Temat 3:
Zasady przechowywania bulw
Zasady przechowywania bulw
ziemniaka
ziemniaka.
Dr hab. inż. JÓZEF BŁAŻEWICZ prof. nadzw.
Katedra Technologii Rolnej i Przechowalnictwa
Wydział Nauk o Żywności
Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Wykład 3:
Temat 3:
Zasady przechowywania bulw
Zasady przechowywania bulw
ziemniaka
ziemniaka.
Dr hab. inż. JÓZEF BŁAŻEWICZ prof. nadzw.
Katedra Technologii Rolnej i Przechowalnictwa
Wydział Nauk o Żywności
Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu
Wykład 3:
Ocena przydatności
Ocena przydatności
bulw ziemniaka do
bulw ziemniaka do
przechowywania
przechowywania
rak ziemniaka
rak ziemniaka
(Synchytrium
(Synchytrium
endobioticum)
endobioticum)
Bakterioza pierścieniowa ziemniaka
Na roślinie
Na
bulwach
Zwalczanie bakteriozy pierścieniowej ziemniaka polega na
używaniu zdrowych sadzeniaków oraz przestrzeganiu zasad
higieny fitosanitarnej, dezynfekcji i kwarantanny.
Zbiory i przechowalnie
1. Zbiory ziemniaków w Polsce do poziomu 15-16 mln ton
rocznie.
2. Pojemność nowoczesnej bazy przechowalniczej do
ponad
1,0 mln ton (w tym 500 tys. ton to obiekty nowoczesne,
o poj.200-5000 ton, wyposażone w wentylację, maszyny
do załadunku, rozładunku i obróbki ziemniaków)
3. W Polsce powinno być przechowywanych dla
przetwórstwa ok.
3,5 mln ton ziemniaków.
Brakuje przechowalni o pojemności ponad 2 mln ton
Nowa przechowalnia z kompletnym wyposażeniem jest droga
(350-500 zł/tonę surowca)
Maszyny do załadunku i rozładunku
1. W przechowalni luzem: zasobnik dozujący, odsiewacz
zanieczyszczeń, przenośniki transportujące oraz pryzmownik
usypujący pryzmę o wysokości 3-5 m.
2. Ziemniaki z przyczep przeładowywane są do zasobników,
które dozują je na odpowiednie maszyny z określoną
wydajnością (10-40 ton/godz.).
3. Do oddzielenia zanieczyszczeń używane są urządzenia z
odsiewaczem tarczowym i taśmowo-prętowym.
4. Podczas usypywania pryzmy utrzymywana jest stała
wysokość spadku ziemniaków między przenośnikiem a
pryzmą ziemniaków (30-50 cm).
Selekcja bulw
Cel: odebranie bulw wadliwych ręcznie na stołach
selekcyjnych
Ziemniaki transportowane na stołach selekcyjnych są
obracane, co umożliwia dokładną ich obserwację i
selekcję przez obsługę.
Przeciętna wydajność stołu z obsługą 4-osobową
wynosi około 3 t/h.
Kubatura przechowalni ziemniaków
1.
Składowanie luzem lub w przechowalniach komorowych.
2.
Składowania bulw luzem do max wysokości 3,5-5,0 m.
3.
Składowanie bulw w paletach skrzyniowych (każda o
wysokości około 1,0 m) w przechowalniach komorowych
przy spiętrzeniu od 4 do 6 palet czyli na wysokość ok. 6
m.
4.
Ustawienie palet skrzyniowych powinno uwzględniać
odstęp od ścian 10-20 cm oraz między stosami palet ok.
5-10 cm.
System wentylacji bulw - przepływowy
1. W przechowalniach o składowaniu bulw luzem.
2. System zapewnia:
•
osuszenie mokrych ziemniaków,
•
równomierne schładzanie pryzmy
•
utrzymanie temperatury i wilgotności na optymalnym
poziomie.
System składa się z wentylatora, kanału wentylacyjnego, kanałów
rozprowadzających i klap wentylacyjnych.
System wentylacji bulw - opływowy
1. Stosowany jest w przechowalniach z paletami
skrzyniowymi.
2. Powietrze przepływa z prędkością (około 0,3
m/s) między paletami skrzyniowymi.
3. Podstawowa dawka wentylacyjna wynosi
ok.100 m
3
powietrza na 1 tonę ziemniaków w
ciągu godziny.
System składa się z budki wentylacyjnej, w której
znajdują się wentylator, czerpnie powietrza oraz rury
nawiewne. Wyrzutnie powietrza znajdują się w ścianie
przechowalni.
Oczyszczanie bulw przed pakowaniem
1.
Klasycznych odsiewacze
2.
Szczotkarki
(kilka wałków szczotkowych, obracających się z
większą prędkością obrotową niż prędkość strumienia
ziemniaków, co powoduje oczyszczanie ziemniaków z
piasku)
3.
Myjki bębnowe zblokowane z walcowymi suszarkami
gąbkowymi
Sortownia
1.
Funkcja: sortowania, pakowania i przygotowania bulw
do ekspedycji.
2.
W UE używa się sortowniki sitowe o ruchu posuwisto-
zwrotnym rozdzielające ziemniaki:
•
na 3 frakcje w sortownikach o wydajności do 5t/h
•
3-5 frakcji w sortownikach o wydajności do 20 t/h.
Sita o największych oczkach, na których oddziela się
ziemniaki duże, są powlekane gumą w celu zmniejszenia
uszkodzeń bulw.
Pakowanie bulw
1. Pakowanie ręczne - odważanie określonej masy bulw na
wadze, wsypaniu ziemniaków jadalnych do opakowania i
zamknięciu torby papierowej, folii lub siatki (1-5 kg)
2. W paczkowarkach dokładność ważenia uzyskuje się przez
napełnianie oddzielnymi przenośnikami bulw dużych i małych.
Małe bulwy służą do uzupełnienia do określonej masy. Torby
foliowe są zamykane przez zgrzewanie, a siatki zapinane
klipsami.
3. Dużą dokładność ważenia uzyskuje się na wadze przez
sumowanie 4 z 16-20 odważonych pojemników posiadających
różne naważki. Ziemniaki z 4 wybranych pojemników, których
suma jest najbliższa założonej masie paczki, zsypywane są do
jednej torby. Dokładność ważenia takiej paczkowarki
wynosi kilka gramów.
Preparaty do hamowania kiełkowania bulw
przeznaczonych na cele jadalne i przemysłowe
Ograniczenie strat w czasie przechowywania
ziemniaków
Preparaty hamujące kiełkowanie:
1. Zalecane przy długotrwałym przechowywaniu ziemniaków jadalnych.
2. Nie można stosować inhibitorów kiełkowania na sadzeniaki (brak
wschodów).
3. Substancje hamujące kiełkowanie to najczęściej pochodne z grupy
karbaminianów (chloroprofam -CIPC, profam –IPC) stosowane w Polsce
w czasie przechowywania w formie preparatów:
Luxan Gro-Stop 300 EC
Luxan Gro-Stop 300 HN
MSS 500 HN
Stop Kiełek 01 DP
4. Preparaty stosowane w okresie wegetacji na rosnące rośliny (3-5 tyg.
przed zbiorem):
Fazor 80 SG
Elnoch 39 EC
Wszystkie preparaty stosowane w czasie przechowywania zawierają chloroprofam w
różnej jego koncentracji.
Preparaty różnią się od siebie również formą aplikacji (oprysk, aerozolowanie,
zamgławianie, pudrowanie).
Ziemniaki zaprawione inhibitorami
kiełkowania można przeznaczać na
konsumpcję
dopiero po 2-3 miesiącach od zabiegu
1.
Płyn (300 g chloroprofamu w 1 l preparatu)
2.
Stosowany jednorazowo (w formie oprysku bulw) w
czasie załadunku ziemniaków do przechowalni
3.
Zalecana dawka – 60 ml preparatu na tonę bulw
Luxan Gro-Stop 300 EC
Ziemniaki można przeznaczać na konsumpcję po 3 miesiącach
od zabiegu.
Luxan Gro-Stop 300 HN
1.
Płyn stosować w formie aerozolu
2.
Środek stosować 3-4 tygodnie po zbiorze bulw:
jednokrotnie w dawce 30 ml / tonę (jeżeli
przewidywany jest krótki okres przechowywania)
lub wielokrotnie w dawce 20 ml/tonę bulw co 2
miesiące
3.
przechowalnie lub kopiec wietrzyć po 8-12 godzinach od
zabiegu
MSS 500 HN
1.
Koncentrat do zamgławiania na gorąco (500 g
chloroprofamu w 1 l preparatu).
2.
Zabieg w 3-4 tygodnie po zbiorze ziemniaków:
wielokrotnie w dawce 20 ml / tonę bulw co 2
miesiące
lub jednokrotnie w dawce 25 ml/tonę przy krótszym
okresie przechowywania.
Szczelnie zamknąć pomieszczenia przechowalnicze oraz kopce
techniczne
i wyłączyć wentylację, po 8-12 godzinach normalnie wietrzyć.
1. Proszek do opylania (opylanie jest najprostsze ze
znanych metod aplikacji), zalecana dawka 1 kg
preparatu /1000 kg bulw (zawiera 1% chloroprofamu).
2. Środek stosowany jednorazowo podczas załadunku
ziemniaków
do
przechowalni
(wytrząsarka
nad
taśmociągiem) lub podczas załadunku w kopcu, opylając
kolejno 10 cm warstwy bulw.
3. Po zakończonej pracy należy przykryć bulwy workami
jutowymi, papierem lub folią.
Stop Kiełek 01 DP
Okres karencji wynosi 14 dni.
1.
Zawierają w składzie hydrazyd kwasu maleinowego,
związek z grupy regulatorów wzrostu, wykazujący
działanie układowe w roślinie.
2.
Fazor 80 SG, w postaci rozpuszczalnego granulatu jak
i Elnoch 39 EC, produkowany w postaci emulsji,
stosowane są do opryskiwania roślin.
3.
Dawka wody wynosi 400 l/ha, dawki - Fazor 5 kg/ha,
Elnoch 9 l/ha na 3-5 tygodni przed planowanym
zbiorem.
4.
Zabiegi te są tańsze i łatwiejsze w wykonaniu w
przeciwieństwie do środków, którymi zaprawia się
bulwy.
Preparaty stosowane w okresie wegetacji
(Fazor i Elnoch)
Talent R
1.
Naturalny inhibitor pozyskiwany z nasion kminku.
2.
W czasie przechowywania bulw powinien być
stosowany kilkakrotnie.
3.
Charakteryzuje się krótkotrwałym działaniem.
Kosztowny w użyciu.
