć, rasę

rozpoznanie wstępne. 

• Korekcja rozszerzona: wiek, płeć, rasę

• Korekcja rozszerzona: wiek, płeć, rasę

rozpoznanie wstępne, współchorobowość
BMI, st
ęŜ. hemoglobiny, eGFR. 

• Współchorobowość & wyniki 

laboratoryjne z Formularza Ewidencji
Medycznej. 

• Nowi pacjenci dializowani – 1996 jako 

kohorta referencyjna.

USRDS 2007

USRDS 2007

background image

Efe

Efek

kt 

t dodatkowych korekcji 

dodatkowych korekcji n

na

a pierwszoroczny 

pierwszoroczny 

wskaźnik śmiertelności

wskaźnik śmiertelności: 

: hemodiali

hemodializa

za

Figure 

Figure p

p.27

.27

• Nowi pacjenci dializowani. 

USRDS 2007

USRDS 2007

• Współchorobowość & wyniki 

laboratoryjne z Formularza 
Ewidencji Medycznej. 

• Nowi pacjenci dializowani, 1996

– kohorta referencyjna. 

• Korekcja podstawowa o: wiek, 

płeć, rasę, rozpoznanie wstępne.

background image

Efe

Efek

kt 

t dodatkowych korekcji 

dodatkowych korekcji n

na

a pierwszoroczny 

pierwszoroczny 

wskaźnik śmiertelności

wskaźnik śmiertelności: diali

: dializa

za

otrzewnowa

otrzewnowa

Figure 

Figure p

p.27

.27

• Nowi pacjenci dializowani. 

USRDS 2007

USRDS 2007

• Współchorobowość & wyniki 

laboratoryjne z Formularza 
Ewidencji Medycznej. 

• Nowi pacjenci dializowani, 1996

– kohorta referencyjna. 

• Korekcja podstawowa o: wiek, 

płeć, rasę, rozpoznanie wstępne.

background image

Wska

ź

niki serokonwersji w zapaleniu w

ą

troby typu B i/lub C s

ą

 ni

Ŝ

sze u 

chorych na DO ni

Ŝ

 HD.

• 360 chorych na HD, 456 chorych na CADO z 

13 ośrodków dializ

• 35 spośród 201 pacjentów HD (17%) oraz 18 

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

• 35 spośród 201 pacjentów HD (17%) oraz 18 

spośród 286 pacjentów na DO (6%) stało się 
anti-HCV(+)

• 8 spośród 18 anti-HCV(+) pacjentów CADO 

(44%) było leczonych HD przed przejściem 
na CADO

• Pomimo Ŝe ilość transfuzji krwi była niŜsza u 

chorych anti-HCV(-) w obydwu grupach, nie 
było to znamienne statystycznie.

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Sukces techniki w DO wykazał stał

ą

 

popraw

ę

 w ostatnim czasie.

• Badanie trzech duŜych kohort chorych 

rozpoczynających DO w 1999, 2000 i 2001 
– łącznie >30.000 chorych

• Ocena trendu wyników klinicznych, 

sukcesu metody oraz prognostyków 
obydwu parametrów

• Sukces metody wyŜszy u chorych na ADO 

niŜ CADO

• Chorzy, którzy rozpoczęli DO po 

odrzuceniu przeszczepu – bardzo dobre 
przeŜycie

background image

2. 

2. Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

Problemy kliniczne w czasie leczenia DO.

O

ś

rodki z liczb

ą

 pacjentów DO wi

ę

ksz

ą

 ni

Ŝ

 20 maj

ą

 

ni

Ŝ

szy wska

ź

nik pora

Ŝ

ki technicznej ni

Ŝ

 te z liczb

ą

 

mniejsz

ą

 ni

Ŝ

 20.

background image

Zapalenia otrzewnej a systemy

Zapalenia otrzewnej a systemy Y

Y--set

set

P rate 

episodes/pt month

25

30

35

disconnect

• Cz

ę

sto

ść

 zapale

ń

 

otrzewnej uległa poprawie w 
ci

ą

gu ostatnich lat –

Japonia 1epizod / 4-5 lat

0

5

10

15

20

1970

1980

1990

2000

Butelki

Worki PCV

Adapter tytanowy

Oset

Japonia 1epizod / 4-5 lat

• Wska

ź

nik ci

ęŜ

kich zapale

ń

 

otrzewnej nie zmienił si

ę

s aureus
pseudomonas
grzybicze

background image

3. 

3. Wskazania

Wskazania i przeciwwskazania do 

i przeciwwskazania do D

DO

O

DO mo

Ŝ

e stanowi

ć

 efektywne leczenie nerkozast

ę

pcze dla wi

ę

kszo

ś

ci pacjentów.

• Netherlands Cooperative Study on the Adequacy 

of Dialysis NECOSAD

• Prospektywne badanie wieloośrodkowe

• Włączono 1347 chorych

• 36% miało przeciwwskazania do DO albo HD

background image

3. 

3. Wskazania

Wskazania i przeciwwskazania do 

i przeciwwskazania do D

DO

O

Dzieci

Znaczna niewydolno

ść

 

skurczowa

Nasilone zaburzenia psychiczne

Stan po znacznej resekcji jelita

Przepukliny nieoperacyjne

Nasilona kardiopatia

Osoby w wieku podeszłym

Przepukliny nieoperacyjne

Otyło

ść

 monstrualna

background image

3. 

3. Wskazania

Wskazania i przeciwwskazania do 

i przeciwwskazania do D

DO

O

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

Resztkowa funkcja nerek jest lepiej chroniona w 

DO ni

Ŝ

 w konwencjonalnej HD.

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

Istnieje wiele dowodów, 

Ŝ

e resztkowa funkcja nerek jest 

lepiej chroniona w DO w porównaniu do HD.

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

Utrzymywanie resztkowej funkcji nerek na DO jest zwi

ą

zane z lepszym 

prze

Ŝ

yciem i zmniejszon

ą

 zachorowalno

ś

ci

ą

.

• 236 chorych CAPD, 39% całkowicie 

anurycznych

• Ocena stanu hemodynamicznego, wyników  

echokardiograficznych, odŜywienia i parametrów 
biochemicznych

• 2-letnie przeŜycie wyniosło odpowiednio 89.7 vs 

65.0% dla pacjentów z GFR 

1 mL/min oraz 

65.0% dla pacjentów z GFR 

1 mL/min oraz 

anurycznych

Zmienna

HR

P

Palenie tytoniu

3.24

0.001

RRF

0.35

0.002

Hct (/1%)

0.92

0.024

Wiek (/1 rok)

1.03

0.026

Shemin D, et al., Am J Kidney Dis. 2001

Hemodializa

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

U pacjentów ze schyłkow

ą

 niewydolno

ś

ci

ą

 

nerek (End Stage Renal Disease -
ESRD) zapadalno

ść

 na choroby 

sercowo-naczyniowe zwi

ą

zana jest z 

niedokrwisto

ś

ci

ą

:

• Mniej pacjentów spo

ś

ród leczonych DO

wymaga podawania egzogennej 
erytropoetyny (EPO).

• Ci, którzy wymagaj

ą

 EPO na DO –

• Porównaie 121.970 chorych HD z USA i 

7129 chorych DO patients, wiek 65 lat +

• Rozpoczęcie dializ – 1995 – 2000

• Stosunek pacjentów którzy otrzymywali 

EPO po 3 m-cach: 25% w DO, 80% w HD

• Dawki: 30.000 U w DO, 60.000 U w HD 

• Ci, którzy wymagaj

ą

 EPO na DO –

potrzebuj

ą

 mniejszych dawek.

• Dawki: 30.000 U w DO, 60.000 U w HD 

na miesiąc

• Wśród chorych którzy otrzymywali EPO –

ś

rednie stęŜenia Hb były podobne w 

okresie stabilizacji w obu populacjach i 
osiągnęły docelowe wartości K DOQI 11 
do 12 g/dL.

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

U chorych leczonych DO stwierdza si

ę

 ni

Ŝ

sz

ą

 

zapadalno

ść

 na opó

ź

nion

ą

 funkcj

ę

 przeszczepu w 

porównaniu do HD.

background image

4. 

4. Szczególne korzyści kliniczne w 

Szczególne korzyści kliniczne w D

DO

O

W ci

ą

gu pierwszych dziesi

ę

ciu lat po przeszczepieniu nerki 

długoterminowe wyniki u chorych DO s

ą

 porównywalne do pacjentów 

HD, je

ś

li chodzi o prze

Ŝ

ycie przeszczepu i pacjenta.

• Dane USRDS z lat 1990 do 1999 (2000)
• 92.8444 chorych
• Oceniano okres pretransplantacyjny i 

metody RRT

• W DO – bezpośrednio po RTx 3% niŜsze 

ryzyko odrzucenia (p<0.05) i 6% niŜsze 
ryzyko zgonu biorcy (p<0.001)

• Wzrost ilości metod RRT w okresie 

leczenia ESRD – wzrost ryzyka odrzucenia 
(HR 1.04 na kaŜdą dodatkową metodę) 
oraz zgonu biorcy (HR 1.11 na kaŜdą 
dodatkową metodę)

background image

5. 

5. Jakość Ŝycia na 

Jakość Ŝycia na D

DO

O

Pacjenci leczeni HD wykazuj

ą

 mniejsz

ą

 satysfakcj

ę

 ni

Ŝ

 leczeni DO, i znacznie rzadziej 

rekomenduj

ą

 swoj

ą

 metod

ę

 leczenia innym pacjentom z niewydolno

ś

ci

ą

 nerek.

background image

5. 

5. Jakość Ŝycia na 

Jakość Ŝycia na D

DO

O

Pacjenci leczeni HD wykazuj

ą

 mniejsz

ą

 satysfakcj

ę

 ni

Ŝ

 leczeni DO, i znacznie 

rzadziej rekomenduj

ą

 swoj

ą

 metod

ę

 leczenia innym pacjentom z niewydolno

ś

ci

ą

 

nerek.

• Zastosowano RTSQ (Renal Treatment 

Quality Questionaire)

• Wygoda
• Elastyczność

• Elastyczność
• Wolność
• Satysfakcja by kontynuować obecną 
metodę RRT

• 140 pacjentów ambulatoryjnych

• 35 HD
• 57 CADO
• 46 RTx

background image

5. 

5. Jakość Ŝycia na 

Jakość Ŝycia na D

DO

O

Pacjenci leczeni HD wykazuj

ą

 mniejsz

ą

 satysfakcj

ę

 ni

Ŝ

 leczeni DO, i znacznie rzadziej 

rekomenduj

ą

 swoj

ą

 metod

ę

 leczenia innym pacjentom z niewydolno

ś

ci

ą

 nerek.

background image

5. 

5. Jakość Ŝycia na 

Jakość Ŝycia na D

DO

O

Pacjenci leczeni HD wykazuj

ą

 mniejsz

ą

 satysfakcj

ę

 ni

Ŝ

 leczeni DO, i znacznie 

rzadziej rekomenduj

ą

 swoj

ą

 metod

ę

 leczenia innym pacjentom z niewydolno

ś

ci

ą

 

nerek.

• Ankieta w momencie włączenia do badania, 37 ośrodków 

dializ – Choices in Caring for End-Stage Renal Disease 
study (CHOICE)

• Narodowe badanie wieloośrodkowe wyników leczenia 

dializami, 1995 – 1998

• Włączono 736 pacjentów rozpoczynających dializy, 656 

• Włączono 736 pacjentów rozpoczynających dializy, 656 

(89%) zwróciło kwestionariusz satysfakcji po średnio 7 
tygodniach dializ

• Odsetek bardzo dobrych ocen – 85% w DO, 56% w HD

• Pacjenci DO znamiennie częściej dawali oceny bardzo 

dobre w kaŜdej poszczególnej kategorii aspektó opieki

• Podpunkty o najwyŜszym zróŜnicowaniu – średni stopień 

doinformowania – bardzo dobry 69% DO, 30% HD

background image

Wnioski (1)

Wnioski (1)

1.

DO stanowi efektywną metodę RRT.

2.

Wskaźnik częstości powikłań jest porównywalny do HD i 

stale spada.

3.

Ponad połowa pacjentów ESRD nadaje się do leczenia 

3.

Ponad połowa pacjentów ESRD nadaje się do leczenia 

DO. Wybór dobrze poinformowanego pacjenta powinien 

być kluczem decyzji.

4.

DO posiada szcególne korzyści kliniczne związane z 

leczeniem.

5.

Jakość Ŝycia i jej aspekty są wysoko cenione u 

pacjentów DO.

background image

Wnioski (2)

Wnioski (2)

background image

jacek_lange@baxter.com

jacek_lange@baxter.com

jacek_lange@baxter.com

jacek_lange@baxter.com

+48 606 265 607

+48 606 265 607