ARSEN:
ZATRUCIE ARSENEM
:
ARSEN:
ZATRUCIE ARSENEM
:
Skąd wzięła się nazwa
„ARSEN”?
„arsenikon” – grecka nazwa siarczkowych rud
arsenu
„arsenicum” – łaciński odpowiednik
„arsenikonu”
„aurypigment” – siarczek arsenawy (odmiana
złocistożółta )
„arsenicum album” – arszenik biały
„arszenik metaliczny”(„szary”) – czysty arsen
„dym hutniczy”
„arszenik” = „arsenik”
„arszen”
„arsen”
Pierwiastek
zidentyfikowany
prawdopodobnie po
raz pierwszy przez
Albertusa Magnusa w
1250 r.
WYSTĘPOWANIE:
zawartość w atmosferze 0,00018
(%)
zawartość w ciele człowieka 10
-5
(%)
zawartość w 1000 kg wody
oceanicznej 3 mg
zawartość w skorupie ziemskiej -
0,0005% wag.
Arsen rzadko występuje w
stanie wolnym. Jego główne
rudy składają się z arsenków i
siarczków arsenu. Duże złoża
arsenu występują w Rosji,
Szwecji i Norwegii
Najczęściej spotykane
postacie arsenu w
przyrodzie:
ARSENKI
METALICZNE
loellingit
chloantyt
nikielin
smaltyn
ZWIĄZKI
ARSENU Z
SIARKĄ
realgar
aurypigment
arsenopiryt
kobaltyn
Właściwości fizyczne i
chemiczne:
Istnieje w przynajmniej 2 odmianach
alotropowych
Podstawową i najczęściej spotykaną odmianą
jest „arsen szary” („metaliczny”)
Znane są też mniej trwałe odmiany tzw.
„arsen żółty” i „arsen czarny”
Tworzy związki, w których jest na –3, +3 i +5
stopniu utlenienia
Jest substancją stałą, krystaliczną, o połysku
metalicznym, tworzy w połączeniu z
wodorem tzw.”arseniak” – gaz silnie trujący,
nietrwały
Właściwości fizyczne i
chemiczne:
Wykazuje słabe przewodnictwo elektryczne
Przy normalnym ciśnieniu nie topi się
Sublimuje w temperaturze T = 616 stopni
Celcjusza
Pary arsenu mają zapach czosnku i są trujące
Temperatura topnienia T = 817 stopni
Celcjusza
Jest półmetalem
Ma właściwości amfoteryczne
Zastosowanie arsenu:
Produkcji śrutu
Jako dodatek nadaje twardość stopom ołowiu
Próby stosowania do stopów łożyskowych
Arszenik stosuje się jako trucizna na myszy i
szczury (dawka śmiertelna dla człowieka
wynosi 0,1g )
W małych ilościach jako lek oraz do
produkcji preparatów farmaceutycznych
Arsenian sodowy, wapniowy i ołowiawy w
rolnictwie i leśnictwie jako pestycydy
Zastosowanie arsenu:
jako środki konserwujące drewno
przy produkcji szkła , barwników,
chemicznych środków bojowych
w procesach oczyszczania gazów
przemysłowych,
kwas arsenilowy używany jest jako czynnik
przyspieszający wzrost hodowli drobiu i świń.
Przed wynalezieniem penicyliny arszenik
używany był jako prymitywny antybiotyk
ROLA W ORGANIZMIE
:
działa wzmacniająco,
przeciwdziała anemii
DZIENNE
ZAPOTRZEBOWANIE:
śladowe ilości.
ŹRÓDŁA:
langusty,
krewetki,
homary,
ryby morskie
Wpływ na narządy i układy:
OŚRODKOWY UKŁAD NERWOWY
Uszkodzenie słuchu
Zmiany w EEG
OBWODOWY UKŁAD NERWOWY
Udowodniono bezpośredni związek
chorób nerwów obwodowych z
przewlekłym zażywaniem arsenowych
leków przeciwastmatycznych ( 3 – 10
mg/24h przez wiele lat )
Wpływ na narządy i układy:
SKÓRA
Trójpierścieniowe formy nieorganicznego
arsenu mogą powodować zmiany skórne,
głównie nadmierne rogowacenie oraz
przebarwienia skóry dłoni i podeszw
Czasami występowanie skórnych zmian
ma charakter endemiczny. Związane jest
to z dużą zawartością arsenu w wodzie
pitnej.Zmiany skórne powstają po kilku
latach przy narażeniu na ok. 1 mg
arsenu dziennie
UKŁAD KRĄŻENIA
Wysokie dawki arsenu powodują zmiany w
układzie sercowo-naczyniowym (EKG +
ogólne objawy intoksykacji )
Osoby narażone na arsen wchłaniany z
pokarmem wykazują zaburzenia naczyń
obwodowych (populacja Tajwanu i Chile
spożywając wodę o zawartości 0,5 – 1,0
mg/As/l wykazuje niedostateczne ukrwienie
obwodowe prowadzące do zgorzeli)
Wpływ na narządy i układy:
Drogi wnikania arsenu do
organizmu:
Układ oddechowy
Skóra
Częściowo przez przewód pokarmowy
Wchłanianie arsenu z przewodu
pokarmowego zależy od
rozpuszczalności w wodzie i może
dochodzić do 95%.
Po utlenieniu do As
2
O
3
gromadzi się w
wątrobie, nerkach, kościach, skórze,
włosach i paznokciach
.
NADMIAR ARSENU
POWODUJE ZATRUCIE
ORGANIZMU
:
PRZEWLEKŁE
OSTRE
Objawy przewlekłego
zawodowego zatrucia
arsenem:
Podrażnienie i zmiany zapalne błon
śluzowych i spojówek
Rogowacenie naskórka
Zmiany zapalne skóry z owrzodzeniami
Uszkodzenie nerwów obwodowych pod
postacią polineuropatii czuciowych z
następowymi niedowładami wiotkim
Uszkodzenie wątroby, nerek, mięśnia
sercowego z następowym wyniszczeniem
Rak płuc
Ostre zatrucia związkami
arsenu:
Bóle głowy
Bóle kończyn
Zaburzenia czucia
Zaburzenia
psychiczne
Zamroczenie
Drgawki
Obfita
krwotoczna
biegunka
Bóle brzucha
Ciężka zapaść
naczynioporaże
nna
Żółtaczka
Oliguria lub
anuria
OBJAWY ZATRUCIA ARSZENIKIEM
(dawka śmiertelna –65mg - 120 mg):
Ostre zatrucia związkami
arsenu c.d.
OBJAWY ZATRUCIA ARSENOWODOREM
:
Ostra hemoliza wewnątrznaczyniowa
Hipoksemia
Hemoglobinuria
Niewydolność nerek, kory nadnerczy
Zaburzenia krążenia
Zaburzenia OUN
Mocznica
Obrzęk płuc
Dawniej austriaccy górale dzięki
ciągłemu zażywaniu niewielkich
dawek tej trucizny (stosowanej
jako środek pobudzający),
wykształcili w sobie odporność na
połykany arszenik do tego stopnia,
że ich dzienną dawką można by
uśmiercić nie przyzwyczajoną
osobę.
Rakotwórcze działanie
arsenu:
ARSEN POWODUJE RAKA SKÓRY I UKŁADU
ODDECHOWEGO
Rak układu
oddechowego
występuje częściej
u osób narażonych
na arsen przy
produkcji i
stosowaniu
pestycydów
arsenowych oraz
przy wytopie
miedzi
Kontakt skóry z
arsenem
nieorganicznym
może powodować
raka skóry w
postaci
niezłośliwych
nowotworów
DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ!
MAGDALENA DROŻDŻ
ANNA KRAWCZYŃSKA
BARBARA KUBARSKA
JOANNA MARCINIAK