SPECYFIKA
POSTĘPOWANIA Z
DZIECKIEM CHORYM
W stanie nagłego zagrożenia życia może
stwarzać trudności diagnostyczno-lecznicze
Specyfika postępowania z dzieckiem chorym
wynika z jego morfologii, fizjologii, psychiki,
innej niż dorosłych
Choroby dziecka i ich przebieg wymagają
odmiennego diagnozowania i leczenia
Tworzone są szpitalne oddziały ratunkowe
dzieci (SORD) i pediatryczne zespoły
wyjazdowe ratownictwa
Stany nagłe u dzieci dotyczą chorób na
podłożu: stanów zapalnych, urazów, wad
rozwojowych, zatruć, nowotworów
Najczęściej występujące – stany zapalne –
zwłaszcza układu oddechowego
Najgroźniejsze – obrażenia ciała – największa
grupa chorób wymagających natychmiastowej
pomocy
Urazy to najczęstsza przyczyna kalectwa i
śmierci
SPECYFIKA POSTĘPOWANIA
Z DZIECKIEM CHORYM
Wywiad
Badanie fizykalne
Badania obrazowe
Laboratoryjne
Powyższe elementy różnią się od
analogicznych u dorosłych (tym bardziej, im
młodsze dziecko)
Należy pamiętać o podziale na okresy
rozwojowe: noworodkowy, niemowlęcy,
poniemowlęcy, przedszkolny, wczesnoszkolny,
późnoszkolny
BADANIE WSTĘPNE
Biorąc pod uwagę wiek,
można zaraz wykluczyć wiele
chorób: w wieku szkolnym
uporczywe wymioty nie
mogą myć spowodowane
wrodzonym przerostowym
zwężeniem odźwiernika, a
nagłe napadowe bóle
brzucha nie są spowodowane
samoistnym wgłobieniem
jelita charakterystycznym
dla niemowląt
BADANIE WSTĘPNE
WYWIAD
U noworodków i niemowląt – od rodziców
Wiek wczesnoszkolny – wiarygodny wywiad,
ale niektóre fakty mogą być zatajone
Wywiad od rodziców jest subiektywny
Trudne do ustalenia okoliczności i objawy
stanów nagłych u dzieci maltretowanych
(zatajanie faktów, kłamstwo)
BADANIE FIZYKALNE
Bolesne okolice ciała w ostatniej kolejności
Wyjątek krwawiące, rozległe rany i ciężkie
złamania, wymagające natychmiastowego
zaopatrzenia i unieruchomienia
Trudność u noworodków i niemowląt w
przypadku bólu
U dzieci w 1. roku życia rozpoznanie stanu
wstrząsu może być trudne – pozorny spokój,
senność, spowolnienie przy zachowanych
podstawowych czynn0ściach życiowych w
ciężkim zakażeniu, mogą być objawami
wstrząsu
U dzieci w wieku przedszkolnym lub szkolnym
nadpobudliwość, podniecenie i niepokój może
być objawem zbliżającego się wstrząsu
(niekiedy obserwowane u dzieci oparzonych)
Istotne stałe monitorowanie funkcji życiowych
Każde dziecko zgłaszające się do SOR z
powodu nagłej choroby wymaga zbadania i
udzielenia pomocy
Spośród dzieci zgłaszających się do SOR tylko
5% wymaga hospitalizacji
BADANIE FIZYKALNE
WSTĘPNE BADANIE:
A – drożność dróg oddechowych
B – ocena oddychania
C – krążenie krwi
D – stan neurologiczny
E – wstępny wywiad
OCENA DROŻNOŚCI DRÓG
ODDECHOWYCH
Przyczyny niedrożności: wady rozwojowe,
ciała obce, guzy nowotworowe, choroby
alergiczne, stany zapalne, pourazowe,
choroby neurologiczne, zatrucia
Wrodzony język olbrzymi lub cofnięta nasada
w zespole Pierre’a Robina może zatykać
wejście do krtani – wymaga to podciągnięcia
języka i położenia na brzuchu
Niedrożność spowodowana guzem – wymaga
intubacji
lub tracheostomii
Ropień okolicy górnych dróg oddechowych –
opróżnić
Ciało obce w gardle – można usunąć palcem
Pod kontrolą wzroku bada się obrzęk i
zwężenie na tle zapalnym, alergicznym,
chemicznym – wymaga zastosowania
farmakoterapii, a gdy brak powodzenia –
tracheostomii lub intubacji
Przed udrażnianiem dróg oddechowych należy
odessać wydzielinę
OCENA DROŻNOŚCI DRÓG
ODDECHOWYCH
Przyczyny niewydolności: zmiany w drogach
oddechowych, miąższu płuc, opłucnej, tchawicy,
śródpiersie, serce
Stany zapalne krtani, tchawicy, płuc, opłucnej,
zwężenie dróg oddechowych i zmniejszenie
powierzchni wymiany gazowej
Wady rozwojowe – rozedma płuc, przepukliny
przeponowe, niedorozwoje lub brak płuca,
Stany pourazowe – odma, krwiak opłucnej,
stłuczenie i obrzęk płuc, złamania żeber…
Choroby układu nerwowego – zapalenie opon
mózgowo-rdzeniowych i inne
OCENA WYDOLNOŚCI
ODDECHOWEJ
OCENA ZABURZEŃ
KRĄŻENIA
Określenie tętna, RR, pracy serca, barwy
skóry, stanu ogólnego, wydolności
oddechowej
Spowodowane: ciężkim urazem
mechanicznym, termicznym, wadami
wrodzonymi (przeciek L-P i P-L)
Ciężkie wady serca dotyczą najczęściej
noworodków i niemowląt – mała swoistość
objawów, np. częste infekcje, trudności w
odżywianiu, zmiany zabarwienia skóry
ZABURZENIA
NEUROLOGICZNE
ocena jest trudniejsza niż u dorosłych – wynika z
niedojrzałości układu nerwowego i kształtowania się
wielu objawów wraz z rozwojem dziecka
Wywiad – pytać o rozwój czynności życiowych,
zainteresowań, kontakt z otoczeniem, początek
mowy i postęp w mówieniu
Ocena neurologiczna – określić stan świadomości:
przytomne, reaguje na głos, reaguje na ból, głęboko
nieprzytomne
Można posługiwać się zmodyfikowaną dziecięcą
skalą Glasgow: otwarcie oczu, reakcja słowna,
reakcja ruchowa na bodźce
Poddać ocenie czynności ruchowe dziecka:
ocena nerwów czaszkowych i rdzeniowych
(ocena w czasie chodzenia i zabawy)
Ocena funkcji sensorycznych u dziecka
Określenie koordynacji ruchu (próba
Romberga – czucie głębokie zależne od
móżdżku)
Odruch Babińskiego : ocena dróg
piramidowych –
PAMIĘTAJ: u niemowląt nie
świadczy o patologii i zazwyczaj zanika po
ukończeniu 1. roku życia
Gdy zaburzenia świadomości – sprawdzić
drożność dróg oddechowych i podać tlen
ZABURZENIA
NEUROLOGICZNE
Ciało obce w nosie i uchu
Ciało obce w nosie
Jedyne co może zrobić poszkodowany to zatkać
druga dziurkę i spróbować wydmuchnąć.
Użycie jakichkolwiek narzędzi grozi
wystąpieniem krwawienia.
Ciało obce w uchu
Należy spróbować przez zwyczajne potrząsanie
głową.
Nie wolno manipulować w przewodzie
słuchowym.
Ciało obce u dorosłych – dla
porównania
Utkwienie w przełyku ciała obcego jest brane
pod uwagę w przypadku ściskającego bólu i
trudności w przełykaniu. W takiej sytuacji
chorego należy sprowokować do wymiotów.
Ciało obce w tchawicy
Najskuteczniejszą metodą jest tzw. chwyt
Heimlicha, nazywany też tłocznią
brzuszną.
Uwaga! Upewnij się, że masz
do czynienia z udławieniem, a nie z
atakiem serca!
Ratujący staje z tyłu za pacjentem. Obejmuje
go oburącz za brzuch tak, aby dłonie zetknęły
się na brzuchu powyżej pępka. Nagłym ruchem
przyciska go mocno do siebie powodując
gwałtowne zwiększenie się tłoczni brzusznej
działającej z kolei na klatkę piersiową. Ciało
obce bywa w ten sposób gwałtownie
"wyciśnięte" z tchawicy na zewnątrz.
Ciało obce w tchawicy
Można również tą czynność wykonać u
pacjenta leżącego. Ratujący klęka przed
pacjentem i kładzie mu obydwie ręce na
nadbrzusze ponad pępkiem. Teraz przez
gwałtowne ściśnięcie zwiększa się ciśnienie
tłoczni brzusznej.
Gdy się dławisz, a jesteś sam, spróbuj wykonać
manewr na sobie, kładąc zaciśniętą pięść
wewnętrzną stroną na brzuchu nieco powyżej
pępka i obejmując ją drugą dłonią. Możesz też
posłużyć się czymkolwiek, co popchnie
przeponę od dołu.
Ciało obce w tchawicy
Rękoczyn Heimlicha – przeciwwskazania
Kobiety w ciąży
Ludzie o znacznej otyłości
Pacjenci nieprzytomni
Dzieci
Ciało obce w tchawicy
Udławienia u dzieci do 1 roku życia
Nie rób nic, jeśli dziecko może oddychać,
wydawać dźwięki lub gdy kaszle. Te objawy
oznaczają, że do tchawicy dociera powietrze i
dziecko samo wykrztusi z tchawicy to, co się
tam znalazło. Wszelkie środki, które
zastosujesz mogą zaburzyć ten naturalny
proces i częściowe zablokowanie dróg
oddechowych przekształci się w ich całkowite
zatkanie.
Uważnie obserwuj co się dzieje, gdy trzeba -
interweniuj.
Ciało obce w tchawicy
Dzieci do 1 roku życia
Gdy nie może oddychać ani wydawać
dźwięków przełóż je sobie przez rękę, twarzą
do dołu, tak, żeby jego głowa znalazła się niżej
niż tułów.
Nie uciskaj brzucha niemowlęcia.
Nasadą dłoni wykonaj z wyczuciem 5 uderzeń
w plecki dziecka, w miejsce pomiędzy
łopatkami.
Ciało obce w tchawicy
Dzieci do 1 roku życia
Jeśli uderzenia w plecy nie dadzą rezultatu,
zastosuj 5 szybkich uciśnięć poniżej klatki
piersiowej.
Aby to zrobić, odwróć dziecko na plecy. Połóż
je sobie na udach, aby jego głowa była poniżej
tułowia. Palce wskazujący i środkowy jednej
ręki połóż poniżej dolnej części mostka i
wykonaj 5 szybko po sobie następujących
uciśnięć.
Jeśli i to nie przyniesie rezultatów, odblokuj
drogi oddechowe, chwytając język i żuchwę
niemowlęcia między kciuk i palec.
Sprawdź, czy nie widać obcego ciała w gardle.
Spróbuj je wyciągnąć tylko, gdy jest dobrze
widoczne.
Ciało obce w tchawicy
Dzieci do 1 roku życia
Jeśli klatka piersiowa się nie unosi, powtórz
sekwencję - 5 uderzeń w plecy i 5 uciśnięć - aż
do skutku, każąc komuś wezwać pogotowie
ratunkowe.
Gdy dławi się większe dziecko (powyżej 1 roku
życia) - połóż je na podłodze twarzą do góry i
dalej postępuj tak jak w przypadku dorosłego,
który leży, ale uklęknij u stóp dziecka.
Zastosuj manewr Heimlicha (tłocznia
brzuszna), używając obu dłoni, kładąc nasadę
dłoni znajdującej się pod spodem na brzuchu,
między pępkiem a dolnymi żebrami. Wykonuj
manewr delikatnie.
Głowa dziecka lub niemowlęcia musi znajdować
się niżej niż klatka piersiowa. Taka pozycja
pozwala na podtrzymywanie niemowlęcia
przedramieniem, a w przypadku dziecka –
przełożenie je przez uda.
Uciskania nadbrzusza nie wykonuje się i
niemowlęcia z uwagi na ryzyko uszkodzenia
narządów wewnętrznych w jamie brzusznej.
Ciało obce w tchawicy
Wykonuje się 5 serii po 5 razy, gdy to nie
przyniesie oczekiwanego rezultatu
w ostateczności wykonujemy ciśnieniowe
przepchnięcie ciała obcego tj. metodą
usta-usta, zamknięcie nosa, koniecznie
rękoczyn Sellica i nagły, energiczny
wdmuch powietrza.
Jedno płuco w zupełności wystarcza, aby
prawidłowo utlenić krew.
Ciało obce po urazie –
postępowanie
Ciała obce pozostawia się w ranie. Wyjąć
je może tylko lekarz
Ciała obce mogą być usuwane z rany tylko
przez lekarza i ta czynność nie wchodzi w
zakres pierwszej pomocy. Niewprawne
próby usuwania grożą pozostawieniem w
ranie fragmentów ciała obcego, a także
stanowią niebezpieczeństwo
wprowadzenia dodatkowego zakażenia.
Większe ciała obce o gładkich brzegach
często tamponują ranę i zapobiegają tym
samym powstaniu dużego krwawienia.
OSTRE WYSYPKI I STANY
ZAKAŹNE
Najczęściej zakażenia
bakteryjne i wirusowe
Ostra choroba zakaźna –
rozpoznanie kliniczne,
radiologiczne i laboratoryjne
Najczęściej wywołujące
infekcje u dzieci bakterie:
gronkowce, paciorkowce,
dwoinki zapalenia opon
mózgowo-rdzeniowych,
pneumokoki, Klebsiella
OSTRE STANY BAKTERYJNE
Wywiad
– ukierunkowany na epidemiologię w
środowisku chorego dziecka
Ważny początek i przebieg choroby
Choroby matki przed ciążą i w czasie ciąży
Przebieg porodu
GORĄCZKA:
U noworodków lub wcześniaków z niską masą
ciała temperatura może nie wzrastać lub spadać
mimo infekcji
WYSYPKA – na skórze lub innych częściach ciała,
typowa dla chorób zakaźnych
BÓL – głowy, mięśni, stawów, brzucha
ZABURZENIA ŚWIADOMOŚCI – apatia,
nadpobudliwość – wskazówka do dalszych badań
neurologicznych
Posiewy z płynów ustrojowych i krwi -
nieodzowne
OSTRE STANY BAKTERYJNE
Wymagają pilnej diagnostyki u dzieci celem
określenia etiologii i wdrożenia odpowiedniej
antybiotykoterapii
LECZENIE OBJAWOWE:
przeciwgorączkowe, nawadniające,
uzupełnianie niedoborów wodno-
elektrolitowych, zwalczanie kwasicy i obrzęku
mózgu, przez włączanie leków
odwadniających
W ciężkich przypadkach (posocznicy) istnieje
uzasadnienie do zastosowania
immunoglobulin
OSTRE STANY BAKTERYJNE
Łatwe przenoszenie się
najczęściej: grypa, ospa, odra, wzw,
cytomegalia, infekcja adenowirusowa
Obniżają odporność organizmu, nie nadają się
do antybiotykoterapii i sprzyjają nadkażeniom
bakteryjnym
WYWIAD
- dokładny, należy ustalić, gdzie
dziecko przebywało (wakacje zagraniczne –
Afryka, Azja; np. gorączka krwotoczna
Określić wiek, płeć dziecka – noworodki i
niemowlęta narażone są na infekcje ospą
wietrzną, cytomegalią, eneterowirusami
Określić początek choroby; stan zdrowia
rodzeństwa również ważny
Dotychczasowe szczepienia
OSTRE WIRUSOWE CHOROBY
ZAKAŹNE
Badanie fizykalne –
przytomność, ogólna
orientacja, splątanie,
senność, śpiączka…
Drgawki, niedowłady,
porażenia , parestezje
objawy oponowe
PAMIĘTAJ – choroby CUN:
półpasiec, Heinego-Medina,
wirusowe zapalenie mózgu
Gorączka, zmiany skórne,
najczęściej cieżki stan
dziecka
OSTRE STANY
WIRUSOWE
Bóle głowy – w neuroinfekcjach
Bóle kości – grypa
Bóle brzucha – enterowirusy, rotawirusy
Biegunka – zakażenia jelitowe
WIRUSEMIA – przejściowe zakażenie
ougólnione – obecność wirusów we krwi
Badania dodatkowe w SOR – morfologia, OB.,
białko CRP, analiza moczu
OSTRE STANY
WIRUSOWE
Drgawki
są częstym objawem neurologicznym we
wszystkich grupach wiekowych u dzieci
częstość ich występowania wynosi 4-6
przypadków na 1000 dzieci
wystąpienie drgawek nie jest rozpoznaniem
nozologicznym, a jedynie objawem
sygnalizującym zmiany w o.u.n. ,
wymagającym kompleksowych badań i planu
postępowania
Międzynarodowa klasyfikacja napadów
drgawek
Napady częściowe
Proste
(świadomość
zachowana) : ruchowe,
czuciowe, wegetatywne,
psychiczne
Złożone
(świadomość
zaburzona) : częściowe
proste, po których
następuje zaburzenie
świadomości oraz
świadomość zaburzona od
początku napadu -
czasami z objawami
automatyzmu
Napady uogólnione
Nieświadomości
Toniczno – kloniczne
Miokloniczne
Atoniczne
Zespół Westa
Drgawki gorączkowe
Pojawiają się wraz z gwałtownym
skokiem gorączki do 39
0
C
Występują w wieku:
9 mies.życia - 5 rok życia
Często są rodzinne
Ustępują samoistnie bez swoistego
leczenia
Mają zawsze dobre rokowanie
PODZIAŁ DRGAWEK
GORĄCZKOWYCH
“PROSTE” - 80%
uogólnione
krótkotrwałe (<
15’)
Gorączka >38
stopni
Występują
jednokrotnie w
ciągu
pierwszych 24h
choroby
gorączkowej
“ZŁOŻONE”
(ATYPOWE) - 20%
ogniskowe
Trwają ponad
15’, mogą
sugerować
organiczną
przyczynę
Powtarzają się
w ciągu 24h
Drgawki - przyczyny:
Pochodzenia centralnego:
w przebiegu infekcji
(zapalenie opon mózg.-rdzen,
zap. mózgu, ropień mózgu,
ropniak podtwardówkowy)
gorączkowe
padaczkowe
pourazowe (stłuczenia
mózgu, obrzęk, krwawienie
wewnątrzczaszkowe)
na skutek obrzęku
nieurazowego (po
zatrzymaniu krążenia, w
zespole Rey’a)
nowotworowe
Nie związane z patologią
OUN:
metaboliczne (hipoglikemia,
hiponatremia, hipokalcemia,
hipernatremia, z niedoboru
pirydoksyny)
na skutek nagłego
odstawienia leków
pochodzenia narządowego
(w niewydolności nerek,
w niewydolności wątroby,
w bloku serca,
w nadciśnieniu
tętniczym)
DRGAWKI- leczenie tzw
.”dwutorowe”
Terapia początkowa
cel: przerwanie napadu
Terapia w zależności od
przyczyny
Terapia początkowa
(przerwanie
napadu):
doodbytniczo –
diazepam
(mikrowlewki doodbytnicze: Diazepam RecTubes,
Relsed - po 5mg, po 10mg)
w dawce: 0,3 – 0,5 mg/kg m.c.
tj. dzieci o m.c. do 15 kg - 5 mg,
dzieci o m.c. od 15 kg - 10 mg (od 3 roku życia)
ewentualnie powtórzyć po 5 minutach
alternatywa –
klonazepam
i.v.
(Rivotril amp. 1ml=1mg)
w dawce: 0,05 – 0,1 mg/kg m.c.
Terapia w zależności od przyczyny
:
obniżenie gorączki
paracetamolem
w
czopkach
w dawce: 10-20 mg/kg
m.c.
wyrównanie zaburzeń metabolicznych,
elektrolitowych
ustalenie rodzaju uszkodzenia c.u.n.
zapobieganie skutkom zatruć
wyrównanie objawów wstrząsu,
niedotlenienia i zaburzeń płynowych
DRGAWKI GORĄCZKOWE
Napady niepadaczkowe
Zwykle uogólnione – toniczno-kloniczne,
spowodowane procesami chorobowymi o
lokalizacji pozamózgowej
Najczęściej incydentalne (5% dzieci)
Decydują 3 czynniki: temperatura ciała, wiek
dziecka i predyspozycja genetyczna
(dziedziczenie autosomalnie dominująco?)
Wartość graniczna temperatury 38,5 st C, ale
najczęściej pojawiają się powyżej 40 st C
Do 4. roku życia 85% drgawek to drgawki
gorączkowe
NIEPADACZKOWE CHOROBY
DRGAWKOWE
Dotyczą ok. 5% dzieci
Najczęściej związane z gorączką, rzadziej
urazem i chorobami metabolicznymi
Napady drgawek występujące w pierwszych 28
dniach życia określane są jako
drgawki
noworodkowe
lub według najnowszego nazewnictwa
padaczka noworodkowa
Etiologia i rozpoznanie
napadów drgawkowych u noworodków
1-3 doba życia
powyżej 3 doby
życia
Występują u 2-14 na 1000 donoszonych noworodków i u 200 na 1000
wcześniaków
Etiologia występowania drgawek
w
1-3- dobie życia
w ok. 90%:
Niedotlenienie
okołoporodowe
Krwawienia
wewnątrzczaszkowe
Urazy okołoporodowe
Infekcje OUN
(bakteryjne, TORCH)
w ok. 10%:
Hipokalcemia
Hipoglikemia
Hiponatremia
Hiperbilirubinemia
Drgawki
pirydoksynozależne
Hiperglicynemia
Zespół odstawienia leków
(morfina, anestetyki)
Etiologia występowania drgawek
powyżej
3 doby życia
Genetycznie uwarunkowane błędy metaboliczne
Hipomagnezemia
Wady mózgu
Łagodne drgawki noworodkowe (samoistne, rodzinne)
Schorzenia genetyczne
Obraz kliniczny padaczki noworodkowej:
Napady o typie ruchów gałek ocznych,
automatyzmów ssania i połykania, ruchów
pływania i jazdy na rowerze, często z
bezdechami
Napady miokloniczne, toniczne
,
kloniczne
Napady o typie automatyzmów ruchowych
Napady wędrujące
Napady mieszane
POSTĘPOWANIE RATUNKOWE
PRZEDSZPITALNE
Zebrać wywiad, ocenić stan dziecka, ocenić wydolność
krażeniowo-oddechową
Zabezpieczyć przed urazami podczas napadu drgawek
Ustalić wstępne przyczyny drgawek
Przerwać napad podając leki przeciwdrgawkowe oraz
inne metody lecznicze (przeciwgorączkowe w
drgawkach gorączkowych)
Przeprowadzić ogólne badanie neurologiczne
Po wstępnym zaopatrzeniu przetransportować dziecko
do szpitala
WYWIAD - czy dziecko mogło zażyć jakiś lek, czy były
wcześniej takie napady, temperatura ciała
Postępowanie diagnostyczne:
Oznaczenie stężenia: glukozy, bilirubiny,
sodu, wapnia, magnezu w surowicy
Badanie ogólne i bakteriologiczne płynu
mózgowo- rdzeniowego
Badania serologiczne w kierunku zakażeń
TORCH
USG mózgu
Oznaczenie kwasów organicznych w
moczu metodą GCMS
Stężenie aminokwasów w surowicy i
płynie mózgowo-rdzeniowych
Stężenie pirydoksyny w surowicy
Kariotyp
Badanie met .PCR -TORCH w surowicy i
płynie mózgowo-rdzeniowym
EEG
MMR lub KT mózgu
LECZENIE
Lek pierwszego rzutu DIAZEPAM (relanium,
valium) dożylnie lub do jamy szpikowej 0.1-
0.3 mg/kg mc lub doodbytniczo w dawce 0.5
mg/kg mc po raz pierwszy i 0.25 mg/kg mc w
razie konieczności stosowania dawek
kolejnych
Początek działania po podaniu dożylnym
wynosi 1-3 min, po doodbytniczym 5 min
MIDAZOLAM (alternatywa dla diazepamu;
preparat Dormicum) także stosowanie i.m. 0.2
mg/kg mc, ze skutkiem po 5 min, gdy inny
dostęp jest niemozliwy
Leczenie przeciwobrzękowe:
ograniczenie płynów do 70-80 ml/kg
m.c.
Furosemid 1 – 3 mg/kg m.c.
Decadron 0,5 –1,0 mg/kg m.c.
20% Mannitol 1,0 –1,5 g/kg m.c.
Leczenie podtrzymujące:
Phenobarbital (Luminal) 3 – 5
mg/kg/24h co 12h (i.v., p.o)
Phenytoina 2 –20 mg/kg/24h (i.v.,
p.o.)
Lorazepam 0,2 – 0,6 mg/kg/24h co 4
– 6h (i.v., p.o.)
rzadko
: primidon, carbamazepina,
wigabatryna
Najczęściej w leczeniu drgawek noworodkowych
stosowany jest
Phenobarbital
(Gardenal i.v., Luminal p.o., p.r.)
Długotrwały napad
drgawkowy może
doprowadzić do w pełni
rozwiniętej
niewydolności
krążeniowo-
oddechowej, z utratą
przytomności włącznie
Wówczas należy szybko
rozpocząć zabiegi
resuscytacyjne i
dostarczyć dziecko do
szpitala
•
oceny stanu neurologicznego noworodka
•
przyczyny drgawek
•
zapisu EEG
URAZY NARZĄDÓW
WEWNĘTRZNYCH
Najczęstsza przyczyna zgonów wśród dzieci
starszych i młodzieży
Pierwsza pomoc ma zasadnicze znaczenie dla
życia dziecka
Zdecydowana większość – urazy, które nie
prowadzą do przerwania ciągłości tkanek
(tępe) – bardziej brzemienne w skutki niż
urazy otwarte
Najczęstsza lokalizacja urazów dzieci to
głowa, następnie klatka piersiowa i brzuch
PRZYCZYNY URAZÓW W WIEKU
DZIECIĘCYM
Wiek 0-1:
zadławienie, uduszenie, oparzenia,
utonięcia, upadki
Wiek 1-4 lata:
wypadki drogowe (pasażer),
oparzenia, utonięcia, upadki
Wiek 5-14 lat:
wypadki drogowe w charakterze
pasażerów lub pieszych, wypadki rowerowe,
utonięcia
LISTA PEDIATRYCZNEGO WYPOSAŻENIA DLA ZESPOŁU POMOCY
PRZEDSZPITALNEJ
LISTA PEDIATRYCZNEGO WYPOSAŻENIA DLA ZESPOŁU POMOCY
PRZEDSZPITALNEJ
Narządy jamy brzusznej najczęściej podlegające
urazom – śledziona i wątroba (ze względu na
położenie)
Niewielkie rozmiary ciała dzieci i bliskość
powodują, że uszkodzeniu ulega kilka narządów
jednocześnie
Układ kostny mniej uwapniony i bardziej
sprężysty- mniej absorbuje siłę urazu niż u
dorosłych
W ocenie przypadku trzeba zdawać sobie
sprawę, że w braku zewnętrznych oznak urazu
(krwiaki, sińce) uszkodzenia wewnętrzne mogą
być rozległe i przynosić poważne konsekwencje
PRZYCZYNY URAZÓW W
WIEKU DZIECIĘCYM
OCENA ROZLEGŁOŚCI
URAZU
Po rozebraniu dziecka
Ocena drożności dróg oddechowych i
zabezpieczenie kręgosłupa szyjnego,
gdy jest podejrzenie jego uszkodzenia
Urazom głowy często towarzyszą
wymioty – istotne sprawne odsysanie
zalegającej wydzieliny
Częsta przyczyna niedotlenienia w
urazach głowy jest ograniczenie
wymiany powietrza spowodowanej przez
język chorego (ważne szybkie
wysunięcie szczęki)
Napady bezdechu- częste w urazach głowy
Ważna rokowniczo jest reakcja źrenic na
światło
Jej brak lub asymetria sugerują konieczność
zintensyfikowania działań i jak najszybszego
umieszczenia dziecka w oddziale
specjalistycznym
OCENA ROZLEGŁOŚCI
URAZU
URAZ KLATKI PIERSIOWEJ
Dziecko ma giętkie żebra
Sprężystość mostka w
czasie urazu pozwala
przeniknąć sile uderzenia
do płuc i serca i naczyń
krwionośnych
Otarcia naskórka klatki
sygnalizują podejrzenie
wystąpienia wewnętrznych
obrażeń
JAMA BRZUSZNA
Jeśli stan dziecka pogarsza się, mimo braku
zewnętrznych obrażeń, należy podejrzewać
możliwość wystąpienia obrażeń jamy
brzusznej
Jama brzuszna może pomieścić znaczną ilość
krwi
OCENA DZIECI PO
WYPADKU
Ustalić mechanizm wywołujący uraz,
następnie przeprowadzić badanie
Poprosić drugiego ratownika o
unieruchomienie pacjenta i przytrzymanie
jego głowy w neutralnym położeniu, sprawdzić
drożność dróg oddechowych
Jeśli pacjent doznał urazu kończyn –
unieruchomić je, nie zmieniając ich pozycji
OCENA CHOREGO
I POSTĘPOWANIE
Z CHORYM PO
URAZIE
OCENA PARAMETRÓW
ŻYCIOWYCH
SKALA
ŚPIĄCZKI
GLASGOW
TONIĘCIE
Jedna z głównych przyczyn zgonów
dzieci w wieku 7-14 lat
Śmierć w wyniku nagłej
niewydolności krążeniowo-
oddechowej
Niedotlenienie, gwałtowne obniżenie
temperatury ciała i upośledzenie
drożności dróg oddechowych
Niedotlenienie mózgu –
nieodwracalne następstwa
Pozostałe narządy mogą tolerować
brak tlenu nawet 20-30 min
Stopień I – dziecko przytomne, w kontakcie,
niewielkie urazy zewnętrzne
Stopień II – dziecko w ograniczonym
kontakcie, zamroczone, słabo reaguje na
bodźce, liczba i głębokość oddechów
prawidłowe, pełna reakcja na ból
Stopień III – śpiączka, brak reakcji na bodźce
zewnętrzne, w pełni rozwinięta niewydolność
oddechowa
Zaburzenie akcji serca, drgawki, osłabienie
napięcia mięśniowego
TONIĘCIE – 3 stopniowa skala
zmian uszkodzenia organizmu
CZĘŚC DZIECI
ZAKWALIFIKOWANYCH DO II
STOPNIA i WSZYSTKIE
ZAKWALIFIKOWANE DO III STOPNIA
WYMAGAJĄ AKCJI RESUSCYTACYJNEJ
Jeśli nie nastąpiło zatrzymanie krążenia
prawdopodobieństwo powrotu do zdrowia jest
duże
U małych dzieci ochłodzenie w zimnej wodzie
ciała paradoksalnie może być korzystne
Pacjenci z zaburzeniami oddychania
wymagają wentylacji
Każde dziecko wymaga ogrzania
U dzieci nieprzytomnych nie prowokować
wymiotów do czasu odzyskania świadomości
Jeśli wymioty wystąpią – konieczne ułożenie w
pozycji bezpiecznej
OPARZENIA
Ze względu na różnice w grubości skóry
poparzenia u dzieci przebiegają znacznie
poważniej
I etap – określić czynnik, wywołujący
poparzenie
Najgorzej rokują oparzenia substancjami
uszkadzającymi drogi oddechowe i
prowadzącymi do obrzęku – może rozwinąć się
niewydolność oddechowa
Stwierdza się zaczerwienienie jamy ustnej,
obecność sadzy w gardle, świsty w klatce
piersiowej
Stopień I – oparzenie
powierzchowne – naskórek
Stopień II – zmiany skóry
właściwej (bąble,
pęcherze)
Stopień III – zmiany
dotyczą całej skóry,
widoczne zwęglenia –
dziecko może nie
odczuwać bólu (zniszczone
receptory czucia)
Stopień IV – odsłonięcie i
uszkodzenie mięśni i kości
OCENA STOPNIA I
ROZLEGŁOŚCI OPARZEŃ
OPARZENIA
Przy każdym oparzeniu trzeba jak najszybciej
usunąć ubranie
Powierzchnie ciała oparzone środkami
chemicznymi przemyć dużą ilością letniej
wody
Na większości opakowań środków
chemicznych istnieją instrukcje postępowania
DZIĘKUJĘ
ZA UWAGĘ