Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Diagnoza
przedszkolna
Szkolenie dla dyrektorów
przedszkoli
Jachranka, lipiec 2009 r.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Diagnoza
przedszkolna
Szkolenie dla dyrektorów
przedszkoli
Jachranka, lipiec 2009 r.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Plan prezentacji
1. Podstawa prawna
2. Diagnoza przedszkolna – informacje ogólne.
3. Kryteria Gotowości Edukacyjnej Pięciolatka
(GE-5)
i Skala Gotowości Szkolnej (SGS).
4. Obserwacja jako metoda poznawania dzieci
przez nauczyciela.
5. Współpraca z rodzicami, w tym przekazanie
wyników obserwacji.
6. Formy pracy z dziećmi sprzyjające osiąganiu
gotowości szkolnej - nauka przez zabawę.
7. Wspieranie dzieci w osiąganiu gotowości
szkolnej.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Podstawa prawna
Ustawa o Systemie Oświaty ze zmianami
wynikającymi
z Ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie
Ustawy o Systemie Oświaty
oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
(Dz. U. Nr 56, poz. 458)
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej
z dnia 23 grudnia 2008 roku w sprawie podstawy
programowej wychowania przedszkolnego oraz
kształcenia ogólnego w poszczególnych typach
szkół.
(Dz. U. Nr 4, poz.17, 2009)
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Diagnoza przedszkolna
Zadania nauczyciela przedszkola
od 1 września 2009 r.:
• prowadzenie obserwacji
pedagogicznych
(poznanie możliwości i potrzeb
rozwojowych
dziecka),
• dokumentowanie tych obserwacji,
• przeprowadzenie analizy gotowości
dziecka
do podjęcia nauki w szkole (diagnoza
przedszkolna).
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Cele diagnozy przedszkolnej
Zgromadzenie informacji, które mogą
pomóc:
•
rodzicom w poznaniu stanu gotowości
dziecka do podjęcia nauki w szkole
i wspieraniu jego rozwoju,
•
nauczycielowi w opracowaniu
indywidualnego programu
wspomagania
i korygowania rozwoju dziecka,
•
pracownikom poradni psychologiczno-
pedagogicznej, w pogłębionej
diagnozie związanej ze specjalnymi
potrzebami edukacyjnymi, w razie
potrzeby.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Kto dokonuje diagnozy?
• Nauczyciele danej placówki.
(nie osoby z zewnątrz np. specjaliści)
• Wszyscy nauczyciele – wychowawcy
pracujący z grupą dzieci.
(nie jeden nauczyciel przeszkolony
w danej metodzie)
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
•.
Kiedy przeprowadzić diagnozę?
„Z początkiem roku poprzedzającego
rozpoczęcie przez dziecko nauki w
klasie I szkoły podstawowej należy
przeprowadzić
analizę
gotowości
dziecka do podjęcia nauki w szkole
(diagnoza przedszkolna).”
Podstawa Programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli,
oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form
wychowania przedszkolnego. Zalecane warunki i sposób realizacji.
Załącznik nr 1 do Rozporządzenia.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
•.
Kiedy przeprowadzić diagnozę?
„Z początkiem roku poprzedzającego
rozpoczęcie przez dziecko nauki w
klasie I szkoły podstawowej należy
przeprowadzić
analizę
gotowości
dziecka do podjęcia nauki w szkole
(diagnoza przedszkolna).”
Podstawa Programowa wychowania przedszkolnego dla przedszkoli,
oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz innych form
wychowania przedszkolnego. Zalecane warunki i sposób realizacji.
Załącznik nr 1 do Rozporządzenia.
Ocena gotowości do nauki w
szkole
• Proponuje się dwukrotne przeprowadzenie obserwacji
dzieci w ciągu roku poprzedzającego decyzję rodziców
o rozpoczęciu przez dzieci nauki w kl. I szkoły
podstawowej.
• Dzieci 5-letnie, grupy jednolite badamy z
zastosowaniem arkusza obserwacyjnego (GE-5) w
styczniu- obserwacja wstępna, a na koniec roku (maj-
czerwiec) z zastosowaniem arkusza SGS.
- Dzieci w grupach mieszanych( 5-6 latki) badamy
dwa razy z zastosowaniem arkusza GE-5 i SGS.
Dzieci 6-letnie badamy SGS (maj-czerwiec).
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Skala Gotowości Szkolnej (SGS)- jest
obserwacyjną metodą dla nauczycieli dzieci 6-
letnich wystandaryzowaną i opublikowaną wraz
z podręcznikiem zawierającym szczegółową
instrukcję jej stosowania.
Kryteria Gotowości Edukacyjnej Pięciolatka (GE-
5), to adaptacja arkusza obserwacyjnego SGS
SGS i GE-5
zostały opracowane w oparciu o
szerokie rozumienie gotowości szkolnej,
związanej
z rozwojem poznawczym, fizycznym,
emocjonalnym
i społecznym dziecka.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Kierunki obserwacji według arkuszy
Kryteria Gotowości Edukacyjnej Pięciolatka
(GE-5)
Skala Gotowości Szkolnej (SGS)
• Poznaje środowisko i siebie, uczy się
rozumieć świat.
• Bawi się i uczy w grupie rówieśników,
zdobywa doświadczenia społeczne.
• Uczy się samodzielności w nowych
i trudnych sytuacjach.
• Wykonuje zadania, pracuje pod
kierunkiem nauczyciela.
• Przygotowuje się do nauki czytania,
pisania, matematyki.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Korzyści wynikające z
przeprowadzenia
diagnozy przedszkolnej
Wyrównanie startu szkolnego
• Rozpoznanie potrzeb i możliwości
dziecka.
• Rozpoznanie umiejętności społecznych
m.in. relacji w grupie, radzenia sobie
z emocjami, sytuacjami
trudnymi i nowymi.
• Indywidualizacja w doborze metod
pracy.
• Zapewnienie potrzebnych
doświadczeń edukacyjnych i
społecznych.
• Zapobieganie niepowodzeniom
szkolnym.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Obserwacja pedagogiczna polega na
świadomym, planowym
i celowym rejestrowaniu
zachowań człowieka, zjawisk i
zdarzeń.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Dobry obserwator
• Posiada niezbędną wiedzę do prowadzenia
obserwacji.
• Wykazuje zainteresowanie osobami
i zjawiskami, będącymi przedmiotem
obserwacji.
• Powinien być:
rzetelny,
spostrzegawczy,
obiektywny.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Obserwowane dziecko
nie powinno wiedzieć,
że jego zachowanie
jest przedmiotem badań,
gdyż wtedy
mogłoby zachowywać się
nienaturalnie.
Nie należy na potrzeby obserwacji
specjalnie stwarzać sytuacji
trudnych dla dziecka ani nakłaniać
je do działań, których wykonania
odmawia.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Postawa nauczyciela wywiera wpływ
na klimat
w klasie oraz w znaczącym
stopniu na przebieg obserwacji
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Błędy w obserwacji
• Przedwczesna interpretacja
obserwowanego zachowania.
• Niewłaściwa interpretacja materiału
obserwacyjnego.
• Powierzchowność i stronniczość
dokonywanych spostrzeżeń.
• Niekompletność, niedokładność
rejestrowania zaobserwowanych
danych.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Współpraca z rodzicami,
w tym przekazywanie
wyników obserwacji.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Relacja nauczyciel - rodzic
Rodzic - cenne źródło informacji o dziecku.
Nauczyciel:
• Zachęca rodziców do współdecydowania
w sprawach przedszkola/szkoły.
• Systematycznie informuje o zadaniach
wychowawczych
i kształcących realizowanych w przedszkolu.
• Włącza rodziców do kształtowania u dziecka
określonych wiadomości i umiejętności.
• Informuje rodziców o sukcesach i kłopotach ich dzieci
a także włącza ich do wspierania osiągnięć
rozwojowych dzieci
i łagodzenia trudności na jakie natrafiają.
• Przekazuje wyniki dokonanych obserwacji po to, aby
pomóc rodzicom w uzyskaniu wiedzy o tym, jak
funkcjonuje ich dziecko w określonych warunkach.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Jak przekazywać wyniki
obserwacji?
•
Zadbaj o dobry czas i miejsce na rozmowę.
•
Stwórz atmosferę zaufania i bezpieczeństwa.
•
Ustal cel spotkania.
•
Nazwij swoją pozytywną intencję, która
motywuje Cię do udzielenia informacji.
•
Przypomnij pozytywne doświadczenia
i osiągnięcia dziecka.
•
Opisz konkretne zachowanie, które powinno
ulec zmianie.
•
Zdefiniuj zachowania pożądane.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Jak przekazywać wyniki
obserwacji?
• Mów o zachowaniu, a nie o osobie.
• Skup się na swoich spostrzeżeniach, a nie na
wnioskach.
• Dokonuj opisu, a nie ocen.
• Dziel się pomysłami i informacjami, zamiast
dawać dobre rady.
• Skup się na korzyści, jaką informację zwrotną
chcesz przekazać odbiorcy, a nie na korzyści,
jaką jest "wyrzucenie" jej z siebie.
• Ogranicz się tylko do takiej liczby informacji,
którą odbierająca osoba może spożytkować.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Obserwacja zabawy umożliwia
dostrzeżenie:
- stosunku dziecka do siebie i otaczającego
świata,
- umiejętności społecznych i emocjonalnych
dziecka
(w tym radzenia sobie w sytuacjach trudnych),
- poziomu samodzielności dziecka,
- umiejętności komunikacyjnych -
funkcjonowania
dziecka w sytuacji zadaniowej,
- umiejętności poznawczych.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Wspieranie dzieci w osiąganiu gotowości
szkolnej - zadania (nie tylko) dla
nauczyciela
obserwowanie zachowań, poznawanie i
rozumienie dzieci, świadomość różnic
uwarunkowanych kulturowo
i społecznie a także wynikających ze stanu
zdrowia dzieci,
wspieranie rozwoju dzieci poprzez bogate,
zróżnicowane środowisko wychowawcze,
wspieranie aktywności i samodzielności dzieci –
zachowanie równowagi między aktywnością
dorosłych a aktywnością dzieci,
stopniowe przechodzenie od aktywności do
podejmowania zadań – poprzez celowe,
zaplanowane zabawy,
elastyczne stosowanie reguł w zabawach z grupą
dzieci o zróżnicowanych potrzebach,
stopniowanie trudności zadań, zapewnienie
ciągłości w edukacji.
Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-
Pedagogicznej
Wspieranie dzieci w osiąganiu gotowości
szkolnej - zadania (nie tylko) dla nauczyciela
•
zapewnienie dzieciom poczucia wartości,
zadowolenia, radości i ufności we własne siły,
•
rozwijanie umiejętności społecznych
i wielokulturowych, wyrażania siebie, szacunku
dla innych, umiejętności komunikowania się,
•
kształtowanie umiejętności językowych
i komunikacyjnych, rozwijanie słownictwa, i
zdolności ujmowania relacji przyczynowo-
skutkowych,
•
nie stawianie dzieciom rygorystycznych
wymagań, nie ocenianie poprawności i nie
formułowanie negatywnych ocen za brak
oczekiwanych umiejętności,
•
obserwowanie zachowań i umiejętności dziecka
w praktycznych, codziennych sytuacjach,
znanych dziecku.
„Równy start to udzielenie
takiej pomocy i stworzenie
takich warunków, by dziecko mogło w pełni wykorzystać
swe
dotychczasowe doświadczenie w procesie nabywania
nowych
wiadomości i umiejętności.”
Prof. Anna
Brzezińska
• Szczegółowe informacje na temat diagnozy
przedszkolnej dostępne są na stronie
Dziękujemy za uwagę