TEMAT: Człowiek w harmonii z 

naturą.

Cele lekcji, czyli uczeń powinien:

- ustalić wzorzec osobowy szlachcica,
- określić stosunek Reja do natury,
-  wskazać środki stylistyczne w Żywocie 

człowieka poczciwego,

- określić pozycję Reja w literaturze 

polskiej.

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

MIKOŁAJ  REJ

- pisarz, muzyk, polityk, człowiek interesu

- chodził do szkół w Skalmierzu (1514 – 16), we Lwowie 

(1516 – 18) i w Krakowie, gdzie zapisał się do 

Akademii, a ściśle rzecz biorąc do akademickiej 

szkoły średniej,

- oddany na służbę wojewody sandomierskiego 

Andrzeja Tęczyńskiego (1525 – 30) zaczął wprawiać 

się w pisaniu listów i wgryzać się w łacinę,

- po śmierci ojca regulował sprawy 

majątkowe 

i powiększał fortunę, m. in. założył miasto 

Okszę,

- z czasem stał się aktywnym działaczem 

kalwińskim,

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Znany utwór Mikołaja Reja z 

1543 r.: Krótka rozprawa 
między trzema osobami, 
Panem, Wójtem 
a Plebanem. 

Ciekawe cytaty:
„Ksiądz pana wini, pan księdza,
A nam  prostym zewsząd nędza”

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

„Kiedy się zejdą na odpust.
Ksiądz w kościele woła, 

wrzeszczy,

Na cmyntarzu beczka trzeszczy,
Jeden potrząsa kobiałką,
Drugi bębnem a piszczałką (…), 
Kury wrzeszczą, świnie kwiczą, 
Na ołtarzu jajca liczą”

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Żywot człowieka poczciwego jest 
częścią dzieła wydanego w latach 
1567/1568 zatytułowanego: 
Źwierciadło albo 

Kstałt, w 

którym każdy stan snadnie 

się 

może swym 

sprawom jako we 

źwierciedle przypatrzyć.

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Żywot człowieka poczciwego

Wzorzec osobowy szlachcica:
-
-
-
-
-

-

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Żywot człowieka poczciwego

Środki stylistyczne
- wyliczenia,
- zdrobnienia,
-pytania retoryczne,
- nagromadzenia (zagęszczenie na 

pewnym odcinku wielu analogicznych 

semantycznie 

i składniowo elementów, często 

uporządkowanych w formie wyliczenia).

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Mikołaj Rej i natura
-w każdej porze roku widzi 
pożyteczną rozkosz,
- żąda od człowieka akceptacji 
praw natury,
- gwarancje szczęśliwości 
dostrzega w życiu zgodnym z 
nią.

 

 

TEMAT: Człowiek w harmonii z naturą.

Miejsce Mikołaja Reja w polskiej literaturze:

- przylgnęło do niego określenie „ojca literatury 

polskiej”, choć już przed nim pisano po polsku 

(np. Biernat z Lublina),

- na to miano zasłużył, gdyż realizował program 

dydaktyczny, który zawierają hasła: 

Rzeczpospolita, prawdziwa wiara, spokojny 

żywot ziemiański;

-  odrzucał wyłącznie estetyczną funkcję 

literatury,  według niego pisarstwo służyć miało 

celom religijnym i etycznym, a zadania 

wychowawcze i programowe pisanie w języku 

polskim podnosiły pracę literacką do rangi 

służby społecznej i pracy patriotycznej,

- pisał tylko w języku polskim.