background image

KLASA  I 
PRZEDMIOT

USTALANIE PRZYCZYN I 

OKOLICZNOŚCI WYPADKÓW 

PRZY PRACY ORAZ CHORÓB 

ZAWODOWYCH

background image

LEKCJA  25

ANALIZA PRZYCZYNOWO-SKUTKOWA 
WYPADKU PRZY PRACY I DZIAŁANIA 
PROFILAKTYCZNE

background image

PODSTAWOWE ZASADY 
BADANIA WYPADKÓW 

1.

Badanie faktów

2.

Analiza faktów

3.

Zaplanowanie działań

background image

Ad. 1 Badanie faktów

Ustalić jak największą liczbę faktów 
jak tylko jest możliwa – nie określając 
przy tym winy lub odpowiedzialności,

Ustalić co się stało i jakie warunki 
miały na to wpływ,

Przeprowadzić rozmowy z możliwie 
największą liczbą osób, 

background image

Zebrać wszystkie fakty dotyczące tego 
wypadku: obserwacje,zdjęcia,szkice itp.,

Obowiązuje zasada najpierw identyfikacja 
faktów a później ich ocena,

Badanie faktów służy także do badania 
przyczyn pośrednich tj. uwarunkowań, 
które mogą mieć wpływ na stanowisko 
pracy i wykonywane na nim działania.

background image

Działaniom profilaktycznym można nadawać formę i 

rangę zakładowego programu blokady 

zidentyfikowanej przyczyny wypadku, gdzie 

wszystkie poczynania w tym zakresie powinny być 

udokumentowane. Skuteczność takiego programu 

jest uzależniona od stopnia realizacji wytyczonych 

mierzalnych celów, zastosowania specjalistycznych 

metod badania wypadków takich jak metoda MORT 

czy SCAT oraz wykorzystania wskaźników 

ilościowych i jakościowych. Jeśli pomimo 

przeprowadzonego programu zdarzenia wypadkowe 

powstają nadal inicjowane tą samą przyczyną, to 

można wyprowadzić wniosek podważający trafność 

rozpoznania przyczyny, poprawność projektu 

działań profilaktycznych i ich stosowalność. 

background image

Metoda MORT

   Metoda MORT polega na analizie 

zaniedbań kierownictwa i 
wynikającego z nich nadmiernego 
ryzyka, w oparciu o schemat logiczny 
(drzewo MORT). 

background image

Metoda MORT (management 
oversight and risk tree) 

   W metodzie MORT zakłada się, że 

kierownictwo ponosi 
odpowiedzialność za ryzyko związane 
z prowadzoną działalnością. 

background image

   W metodzie MORT jest zastosowane 

tzw. drzewo błędów MORT, które może 
być wykorzystane w dwojaki sposób: 
do opracowania programów poprawy 
warunków pracy (tzw. pozytywne 
drzewo MORT) oraz do analizy 
wypadków (tzw. drzewo błędów MORT). 

background image

  MORT dysponuje analitycznym 

drzewem logicznym, które 
przedstawia wzajemne relacje 
między zagrożeniami, stratami i 
elementami programu zapewniania 
bezpieczeństwa w przedsiębiorstwie. 

background image

   Na użytek metody MORT stworzono 

specyficzną definicję wypadku przy pracy, 
która brzmi: wypadek jest to niepożądany 
przepływ energii lub ekspozycja na 
szkodliwe czynniki środowiskowe, które ze 
względu na brak zabezpieczeń (środków 
redukcji ryzyka - barier) prowadzą do 
wystąpienia urazów lub szkód materialnych. 

background image

   Metoda MORT jest zbudowana w sposób 

ułatwiający analizę i wyeliminowanie 
ocen subiektywnych bądź ograniczenie 
obszaru analizy wyłącznie do przyczyn 
bezpośrednich, nie zawsze związanych z 
systemem zarządzania 
bezpieczeństwem jako elementem 
działalności przedsiębiorstwa. 

background image

   Zastosowanie metody MORT pozwala na 

analizę: potencjalnych zagrożeń dla 
poszczególnych stanowisk w systemie 
produkcji, obiektów podlegających 
narażeniom, użytych środków ochronnych i 
zabezpieczających, w tym środków 
prewencyjnych (rozwiązań organizacyjnych, 
środków ochrony zbiorowej i indywidualnej). 

background image

    Badanie relacji zachodzących między 

wskaźnikami wypadków urazowych i 

wydarzeń wypadkowych bezurazowych 

zostały zapoczątkowane już przez H. 

Heinricha w 1931 r. Autor w swoich badaniach 

wykazuje, że dla każdego nieszczęśliwego 

wypadku powodującego uraz, istnieje wiele 

podobnych wypadków, które nie powodują 

urazu. Na podstawie analizy dostępnych 

danych autor wnioskuje, że na 330 wypadków 

tego samego rodzaju, przytrafiających się tej 

samej osobie, 300 nie powoduje urazu, 29 

powoduje średnie obrażenia, 1 – poważny 

uraz bądź nieobecność w pracy 

background image

Przykład:
        Podczas  cięcia  deski  operator  piły  tarczowej 

stracił kciuk, gdy popchnął deskę w kierunku piły 

własnymi 

rękami, 

co 

było 

pogwałceniem 

przepisów.  Zeznał,  że  zawsze  tak  wykonywał 

swoją  pracę  i  nigdy  nie  ucierpiał.  Wykonywał  tę 

czynność 20 razy dziennie przez około 3 miesiące, 

co  daje  liczbę  1500  wystawień  na  działanie 

niebezpiecznego  czynnika.  W  tym  czasie  kilka 

razy doznał niewielkich nacięć i kilkuset otarć. 

background image

   Heinrich na podstawie podobnych 

temu  przykładów i liczb wnioskuje o 
słabości teorii, że poważne urazy lub 
poważne wypadki powinny być 
podstawą działań prewencji 
wypadkowej. 

background image
background image

metoda  SCAT  –  Systematic  Cause 
Analyais  Technique
  –  Systematyczna 
Analiza  Przyczyn  Wypadków  jest 
algorytmem 

przeznaczonym 

do 

analizy  wypadków  przy  pracy  oraz 
zdarzeń potencjalnie wypadkowych 

background image

   Algorytm systematyzuje 

prowadzenie analizy wypadków przy 
pracy i zdarzeń potencjalnie 
wypadkowych, uwzględniając bardzo 
szeroko wszystkie możliwe przyczyny 
mające lub mogące mieć znaczenie. 

background image

      Ze  względu  na  dużą  ilość  stosowanych 

róznych modeli, które często pokrywają się 
i  uzupełniają  w  pewnych  obszarach, 
istnieje  potrzeba  wy-konania    połączonego 
modelu wypadku przy pracy, który łączyłby 
cechy 

opisanych 

modeli, 

przeprowadzona  z  jego  zastosowaniem 
analiza 

pozwoliłaby 

zidentyfikować 

przyczyny i okoli-czności wypadku, a także 
dostarczyłaby  danych  do  profilaktyki. 
Zidentyfikowane  przyczyny  i  okoliczności 
wypadków  mogą  umożliwić  wype-łnienie 
dokumentów wypadkowych. 

background image

Model taki powinien spełniać 
następujące cechy: 

umożliwienie opisu wydarzenia wypadkowego, 

zidentyfikowanie przyczyny bezpośredniej i 

pośredniej wypadku, 

określenie wzajemnych powiązań pomiędzy 

przyczynami, 

umożliwienie ustalenia działań profilaktycznych, 

odpowiednie umiejscowienie tych działań we 

wszystkich fazach wypadku, 

powiązanie z elementami ryzyka zawodowego, 

dostarczenie danych potrzebnych do wypełnienia 

statystycznej karty wypadku. 

background image

Inne metody wykorzystywane z 

zakresie badań prew

background image

Metoda WAIT 

Metoda TOL 

Metoda analizy bezpieczeństwa pracy 

Metoda „Co – gdy”

Analiza w oparciu o model OARU 

Analiza drzewa przyczyn 

Metoda analizy odchyleń 

background image

Metoda transferu energii 

Metoda „4 x dlaczego?" 

background image

Pytanie

Która z opisanych metod analizuje 
zaniedbania kierownictwa? 


Document Outline