WŁAŚCIWOŚCI      

LITOWCÓW

 

 

CHARAKTERYSTYKA LITOWCÓW

Do grupy litowców należą: lit, sód, potas, rubid, 
cez i frans.

Są to lekkie, aktywne metale mające na ostatniej 
powłoce jeden elektron. Tworząc związki 
chemiczne, oddają elektron dążąc do uzyskania 
trwałej konfiguracji. O zdolności do oddawania 
elektronu świadczy ich mała wartość 
elektroujemności, dlatego litowce w związkach 
chemicznych występują na I stopniu utlenienia.

Występowanie litowców

W przyrodzie występują w związkach chemicznych. 
Np. sód tworzy minerały takie jak halit (sól 
kamienna), nitratyn (saletra chilijska) a potas - 
sylwin  i nitryn (saletra indyjska). Sód i potas to 
pierwiastki bardzo rozpowszechnione natomiast 
pozostałe pierwiastki występują w ilościach 
śladowych.

 

 

Właściwości sodu

•miękki metal o srebrzystym kolorze, pokrywający 
się żółtoszarym nalotem;

• reaguje łatwo z tlenem z powietrza, tworząc 
nadtlenek sodu

2Na + O

2

    Na

2

O

2

•Powstały nadtlenek reaguje z CO

2

, tworząc 

węglan sodu i tlen

2Na

2

O

2

 + 2CO2     2Na

2

CO

3

 + O

2

•tlenek sodu otrzymujemy w reakcji nadtlenku 
sodu z sodem

Na

2

O

2

 + 2Na

2Na

2

O

•w reakcjach z wodą tworzy zasady i wydziela 
się wodór

 

 

Właściwości potasu

•reagując z tlenem, tworzy ponadtlenek potasu

K + O

2

   

KO

2

•Otrzymany ponadtlenek potasu może reagować 
z potasem, tworząc kolejno nadtlenek i tlenek 
potasu

KO

2

 + K 

    K

2

O

2

 (nadtlenek potasu)

K

2

O

2

 +2K           2K

2

O (tlenek potasu)

•w reakcjach z wodą tworzy zasady i wydziela 
się wodór

Aktywność litowców rośnie wraz ze wzrostem 
promienia atomowego, czyli rośnie od litu do 
fransu.

 

 

Barwienie płomienia przez związki litowców

Nazwa

Barwa płomienia 

lit

karminowa

sód

żółta

potas

fioletowa

rubid

czerwono-fioletowa

cez

niebieska

Związki litowców barwią płomień na 
charakterystyczny kolor, co pozwala na 
identyfikację związków.

 

 

ZASTOSOWANIE LITOWCÓW

•litu używa się przede wszystkim jako dodatku do 
stopów;

•lit stosuje się również jako anody w ogniwach;
•sód używany jest do produkcji nadtlenku sodu oraz 
otrzymywania w laboratoriach niektórych związków 
organicznych;

•sód stanowi składnik niektórych stopów. Stosowany 
jest również w technice oświetleniowej, w tzw. 
lampach sodowych dających charakterystyczne żółte 
światło;

•ciekły sód znalazł zastosowanie jako czynnik 
chłodzący w niektórych typach reaktorów 
jądrowych.

Pozostałe pierwiastki  z grupy litowców ze względu 
na dużą aktywność i trudności w otrzymywaniu nie 
mają praktycznego zastosowania. Jedynie cez 
stosowany jest w fotokomórkach.